Πολιτική
Νιαζί Κιζίλγιουρεκ: «Πατρίδα είναι η συνείδηση, όχι οι ρίζες»
Από τον Σταύρο Χριστοδούλου
Φωτο: Δημήτρης Βαττής
Από το χωριό που γεννηθήκατε, την Ποταμιά, έχετε μνήμες; Όχι, δεν είχα. Εκ των υστέρων ασχολήθηκα πολύ με το χωριό. Η Ποταμιά για μένα, ξέρεις, συμβολίζει την παραδοσιακή Κύπρο. Την ονομάζω «pre-εθνικιστική Κύπρο», γιατί οι άνθρωποι είχαν μια φυσική αλληλεγγύη μεταξύ τους.
Και πότε αλλάζει αυτό; Το πράγμα χαλάει από τη δεκαετία του ’50, όταν οι ελίτ διεκδικούν δυναμικά εθνικούς στόχους και καλούν τον κόσμο ν’ ανταποκριθεί. Η ΕΟΚΑ είναι ένοπλος αγώνας με κινητοποίηση του λαού. Η ΤΜΤ ιδρύεται για την υπόθεση της διχοτόμησης. Έτσι, οι απλοί άνθρωποι αποκτούν εθνική συνείδηση και βγαίνουν από την κοινωνική τους ταυτότητα, που είναι αγρότες σε συνεργασία. Έτσι προέκυψε η σύγκρουση που οδήγησε στην προσφυγοποίησή μου, σε ηλικία τεσσάρων χρονών, τον Φεβρουάριο του ’64. Κι έτσι καταλήξαμε στο γκέτο της Λουρουτζίνας.
Υπήρχε το στοιχείο του εθνικού φανατισμού; Πώς δεν υπήρχε; Ο Τούρκος ο πασάς ήταν εκεί και συμβόλιζε τον τουρκικό εθνικισμό. Αλλά και το εκπαιδευτικό σύστημα, τα σχολεία, έκτιζαν αυτή την τεχνητή συνείδηση συστηματικά. Το πιο ενδιαφέρον όμως είναι ότι δεν ήξερες πού ζούσες. Διότι δεν έβγαινες έξω. Ζούσαμε σε ένα νησί χωρίς θάλασσα! Δεν υπήρχε ελεύθερη διακίνηση έξω από το γκέτο από το ’64 μέχρι το ’69.
Παράξενο να το λέτε αυτό… Γιατί το να γεννηθείς κάπου δεν λέει τίποτα. Τα βιώματά σου είσαι εσύ. Όσα θυμάσαι. Η μνήμη είναι η ταυτότητα. Εγώ δεν είχα καμιά μνήμη. Άρα, δεν με άγγιζε… Κάποια στιγμή, θυμάμαι, μετά το ’70, υπήρχε μια χαλάρωση και κάποιοι πρόσφυγες από την Ποταμιά έφυγαν από τη Λουρουτζίνα για να γυρίσουν στο χωριό. Άκουγα τους γονείς μου να συζητούν αν θα επιστρέψουμε και τρόμαξα με την ιδέα ότι θα πάμε πίσω. Αυτό το πίσω με τρόμαζε. Ο ξεριζωμός, λοιπόν, με βοήθησε να μην κοιτάξω ποτέ πίσω. Έτσι αντιλήφθηκα ότι η πατρίδα είναι η συνείδηση, όχι οι ρίζες.
Η πατρίδα δεν είναι καταγεγραμμένη στο DNA μας; Όχι. Στην πραγματικότητα πατρίδα είναι εκεί που ζεις και συναναστρέφεσαι ελεύθερα με τους άλλους ανθρώπους. Έχει να κάνει με το πού ασκείς τα δικαιώματά σου, πού είσαι ελεύθερος. H πατρίδα είναι λευτεριά και δημοκρατικά δικαιώματα του πολίτη. Δεν είναι μια ρομαντική αναφορά.
Η πατρίδα Κύπρος, έτσι όπως εσείς τη βιώσατε ως παιδί, είχε ρατσισμό; Βεβαίως και είχε. Μετά το ’64 η Κύπρος ήταν ουσιαστικά μια ελληνοκυπριακή πολιτεία με μια τουρκική κοινότητα η οποία δεν ασκούσε δικαιώματα. Γι’ αυτό έχανες και την αίσθηση της πατρίδας. Δεν ασκούσες δικαιώματα. Ούτε ψήφιζες, ούτε σε ψήφιζαν, ούτε είχες λέγειν. Οι σχέσεις των κοινοτήτων λοιπόν δεν ήσαν καθόλου ίσες. Από την άλλη, υπήρχε μια εθνικιστική τουρκοκυπριακή ηγεσία, η οποία στένευε τη ζωή πάρα πολύ. Δεν ήθελε καμιά επικοινωνία με Ελληνοκύπριους και ήθελε να κρατήσει την προοπτική της διχοτόμησης τραβώντας τους Τουρκοκύπριους εκτός της ενσωμάτωσης. Αυτή ήταν η σύνθεση της εξουσίας στην Κύπρο.
