Ακολουθήστε μας

Διεθνή

Ρωσία, Τουρκία, ΗΠΑ: Ρευστά και Εφήμερα, Πάγια και Μονιμότερα Κριτήρια και Παράγοντες

Δημοσιεύτηκε στις

Π. Ήφαιστος

Επιβάλλεται να αποφεύγουμε να αναλύουμε ειδήσεις γεγονότων που βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη και διαμόρφωση. Καθότι στην διεθνή πολιτική οι διαμορφωτικοί παράγοντες είναι πάντα  πολλοί και συχνά αόρατοι. Συμπλέκονται αστάθμητα μέσα σε μια δίνη ηγεμονικών ανταγωνισμών και οι προβλέψεις δεν ενδείκνυνται διαφορετικά υπάρχει μεγάλη πιθανότητα οι βιαστικά συναγόμενες εκτιμήσεις να οδηγούνται σε λάθος συμπεράσματα. Για μονιμότερους παράγοντες που επηρεάζουν τις στρατηγικές των μεγάλων δυνάμεων υπάρχουν πολλές αναλύσεις σε μικρά και μεγάλα κείμενα. Μερικές παρατίθενται στο τέλος του παρόντος.
Για τις ανάγκες του σύντομου σημειώματος που ακολουθεί αναφορικά με την εξέλιξη των σχέσεων Ρωσίας-Τουρκίας και για την μεταβατική φάση που διανύουμε όσον αφορά την στρατηγική των ηγεμονικών δυνάμεων υπάρχει μια σύντομη πρόσφατη παρέμβαση: «ΠΕΡΙΜΕΤΡΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΑΣΙΑΣ: ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΩΝ ΝΑΥΤΙΚΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ». (Σημειώσεις διάλεξης σε ημερίδα με θέμα την θαλάσσια στρατηγική. ΙΔΙΣ / Σχολή Εθνικής Άμυνας – παράρτημα ορισμών, βασικών πτυχών και σύνδεση με Ελλάδα) http://wp.me/p3OlPy-1iU. Γι’ αυτό δεν θα επαναλάβουμε εδώ περιγραφές και εκτιμήσεις που έγιναν εκεί ή σε άλλα εκτενέστερα κείμενα.
Υπάρχουν πάγια χαρακτηριστικά της διεθνούς πολιτικής τα οποία όσον μας αφορά λίγο πολύ εντάσσονται σε μια προσανατολιστική θεώρηση των πραγμάτων υπό το πρίσμα πιο μόνιμων χαρακτηριστικών του διεθνούς συστήματος [Για την «προσανατολιστική θεωρία» υπό το πρίσμα του Παραδείγματος διεθνών σχέσεων βλ. «Το Θουκυδίδειο «Παράδειγμα» της επιστημονικής μελέτης της διεθνούς πολιτικής και οι «επιστημονικές επαναστάσεις» http://wp.me/p3OlPy-Lb].
Οι αλλαγές στρατηγικών προσανατολισμών εάν και όταν λάβουν χώρα είναι συνήθως πολύ ορατές, αν και όχι άμεσα και σε όλους. Σε μια ανάλυση του διεθνούς συστήματος κανείς απαιτείται να συνεκτιμά με προσοχή τις εν θερμώ εξελίξεις και κυρίως χωρίς να σπεύδει σε βιαστικά συμπεράσματα πριν παγιωθούν κάποιες τάσεις και οι ευρύτεροι στρατηγικοί προσανατολισμού στις οποίες ανήκουν.
Έτσι, πρέπει να είμαστε προσεκτικοί με τον καταιγισμό ειδήσεων για την προσέγγιση Τουρκίας-Ρωσίας, μια αναμφίβολα σημαντική εξέλιξη. Γρήγορα συμπεράσματα είναι λάθος εάν δεν είναι ενταγμένα σε μια γνώση και μια θεώρηση των προσανατολισμών και όχι των στιγμών εντός αυτών των προσανατολισμών, ιδιαίτερα όταν πολλές παράμετροι αυτών των στιγμών είναι είτε ρευστοί είτε άγνωστοι.
Χωρίς να σημαίνει ότι η στρατηγική μιας χώρας δεν πρέπει να λαμβάνει δεόντως υπόψη τέτοια βραχυχρόνια κριτήρια και παράγοντες και συμφωνιών, είναι ζωτικό να γίνει κατανοητό ότι γεγονότα όπως η προσέγγιση Τουρκίας-Ρωσίας απαιτείται να συνεκτιμώνται υπό το πρίσμα του γεγονότος ότι ενόσω ωριμάζει η μεταψυχροπολεμική εποχή 3 μεγάλα ζητήματα είναι ανοικτά και σε πλήρη ρευστότητα.

Α. ΤΟ ΠΟΛΥΠΟΛΙΚΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑ. Β. ΗΠΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΠΡΟΕΔΡΟ ΤΡΑΜΠ. Γ.  ΤΟΥΡΚΙΑ 

