Οικονομία
Μας κατακτούν εκ των έσω; Ρεκόρ τουρκικών επενδύσεων στην Ελλάδα
Η εντυπωσιακή αυτή αύξηση αποδίδεται κυρίως σε δύο βασικούς τομείς: τις αγορές ακινήτων και τη διείσδυση τουρκικών εταιρειών στη λιανική αγορά. Ένας σημαντικός παράγοντας για την αύξηση των αγορών ακινήτων είναι το πρόγραμμα Golden Visa, που προσφέρει άδεια παραμονής σε επενδυτές από τρίτες χώρες οι οποίοι αποκτούν ακίνητα αξίας άνω των 250.000 ευρώ.
Τη σημαντική αύξηση των τουρκικών επενδύσεων στην Ελλάδα, με έμφαση στον τομέα της λιανικής και των ακινήτων αναδεικνύει σε άρθρο της η ιστοσελίδα “Newmoney.gr”.
Οι επενδύσεις έφτασαν σε ιστορικά υψηλά το 2024, αγγίζοντας τα 548 εκατ. δολάρια σύμφωνα με τα στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Τουρκίας. Η εντυπωσιακή αυτή αύξηση αποδίδεται κυρίως σε δύο βασικούς τομείς: τις αγορές ακινήτων και τη διείσδυση τουρκικών εταιρειών στη λιανική αγορά.
Ένας σημαντικός παράγοντας για την αύξηση των αγορών ακινήτων είναι το πρόγραμμα Golden Visa, που προσφέρει άδεια παραμονής σε επενδυτές από τρίτες χώρες οι οποίοι αποκτούν ακίνητα αξίας άνω των 250.000 ευρώ. Οι Τούρκοι επενδυτές κατατάσσονται πλέον δεύτεροι μετά τους Κινέζους σε αριθμό εκδοθεισών Golden Visa, ενδεικτικό του αυξημένου ενδιαφέροντός τους για το ελληνικό real estate. Η αυξανόμενη ζήτηση αφορά κυρίως περιοχές της Αττικής, όπως το Κολωνάκι και το κέντρο της Αθήνας, όπου παρατηρείται άνθιση στις αγοραπωλησίες ακινήτων.
Στον τομέα της λιανικής, καταγράφεται σημαντική παρουσία τουρκικών επιχειρήσεων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η είσοδος της πολυτελούς φίρμας μόδας Vakko στην ελληνική αγορά, με το πρώτο της κατάστημα να ανοίγει πρόσφατα στο Κολωνάκι, σε ιστορικό κτίριο όπου έζησε η Μαρίκα Κοτοπούλη. Η Vakko αποτελεί μόνο ένα από τα πολλά ονόματα τουρκικών επιχειρήσεων που επεκτείνονται στη χώρα μας, ενισχύοντας περαιτέρω την οικονομική παρουσία της Τουρκίας στην Ελλάδα.
Παράλληλα, η τάση αυτή διαφοροποιείται από παλαιότερες τουρκικές επιχειρηματικές πρωτοβουλίες, όπως εκείνη του ομίλου Dogus, ο οποίος αποεπενδύει σταδιακά από την ελληνική αγορά λόγω της δεινής οικονομικής κατάστασης στην Τουρκία. Αντίθετα, οι νέες επενδύσεις χαρακτηρίζονται από ιδιώτες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις που επιδιώκουν ευκαιρίες εν μέσω της οικονομικής και πολιτικής αστάθειας στη γειτονική χώρα.
Η σημαντική αυτή αύξηση των τουρκικών επενδύσεων επισημαίνει τη δυναμική της ελληνικής οικονομίας στον ευρύτερο γεωοικονομικό χώρο και δημιουργεί ένα νέο πεδίο διασύνδεσης ανάμεσα στις δύο χώρες. Παρά τις ιστορικές εντάσεις, η οικονομική αλληλεξάρτηση φαίνεται να αναπτύσσεται με ρυθμούς που προκαλούν προβληματισμό και μας οδηγούν στο ρητορικό ερώτημα, “μήπως κατακτούν εκ των έσω και οι φύλακες αντί να αγρυπνούν αφήνουν τον εχθρό να μας κάνει υποχείρια μέσω της οικονομίας;”
Διαβάστε αναλυτικά το δημοσίευμα:
Με ραγδαίους ρυθμούς αυξάνονται οι τουρκικές επενδύσεις στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Τουρκίας, οι άμεσες τουρκικές επενδύσεις στην Ελλάδα έφτασαν το 2024 τα 548 εκατ. δολάρια, μία από τις καλύτερες επιδόσεις που έχουν καταγραφεί ποτέ. Οι άξονες αυτής της ανόδου είναι κυρίως δύο. Αφενός οι αγορές ακινήτων.