Πραγματικά πιστεύετε ότι υπάρχει η δυνατότητα να γίνει αντικειμενική καταγραφή της ιστορίας, από τη στιγμή που το αφήγημα είναι βιωματικό; Αυτή τη στιγμή εμείς δεν κάνουμε ιστορία. Μιλάμε για τα βιώματά μας. Η έκφραση βιωμάτων δεν έχει καμιά σχέση με την ιστοριογραφία. Μπορεί να είναι ένα μικρό μέρος της ιστορίας. Η δουλειά της ιστορίας είναι να καταγράψει τα γεγονότα όπως πραγματικά έχουν συμβεί. Ο καλύτερος όμως ιστορικός κατά τη γνώμη μου είναι αυτός που έχει επίγνωση ότι δεν μπορεί να είναι απόλυτα αντικειμενικός, όχι λόγω των βιωμάτων του, αλλά λόγω των ιδεολογικών του προσεγγίσεων και των επιλογών που έχει κάνει.
Σας έθεσα το θέμα της αντικειμενικής καταγραφής της ιστορίας γιατί φτάνοντας στο 1974 πια, διερωτώμαι αν όλα όσα έγιναν πριν δικαιολογούν τον συμψηφισμό στη βία. Να πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά. Καταρχάς, να πω ένα πραγματικό γεγονός. Οι Τουρκοκύπριοι, όταν ξεκίνησε η εισβολή, ήταν στην τρελή χαρά. Στην τεράστια πλειοψηφία τους. Μάλιστα, εγώ διαπιστώνω και γράφω ότι οι περισσότεροι είχαν και χαιρεκακία για τη μεγάλη καταστροφή που βίωσαν οι Ελληνοκύπριοι. Και, βεβαίως, υπήρχαν και αισθήματα εκδίκησης για τη δεκαετία του ’60. Εκ των υστέρων οι Τουρκοκύπριοι, στα χρόνια που ακολούθησαν την εισβολή, κατάλαβαν ότι αυτή η «ειρηνευτική επιχείρηση» ούτε ειρηνική ήτανε, ούτε ελευθερία των Τουρκοκυπρίων σήμαινε.
Η δική σας η εμπειρία με την εισβολή ποια ήταν; Όταν τέλειωσε η εισβολή, ήμουν στη Λουρουτζίνα. Τους μαθητές που έπρεπε να πάνε στο λύκειο μάς πήγανε στη Λευκωσία. Ήταν η πρώτη φορά που έφευγα από την οικογένειά μου. Το σχολείο στη Λευκωσία ήταν φοβερή εμπειρία… Κοιμόμουν μάλιστα εκεί και θυμάμαι ότι τη νύχτα ακούγαμε τις σφαίρες. Πειθαρχία δεν υπήρχε, το χάος του πολέμου συνεχιζόταν ακόμα. Τότε πήρα επιστολή από την οικογένειά μου, για να πάω να γιορτάσω την πρωτοχρονιά μαζί τους. Ήταν Δεκέμβρης του ’74. Μου έγραψαν να πάω στο καινούριο τους σπίτι: «Το χωριό ονομάζεται Αργάτζι και ο αριθμός του σπιτιού μας είναι Β47». Έτσι έγραφαν. Μέχρι τότε δεν είχα ξανακούσει ούτε για το Αργάτζι, ούτε για τη Μόρφου. Ήμουνα παιδί του γκέτο και δεν είχα δει ούτε χάρτη της Κύπρου.
Και φτάνετε στο Β47 λοιπόν… «Καλώς ήρθες» είπαν οι γονιοί μου. Λέω «Μα πού ήρθα; Αυτό δεν είναι σπίτι μου». Με είχαν προβληματίσει οι φωτογραφίες των Ελληνοκυπρίων που ήταν ακόμα στα ντουβάρια και για πρώτη φορά αναρωτήθηκα τι γίνεται. Εγώ ήμουν πρόσφυγας τόσα χρόνια. Τώρα αυτοί οι άνθρωποι έχουν γίνει πρόσφυγες. Σε τέτοιες κρίσιμες στιγμές οι άνθρωποι συμπεριφέρονται διαφορετικά. Ο ένας πάει για εκδίκηση, ο άλλος πάει για empathy, με την έννοια ότι κατανοεί και μπαίνει στη θέση του άλλου.