Α. ΤΟ ΠΟΛΥΠΟΛΙΚΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑ. Βρισκόμαστε σε μια μεταβατική κατάσταση την οποία ήδη από το 1991 ο υποφαινόμενος και άλλοι αναλυτές την ονομάσαμε «μονο-πολυπολική». Υπάρχει δηλαδή μια δεσπόζουσα δύναμη, οι ΗΠΑ, φαινόμενο που συνοδεύεται από την ύπαρξη μεγάλων περιφερειακών δυνάμεων και μάλιστα πυρηνικών.
Υπάρχει διάκριση, υπογραμμίζεται, μεταξύ μιας περιφερειακής δύναμης και ενός περιφερειακού ηγεμόνα. Η Ρωσία περιφερειακός ηγεμόνας δεν είναι. Είναι ένα πράγμα αυτό και άλλο λογικότητα όπως είναι στην φύση όλων των μεγάλων δυνάμεων να επιδιώκουν να διευρύνουν τα περιφερειακά τους ερείσματα ή και να επιδιώκουν να γίνουν περιφερειακοί ηγεμόνες (ακόμη και εάν δεν το κατορθώσουν ποτέ αυτό θέλουν και αυτό επιδιώκουν, ενώ οι πλείστες υπερπόντιες εξισορροπήσεις γίνονται για να παρεμποδιστούν άλλες μεγάλες δυνάμεις να γίνουν περιφερειακοί ηγεμόνες).
Αυτό το διεθνές σύστημα που μόλις σκιαγραφήσαμε είναι σε πλήρη εξέλιξη ενώ μετά τον Ψυχρό Πόλεμο. Σταδιακά, εν τούτοις, τα κύρια χαρακτηριστικά του αναδυόμενου πολυπολικού διεθνούς συστήματος γίνονται ολοένα και πιο ορατά.
Εξαρχής, δηλαδή αμέσως μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, δεν μπορούσαμε να προσυπογράψουμε –όσο και αν αυτό στεναχωρούσε πολλούς συναδέλφους ενίοτε και φίλους– τις ασυναρτησίες (κυριολεκτικά ασυναρτησίες και μάλιστα αφελείς και επικίνδυνες) περί ενός ανθόσπαρτου «παγκοσμιοποιημένου» πλανήτη, ο οποίος μάλιστα θα είχε σταδιακά προικισθεί με ένα αναδυόμενο «υπερεθνικό διεθνές δίκαιο» που … θα έφερναν οι θηριώδεις εισβολές της κυρίαρχης δύναμης και των απρόθυμων πλην εξαναγκασμένων συμμάχων της.
Ονομάστηκαν «επεμβάσεις της διεθνούς κοινότητας», όρο που εμείς θεωρούσαμε ύβρη που αναπόδραστα θα έφερνε την Νέμεση. Την βλέπουμε γύρω μας στα κατεδαφισμένα κράτη και τα εκατομμύριο δύσμοιρων προσφύγων. Γιατί το κράτος είναι ο φορέας του πολιτικοοικονομικού και στρατηγικού ορθολογισμού κα όταν κατεδαφίζεται ή η ασφάλειά του παραμελείτε ο ανορθολογισμός κυριαρχεί.
Όσο προχωρούμε στον 21 αιώνα τόσο η παρατήρηση των εξελίξεων στην διεθνή πολιτική όσο και οι αναγκαίες εκτιμήσεις των γεγονότων που παρατηρούμαι, απαιτούν ψυχραιμία, περισυλλογή και σωστή κατανόηση των κρατοκεντρικών λογικών. Απαιτείται πρωτίστως, μιας και για εγγενείς λόγους η ηθική στην διεθνή πολιτική είναι μηδενική, οι αποφάσεις μας και οι σκέψεις μας να είναι στερημένες κάθε συναισθηματισμού και κάθε ιδεαλισμού [βλ. «ΗΘΙΚΗ και ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑ, Η μη θεσπισμένη ισχύς στην διεθνή πολιτική. Πολιτική θεολογία versus πολιτική θεωρία και η σημασία της αξιολογικά ελεύθερης περιγραφής και ερμηνείας των διεθνών φαινομένων» ­– http://wp.me/p3OlPy-1bH – http://wp.me/p3OqMa-13c]. Ηθική γενικώς και αορίστως δεν υπάρχει εκτός και αν μιλάμε για τον αστάθμητο και μη πολιτικά ενταγμένο υποκειμενισμό του καθενός ή τις προπαγάνδες εντός κάθε πολιτικά στερημένης ιδιωτείας.
Εξ αντικειμένου και για εγγενείς λόγους που αφορούν την δομή του διεθνούς συστήματος και την εθνοκρατοκεντρική διαφοροποίησή υπάρχει μόνο πολιτική ηθική. Η πολιτική ηθική συγκροτείται στο πλαίσιο του Κοινωνικού και Πολιτικού γεγονότος εντός κάθε πολιτικά κυρίαρχου κράτους. Το ότι στην Ελλάδα και όχι μόνο οι προπαγάνδες των διεθνιστικών ιδεολογικών δογμάτων οδηγούν σε διαιρέσεις, διενέξεις ή και εμφυλίους, οφείλεται στο γεγονός ότι οι ηγεμονικές δυνάμεις πάντοτε μεταμφιέζουν τις ηγεμονικές αξιώσεις ισχύος με κοσμοπολιτισμούς, οικουμενικισμούς και διεθνισμούς.
Ένα κατά τα άλλα πολύ γνωστό φαινόμενο της διαχρονίας [Edward H. Carr], για όσους βέβαια δεν καταβροχθίζουν την εκάστοτε ηγεμονική προπαγάνδα. Παραμένει γεγονός η κατανόηση του έσχατου χαρακτήρα του κράτους / πατρίδα για κάθε κοινωνία, η κατανόηση ότι η ασφάλειά του είναι η συλλογική ελευθερία μιας κοινωνίας και η συνειδητοποίηση ότι φυγόκεντρες απάτριδες σκέψεις οδηγούν σε ζημιές ενίοτε εξοντωτικές ή και θανατηφόρες.
Στο διεθνές σύστημα υπάρχει διεθνής τάξη και το ζήτημα που τίθεται πάντα και αποκλειστικά είναι η σταθερότητα και αστάθεια και όχι κάποια κριτήρια δικαιοσύνης για το που βρίσκονται τα σύνορα ή ποιος και πότε κατέχει πλουτοπαραγωγικούς χώρους. Αυτό το βλέπουμε καθημερινά όταν περί αυτά τα ζητήματα διαφωνούν με αποτέλεσμα σταθερότητα μέσω ισορροπίας ή αστάθεια λόγω ανισορροπίας ή αρπαγή από το αναθεωρητικό κράτος αυτών που αξιώνει χωρίς πόλεμο επειδή ο αμυνόμενος είναι αδύναμος και ή στερείται αποτελεσματικής εθνικής στρατηγικής.
Απαιτείται λοιπόν πρωτίστως να συνεκτιμώνται πλήρως τα πάγια γεωπολιτικά χαρακτηριστικά του διεθνούς συστήματος και χωρίς να σπεύδουμε σε εύκολες προβλέψεις να προσπαθούμε να ανιχνεύουμε κάποια τάση αλλαγής των στρατηγικών προσανατολισμών των μεγάλων δυνάμεων. Εξ ου και συνοδεύω αυτό το σύντομο σχόλιο με την ανάρτηση των σημειώσεών μου σε εισήγηση σε συνέδριο πριν λίγους μήνες όπου περισσότερο θέτω ερωτήματα παρά τα απαντώ (εκτενέστερο κείμενο βρίσκεται στο τελικό στάδιο διαμόρφωσής του).
Β. ΤΟΥΡΚΙΑ. Το Τουρκικό κράτος κατέχει ένα ιστορικά πολύ σημαντικό γεωπολιτικό χώρο. Η αποδυνάμωση του Κεμαλισμού προκαλεί σεισμικές δονήσεις στα θεμέλιά του τα οποία κανείς δεν έχει την πολυτέλεια να αγνοήσει. Ο Ερντογάν στέκεται πάνω σε αυτές τις σεισμικές πλάκες και παρά το εμφανέστατα πανίσχυρο ηγετικό του προφίλ το μέλλον του είναι κάτι περισσότερο από αβέβαιο.
Η επιβίωσή του νεοισλαμικού καθεστώτος ιδιαίτερα μετά το πραξικόπημα δεν είναι βεβαία. Δεν μιλάμε κατ’ ανάγκη για τις επόμενες εβδομάδες ή μήνες αλλά για ισχυρές τάσεις στο υπόβαθρο του κράτους και στο περιφερειακό υποσύστημα στο οποίο ανήκει η Τουρκία (στην δημιουργία πολλών από αυτά τα προβλήματα συνέβαλε ενεργά και η Τουρκία με την γνωστή στρατηγική των «μηδενικών προβλημάτων» η οποία σε άλλα παραπέμπει ο τίτλος και άλλα οι στρατηγικοί σκοποί της Τουρκίας).
Η στρατηγική των μεγάλων δυνάμεων όταν προσεγγίζουν τον Ερντογάν, εν τούτοις, εντάσσονται στην λογική μιας πάγιας τυπολογίας των ανταγωνισμών των μεγάλων δυνάμεων [βλ. «Η σύρραξη στη Συρία και ο ανελέητος ηγεμονικός ανταγωνισμός ως καθοριστικός παράγων των περιφερειακών διενέξεων και η τυπολογία του John Mearsheimer» http://wp.me/p3OlPy-qo ].
Έτσι, πράγματα που βλέπουμε με γυμνό οφθαλμό τώρα ενδέχεται να αποτελούν κινήσεις των μεγάλων δυνάμεων που εκτιμήθηκαν δεόντως από τα επιτελεία τους – χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αποκλείονται λανθασμένες αποφάσεις και ενέργειες. Το συχνά αόρατο σκεπτικό των αποφάσεών τους αφορά εκτιμήσεις για τις υπό διαμόρφωση τάσεις μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.
Τα καθεστώτα μιας χώρας πάνε  και έρχονται το ίδιο και οι ηγέτες ή «ηγέτες», πλην οι στρατηγικές των μεγάλων δυνάμεων δεν βλέπουν χώρες αλλά χώρο. Πάγια προσπαθούν να εξωθήσουν τα πράγματα προς πολιτικές καταστάσεις εντός αυτών των χωρών-κρατών με τρόπο που εξυπηρετεί τα μελλοντικά συμφέροντά τους στον γεωπολιτικό χώρο στον οποίο ανήκουν ή και ευρύτερα.