Στην καρδιά του Κολωνακίου, σε ένα από τα γνωστά κτίρια της Αθήνας, εκεί όπου έζησε η σπουδαία Μαρίκα Κοτοπούλη, άνοιξε προ ημερών το πρώτο εν Ελλάδι κατάστημά της η τουρκική Vakko, ένας από τους κορυφαίους οίκους μόδας και luxury προϊόντων στη γειτονική χώρα.
Η κίνηση αυτή είναι μόλις μία από σειρά άλλων που προηγήθηκαν από άλλες τουρκικές εταιρείες που τα τελευταία χρόνια διεισδύουν στην ελληνική αγορά κυρίως μέσα από τα κανάλια της λιανικής. Μία νέα πραγματικότητα την οποία ευνοεί παράλληλα το μεγάλο κύμα αγορών ακινήτων από Τούρκους πολίτες στη χώρα μας στο πλαίσιο του προγράμματος Golden Visa, στο οποίο έχουν αναδειχθεί οι δεύτεροι καλύτεροι «πελάτες» μετά τους Κινέζους.
Το νέο τοπίο που έχει διαμορφωθεί τροφοδοτεί την περιβόητη «τουρκική οικονομική απόβαση» στη χώρα μας. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Τουρκίας, οι άμεσες τουρκικές επενδύσεις στην Ελλάδα το 2024 αυξήθηκαν στα 548 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα επίπεδα που έχουν καταγραφεί εδώ και αρκετά χρόνια, απόδειξη του ενδιαφέροντος των Τούρκων που έχει αναθερμανθεί για την ελληνική οικονομία. Ιδίως εάν σκεφτεί κανείς πως μόλις πριν από τρία χρόνια, το 2022, οι άμεσες τουρκικές επενδύσεις στη χώρα μας ήταν μόλις 52 εκατ. ευρώ.
Ακίνητα και Golden Visa
Η ελληνική κτηματαγορά αναδεικνύεται σε μία από τις δημοφιλέστερες επιλογές των Τούρκων επενδυτών. Μέχρι σήμερα, με βάση τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής, έχουν δοθεί 1.471 άδειες διαμονής σε Τούρκους πολίτες μετά την αγορά ακινήτων που έκαναν στη χώρα μας, στο πλαίσιο του προγράμματος «Χρυσή Βίζα». Κάτι που τους κατατάσσει στη δεύτερη θέση, πίσω μόνο από τους Κινέζους, αν και με διαφορά (6.520 είναι οι άδειες που έχουν δοθεί σε Κινέζους πολίτες).
Οι Τούρκοι ενδιαφέρονται κυρίως για ακίνητα στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη και δημοφιλή τουριστικά νησιά, όπως η Ρόδος, η Κέρκυρα και η Κρήτη. Το γεγονός ότι πολλές χώρες της Ευρώπης έχουν περιορίσει ή καταργήσει τα προγράμματά τους για Χρυσή Βίζα έχει στρέψει ακόμα περισσότερους Τούρκους προς την Ελλάδα, όπου μπορούν να αποκτήσουν άδεια διαμονής με αγορά ακινήτων αξίας από 250.000 έως 800.000 ευρώ, ανάλογα με την περιοχή.
Η τουρκική παρουσία στα ελληνικά ακίνητα δεν περιορίζεται όμως μόνο σε κατοικίες.