Αισθάνεστε ότι αυτό ήτανε τομή στη ζωή σας; Ακριβώς, και το χρωστάω αυτό στους Ελληνοκύπριους που γνώρισα πριν, αυτούς που με βοήθησαν να ξεπεράσω τα εθνοτικά στερεότυπα. Εκ των υστέρων αντιλήφθηκα ότι ένα από τα σημαντικά προβλήματα της Κύπρου είναι η έλλειψη empathy. Ο καθένας ξέρει τον δικό του πόνο, που μπορεί να εξελιχθεί και σε ρεβανσισμό ή μνησικακία.
Ενώ εσείς; Από πολύ νωρίς ξεκίνησα αμφισβητώντας την εισβολή, με έναν προβληματισμό για το τι γινόταν τότε στην Κύπρο. Πρόσφυγες αυτοί, πρόσφυγες εμείς, ο στρατός στη μέση. Δεν ήτανε ελευθερία αυτό. Αυτός ο προβληματισμός με οδήγησε, όταν τελείωσα το λύκειο, στη Μόρφου το ’77, να εγκαταλείψω την Κύπρο για τη Δυτική Γερμανία, όπου σπούδασα κοινωνικές και πολιτικές επιστήμες.
Απ’ εκεί κι έπειτα ανήκετε πια στη γενιά των διανοουμένων του ’74… Από τη γενιά του ’74, όπως ονομάζεται σήμερα, διαμορφώθηκε μια διανόηση που αμφισβήτησε την εισβολή. Έτσι δημιουργήθηκε η λογοτεχνία της ειρήνης. Το 1985 βρεθήκαμε όλοι στο Λονδίνο, η διανόηση της εποχής, και κάναμε το πρώτο βιβλίο, που δημιούργησε πολύ μεγάλη εντύπωση. Το ονομάσαμε «Η τουρκοκυπριακή ταυτότητα στη λογοτεχνία». Έθετε υπό αμφισβήτηση την Τουρκία ως μητέρα-πατρίδα και έλεγε ότι η Κύπρος είναι η μητέρα-πατρίδα μας.
Η διανόηση, με ένα ακροατήριο κυρίως αριστερό, δεν ήταν μειοψηφία; Δεν θα το έλεγα αυτό. Αν ο μεγαλύτερος ποιητής της Τουρκίας είναι ο Ναζίμ Χικμέτ και είναι κομμουνιστής, τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι τον διαβάζουμε όλοι, αριστεροί και δεξιοί. Υπήρχαν ευαισθησίες στην κοινωνία για να αναδειχθούν ποιητές όπως η Γιασίν, ο Χικμέτ, ο Ντεμιράγ, που παραμένουν οι μεγαλύτεροι ποιητές μέχρι σήμερα. Της κοινότητας ποιητές, όχι του εαυτού τους.
Η τουρκοκυπριακή κοινότητα άλλαξε ρότα στα χρόνια που ακολούθησαν την εισβολή; Σύντομα αισθάνθηκαν μεγάλη απογοήτευση. Η χαρά του ’74 έληξε πολύ γρήγορα και αντιλήφθηκαν ότι με μια Τουρκία με 40.000 στρατεύματα, οι Τουρκοκύπριοι δεν θα είναι το υποκείμενο των γεγονότων. Βιώσαμε μια διχασμένη πραγματικότητα… Υπήρχε η ντενκτασική αφήγηση για την καθαρή διχοτόμηση, αλλά υπήρχε και η αμφισβήτηση από τα πολιτικά κόμματα που διαμορφώθηκαν αμέσως μετά την εισβολή. Ο αναβρασμός ήταν μεγάλος. Διαμορφωνόταν μια άλλη κοινότητα, που σταδιακά οδήγησε σε αυτό που είδαμε το 2002 στους δρόμους. Μαζικά να ζητήσει ειρήνη στην Κύπρο. Αυτά δεν συνέβησαν σε μια μέρα.