Έστω και αν η Ρωσία δεν κατορθώσει να θέσει τον Τουρκικό χώρο υπό την επιρροή της, για παράδειγμα, η απόκτηση βραχυχρόνιων ερεισμάτων ενδέχεται μεσοπρόθεσμα να αποτελούν διαπραγματευτικό χαρτί με τις άλλες μεγάλες δυνάμεις ενώ όπως και να εξελιχθούν τα πράγματα μακροπρόθεσμα, πάνω στην σκακιέρα των ακατάπαυστων στρατηγικών παιγνίων λίγο ή πολύ μετρούν κάποια «δομικά τετελεσμένα» (τέτοια, για παράδειγμα, είναι ενεργειακές δομές ή οικονομική και τεχνολογική εξάρτηση σε διάφορους τομείς). Μπορεί να μην αποτελούν κοσμογονία αλλά ενισχύουν τα ερείσματα μιας δύναμης στον αδιάλειπτο ανταγωνισμό των ηγεμονικών δυνάμεων.
Γ. ΗΠΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΠΡΟΕΔΡΟ ΤΡΑΜΠ. Μόνο θλίψη μπορεί να προκαλέσει ο συναισθηματισμός με τον οποίο γίνονται σχόλια γύρω από τον νέο πρόεδρο των ΗΠΑ ή άλλων παρόμοιων εξελίξεων. Ως και ο καθείς που διαθέτει γραφίδα είναι πλανητικός εισαγγελέας και δικαστής και γνώστης και κριτής των πολιτικών εξελίξεων άλλων κρατών. [βλ. ΠΑΓΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΟΙ ΠΕΡΙΦΈΡΕΙΕΣ, Η ΤΟΥΡΚΊΑ, Η ΚΎΠΡΟΣ ΚΑΙ Η ΕΛΛΆΔΑ http://wp.me/p3OqMa-1kA και https://www.facebook.com/groups/USAHistDiplStrat/permalink/975922452552364/]. Δεν αναφερόμαστε στην ατομική ηθική του προέδρου Τραμπ ή κάθε προέδρου αλλά στο γεγονός ότι ο κάθε πρόεδρος ενσαρκώνει τις κυρίαρχες εσωτερικές πολιτικές λογικές για τις οποίες ούτε γνωρίζουμε ούτε μας πέφτει λόγος ενώ κύρια μέριμνα άλλων κοινωνιών δεν είναι να γίνουν εισαγγελείς των άλλων αλλά να δουν τα του οίκου τους στα πεδία της εθνικής στρατηγικής και ιδιαίτερα της εθνικής ασφάλειας.
Κατά την δική μας εκτίμηση στρατηγικά-ορθολογιστικά μιλώντας η επανεξέταση κύριων προσεγγίσεων της Αμερικανικής Στρατηγικής ήταν από καιρό αναμενόμενη.  Ο Πρόεδρος Τραμπ, όσον αφορά την εθνική στρατηγική των ΗΠΑ, εμφανίζεται ως κύριος εκφραστής αναζήτησης νέων προσανατολισμών και προσεγγίσεων και αυτό είναι το  κύριο ζήτημα της στρατηγικής θεωρίας τους επόμενους μήνες και χρόνια. Τίποτα δεν προδικάζεται αλλά θα ήταν λάθος εάν ως προς τους στρατηγικούς προσανατολισμούς των ΗΠΑ δεν υπογραμμίζεται η διαφορά μεταξύ μιας υπερεκτατικής πολιτικής και των διακηρύξεων της νέας προεδρικής φρουράς οι οποίες υποδηλώνουν αναζήτηση προϋποθέσεων ισορροπίας. Θα πρέπει να αναμένουμε πριν εκφράσουμε τελεσίδικες εκτιμήσεις [βλ. για παράδειγμα ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΡΑΜΠ και ΓΝΩΣΗ VERSUS ΓΝΩΜΗ, ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ VERSUS ΑΝΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ VERSUS ΑΝΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ: Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΝΟΣ ΚΡΑΤΟΥΣ http://wp.me/p3OlPy-1qR και ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΡΑΜΠ: Αναζητώντας νέους στρατηγικούς προσανατολισμούς; Η σημασία για την Ελλάδα http://wp.me/p3OqMa-1km].
Σίγουρα, ότι και να πράξει στην διεθνή πολιτική η νέα προεδρική φρουρά, θα δυσκολευτεί πολύ να υπερβεί την θηριωδία των προέδρων των ΗΠΑ μετά το 1990 και ιδιαίτερα της κυρίας Κλίντον και του κ Ομπάμα. Αυτό είναι αντικειμενικό και κανείς, εάν δεν μπορεί να δει την κατάρρευση ολόκληρων κρατών και περιοχών και τις αβάστακτες ανθρώπινες κακουχίες που αυτά προκαλούν, δεν έχει παρά να δει το παρεμβαλλόμενο βίντεο της κ Κλίντον και την θηριωδία που εκπέμπει μπροστά σε ένα πεθαμένο θύμα της.
Όπως γράψαμε σε πολλές παρεμβάσεις μετά την εκλογή του, η υπερεπέκταση των ΗΠΑ μετά το 1990 έφθασε στα όριά της ταυτόχρονα βυθίζοντας το πανίσχυρο αυτό κράτος σε πολλά περιφερειακά αδιέξοδα. Για πολλούς ήταν από καιρό ολοφάνερο ότι οι ΗΠΑ έπρεπε να δουν πιο σοβαρά το πολυπολικό διεθνές σύστημα το οποίο θα είναι πολύ πιο πολύπλοκο και πολύ πιο δύσκολο για τις ΗΠΑ, και αυτό παρά την συνεχιζόμενη συντριπτική στρατιωτική και οικονομική υπεροχή της. Ταυτόχρονα βέβαια και την πανίσχυρη γεωπολιτική της παρουσία ως η μεγάλη ναυτική δύναμη που τον 20 αιώνα διαδέχθηκε το Ηνωμένο Βασίλειο.
Πιο συγκεκριμένα, υποστηρίξαμε σε πολλές παρεμβάσεις πριν και μετά την εκλογή του Τραμπ, είναι πλέον στην λογική των πραγμάτων να επιδιώκεται όχι άκρατη επέκταση των ΗΠΑ αλλά ισορροπία στο σύστημα. Για μια σειρά λόγων, βεβαίως, που δεν θα επαναλάβουμε εδώ. [βλ. μια παρέμβαση στο ΟΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΣΤΙΣ ΗΠΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΑΦΕΤΗΡΙΑ. ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ, ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ή ΤΟ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΟ; http://wp.me/p3OqMa-1hn]
Θα μπορούσαμε όμως να κάνουμε μια πρώτη δοκιμαστική εκτίμηση που αφορά την Ρωσία (και όχι μόνο): Ενώ δεν πρέπει να υπάρχει αμφιβολία ότι –σε αναφορά με πάγιες γεωπολιτικές σκοπιμότητες των ναυτικών δυνάμεων και για λόγους που αφορούν οικονομικά συμφέροντα και έλεγχο πλουτοπαραγωγικών πόρων–, οι ΗΠΑ θα επιδιώκουν κυριαρχία στη περίμετρο της Ευρασίας, βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες επιλογές με στόχο την ισορροπία ενδέχεται να απαιτούν ευκαιριακές τυπικές ή άτυπες συνεννοήσεις και συναλλαγές με άλλες μεγάλες δυνάμεις. Για παράδειγμα, η Ρωσία να διαδραματίζει κάποιο ρόλο σε κάποια σημεία της περιμέτρου της Ευρασίας που στο παρελθόν θα ήταν ακατανόητες.
Για την Ελλάδα το ζήτημα που τίθεται δεν είναι, αυτονόητα, οι μεγάλοι στρατηγικοί αναπροσανατολισμοί. Υπό ορισμένες προϋποθέσεις και στο πλαίσιο μιας πολύ μελετημένης και πολύ προσεκτικής – και εάν οι ΗΠΑ επανατοποθετήσουν την πολιτικής της απέναντι στην Ρωσία για κάποιο χρόνο με σκοπό μια καλύτερη ισορροπία στο πολυπολικό διεθνές σύστημα-, θα μπορούσε ως προς κάποια πράγματα να αποτελέσει και είδος περιφερειακής διπλωματικής γέφυρας.
Πλην ισχύουν τρία πράγματα:
1. Μετά από δεκαετίες ακινησίας -εάν όχι δύο αιώνες – απαιτείται να γίνουν πολλά για να μπορέσει η Ελλάδα να κάνει τέτοιους ελιγμούς. Ως κράτος από άποψη στρατηγικού σχεδιασμού και εφαρμογής στρατηγικής πάσχει.
2. Θα αποτελέσει θανατηφόρα εξέλιξη εάν με σπασμωδικές και αδέξιες κινήσεις βρεθεί στις Συμπληγάδες των ηγεμονικών αντιπαραθέσεων.
3. Κάθε στρατηγικό σχέδιο απαιτείται να συνδέει βάσιμα βραχυχρόνιες κινήσεις, μεσοπρόθεσμες εκτιμήσεις για το πως εξελίσσεται το πολυπολικό διεθνές σύστημα και μακροπρόθεσμους σκοπούς. Απαιτείται πρωτίστως να καταλάβει τις ανελέητες πρακτικές των ηγεμονικών δυνάμεων στις υπερπόντιες εξισορροπήσεις τους οι οποίες αλλάζουν φίλους και εχθρούς σύμφωνα με κριτήρια και εκτιμήσεις για τις αλληλένδετες κατανομές και ανακατανομές ισχύος τοπικά, περιφερειακά και πλανητικά.
Συνοψίζουμε την τυπολογία του John Mearsheimer όπως αυτή, εξάλλου, επιβεβαιώνεται καθημερινά:
  • Οι μεγάλες δυνάμεις διατηρούν και διαρκώς αναπτύσσουν επιθετικές δυνάμεις (ισχύ δηλαδή όχι μόνο για την άμυνά τους αλλά και για υπερπόντιες επεμβάσεις).
  • Για να εκπληρώσουν τους σκοπούς τέτοιων ψυχρά και υπολογιστικά συγκροτημένων στρατηγικών σχεδίων, οι στρατηγικές τους είναι προκαθορισμένες στην βάση εναλλακτικών αποφάσεων ανάλογα με το τι ισχύει ανά πάσα στιγμή και το πως εκτιμάται ότι εξελίσσεται. Συνοψίζω μερικές πτυχές όπως τις καταγράφει στη βάση της διεθνούς εμπειρίας το άψογα τεκμηριωμένο και πλήρες πληροφοριών κείμενο του John Mearsheimer:
  • Μεταφορά βαρών: Προσπάθεια ανάληψης αναχαίτισης από τρίτο όχι κατ’ ανάγκη «σύμμαχο», ενώ το ίδιο φαινομενικά παραμένει θεατής.
  • Εξισορρόπηση: Δέσμευση αναχαίτισης επιτιθέμενου αντιπάλου  κατόπιν διακρατικής συμμαχίας και εμπράκτων μέτρων και δεσμεύσεων.
  • Εκβιασμός: Απειλή χρήσης βίας (μπλόφα ή μέτρα για κόστος κατά μικρών και αδυνάμων).
  • Πρόκληση πολέμου για κατατριβή τρίτων: Εξασθένιση «εχθρών» και/ή «φίλων» με πρόκληση μακροχρόνιων συρράξεων και πολέμων ή τα εκλεκτικά χτυπήματα με ή χωρίς την κάλυψη του ΟΗΕ για να σμικρύνει κάποιους στο επιθυμητό επίπεδο. Μέριμνα ούτως ώστε η εμπλοκή κάποιου αντιπάλου ή «φίλιου» κράτους σε αντιπαράθεση ή πόλεμο με κάποιο άλλο θα οδηγήσει σε μακροχρόνια κατατριβή και αποδυνάμωση (ή και το αντίστροφο) με συγκεκριμένο και προσεκτικά υπολογισμένο τρόπο.
  • Αποτροπή περιφερειακής ηγεμονίας άλλων μεγάλων δυνάμεων με υπερπόντιες εξισορροπήσεις, όπως δεκάδες φορές γίναμε μάρτυρες τις τελευταίες δεκαετίες αλλά και στις μέρες μας.
  • Πολιτικοοικονομικές μεθοδεύσεις μεγιστοποίησης του ελεγχόμενου πλούτου και των αναπτυξιακών πόρων, καθότι όπως όλοι γνωρίζουμε η οικονομική δύναμη είναι η βάση της στρατιωτικής δύναμης.
  • Παρεμπόδιση άλλων μεγάλων δυνάμεων από το να έχουν πρόσβαση σε πλουτοπαραγωγικούς πόρους.
  • Απόκτηση ισχύος ευθέως με δικό τους παρεμβατικό πόλεμο εάν άλλες μέθοδοι καταστούν ατελέσφορες ή εξαιρετικά δύσκολες και αβέβαιες ως προς την εκπλήρωση των σκοπών.
  • Διευκόλυνση διείσδυσης με αποδυνάμωση του φρονήματος άλλων κοινωνιών και της πίστης των πολιτών στην εθνική ανεξαρτησία, στις εθνικές κοσμοθεωρίες και στους κρατικούς σκοπούς.
  • Προσωρινή παραχώρηση ισχύος σε αυριανούς εχθρούς για να ρυθμιστεί η κατανομή ισχύος. 
  • Κατάκτηση και προσωρινός κατασταλτικός έλεγχος πόρων μέχρι να δημιουργηθούν και παγιωθούν πολιτικοοικονομικές  δομές έμμεσου ελέγχου και προσπορισμού των πόρων άλλων κρατών και περιφερειών.
  • Προσπάθεια κατάκτησης θέσης τεχνολογικής υπεροχής και ίσως και πυρηνικής υπεροχής. Ως προς το τελευταίο, οι μεγάλες δυνάμεις γνωρίζουν –ή έτσι νομίζουν– ότι ένας τρόπος να αισθανθούν απόλυτα ασφαλείς είναι να αποκτήσουν απόλυτη πυρηνική υπεροχή. Ο σκοπός αυτός, θα συμφωνήσουν οι περισσότεροι στρατηγικοί αναλυτές, είναι κάτι περισσότερο από ψευδαίσθηση, πολύ υψηλού μάλιστα κινδύνου.
Ποιο πάνω αναφέρθηκαν πιθανές ευκαιριακές ή και μεσοπρόθεσμες συγκλίσεις και συναλλαγές των ΗΠΑ με την Ρωσία. Υπό το πρίσμα της τυπολογίας του John Mearsheimer που μόλις συνοψίσαμε, κανείς θα πρέπει να εκτιμήσει σωστά κατά πόσο αφορούν τόσο στην  κατατριβή της άλλης δύναμης  όσο και την αποκόμιση πρόσκαιρων οφελών στο πλαίσιο του ευρύτερου πλανητικού στρατηγικού σχεδιασμού.
Αυτά όσον αφορούν τις ΗΠΑ, δηλαδή την κυρίαρχη ναυτική δύναμη στην περίμετρο της Ευρασίας.
Όσον αφορά την Ρωσία, τώρα, αντίστροφα, η «κατατριβή» στην οποία αναφερθήκαμε μόλις, δεν μπορεί παρά να είναι στο μυαλό και των Ρώσων όσον αφορά τα πεδία επιρροής των ΗΠΑ και των συμμάχων της.
Την Ελλάδα ενδιαφέρουν άμεσα, ασφαλώς, τα στρατηγικά υποσυστήματα των Βαλκανίων, του Αιγαίου και Ανατολικά του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου. Είναι ζωτικό να διαγνώσουμε τις τάσεις όχι μόνο της Αμερικανικής στρατηγικής αλλά και τον τρόπο που θα κινείται η Ρωσία. Τι κάνει μια μεγάλη δύναμη, είναι το ακαριαίο ερώτημα.
Θα πρέπει να υπάρξει μεγάλη ανατροπή σταθεροποιημένων στρατηγικών λογικών (κάτι πολύ απίθανο ή και αδύνατο) εάν οι σχεδιαστές της Ρωσικής στρατηγικής –οι οποίοι αποκλείεται να μην γνωρίζουν τους περιορισμούς της ισχύος τους περιφερειακής δύναμης και όχι ηγεμόνα στις περιοχές νοτίως της περιμέτρου– δεν θεωρούν αυτά τα τρία ζωτικά για την Ελλάδα πεδία ως ευκαιρία κατατριβής των ναυτικών δυνάμεων και δη των ΗΠΑ και της Ευρώπης.
Για την Ρωσία ως ηπειρωτική δύναμη με μακροχρόνιους σχεδιασμούς, στρατηγικά απέναντί της είναι οι ΗΠΑ ως η ηγέτιδα ναυτική δύναμη και οι σύμμαχοί της. Και αυτό ανεξάρτητα εάν φαινομενικά ή και αληθινά:
α) συνεργάζεται μαζί τους εφήμερα ή μονιμότερα μαζί τους σε κάποια «σημεία»,
β) συνομιλεί μαζί τους (υποκριτικά όπως πάντα γίνεται στις διακρατικές σχέσεις με υποβόσκοντα σκοπό την εξαπάτηση) [καθότι δεν μπορούν να είναι κάτι άλλο πέραν από «άσπονδοι φίλοι»] και
γ) να «συνεννοείται/συναλλάσσεται» (όπως πάντα στις σχέσεις των μεγάλων δυνάμεων με ρευστό τρόπο) μαζί τους όσον αφορά τις πλανητικές ισορροπίες του αναδυόμενου πολυπολικού διεθνούς συστήματος.
Δεν χρειάζεται νομίζω να επεκταθώ για την σημασία των επισημάνσεων που μόλις κάναμε όσον αφορά τα Ελληνικά συμφέροντα και την Ελληνική στρατηγική. Η δική μας εκτίμηση είναι ότι στην βάση πάγιων ηγεμονικών στρατηγικών στα πεδία που ενδιαφέρουν την Ελλάδα και υπό τις περιστάσεις των ηγεμονικών συγκλίσεων ή αποκλίσεων που διαφαίνεται να επέρχονται, μια μεγάλη ηπειρωτική ηγεμονική δύναμη δεν μπορεί παρά να θεωρεί τα τρία προαναφερθέντα πεδία ως περιπτώσεις ευκαιριακών στάσεων που προκαλούν «κατατριβή» των αντιπάλων της και των ευκαιριακών άσπονδων φίλων της.
[Ακόμη και όταν εμπίπτουν σε λογικές «επιτήδειου ουδέτερου» πχ στο Συμβούλιο Ασφαλείας ή της «εγγυήσεις» στην Κύπρο ή αύριο στο Αιγαίο ή τα Βαλκάνια. Καθότι αυτό που ενδιαφέρει την Ρωσία ως ηπειρωτική δύναμη είναι στα ναυτικά πεδία στρατηγικής επιρροής οι «απέναντί της» να έχουν διαρκώς προβλήματα ή αυτό που ονομάζεται «κατατριβή τρίτων». Να το πούμε πιο καθαρά: Μια Κύπρος όπου τα επόμενα χρόνια ενώ θα βρίσκεται στην σφαίρα επιρροής των ναυτικών δυνάμεων και ή της Τουρκίας, εξυπηρετεί την Ρωσία στρατηγικά να μοιάζει με αυτό που βλέπουμε να συμβαίνει στην Συρία. Όποιος νομίζει κάτι άλλο όσον αφορά αυτές τις πάγιες στρατηγικές των μεγάλων δυνάμεων σκέπτεται επικίνδυνα!! Το ότι στην Ελλάδα επικρατεί στρατηγική τυφλότητα, το ότι κυριαρχεί ο συναισθηματισμός και το ότι η γνώση των κρατοκεντρικών λογικών είναι νηπιακού επιπέδου, είναι τα προβλήματά μας τα οποία αν δεν τα αντιμετωπίσουμε δεν επιβιώνουμε ως κράτος].
Το πώς συνεκτιμώνται εμπράγματα τα πιο πάνω και άλλα συμπαρομαρτούντα κριτήρια σε μια στρατηγική δεν εμπίπτει στα πεδία της δικής μας αρμοδιότητας ή δικαιοδοσίας εξ ου και θεωρώ αδόκιμο μια ανάλυση τάσεων και προσανατολισμών να διαπράττει το σφάλμα να προχωρεί σε «προτάσεις πολιτικής». Σίγουρα όπως σε κάθε κράτος η πλήρης και ολιστική συνεκτίμηση των τάσεων υπό το πρίσμα στρατηγικών προσανατολισμών και αποφάσεων είναι αρμοδιότητα του Υπουργείου Εξωτερικών και του Υπουργείου Άμυνας.
Κάθε σοβαρό κράτος διαθέτει επιτελεία παρακολούθησης, ανάλυσης, συνδυασμένης στάθμισης και εκτίμησης βραχυχρόνιων, μεσοπρόθεσμων και μακροχρόνιων τάσεων στην διεθνή πολιτική. Εάν δεν τα διαθέτει τότε κινείται στα τυφλά ή αυτοσχεδιάζοντας.
Τέλος, ο συναισθηματισμός στην διεθνή πολιτική απαιτείται να είναι μηδενικός. Η εκτίμηση των στρατηγικών τάσεων και η σωστή και ψύχραιμη ένταξή τους στην εθνική στρατηγική είναι ανορθολογικό εάν συναρτάται με φιλικά ή εχθρικά αισθήματα απέναντι στις ΗΠΑ, την Ρωσία ή μια οποιαδήποτε άλλη δύναμη.