Στη Χίο, η Akfen Συμμετοχών επένδυσε 20 εκατ. ευρώ σε εκτάσεις για αγροτική και τουριστική αξιοποίηση. Στη Ρόδο, η Cengiz Holding έχει ήδη αναλάβει κατασκευαστικά έργα υποδομών, ενώ στη Σάμο η Limak δραστηριοποιείται στην ανακατασκευή του αεροδρομίου. Στην Κέρκυρα, η Yildirim Holding κατασκευάζει εργοστάσιο πλαστικών, ενώ στο Μεγανήσι ο Τούρκος επενδυτής Χαλίτ Σινγκιλίογλου αναπτύσσει μια πολυτελή ξενοδοχειακή μονάδα, επεκτείνοντας την παρουσία του στον κλάδο του τουρισμού υψηλών προδιαγραφών.
Αλυσίδες λιανικής
Ενώ η τουρκική παρουσία στα ελληνικά ακίνητα είναι ήδη έντονη, την ίδια στιγμή καταγράφεται νέο κύμα τουρκικών αλυσίδων που εισέρχονται στη χώρα, επιχειρώντας να διεκδικήσουν μερίδιο από την ιδιαίτερα ανταγωνιστική ελληνική αγορά λιανικής.
Η είσοδος της εταιρείας Vakko του κ. Τζεμ Χάκο είναι η τελευταία από μία σειρά εταιρειών που απευθύνονται στον Ελληνα καταναλωτή.
Αυτή τη φορά σε ένα πιο high end επίπεδο, καθώς η Vakko είναι μεταξύ των κορυφαίων οίκων μόδας και luxury προϊόντων στη γειτονική Τουρκία. Το πρώτο εν Ελλάδι και συνάμα το πρώτο εκτός τουρκικών συνόρων κατάστημά της το άνοιξε στο Κολωνάκι.
Πρόκειται για ένα μεγάλο κατάστημα πέντε επιπέδων όπου παρουσιάζονται συλλογές από αρώματα και κολόνιες, ενώ διαθέτει σειρά ειδών σπιτιού και φυσικά τη γυναικεία και ανδρική μόδα με τα απαραίτητα αξεσουάρ. Σύμβουλος της τουρκικής εταιρείας είναι ο κ. Λάκης Γαβαλάς, ο οποίος με έμμεσο τρόπο πλέον ξαναμπαίνει στη μάχη της λιανικής.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η επιτυχία του πρώτου καταστήματος θα κρίνει και την ταχύτητα με την οποία οι Τούρκοι θα προχωρήσουν στην ανάπτυξη του δικτύου τους στην Ελλάδα.
Δημιούργημα του εμβληματικού για την Τουρκία επιχειρηματία Βιτάλι Χάκο, ξεκίνησε το 1934 ως ένα μικρό κατάστημα πιλοποιίας με την επωνυμία Şen Şapka (χαρούμενα καπέλα). Στη συνέχεια υιοθέτησε το όνομα Vakko για τη μάρκα της και ξεκίνησε να παράγει μαντίλια από τουρκικό μετάξι.
Σταδιακά κατόρθωσε να επεκταθεί πέρα από τα καπέλα, τα μαντίλια/φουλάρια/κασκόλ και τα υφάσματα και να κάνει την είσοδό της στον χώρο των ready-to-wear ενδυμάτων, όπου αποτελεί leader στην τουρκική αγορά έκτοτε.
Η Vakko, που είναι μεταξύ των κορυφαίων οίκων μόδας και luxury προϊόντων στην Τουρκία, άνοιξε το πρώτο της κατάστημα στο Κολωνάκι
Σήμερα η Vakko εξειδικεύεται σε high-fashion luxury προϊόντα μέσα από μια σειρά πολλών συλλογών και καταστημάτων. Η εταιρεία, μεταξύ άλλων, έχει σχεδιάσει τις στολές των αεροσυνοδών της Turkish Airlines και της ποδοσφαιρικής ομάδας της Εθνικής Τουρκίας.
Λειτουργεί και πολυτελή πολυκαταστήματα (department stores) σε εμπορικά κέντρα στην Κωνσταντινούπολη, στην Αγκυρα και στη Σμύρνη.
Είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης και η κεφαλαιοποίησή της σήμερα φτάνει τα 12,56 δισ. λίρες (περίπου 312 εκατ. ευρώ).