Τι ήταν αυτό που πυροδότησε τις αλλαγές; Πρώτα, καλλιεργήθηκε μια αίσθηση της «τουρκοκυπριοτικότητας», σε αντιπαλότητα με την παρουσία της Τουρκίας στην Κύπρο. Οι Τουρκοκύπριοι αντιλήφθηκαν μετά από την εισβολή ότι αυτή η κατάσταση δεν είναι ούτε ειρήνη ούτε ελευθερία. Κατάλαβαν ότι είχαν φύγει από το γκέτο, όμως μπήκαν σε ένα μεγαλύτερο, όπου κυριαρχεί τώρα ο τουρκικός στρατός. Δεν γίνονται σεβαστοί και δεν μπορούν να αποφασίσουν για το μέλλον τους με τον στενό τουρκικό εθνικισμό του Ραούφ Ντενκτάς τού όλοι είμαστε Τούρκοι, ούτε καν Τουρκοκύπριοι. Η κατάσταση αυτή λοιπόν διαμορφώνει μια κίνηση που λέει ότι εμείς είμαστε κάτι άλλο. Δεν ανήκουμε στο τουρκικό έθνος. Έχουμε την πατρίδα μας την Κύπρο και θέλουμε να την προστατεύσουμε. Αυτός ήταν ο αγώνας.
..jpg)
Ήταν κίνημα ταυτότητας; Που ήρθε να επικυριαρχήσει σταδιακά και στη μουσική, την ποίηση, τη λογοτεχνία, την ιστοριογραφία. Αυτά ήταν τεράστια βήματα, που έγιναν σε ένα καθεστώς που σε θεωρούσε προδότη όταν μιλούσες μ’ αυτούς τους όρους. Δεν διόριζαν κανένα στη δουλειά που ήταν αριστερός για παράδειγμα. Υπήρχε εμπάργκο. Η συμπεριφορά του Ραούφ Ντενκτάς όμως από τη μια και της τουρκικής κυβερνήσεως από την άλλη, οδηγούσαν τους Τουρκοκύπριους σε περισσότερη «κυπριοποίηση» και ριζοσπαστικοποίηση. Αυτή ήταν η διαλεκτική των πραγμάτων.
Όλοι αυτοί πώς βίωσαν το «Όχι» των Ελληνοκυπρίων το 2004; Με μεγάλη απογοήτευση. Σε βαθμό που η τουρκοκυπριακή αριστερά νομίζω ξέφυγε στις αντιδράσεις της. Με την έννοια πως ήταν τόσο μεγάλη η απογοήτευση, που τους έχω δει μετά να κρατούν αποστάσεις από τους Ελληνοκύπριους.
Επειδή το 2016 θεωρείται μια επίσης κομβική χρονιά για το Κυπριακό, εσείς πόσο αισιόδοξος είστε ότι μπορούμε να ζήσουμε σε μια πατρίδα ενωμένη; Εκεί όπου σπούδασα είδα πως οι Γερμανοί ήταν επικριτικοί και αυτοκριτικοί με τη νεότερή τους ιστορία. Δεν υπήρχαν πολιτικές επιστήμες που να μην ασχολούνταν με τον ναζισμό, το ολοκαύτωμα, την ακροδεξιά… Αντιμετώπιση του παρελθόντος με κουράγιο. Ουσιαστικά αυτό έμαθα στη Γερμανία. Και δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι εκεί έγραψα το πρώτο βιβλίο μου που αμφισβητούσε την επίσημη τουρκική αφήγηση της ιστορίας της Κύπρου.
Η αυτοκριτική δεν είναι σίγουρα κάτι που μας χαρακτηρίζει. Ακριβώς. Και θα το συνδέσω με αυτό που ρώτησες πριν. Αν είμαι αισιόδοξος… Στην Κύπρο οι ιστορικές εξελίξεις έβαλαν τέρμα στις εθνικιστικές διεκδικήσεις. Πριν από κάποια χρόνια ήμαστε έτοιμοι να πεθάνουμε για την ένωση και για τη διχοτόμηση. Σήμερα κανένας δεν μιλάει γι’ αυτά. Όταν βλέπω πίσω, η ιστορία έχει ξεκαθαρίσει. Έχει αποκρυσταλλώσει αυτά τα πράγματα. Τίποτα απ’ αυτά που στο παρελθόν μάς οδήγησαν σε διένεξη σήμερα δεν είναι στην ατζέντα κανενός.
Μήπως γιατί απλά ο χρόνος παγιώνει τη νέα πραγματικότητα; Αυτή είναι η ιστορία της ανθρωπότητας. Δεν αποτελούμε εξαίρεση και καλά κάνουμε να συνδεθούμε κι εμείς με την παγκόσμια εμπειρία. Οι λαοί διεκδικούν στόχους, τα έθνη επίσης. Πετυχαίνουν, αποτυγχάνουν και προχωράνε. Δεν υπάρχει ηθική υπόσταση σ’ αυτά.