Χρήζει όλοι να συνεκτιμούν δεόντως τόσο τα αξιώματα του Θουκυδίδειου Παραδείγματος όσο και την μαθηματικής ακρίβειας –όσον αφορά την διεθνή πολιτική όπου η ισχύς για εγγενείς λόγους– «εξίσωση» του Παναγιώτη Κονδύλη για την σχέση επιβίωσης / αυτοσυντήρησης, ισχύος, φίλων, εχθρών και συμμάχων:
«Η έσχατη πραγματικότητα συνίσταται από υπάρξεις, άτομα ή ομάδες που αγωνίζονται για την αυτοσυντήρησή τους και μαζί αναγκαστικά, για τη διεύρυνση της ισχύος τους. Γι’ αυτό συναντώνται ως φίλοι ή ως εχθροί και αλλάζουν φίλους και εχθρούς ανάλογα με τις ανάγκες του αγώνα για την αυτοσυντήρησή τους και τη διεύρυνση της ισχύος τους» (Κονδύλης Ισχύς και απόφαση 1991, σ. 213)».
Ακολουθεί ενδεικτικό απόσπασμα από την ανάρτηση της οποίας τον τίτλο και τον σύνδεσμο παραθέτω στην αρχή  http://wp.me/p3OlPy-1iU. Είναι χαρακτηριστικό ότι για εν εξελίξει τάσεις τίθενται πολλά ερωτήματα.
[…]
16ος αι. – 21ος αι. Σύστημα ισορροπίας δυνάμεων κρατοκεντρικού διεθνούς συστήματος. Τρεις ιστορικές φάσεις ενός εκκρεμούς με πολλές αποχρώσεις και ειδοποιούς διαφορές
 Εκτιμήσεις για τα γεωπολιτικά και γεωστρατηγικά δεδομένα όπως και κάθε ζητήματος εθνικής στρατηγικής στο ανελέητα ανταγωνιστική διεθνή πολιτική:
  • Απαιτείται να είναι ολοκληρωτικά στερημένα συναισθηματισμού
  • Απαιτούνται ορθολογιστικές εκτιμήσεις των δομών ισχύος, των σκοπών των δρώντων και των τρόπων που εξελίσσονται
  • Απαιτείται να έχουν ως γνώμονα την επιβίωση του κράτους
  • Το λιγότερο ισχυρό κράτος δεν μπορεί να είναι απαθές και αντίστροφα δεν μπορεί να εισέρχεται άσκοπα και αλόγιστα σε Συμπληγάδες χωρίς μεγάλες ζημιές ή και θάνατο
Κύριες πτυχές ηγεμονικών ανταγωνισμών πάνω στις γεωπολιτικές ζώνες της Ευρασίας
  • Διαρκής ηγεμονικός ανταγωνισμός για έλεγχο κατανομής ισχύος,
  • Διαρκής ανταγωνισμός για έλεγχο πλουτοπαραγωγικών πόρων
  • Έλεγχο προσβάσεων, χωρών και περιφερειών και παρεμπόδιση άλλων δυνάμεων
  • Διαρκής πάλη για παρεμπόδιση ανάδειξης μιας δύναμης ως περιφερειακού ηγεμόνα
Παραδοσιακές ναυτικές δυνάμεις: Διαρκής μέριμνα για συγκράτηση / αναχαίτηση κάθε προσπάθειας των ηπειρωτικών δυνάμεων.
  • 21ος αιώνας: Εφικτό; Ιδιαίτερα σε μια διεθνή δομή πολλών δυνάμεων πλανητικής πλέον εμβέλειας και κατόχων πυρηνικής ισχύος;
  • Επιπλέον, σε αντίθεση με παρελθούσες εποχές έχουμε ένα «Πυρηνικοποιημένο» πολυπολικό διεθνές σύστημα: = επιρρεπές σε αυτοσυγκράτηση;
    • = επικίνδυνο για όλους αν χαθεί ο έλεγχος των συμβατικών εξισορροπητικών στάσεων και αποφάσεων.
  • Αναδυόμενο πολυπολικό σύστημα
    • Πως και πόσο θα επηρεαστεί ο προσδιορισμός των πόλων ισχύος πλανητικά;
    • Πως θα διαμορφωθούν τα περιφερειακά συστήματα ισορροπίας ισχύος;
    • Ποιες οι ανακατατάξεις λόγω τεχνολογιών, πυρηνικού όπλου και εκτιμήσεων για παλιούς και νέους πλουτοπαραγωγικούς πόρους;
  • Υπογραμμίζεται: ΤΙΠΟΤΑ ΤΟ ΜΟΙΡΑΙΟ Η ΤΟ ΣΥΝΩΜΟΤΙΚΟ.
    • Δεν πρέπει να συγχέουμε τις μυστικές ενέργειες των στρατηγικών σχεδίων με κάποιες μυστήριες συνωμοσίες
    • Είναι μια διαρκής ταλάντωση του εκκρεμούς της στρατηγικής των κρατών στην διεθνή πολιτική σε αναφορά με διαχρονικά κριτήρια κατανομής ισχύος, πόρων και ρόλων.
    • Μιλάμε για την διεθνή πολιτική και τις βαθύτατα διαμορφωτικές στρατηγικές των μεγάλων δυνάμεων.
    • Μιλάμε για την ευαισθησία των ηγεμονικών δυνάμεων σε αναφορά με σταθερά και ρευστά διαχρονικά κριτήρια, καθώς επίσης και για τις παραστάσεις που προκαλούν φόβο για την επιβίωσή τους (John Mearsheimer).
ΕΥΡΩΠΗ – ΒΑΛΚΑΝΙΑ – Ελλάδα:
Επί αιώνες και μέχρι τις μέρες μας: Κόκκινη γραμμή ανάσχεσης ηπειρωτικής δύναμης
  • Ελλάδα: Μετά το 1990 δεν λειτούργησε σύμφωνα με τις κρατοκεντρικές λογικές και δεν εκτίμησε δεόντως και ορθολογιστικά τα πάγια χαρακτηριστικά του διεθνούς συστήματος, τον αναπόδραστο επερχόμενο ανταγωνισμό των μεγάλων δυνάμεων και τον τρόπο που θα την επηρέαζαν οι ανακατανομές ισχύος και οι στρατηγικές των ηγεμονικών δυνάμεων
  • Ακούγαμε και συνεχίζουμε να ακούμε περί ενός μυστηριώδους γραμμικά κινούμενου μεταψυχροπολεμικού συστήματος
    • Υποστηριζόταν ότι το μεταψυχροπολεμικό διεθνές σύστημα είναι ένα περίπου ανθόσπαρτο παγκοσμιοποιημένο πεδίο ενώ κατά βάση ήταν και συνεχίζει να είναι ένα ολοένα και πιο επικίνδυνο ναρκοπέδιο.
    • Ακούστηκαν και ακούγονται εξωφρενικά ωφελιμιστικά ιδεολογήματα που αποσυνδέουν την οικονομία, το εμπόριο και τα χρηματοοικονομικά ζητήματα από την ενδοκρατική και διακρατική πολιτική.
    • Η εξωτερική πολιτική ενός κράτους απαιτείται, εν τούτοις, να είναι στερημένη συναισθηματικών κριτηρίων, οικονομιστικών ιδεολογημάτων και νομικίστικων αντιλήψεων
      • Ιδιαίτερα επί ζητημάτων διαχρονικών γεωπολιτικών κριτηρίων και των συνεπαγόμενων στρατηγικών των ηγεμονικών δυνάμεων απαιτείται μηδενικός συναισθηματισμός και αλάνθαστος πολιτικοστρατηγικός ορθολογισμός.
    • Τα πεδία ανάλυσης / εκτίμησης της διεθνούς και ευρωπαϊκής πολιτικής γέμισαν με αποπροσανατολιστικές, για να χρησιμοποιήσω τον προσφιλή όρο του Κονδύλη, σαπουνόφουσκες
    • Απουσίαζε μια κρατική θεωρία εθνικής ανεξαρτησίας και συνεπαγόμενα μια εθνική στρατηγική ήταν ουσιαστικά ανύπαρκτη
    • Δεν μερίμνησε να διαθέτει οικονομική ανταγωνιστικότητα και εύρωστη οικονομία η οποία αποτελεί την βάση της κρατικής ισχύος
    • Τα είκοσι τελευταία χρόνια άφησε τις περιφερειακές ισορροπίες ισχύος στην τύχη τους δίνοντας έμφαση σε αισθητικά κριτήρια και φλούδες ελπίδες κάθε είδους
    • Υπερεκτίμησε Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση
    • Υποεκτίμησε την συντριπτική Αμερικανική υπεροχή
    • Σε δύο περιπτώσεις τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια έπαιξε με την φωτιά μη έχοντας επίγνωση τι σημαίνει για τις ναυτικές δυνάμεις η δραστική και ουσιαστική διείσδυση της Ρωσίας στα Βαλκάνια
    • Αμέλησε την σημαντικότερη διπλωματική προσέγγιση των λιγότερο ισχυρών κρατών, δηλαδή τις πελατειακές σχέσεις με τις δυτικές δυνάμεις [«Πελατειακές σχέσεις» (patron-clientrelations) μεταξύ ισχυρών και λιγότερο ισχυρών κρατών στο σύγχρονο… http://wp.me/p3OlPy-wB]
      • στο πλαίσιο των οποίων και μόνο θα μπορούσε να διαθέτει περιφερειακή ευελιξία (ή ακόμη και συμπεφωνημένες εκλεκτικές σχέσεις με Ρωσία).
[… βλ. επίσης εδώ σε ένα ακόμη απόσπασμα, τα πολλά ερωτηματικά]
  • Όσο προχωρούμε στον 21ο αι. δύο μεγάλα στρατηγικά ζητήματα της δεσπόζουσας ναυτικής δύναμης + πολλά ερωτήματα
    • 1ον Θα «αποτολμηθούν» διεισδύσεις ή και επικυριαρχία νέων ναυτικών δυνάμεων πάνω στην περίμετρο της Ευρασίας και ενδεχομένως παράλληλες τάσεις ανάδειξης περιφερειακών ηγεμονιών;
    • 2ον Θα υπάρξουν περιφερειακές αποσταθεροποιήσεις οι οποίες ενδέχεται να μην μπορούν να ελεγχθούν μέσω υπερπόντιων εξισορροπήσεων από την δεσπόζουσα ναυτική δύναμη;
    • Θα έχουμε «αυτονομήσεις» (και ενδεχομένως πυρηνικοποίηση) μεσαίων περιφερειακών δυνάμεων στην περίμετρο της Ευρασίας; (Τουρκία, Ιράν, …)