Tα «τουρκικά Zara»
Και αν το στοίχημα της συγκεκριμένης εταιρείας στην Ελλάδα είναι ακόμα αβέβαιο, αυτή που φαίνεται ότι έχει παγιωθεί και κερδίζει ένα σημαντικό κομμάτι της πίτας της λεγόμενης «γρήγορης μόδας» είναι η LC Waikiki, τα χαρακτηριζόμενα και ως «τουρκικά Zara».
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη τουρκική αλυσίδα ένδυσης και ταυτόχρονα τον πέμπτο ισχυρότερο retailer μόδας στην Ευρώπη, διαθέτει ήδη 13 καταστήματα στην Ελλάδα (Αθήνα, Πειραιάς, Πάτρα, Ηράκλειο, Αλεξανδρούπολη, Λάρισα κ.α.) και στοχεύει να φτάσει τα 30 έως το 2026. Το 2023, σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις, η ελληνική θυγατρική του τουρκικού ομίλου κατέγραψε κύκλο εργασιών 33,2 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας 43,7% αύξηση σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Παρότι η εταιρεία συνεχίζει να καταγράφει ζημιές (561.000 ευρώ οι καθαρές ζημιές το 2023), η διοίκησή της επιμένει στην ελληνική αγορά, θεωρώντας την στρατηγικό κόμβο για την περαιτέρω επέκτασή της στη Δυτική Ευρώπη. Μάλιστα, όπως έλεγε πρόσφατα ο διευθύνων σύμβουλος του ομίλου Βαχάπ Κιουτσούκ από τη Σερβία όπου επίσης έχει παρουσία η αλυσίδα, στόχος είναι η ανέλιξη της LC Waikiki στην τριάδα των μεγαλύτερων «παικτών» της Ευρώπης, πίσω από τους ομίλους Inditex και H&M. Τα έσοδα του ομίλου για το 2024 ξεπέρασαν τα 5,5 δισ. ευρώ.
Η LC Waikiki, τα «τουρκικά Zara», που είναι η μεγαλύτερη τουρκική αλυσίδα ένδυσης και ταυτόχρονα ο πέμπτος ισχυρότερος retailer μόδας στην Ευρώπη, διαθέτει ήδη 13 καταστήματα στην Ελλάδα
Penti και Madame Coco
Στην αγορά καλτσών και εσωρούχων, η τουρκική Penti έχει ήδη παρουσία σε Αλεξανδρούπολη και Θεσσαλονίκη και σχεδιάζει νέα καταστήματα στην Αθήνα, με το ενδιαφέρον της να επικεντρώνεται σε περιοχές όπως το Χαλάνδρι, η Ερμού και η Γλυφάδα. Η εταιρεία βρίσκεται στο Νο 3 των βιομηχανιών καλτσών στην Ευρώπη, παράγοντας 80 εκατομμύρια ζεύγη ετησίως, λειτουργώντας ένα σύνολο 600 καταστημάτων, τα 200 εκτός Τουρκίας, σε 34 χώρες. Αν και ξεκίνησε τη διείσδυσή της στην ελληνική αγορά μέσω franchise, επίσης μία τουρκική εταιρεία, το περασμένο καλοκαίρι προχώρησε στη σύσταση θυγατρικής που θα τρέξει το σχέδιο ανάπτυξης πιο γρήγορα.
Παράλληλα, η Madame Coco, αλυσίδα ειδών σπιτιού και διακόσμησης, διαθέτει τέσσερα καταστήματα στην Αττική και συνεχίζει να αναπτύσσεται παρά τις ζημιογόνες χρήσεις της. Σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις, ο κύκλος εργασιών της εταιρείας είχε αυξηθεί το 2023 στο 1,31 εκατ. ευρώ, όμως οι καθαρές ζημιές ήταν 686.000 ευρώ περίπου! Τα καταστήματα της ελληνικής θυγατρικής είναι σε Αθήνα, Χαλάνδρι, Ελληνικό και Γλυφάδα. Ο όμιλος λειτουργεί πάνω από 850 καταστήματα σε 24 χώρες.