Ναι, αλλά πώς μπορείς να ζήσεις μόνο με ορθολογισμό; Εγώ δεν μιλώ για ορθολογισμό. Μιλάω για την ιστορία των λαών, των κρατών, των εθνών, πώς διαμορφώνονται χάρτες και πολιτικές πραγματικότητες. Εσύ νομίζεις ότι η Ελβετία με ενθουσιασμό έκανε ομοσπονδία; Έκανε ομοσπονδία γιατί κάποιες συγκυρίες επέβαλλαν αυτή την επιλογή. Εμάς η ιστορία μας είναι ότι η πλειοψηφία προσπάθησε να είναι κυρίαρχη σε ένα ενιαίο κράτος και η μειοψηφία ήθελε να κάνει ξεχωριστό νόμιμο κράτος. Απέτυχαν και οι δύο. Η ιστορία έβαλε μπροστά μας την προοπτική της ομοσπονδίας, που ουσιαστικά τι λέει; Όταν δεν νικά η μια εθνική κοινότητα την άλλη, πρέπει να κτιστεί μια σχέση ισότητας.
Δεν υπάρχει όμως ένα θέμα ηθικής τάξης; Δεν βλέπω να υπάρχει τίποτα ανήθικο στην αναζήτηση της ομοσπονδίας. Αντίθετα. Νομιμοποιείται μέσα από την ιστορική πολιτική πραγματικότητα των εθνοτικών ομάδων. Αυτός είσαι. Δεν μπορείς να είσαι κάποιος άλλος. Δεν είσαι κυρίαρχη εθνοτική ομάδα. Ούτε στο σύνταγμα του ’60 ήσουν, ούτε τώρα είσαι. Και έκανες και προσπάθεια να αλλάξεις τις συμφωνίες Ζυρίχης – Λονδίνου. Πού ήταν η ηθική τότε; Έσφαξες πεντακόσια άτομα με τις μυστικές οργανώσεις «Ακρίτας». Τα αντιμετώπισες αυτά καθόλου; Τα συζήτησες; Τα άφησες εκεί και μιλάς για ηθική. Και απ’ την άλλη πλευρά, έχεις μαζικούς φόνους, βιασμούς, αγνοούμενους, εισβολή, και δεν καταδικάστηκε ούτε ένας. Υπάρχει μια ιστορική αφήγηση στις δύο κοινότητες, οι οποίες τρέμουν όταν παν να κάνουν την ελάχιστη αυτοκριτική. Αναζητούμε το δίκαιο χωρίς τον άλλο, ενώ το δίκαιο ξεκινά όταν βλέπεις το πρόσωπο του άλλου.
Θα σας ρωτήσω ξανά τι είναι πατρίδα για σας, γιατί αυτό το ερώτημα εμπεριέχει όσα κουβεντιάσαμε ως τώρα. Γεννήθηκα στην Ποταμιά. Μεγάλωσα στη Λουρουτζίνα. Και στο Αργάτζι. Παραπάνω χρόνια όμως έζησα στη Γερμανία, στο Λονδίνο και στο Παρίσι. Με τα παιδιά μου μιλάω ελληνικά, γαλλικά και αγγλικά. Διδάσκω στο πανεπιστήμιο στην ελληνική γλώσσα. Το πρωί ξυπνάω κάποτε με Μπαχ, κάποτε με Μότσαρτ ή Σοπέν. Όταν ακούω ροκ, μου αρέσει ο Βασίλης. Πάντα μου άρεσε ο Παπακωνσταντίνου. Αγαπώ την τουρκική μουσική και την ποίηση του Ναζίμ Χικμέτ, του Παντελή Μηχανικού, του Φικρέτ Ντεμιράγ…
Όλα αυτά είναι πατρίδα για σας; Εκεί νιώθω όμορφα. Πατρίδα χωρίς συνείδηση, ελεύθερη ζωή και επιλογές δεν είναι πατρίδα. Ξέρεις, νεωτερικότητα σημαίνει ρευστότητα. Σε pre-μοντέρνες καταστάσεις πεθαίνεις εκεί που γεννιέσαι. Σήμερα καθένας δεν πεθαίνει εκεί που γεννήθηκε. Άρα, η έννοια της πατρίδας αλλάζει. Είναι οι φίλοι σου. Όταν ζεις στο Παρίσι, η πατρίδα σου είναι οι φίλοι σου στο Παρίσι. Οι Κύπριοι, λοιπόν, δεν θα ψάξουν μια χαμένη πατρίδα του παρελθόντος. Οι Κύπριοι, Έλληνες και Τούρκοι, καλούνται να κτίσουν μια νέα πατρίδα. Θα την κτίσουν μόνο με δημοκρατικές αξίες, με πλουραλισμό και όχι με το 100% της ασφάλειας, αλλά με ρίσκο.