    • Είναι πιθανή μια ανεξέλεγκτη αστάθεια μεγάλης κλίμακας στην ζωτική ζώνη της περιμέτρου από την Δυτική Ευρώπη διαμέσου Βαλκανίων και της Μέσης Ανατολής μέχρι την Ινδία
      • Υπό ποιες προϋποθέσεις η Ρωσία θα εκτιμούσε ότι διαθέτει παράθυρο ευκαιρίας να διαπεράσει τον ανασχετικό κλοιό Ευρώπη-Βαλκάνια-Μέση Ανατολή-Μείζονα Μέση Ανατολή και ενδεχομένως προσπάθεια να καταστεί περιφερειακός ηγεμόνας
      • Ερωτήματα για τον εντός ορίων ρόλο της Ρωσίας στην Συρία
        • Κατατριβή;
        • «Συμπεφωνημένο» και περιορισμένο;
        • Προάγγελος συμπεφωνημένων ρωσοαμερικανικών μελλοντικών συγκλίσεων (ενόψει ανάδυσης νέων δυνάμεων σε πρωτεύοντα ρόλο, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας;)
          • Οι εναλλαγές συμμαχιών γίνονται σε βάθος χρόνου και σχεδόν μοναδικό κριτήριο είναι οι ανακατανομές ισχύος, η δημιουργία ανισορροπιών και το συμφέρον επιβίωσης των εμπλεκομένων δυνάμεων.
        • Ανάλογα με τις ανακατανομές ισχύος και την ισχύ των νέων μεγάλων δυνάμεων του πολυπολικού συστήματος: Ερωτήματα:
          • ΗΠΑ:
            • Συνεχίζουν να επιδιώκουν νέες και κατά βάση μονομερείς εξισορροπήσεις σε πλανητικό επίπεδο στην βάση του παραδοσιακού τους ρόλου ως κυρίαρχης ναυτικής δύναμης;
            • Επιδιώκουν προληπτικό έλεγχο ανόδου ισχύος νέων δυνάμεων και επιλεκτικές / «εκλεκτικές» εξισορροπήσεις και συμμαχίες;
            • Επιδιώκουν ενεργητικές συμμαχικές εξισορροπήσεις εντός του πολυπολικού συστήματος με εκλεκτικές συμμαχίες εντός του πολυπολικού συστήματος;
            • Πόσο μεγάλο είναι το ενδεχόμενο είναι οι ΗΠΑ ή άλλες πυρηνικές δυνάμεις να φλερτάρουν με την ιδέα ανοίγματος της πόρτας του πυρηνικού φρενοκομείου;
          • Κίνα:
            • Επιδιώκει περιφερειακή ηγεμονία;
              • Πως αντιδρούν Ινδία, Ρωσία, Ιαπωνία;
              • Πως αντιδρούν οι ΗΠΑ;
            • Ποιοι οι περιορισμοί της Κίνας λόγω πλανητικής οικονομικής αλληλεξάρτησης μεταξύ κρατών όπου, εν τούτοις ανορθολογικά δρουν και πολλοί εν πολλοίς ανεξέλεγκτοι διεθνικοί δρώντες;
          • Ρωσία:
            • Πόση συνείδηση / επίγνωση έχει η Μόσχα των περιορισμών της στο επίπεδο προβολής πλανητικής ισχύος και κυρίως αμφισβήτησης της Αμερικανικής ισχύος στα πεδία Ευρώπη-Βαλκάνια-Μέση Ανατολή;
              • Λογικά και παρά τις επικοινωνιακές στρατηγικές έχει πλήρη επίγνωση.
                • Αυτό λογικά δεν την εμποδίζει να επιδιώκει απόκτηση ισχύος και ερεισμάτων.
[…]
Υστερόγραφο 12.3.2017. Ο Δρ Μάρκος Τρούλης ο οποίος είναι εξειδικευμένος στις σχέσεις της Τουρκίας με τον περίγυρό της συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας από τον Κεμάλ μέχρι σήμερα, μου απέστειλε το εξής σχόλιο το οποίο και παραθέτω καθότι θεωρώ ότι είναι συμπληρωματικό της ανάλυσής μου και φωτίζει κάποιες κρίσιμες πτυχές
Η θέση του Καθηγητή Ηφαίστου ότι «βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες επιλογές με στόχο την ισορροπία ενδέχεται να απαιτούν ευκαιριακές τυπικές ή άτυπες συνεννοήσεις και συναλλαγές με άλλες μεγάλες δυνάμεις» εμπερικλείει το ενδεχόμενο μετάβασης σε μια νέα εποχή όσον αφορά την ανάγνωση της περιμέτρου της Ευρασίας. Ο λόγος δεν αφορά τον περιορισμό της σημασίας του κρηπιδώματος ούτε φυσικά της λεγόμενης ‘Heartland’, αλλά την ιστορική μεταλλαγή των δυνατοτήτων της Ρωσίας εν συγκρίσει με τις στρατηγικές επιδιώξεις των ΗΠΑ. Κατά συνέπεια, οι ανακατατάξεις όντως δεν πρέπει να αποκλείονται, όπως σημειώνει ο Παναγιώτης Ήφαιστος στο κείμενό του, ενώ τρεις επισημάνσεις αξίζουν να γίνουν.
Πρώτον, η Τουρκία μεταλλάσσεται σταθερά σε διαμορφωτικό παράγοντα, καθώς οι εξελίξεις επέρχονται λόγω της δικής της διαφοροποιούμενης στρατηγικής συμπεριφοράς. Όσον αφορά τους άλλους δύο κύριους εμπλεκομένους, η Ρωσία προφανώς επιθυμεί να εξέλθει στα «θερμά νερά» όπως προαιώνια επιδιώκει, ενώ αντίστοιχα οι ΗΠΑ ως ο κληρονόμος της αγγλοσαξονικής παράδοσης συνεχίζουν αταλάντευτα να απορρίπτουν το ενδεχόμενο. Για μια δύναμη του σχετικού μεγέθους της Τουρκίας εν μέσω ΗΠΑ-Ρωσίας, δεν υπάρχουν μακροπρόθεσμοι σχεδιασμοί, απλά επειδή οι βραχυπρόθεσμοι σχεδιασμοί σε αυτό το επίπεδο έχουν τέτοιο κόστος που θα την ακυρώσουν οριστικά και αμετάκλητα.
Δεύτερον, η επανεξέταση της λογικής της περιμέτρου του Spykman στις μέρες μας υπό την έννοια ότι η Ρωσία έχει πάψει να αποτελεί το μείζονα ανταγωνιστή της δύσης όπως τον αποτελούσε επί αιώνες. Το διακύβευμα πλέον είναι η Κίνα. Συνεπώς, η Ρωσία ενδεχομένως πρέπει να αναλύεται υπό το πρίσμα διαχείρισης της Κίνας και όχι ως αυτόνομη στρατηγική οντότητα. Εξάλλου, η απειλή, που παράγει, είναι εξαιρετικά μειωμένη λόγω του ραγδαία μειούμενου πληθυσμού της και της αναμενόμενης απεξάρτησης της δύσης από τους αγωγούς φυσικού αερίου με την πρωτόγνωρη ανάπτυξη του LNG.
Τρίτον, οι περιορισμένες δυνατότητες της Ρωσίας εξηγούν τα όρια της εμπλοκής της στη Μέση Ανατολή, κάτι το οποίο διαφάνηκε στην περίπτωση της αντίδρασής της στην κατάρριψη του αεροσκάφους της από τους Τούρκους. Ο Πούτιν συντηρεί μια δυναμική ρητορική προς εσωτερική κατανάλωση αλλά, όταν λαμβάνει επιχειρησιακές αποφάσεις, αποφεύγει να κλιμακώσει όντας ορθολογικός ηγέτης μεγάλης δύναμης. Οι ΗΠΑ το γνωρίζουν και δεν ανησυχούν, αλλά χρησιμοποιούν το ρωσικό φόβητρο ως κίνητρο συντήρησης του μηχανισμού του ΝΑΤΟ όπως έκαναν και στην περίπτωση της τρομοκρατίας. Οι ΗΠΑ, επίσης, ξέρουν ότι η Τουρκία παίζει ένα από τα τελευταία χαρτιά της προσεγγίζοντας την Ρωσία μιας και έχει απωλέσει πολλά στηρίγματα.
Εν κατακλείδι, το διακύβευμα για τη Ελλάδα είναι πως θα μπορέσει να αποτελέσει ένα νέο κομβικό τοποτηρητή της περιοχής, πως θα μπορέσει να πείσει ότι συνιστά το μοναδικό πυλώνα σταθερότητας και ειρήνης στη σημαντικότατη Ανατολική Μεσόγειο. Όπως αναφέρει ο καθηγητής στο κείμενό του, η εύρεση επιστημονικής βάσης για μια ανάλυση συγκαιρινών ζητημάτων είναι δύσκολη. Ωστόσο, ας κρατήσουμε τα παραπάνω έστω ως σκέψεις για τις επερχόμενες εξελίξεις στο τρίγωνο «ΗΠΑ-Ρωσία-Τουρκία» και τα περιθώρια διείσδυσης της Ελλάδας στις παρυφές του εν λόγω τριγώνου.
Μερικές συναφείς παρεμβάσεις
Τουρκία αναμένει να διαπράξουμε το μοιραίο λάθος – Ανάλυση – http://www.onalert.gr/stories/panagiwths-hfaistos-tourkia-anamenei-diapra3oume-moiraio-la8os/54404
ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΑΠΕΙΛΗ: ΑΠΟΤΡΕΠΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΑΠΕΙΛΩΝ ΧΑΜΗΛΗΣ ΕΝΤΑΣΗΣ – ΜΕΓΑΛΗΣ ΠΟΛΕΜΙΚΗΣ ΣΥΡΡΑΞΗΣ http://wp.me/p3OlPy-1rT
ΜΕΓΆΛΗ ΒΡΕΤΑΝΊΑ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΑΡΧΙΤΈΚΤΟΝΑΣ –https://www.facebook.com/groups/USAHistDiplStrat/permalink/976241982520411/
Π. Ήφαιστος, ΠΑΓΙΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ, ΟΙ ΠΕΡΙΦΈΡΕΙΕΣ, Η ΤΟΥΡΚΊΑ, Η ΚΎΠΡΟΣ ΚΑΙ Η ΕΛΛΆΔΑ http://wp.me/p3OqMa-1kA και https://www.facebook.com/groups/USAHistDiplStrat/permalink/975922452552364/
Π. Ήφαιστος, ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΡΑΜΠ και ΓΝΩΣΗ VERSUS ΓΝΩΜΗ, ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ VERSUS ΑΝΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ VERSUS ΑΝΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ: Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΝΟΣ ΚΡΑΤΟΥΣ http://wp.me/p3OlPy-1qR