H Madame Coco, αλυσίδα ειδών σπιτιού και διακόσμησης, διαθέτει τέσσερα καταστήματα στην Αττική
Πιο παλιά, και εδραιωμένη πλέον στην αγορά, θεωρείται η περίπτωση της αλυσίδας επίπλων Istikbal, η «απάντηση» των Τούρκων στα ΙΚΕΑ. Βέβαια η ανάπτυξή της επί ελληνικού εδάφους γίνεται μέσω διανομέα και αντιπροσώπου και όχι με άμεση εμπλοκή της τουρκικής εταιρείας. Πρόκειται για τον Ομιλο Πορτοκαλίδη, ο οποίος βρίσκεται πίσω από τα Istikbal στην Ελλάδα από το 2007. Σήμερα λειτουργεί 16 καταστήματα, ενώ ένα μεγάλο τμήμα των πωλήσεών του απευθύνεται στο HORECA. Οι τελευταίες οικονομικές καταστάσεις της Ζαχαρίας Πορτοκαλίδης Α.Ε. έδειξαν ότι ο κύκλος εργασιών το 2023 είχε αυξηθεί στα 9,69 εκατ. ευρώ και τα καθαρά κέρδη στα 660.000 ευρώ.
Η αλυσίδα επίπλων Istikbal είναι η «απάντηση» των Τούρκων στα ΙΚΕΑ
Οι εξαγορές
Εκτός από τα ακίνητα και το λιανεμπόριο, οι Τούρκοι επενδυτές έχουν προχωρήσει και σε στρατηγικές εξαγορές ελληνικών επιχειρήσεων. Οι πιο «ηχηρές» ήταν των δύο τουρκικών ομίλων Koc και Dogus, που εν μέσω της κρίσης εισήλθαν δυναμικά στην ελληνική αγορά.
Η Koc Holding με επικεφαλής τον Ραχμί Κοτς απέκτησε την Avis Greece το 2017 για 318,1 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας έκτοτε εντυπωσιακά κέρδη. Παράλληλα, δραστηριοποιείται στον κλάδο των τουριστικών μαρίνων, έχοντας επενδύσει στη μαρίνα της Μυτιλήνης καθώς και σε ακίνητα στο νησί.
Στον αντίποδα, ο όμιλος Dogus του επίσης δισεκατομμυριούχου Φερίτ Σαχένκ, αν και έχτισε μία ισχυρή παρουσία στην ελληνική αγορά την προηγούμενη δεκαετία κυρίως στον κατασκευαστικό κλάδο, σε τουριστικά projects και μαρίνες στη χώρα μας, έχοντας το μισό «Χίλτον», τον μισό «Αστέρα» και τις μαρίνες Βουλιαγμένης, Φλοίσβου, Γουβιών Κέρκυρας, Λευκάδας και Ζέας, προχώρησε τελικά σε αποεπένδυση. Κι αυτό καθώς ο όμιλος ήταν εκτεθειμένος σε υψηλό δανεισμό σε συνάλλαγμα εν μέσω της συναλλαγματικής κρίσης που ταλάνιζε την Τουρκία πριν από κάποια χρόνια.
Από τις υφιστάμενες επενδύσεις ξεχωρίζει αυτή της Dardanel του επιχειρηματία Νιγιαζί Ονέν στην εταιρεία Καλλιμάνης. Ο αυτοδημιούργητος επιχειρηματίας και η οικογένειά του μέσω της εισηγμένης στο Χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης Dardanel πήραν την Καλλιμάνης έπειτα από συμφωνία με τις πιστώτριες τράπεζες καθώς η αχαϊκή εταιρεία βούλιαζε.
Με την απόκτηση της ελληνικής προβληματικής βιομηχανίας που ανήκε στην οικογένεια Καλλιμάνη η Dardanel έβαλε παραγωγικό πόδι στην Ευρώπη. Σήμερα, κοντά δύο χρόνια από εκείνο το deal, η Dardanel σε επίπεδο ομίλου εμφανίζει διπλασιασμό των πωλήσεών της και αύξηση 65% στα λειτουργικά της κέρδη. Οσο για την Καλλιμάνης, επέστρεψε τουλάχιστον εμπορικά στην αγορά.