Θέλει τόλμη λέτε μια νέα, κοινή ζωή. Αλλιώς ζούμε σε λάθος εποχή. Bλέπω δυστυχώς την τουρκοκυπριακή κοινότητα να είναι υπερβολικά φοβισμένη. Θέλει πολλή προστασία από τη λύση. Κι αυτό είναι κάτι που δυσκολεύει τη λύση. Οι εθνικές κοινότητες όμως δεν μπαίνουν σε μουσεία και προστατεύονται. Πρέπει να επιβιώσουν σε αγωνιστικό πλουραλισμό.
Ο Νιαζί Κιζίλγιουρεκ σπούδασε στο Πανεπιστήμιο της Βρέμης, απ’ όπου έλαβε το διδακτορικό του 1990. Το 1995 προσλήφθηκε στο Πανεπιστήμιο Κύπρου ως λέκτορας στο Τμήμα Τουρκικών Σπουδών. Σήμερα είναι καθηγητής στο Τμήμα Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών και κοσμήτορας της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κύπρου.
Φιλελεύθερος
GEOPOLITICO
Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου
Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του Σταθμού Ηρακλείου. Η κίνηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία για την επανέναρξη των ερευνών της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, με το γαλλικής σημαίας πλοίο «Abeille Marengo».
Νέο επεισόδιο στον ανταγωνισμό για τις θαλάσσιες αρμοδιότητες στην Ανατολική Μεσόγειο προκαλεί η Τουρκία, αυτή τη φορά σε περιοχή από την οποία προβλέπεται να διέλθει το ερευνητικό σκάφος που θα πραγματοποιήσει εργασίες για το υποθαλάσσιο καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου.
Ο τουρκικός Σταθμός Αττάλειας εξέδωσε ναυτική αγγελία, αμφισβητώντας την αρμοδιότητα του ελληνικού Σταθμού Ηρακλείου σε θαλάσσια περιοχή νότια του Καστελλόριζου.
Η τουρκική ενέργεια σημειώθηκε λίγες ώρες μετά την έκδοση ελληνικής NAVTEX, με την οποία δεσμεύτηκε η συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή για τη διεξαγωγή της πολυεθνικής άσκησης πυρών «EUNOMIA», στις 19 Οκτωβρίου.
Η Άγκυρα απάντησε εκδίδοντας δική της NAVTEX, υποστηρίζοντας ότι η περιοχή εμπίπτει στη δική της ζώνη ευθύνης για την έκδοση ναυτικών αγγελιών.
Μάλιστα, προχώρησε στην επανέκδοση της αγγελίας για τη συμμαχική άσκηση, χρησιμοποιώντας ακριβώς τις ίδιες συντεταγμένες που είχαν περιληφθεί στην ελληνική ανακοίνωση.
Η κίνηση αυτή δεν αφορά την πραγματοποίηση διαφορετικής τουρκικής άσκησης, αλλά τη διεκδίκηση της αρμοδιότητας έκδοσης της σχετικής ναυτικής προειδοποίησης.
Το γαλλικό ερευνητικό και η επανεκκίνηση του Great Sea Interconnector
Το περιστατικό αποκτά ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση καθώς συνδέεται χρονικά και γεωγραφικά με την προετοιμασία για την επανέναρξη των εργασιών του Great Sea Interconnector.
Πρόκειται για το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης–Κύπρου, το οποίο προβλέπει την εγκατάσταση υποθαλάσσιου καλωδίου υψηλής τάσης συνεχούς ρεύματος 500 kV.
Στις 14 Οκτωβρίου, η γαλλική Nexans, ανάδοχος του καλωδίου, προχώρησε στις απαραίτητες ενέργειες για την έκδοση NAVTEX, ενώ παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία έγκρισης της συμμετοχής του γαλλικής σημαίας ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo».
Το συγκεκριμένο πλοίο πρόκειται να πραγματοποιήσει προκαταρκτικές υποθαλάσσιες έρευνες στη διαδρομή μεταξύ της Κορακιάς Ηρακλείου και της Κύπρου.
Οι εργασίες περιλαμβάνουν τη χαρτογράφηση του βυθού, την εξέταση της μορφολογίας του και τον προσδιορισμό της καταλληλότερης όδευσης για την τοποθέτηση των καλωδίων.