Π. Ήφαιστος, ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΡΑΜΠ: Αναζητώντας νέους στρατηγικούς προσανατολισμούς; Η σημασία για την Ελλάδα http://wp.me/p3OqMa-1km
Π. Ήφαιστος, Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΡΑΜΠ, Η ΕΥΡΩΠΗ, ΕΥΡΩΣΤΡΑΤΗΓΙΚΑ ΚΑΙ Η ΔΙΝΗ ΤΩΝ ΠΛΑΝΗΤΙΚΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ. Με αφορμή δηλώσεις του Τράμπ και σχόλια. http://wp.me/p3OqMa-1k1
John J. Mearsheimer, DONALD TRUMP SHOULD EMBRACE A REALIST FOREIGN POLICY. Ο κορυφαίος Αμερικανός διεθνολόγος προς Τράμπ: αυτοσυγκράτηση, αποφυγή υπερεξάπλωσης, ισορροπία δυνάμεων. http://wp.me/p3OlPy-1qq
ΠΡΌΕΔΡΟΣ DONALD TRUMP: Η ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΉ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΉ ΣΕ ΜΕΤΆΒΑΣΗ ΚΑΙ Η ΕΛΛΆΔΑ, http://wp.me/p3OlPy-1qZ
ΗΠΑ: ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΕΣ ΚΑΙ ΣΗΜΑΙΝΟΥΣΕΣ ΟΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ: «U.S. PUNISHES RUSSIA FOR ELECTION HACKING, EJECTING OPERATIVES» και η «διένεξη» Ομπάμα-Τραμπ http://wp.me/p3OlPy-1pL
Jeffrey Goldberg για τον Henry Kissinger, την εκλογή Trump και τους προσανατολισμούς της στρατηγικής των ΗΠΑ. The legendary and controversial statesman criticizes the Obama Doctrine, talks about the main challenges for the next president, and explains how to avoid war with China. Εισαγωγικό σημείωμα Παναγιώτης Ήφαιστος. http://wp.me/p3OlPy-1ng
ΟΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΣΤΙΣ ΗΠΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΑΦΕΤΗΡΙΑ. ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ, ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ή ΤΟ ΑΝΤΙΣΤΡΟΦΟ; http://wp.me/p3OqMa-1hn
ΗΠΑ: ΝΕΑ ΣΕΛΙΔΑ. ΤΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΊ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ; Η νίκη του πολίτη; Ποιες προϋποθέσεις των Αμερικανικών στρατηγικών επιλογών που έχουν ως άξονα την έννοια της ισορροπίας εντός του αναδυόμενου πολυπολικού διεθνούς συστήματος http://wp.me/p3OlPy-1m9
ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΑΠΕΙΛΗ: ΑΠΟΤΡΕΠΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΑΠΕΙΛΩΝ ΧΑΜΗΛΗΣ ΕΝΤΑΣΗΣ – ΜΕΓΑΛΗΣ ΠΟΛΕΜΙΚΗΣ ΣΥΡΡΑΞΗΣ http://wp.me/p3OlPy-1rT
http://wp.me/p3OqMa-1l0 Η Τουρκία αναμένει να διαπράξουμε το μοιραίο λάθος – Ανάλυση – http://www.onalert.gr/stories/panagiwths-hfaistos-tourkia-anamenei-diapra3oume-moiraio-la8os/54404
 Π. Ήφαιστος, ΠΕΡΙΜΕΤΡΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΑΣΙΑΣ: ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΩΝ ΝΑΥΤΙΚΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ. (Σημειώσεις διάλεξης σε ημερίδα με θέμα την θαλάσσια στρατηγική. ΙΔΙΣ / Σχολή Εθνικής Άμυνας – παράρτημα ορισμών, βασικών πτυχών και σύνδεση με Ελλάδα) http://wp.me/p3OlPy-1iU
Π. Ήφαιστος, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΠΟΤΡΕΠΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ: ΓΙΑ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ – Το μεθοδολογικό και φιλοσοφικό σταυροδρόμι και ο θανατηφόρος χαρακτήρας κάθε κατευναστικής στάσης και συμπεριφοράς. http://wp.me/p3OqMa-18d – http://wp.me/p3OlPy-1eZ
Π. Ήφαιστος. ΤΟ ΑΘΛΗΜΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΜΕΣΑ ΣΕ ΕΝΑ ΑΝΕΛΕΗΤΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑ http://wp.me/p3OqMa-16D
ENAΛΛΑΚΤIΚΕΣ ΕΠIΛΟΓΕΣ ΚI ΔIΛΗΜΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝIΚΗΣ ΑΠΟΤΡΕΠΤIΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓIΚΗΣ (1990-1) http://wp.me/p3OlPy-JO 
Π. Ήφαιστος, «Ο ύστερος νέο-οθωμανισμός και η ελληνική αποτρεπτική στρατηγική» http://wp.me/p3OlPy-jt 
Π. Ήφαιστος, ΚΑΤΕΥΝΑΣΜΟΣ: ΦΕΡΝΕΙ ΠΟΛΕΜΟ Ή ΗΤΤΑ ΧΩΡΙΣ ΠΟΛΕΜΟ. https://www.facebook.com/groups/StrategyStateTheory/permalink/1704692463103630/
Π. Ήφαιστος, ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΕΠΙΔΙΩΚΟΥΝ ΝΑ ΑΠΟΚΤΗΣΟΥΝ «ΙΣΧΥ», Η ΟΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΚΥΡΙΟ «ΝΟΜΙΣΜΑ» ΣΤΗ ΔΙΕΘΝΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ http://wp.me/p3OlPy-AA
Π. Ήφαιστος, Η ΑΠΟΤΡΕΠΤΙΚΗ ΜΑΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΟΥ ΚΑΠΟΙΟΙ ΝΟΜΙΣΑΝ ΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΚΑΤΕΥΝΑΣΜΟΥ, ΑΝΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΝΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΥ http://me/p3OlPy-TO
Π. Ήφαιστος, ΣΤΡΑΤΗΓΙΚH ΑΝΙΣΟΡΡΟΠIΑ ΚΑΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΙ ΜΕΤΑΨΥΧΡΟΠΟΛΕΜΙΚΟΙ ΑΝΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΙ–ΚΑΙ ΘEΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛAΔΑΣ http://wp.me/p3OlPy-Td 
Π. Ήφαιστος, ΣΥΡΡΟΗ ΚΑΙ ΚΑΤ’ ΕΞΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ, ΤΑ ΔΕΞΙΟΑΡΙΣΤΕΡΑ ΣΥΝΔΡΟΜΑ ΚΑΙ Ο ΑΓΩΝΑΣ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ http://wp.me/p3OlPy-Rw 
Π. Ήφαιστος, Ιδεολογίες και Ελληνική Εθνική Στρατηγική http://wp.me/p3OlPy-Qh 
 Παναγιώτης Ήφαιστος, ΤΕΛΙΚΑ, ΟΙ ΛΕΒΑΝΤΙΝΟΙ ΧΑΝΟΥΝ ΤΑ ΠΑΝΤΑ: ΟΙ ΚΥΠΡΙΟΙ ΣΕ ΤΡΟΧΙΑ ΑΣΥΓΚΡΑΤΗΤΟΥ ΚΑΤΕΥΝΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗΣ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΒΟΥΛΗΣΗ. ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ ΤΟΝ ΑΜΕΣΟ ΚΙΝΔΥΝΟ ΝΑ ΜΕΤΑΤΡΑΠΟΥΝ ΣΕ ΛΕΒΑΝΤΙΝΟΥΣ ΜΙΑΣ ΧΡΗΣΕΩΣ http://wp.me/p3OqMa-1ld
Π. Ήφαιστος, ΟΙ ΝΕΟΕΛΛΗΝΕΣ ΣΕ ΤΡΟΧΙΑ ΑΦΑΝΙΣΜΟΥ: κράτη, πολιτειακή συγκρότηση και σύνορα με όρους ζεϊμπέκικων, χορών της κοιλιάς και άλλων γλαφυρών και επικίνδυνων ιδεολογημάτων http://wp.me/p3OlPy-1sq
Π. Ήφαιστος – P. Ifestos
Στρατηγική Θεωρία–Κρατική Θεωρίαhttps://www.facebook.com/groups/StrategyStateTheory/
Διεθνής πολιτική 21ος  αιώνας https://www.facebook.com/groups/InternationalPolitics21century/
ΗΠΑ: Ιστορία, Διπλωματία, Στρατηγική https://www.facebook.com/groups/USAHistDiplStrat/
Ελλάδα-Τουρκία-Κύπρος: Ανισόρροπο τρίγωνο https://www.facebook.com/groups/GreeceTurkeyCyprusImbalance/
Διαχρονική Ελληνικότητα https://www.facebook.com/groups/Ellinikotita/
Άνθρωπος, Κράτος, Κόσμος–Πολιτικός Στοχασμόςhttps://www.facebook.com/groups/Ifestos.political.thought/
Κονδυλης Παναγιώτης– https://www.facebook.com/groups/Kondylis.Panagiotis/
Θολό βασίλειο της ΕΕ https://www.facebook.com/groups/TholoVasileioEU/
Θουκυδίδης–Πολιτικός Στοχασμόςhttps://www.facebook.com/groups/thucydides.politikos.stoxasmos/
Μέγας Αλέξανδρος–Ιδιοφυής Στρατηγός και Στρατηλάτηςhttps://www.facebook.com/groups/M.Alexandros/
Εκλεκτά βιβλία που αξίζουν να διαβαστούνhttps://www.facebook.com/groups/eklektavivlia/
Ειρηνική πολιτική επανάσταση https://www.facebook.com/groups/PolitPeacefulRevolution/
Προσωπική σελίδα https://www.facebook.com/p.ifestos
Πολιτισμός, Περιβάλλον, Φύση, Ψάρεμαhttps://www.facebook.com/Ifestos.DimotisBBB
«Κοσμοθεωρία των Εθνών» https://www.facebook.com/kosmothewria.ifestos
Προσωπικό προφίλ https://www.facebook.com/panayiotis.ifestos
Σχετικά θέματα
Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες

Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.

Δημοσιεύτηκε

6 ημέρες πριν

στις

10 Οκτωβρίου 2026

από τον

Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.

Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.

Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.

Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.

Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.

Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία

Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.

Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.

Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».

Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.

Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.

Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC

Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.

Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.

Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.

Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.

Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.

Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.

Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία

Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.

Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.

Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.

Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.

Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.

Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.

Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ

Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.

Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.

Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.

Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.

Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.

Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας

Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.

Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.

Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.

Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.

Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.

Το μήνυμα προς το Πακιστάν

Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.

Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.

Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.

Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.

Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.

Συνέχεια ανάγνωσης

Διεθνή

Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς

Δημοσιεύτηκε

6 ημέρες πριν

στις

10 Οκτωβρίου 2026

από τον

Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.

Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο

Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.

Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.

Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.

Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές

Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.

Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς

Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.

Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.

Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών

Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.

Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.

Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.

Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες

Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.

Δημοσιεύτηκε

7 ημέρες πριν

στις

10 Οκτωβρίου 2026

από τον

Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.

Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.

Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή

Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.

Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.

Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.

Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.

Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.

Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.

Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.

Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.

Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.

Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.

Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις

Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.

Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.

Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.

Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.

Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.

Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας

Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.

Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.

Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.

Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.

Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.

Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.

Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.

Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία

Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.

Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.

Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.

Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.

Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.

Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες

Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.

Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.

Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.

Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.

Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.

Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία

Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;

Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.

Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.

Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.

Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.

Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.

Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO11 ώρες πριν

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...
Ιστορία - Πολιτισμός11 ώρες πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...
Αναλύσεις12 ώρες πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...
GEOPOLITICO12 ώρες πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...
GEOPOLITICO12 ώρες πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

Δημοφιλή