Από τις αξιοσημείωτες επενδυτικές κινήσεις των τελευταίων χρόνων ξεχωρίζουν επίσης η εξαγορά της Μακεδονικής Εταιρείας Χάρτου Α.Ε. από την Pak Group στη Θεσσαλονίκη, η επένδυση 28 εκατ. ευρώ της Eren Holding στη Nova Packaging και η εξαγορά ελληνικών φωτοβολταϊκών πάρκων από τη Suoz Energy.
Αντίθετα, η επένδυση της Polisan στη ΒΙ.ΠΕ. Βόλου έπεσε στα βράχια, καθώς σταμάτησε η δραστηριότητα στο εργοστάσιο, το οποίο τέθηκε προς πώληση.
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ
Κοττάκης στην «Εστία»: «Θα πληρώναμε 70 δισ. ευρώ για να τυπώσουμε “Ασημένιες Δραχμές”»
Ο δημοσιογράφος υποστηρίζει ότι, πίσω από τις σημερινές συζητήσεις περί «αποκαλύψεων» για την περίοδο της κρίσης, πολλά στοιχεία είχαν ήδη καταγραφεί σε δικαστικά έγγραφα και επίσημα πορίσματα, χωρίς όμως –όπως σημειώνει– να τύχουν της ανάλογης προσοχής.
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ
Bloomberg: «Πακέτο» οικονομικής συνεννόησης Ρωσίας–ΗΠΑ υπό όρους ειρήνης στην Ουκρανία – στο τραπέζι ακόμη και η επιστροφή στο δολάριο
Eπτά πεδία στα οποία το Κρεμλίνο θεωρεί ότι μπορεί να υπάρξει σύγκλιση συμφερόντων Ρωσίας και ΗΠΑ
Ένα εσωτερικό ρωσικό έγγραφο που περιήλθε σε γνώση του Bloomberg ανοίγει παράθυρο σε ένα σενάριο που μέχρι πρόσφατα ακουγόταν πολιτικά αδιανόητο: η Μόσχα να εξετάζει επιστροφή στο δολάριο ως βασικό νόμισμα διακανονισμών, στο πλαίσιο μιας πιθανής διεύρυνσης οικονομικής συνεργασίας με την κυβέρνηση Τραμπ, εφόσον υπάρξει συμφωνία για τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Το υπόμνημα –υψηλόβαθμο και συνταγμένο μέσα στο 2026– καταγράφει επτά πεδία στα οποία το Κρεμλίνο θεωρεί ότι μπορεί να υπάρξει σύγκλιση συμφερόντων Ρωσίας και ΗΠΑ. Πρόκειται, ουσιαστικά, για ένα «πακέτο» οικονομικών ανταλλαγμάτων που θα μπορούσε να λειτουργήσει είτε ως κίνητρο είτε ως διαπραγματευτικό χαρτί σε μια ευρύτερη ειρηνευτική διαδικασία.
Το “δολάριο” ως σημείο καμπής
Κεντρικό σημείο της ρωσικής προσέγγισης είναι η επανένταξη στο δολαριακό σύστημα, πιθανόν ακόμη και για ενεργειακές συναλλαγές. Αν επιβεβαιωθεί ότι αυτό αποτελεί σοβαρή επιλογή, θα σηματοδοτεί ανατροπή της μέχρι σήμερα στρατηγικής αποδολαριοποίησης που ακολούθησε η Ρωσία μετά το 2022, όταν οι δυτικές κυρώσεις οδήγησαν τη Μόσχα σε εναλλακτικά νομίσματα και μηχανισμούς πληρωμών, κυρίως μέσω συνεργασιών με Κίνα και Ινδία.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι ΗΠΑ έχουν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο σταδιακής άρσης κυρώσεων στο πλαίσιο ειρηνευτικής συμφωνίας – κάτι που θεωρείται προϋπόθεση για να ξανανοίξει ο δρόμος συναλλαγών σε δολάρια. Ωστόσο, οι ρωσικές προτάσεις φαίνεται να πηγαίνουν πέρα από μια απλή “άρση”, επιχειρώντας να χτίσουν ευρύτερη ατζέντα οικονομικής συνεννόησης.
Τα 7 σημεία του ρωσικού υπομνήματος
Το έγγραφο αποτυπώνει επτά άξονες συνεργασίας, με πυρήνα ενέργεια, αγορά, πρώτες ύλες και χρηματοπιστωτικό σύστημα:
-
Μακροπρόθεσμα συμβόλαια στην αεροπλοΐα για εκσυγχρονισμό του ρωσικού στόλου, με πιθανή συμμετοχή αμερικανικών εταιρειών.