Η περιοχή νότια του Καστελλόριζου, στην οποία εκδηλώθηκε η νέα τουρκική αμφισβήτηση, περιλαμβάνεται στη σχεδιαζόμενη πορεία του ερευνητικού.
Δεν έχει, ωστόσο, ανακοινωθεί ακόμη οριστική ημερομηνία έναρξης των νέων ερευνών.
Το έγγραφο του Λιμενικού και η προθεσμία της 16ης Οκτωβρίου
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το έγγραφο του Αρχηγείου του Λιμενικού Σώματος, με ημερομηνία 14 Οκτωβρίου 2026, το οποίο αφορά την αίτηση εξαίρεσης για τη χρήση του γαλλικού πλοίου.
Σύμφωνα με το έγγραφο, το αίτημα είχε υποβληθεί στις 9 Οκτωβρίου από το ναυτικό πρακτορείο «Δ. Πατρίκιος ΙΚΕ», για λογαριασμό της ιταλικής Next Geosolutions Europe SpA.
Η ιταλική εταιρεία έχει αναλάβει τις προκαταρκτικές υποθαλάσσιες έρευνες για λογαριασμό της Nexans.
Η χρησιμοποίηση πρόσθετου ερευνητικού σκάφους κρίθηκε απαραίτητη εξαιτίας των ιδιαίτερα απαιτητικών τεχνικών χαρακτηριστικών της προβλεπόμενης όδευσης.
Συγκεκριμένα, οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν σε περιοχές μεγάλου βάθους, με απότομες υποθαλάσσιες πλαγιές και γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά που απαιτούν εξειδικευμένο εξοπλισμό.
Το Λιμενικό κάλεσε τις αρμόδιες λιμενικές αρχές και τους ναυτιλιακούς φορείς να διερευνήσουν εάν υπάρχουν διαθέσιμα πλοία ελληνικής σημαίας με αντίστοιχες δυνατότητες.
Η προθεσμία για την υποβολή των σχετικών απαντήσεων λήγει σήμερα, Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, στις 13:00.
Το έγγραφο κοινοποιήθηκε, μεταξύ άλλων, στο υπουργείο Εξωτερικών και στο Γενικό Επιτελείο Ναυτικού.
Οι έρευνες έχουν παράταση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026
Σημαντική λεπτομέρεια αποτελεί το γεγονός ότι οι υποθαλάσσιες έρευνες είχαν αρχικά εγκριθεί από το υπουργείο Εξωτερικών τον Ιούνιο του 2024.
Με νεότερη απόφαση, τον Φεβρουάριο του 2026, δόθηκε παράταση της σχετικής έγκρισης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Η επανέναρξη των εργασιών προϋποθέτει την ολοκλήρωση των απαιτούμενων διαδικασιών, ενώ προβλέπεται ενημέρωση της Υδρογραφικής Υπηρεσίας και της Διοίκησης Υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού τουλάχιστον 72 ώρες πριν από την έναρξη των ερευνών.
Η επίσημη ανακοίνωση του Λιμενικού επιβεβαιώνει την υποβολή αίτησης για τη χρησιμοποίηση του «Abeille Marengo», χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει ήδη δοθεί η τελική έγκριση ή ότι το πλοίο έχει ξεκινήσει τις εργασίες του.
Η «EUNOMIA» και το γεωπολιτικό μήνυμα στην Ανατολική Μεσόγειο
Η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA» πραγματοποιείται στο πλαίσιο της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου, Γαλλίας και Ιταλίας για τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με τις δημοσιευμένες πληροφορίες, το πρόγραμμα δραστηριοτήτων εκτείνεται από τις 16 έως τις 22 Οκτωβρίου, με επιπλέον δραστηριότητα στις 26 Οκτωβρίου. Η συγκεκριμένη NAVTEX που επικαλείται το Liberal αφορά άσκηση πυρών στις 19 Οκτωβρίου.
Η τουρκική παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή σημειώνεται σε περιοχή που συνδέεται με τον σχεδιασμό ενός ευρωπαϊκού ενεργειακού έργου.
Η Άγκυρα δεν αμφισβητεί απλώς μια ναυτική ανακοίνωση. Επαναφέρει τη διεκδίκησή της περί αρμοδιότητας έκδοσης NAVTEX σε μια θαλάσσια ζώνη όπου η ελληνική πλευρά προετοιμάζει δραστηριότητες που αφορούν την ηλεκτρική διασύνδεση.