-
Κοινές επενδύσεις σε πετρέλαιο και LNG, συμπεριλαμβανομένων υπεράκτιων και δύσκολα εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων, με πρόβλεψη αποζημίωσης αμερικανικών εταιρειών για προηγούμενες απώλειες.
-
Προνομιακές συνθήκες για επιστροφή αμερικανικών εταιρειών στη ρωσική καταναλωτική αγορά.
-
Συνεργασία στην πυρηνική ενέργεια, με έργα που συνδέονται και με τεχνητή νοημοσύνη.
-
Επανένταξη της Ρωσίας στο σύστημα διακανονισμών σε δολάρια, ενδεχομένως και για ενέργεια.
-
Συνεργασία σε κρίσιμες πρώτες ύλες (λίθιο, χαλκός, νικέλιο, πλατίνα).
-
Κοινή προώθηση ορυκτών καυσίμων ως αντίβαρο στις πολιτικές χαμηλών εκπομπών, τις οποίες το έγγραφο παρουσιάζει ως ευνοϊκές για Κίνα και Ευρώπη.
Το «κινεζικό» όριο και η σιωπή Πεσκόφ
Δυτικοί αξιωματούχοι που γνωρίζουν το περιεχόμενο του υπομνήματος εκτιμούν ότι είναι απίθανο ο Βλαντίμιρ Πούτιν να προωθήσει συμφωνία που θα έθετε σε κίνδυνο τα κινεζικά συμφέροντα, δεδομένου ότι η Κίνα έχει εξελιχθεί σε κρίσιμο προμηθευτή για τη ρωσική πολεμική βιομηχανία μετά τις κυρώσεις. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δεν απάντησε σε αίτημα σχολιασμού, ενώ παραμένει ασαφές αν οι προτάσεις έχουν τεθεί επισήμως υπόψη της Ουάσιγκτον.
Στο ίδιο πλαίσιο, δυτικοί παράγοντες διαβάζουν το έγγραφο και ως εργαλείο διάσπασης: κάποιες από τις ρωσικές προτάσεις μπορεί να στοχεύουν στη δημιουργία τριβών μεταξύ ΗΠΑ και Ευρωπαίων συμμάχων της Ουκρανίας, ενώ άλλες μοιάζουν με «μεγάλες υποσχέσεις» που μπορεί να λειτουργήσουν ως δόλωμα ή ως διαπραγματευτικό χαρτί.
Η ουκρανική ανάγνωση: «Πακέτο Ντμίτριεφ»
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η δημόσια αναφορά του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος δήλωσε πρόσφατα ότι Ρωσία και ΗΠΑ συζητούν παράλληλα με τις ειρηνευτικές συνομιλίες σειρά διμερών οικονομικών συμφωνιών. Μάλιστα, σύμφωνα με όσα ανέφερε, οι ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν συγκεντρώσει στοιχεία για τη ρωσική πρόταση, την οποία χαρακτήρισε «πακέτο Ντμίτριεφ», αποδίδοντάς τη στον Ρώσο διαπραγματευτή Κίριλ Ντμίτριεφ, επικεφαλής του κρατικού επενδυτικού ταμείου.
Τι διακυβεύεται πραγματικά
Αν η Μόσχα όντως “παίζει” με την ιδέα επιστροφής στο δολάριο, τότε μιλάμε για γεωοικονομικό παζάρι που θα αγγίξει:
-
τη συνοχή της Δύσης και τις σχέσεις ΗΠΑ–ΕΕ,
-
τη δομή των κυρώσεων και το μέλλον της χρηματοπιστωτικής απομόνωσης της Ρωσίας,
-
και, κυρίως, τον άξονα Μόσχας–Πεκίνου.
Με απλά λόγια: το Bloomberg περιγράφει ένα σενάριο όπου η ειρήνη στην Ουκρανία δεν θα είναι μόνο στρατιωτικό/διπλωματικό κλείσιμο, αλλά και αναδιάταξη συμφερόντων με κέντρο την ενέργεια, τις πρώτες ύλες και το παγκόσμιο νόμισμα.
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ
Μνημόνιο συνεργασίας TPAO και Chevron για έρευνα και παραγωγή
Τη σχετική γνωστοποίηση πραγματοποίησε ο Υπουργός Ενέργειας και Φυσικών Πόρων της Τουρκίας, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ. Ο Τούρκος αξιωματούχος διευκρίνισε πως το μνημόνιο δεν φέρει δεσμευτικό χαρακτήρα, ωστόσο καθορίζει το απαραίτητο πλαίσιο για την αξιολόγηση κοινών εγχειρημάτων, τόσο εντός της τουρκικής επικράτειας όσο και στο εξωτερικό.
Στην υπογραφή Μνημονίου Κατανόησης (MoU) προχώρησαν η κρατική Τουρκική Ανώνυμη Εταιρεία Πετρελαίου (TPAO) και ο αμερικανικός ενεργειακός κολοσσός Chevron, με αντικείμενο την πιθανή σύμπραξη στους τομείς της έρευνας και παραγωγής υδρογονανθράκων.
Τη σχετική γνωστοποίηση πραγματοποίησε ο Υπουργός Ενέργειας και Φυσικών Πόρων της Τουρκίας, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ. Ο Τούρκος αξιωματούχος διευκρίνισε πως το μνημόνιο δεν φέρει δεσμευτικό χαρακτήρα, ωστόσο καθορίζει το απαραίτητο πλαίσιο για την αξιολόγηση κοινών εγχειρημάτων, τόσο εντός της τουρκικής επικράτειας όσο και στο εξωτερικό.
Η συγκεκριμένη συμφωνία εντάσσεται στον ευρύτερο στρατηγικό σχεδιασμό της Άγκυρας για την επίτευξη ενεργειακής αυτάρκειας και τη διεθνοποίηση των δραστηριοτήτων της. Σημειώνεται ότι η κίνηση αυτή έπεται ανάλογων πρωτοβουλιών συνεργασίας με άλλους μεγάλους αμερικανικούς ομίλους, όπως η ExxonMobil.
Σύμφωνα με πληροφορίες από τουρκικές πηγές, στο επίκεντρο των διμερών συζητήσεων τίθενται περιοχές υψηλής στρατηγικής σημασίας, συμπεριλαμβανομένης της Μαύρης Θάλασσας, καθώς και διάφορα διεθνή ενεργειακά έργα.
-
Άμυνα1 μήνα πρινΑπαγωγή Μαδούρο: Δεν υπάρχει άλλη χώρα στον κόσμο που να μπορεί να πραγματοποιήσει μια τέτοια επιχείρηση
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΌλη η αλήθεια για το κόψιμο του σλαβόφωνου συγκροτήματος στη Φλώρινα!
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΜεγάλο παρασκήνιο πίσω από τον θάνατο του Λίβυου ΓΕΕΘΑ! Πίεζε για αποχώρηση των ξένων στρατευμάτων και συμφιλίωση με Χαφτάρ – Φιλότουρκος ο αντικαταστάτης του
-
Άμυνα2 μήνες πρινΟ Τραμπ έστειλε σήμα στον Ερντογάν μπροστά στον Νετανιάχου! Άνοιξε παράθυρο για τουρκική στρατιωτική παρουσία στη Γάζα και F-35 στην Άγκυρα
-
Άμυνα2 μήνες πρινΣυναγερμός στην Άγκυρα! Πτώση του αεροσκάφους που μετέφερε τον Αρχηγό ΓΕΕΘΑ της Λιβύης – Είχε χαθεί το σήμα από τα ραντάρ – Βίντεο δείχνουν στιγμιότυπο συντριβής
-
Πολιτική1 εβδομάδα πρινΠοιος προστατεύει την αλήθεια; Ο «Έλληνας» δολοφόνος στη Γερμανία που…. δεν ήταν ποτέ Έλληνας
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΜια απάντηση στον (ανιστόρητο) Ράμα
-
Γενικά θέματα2 μήνες πρινΦλώρινα: Συγκρότημα τραγουδούσε στα σλάβικα – Tους σταμάτησε ο δήμαρχος