Πρέπει, ωστόσο, να διακρίνεται η αρμοδιότητα έκδοσης ναυτικών αγγελιών από την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Πρόκειται για διαφορετικά νομικά ζητήματα και η έκδοση μιας NAVTEX δεν καθορίζει από μόνη της κυριαρχικά δικαιώματα.
Το κρίσιμο τεστ για την Αθήνα: Τι θα συμβεί όταν φτάσει το γαλλικό σκάφος;
Το πραγματικό ενδιαφέρον πλέον μετατοπίζεται στην επόμενη φάση.
Όταν ολοκληρωθεί η αδειοδότηση και εκδοθεί η NAVTEX για τις έρευνες του «Abeille Marengo», θα διαπιστωθεί εάν η Τουρκία περιοριστεί σε νέα αμφισβήτηση μέσω ναυτικών αγγελιών ή προχωρήσει σε άλλες ενέργειες.
Το προηγούμενο των εντάσεων γύρω από τις έρευνες για το καλώδιο καθιστά το συγκεκριμένο ερώτημα ιδιαίτερα σημαντικό για την Αθήνα και τη Λευκωσία.
Επιπλέον, η συμμετοχή γαλλικής εταιρείας και πλοίου γαλλικής σημαίας προσδίδει στο θέμα ευρωπαϊκή διάσταση, χωρίς να συνεπάγεται αυτομάτως στρατιωτική ή διπλωματική αντίδραση του Παρισιού.
Η απάντηση θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των εργασιών και τις αποφάσεις των εμπλεκόμενων κυβερνήσεων.
Η ουσία είναι ότι το Great Sea Interconnector επανέρχεται στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης πριν ακόμη αρχίσουν οι νέες έρευνες.
Η ελληνική πλευρά έχει ενεργοποιήσει τη διαδικασία για την επιστροφή του ερευνητικού σκάφους στη θάλασσα. Η Τουρκία, από την πλευρά της, επέλεξε να επαναφέρει την αμφισβήτηση της αρμοδιότητας του Ηρακλείου με αφορμή την άσκηση «EUNOMIA».
Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν οι νέες έρευνες θα προχωρήσουν χωρίς παρεμπόδιση ή εάν το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου θα αποτελέσει ξανά πεδίο έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο.
GEOPOLITICO
«Ελευθερία» Λονδίνου: Αδιέξοδο στο Κυπριακό, νέα εποχή στις σχέσεις Βρετανίας–ΕΕ και τα μηνύματα Ρούμπιο προς την Τουρκία
Στο επίκεντρο του νέου φύλλου της ομογενειακής εφημερίδας η αμετακίνητη στάση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό, οι πολιτικές εξελίξεις στο Ηνωμένο Βασίλειο και η ερμηνεία της επίσκεψης του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στην Αθήνα από τον τουρκικό Τύπο. Ξεχωριστή θέση κατέχουν η 66η επέτειος της Κυπριακής Ανεξαρτησίας και η δυναμική παρουσία των Ελληνοκυπρίων στη βρετανική αυτοδιοίκηση.
Με πλούσια θεματολογία γύρω από τις διεθνείς εξελίξεις, το Κυπριακό, τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις και τη δραστηριότητα της ελληνικής και κυπριακής ομογένειας κυκλοφόρησε την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026 το 1308ο φύλλο της εβδομαδιαίας εφημερίδας «Ελευθερία» του Λονδίνου.
Η έκδοση αναδεικνύει τις διπλωματικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, τις προσπάθειες επαναπροσέγγισης του Ηνωμένου Βασιλείου με την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και τον ενεργό ρόλο του απόδημου ελληνισμού στη δημόσια ζωή της Βρετανίας.
Κυπριακό: Καμία ουσιαστική μετακίνηση από την τουρκική πλευρά
Ένα από τα κεντρικά πολιτικά θέματα της εφημερίδας αφορά τη συνάντηση του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν.
Με τίτλο «Καμία μετακίνηση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό», η «Ελευθερία» επισημαίνει ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε περιορισμένης σημασίας ζητήματα, χωρίς να σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος στον πυρήνα του προβλήματος.
Οι συμφωνίες αφορούν την κοινή παρουσία των δύο ηγετών στο 6ο Δικοινοτικό Φεστιβάλ Ειρήνης στην Πύλα, τη συμμετοχή τους σε συνεδριάσεις τεχνικών επιτροπών και τον προγραμματισμό νέας συνάντησης.
Ωστόσο, σύμφωνα με την εφημερίδα, η τουρκική πλευρά εξακολουθεί να θέτει ως προϋπόθεση για την επανέναρξη των ουσιαστικών συνομιλιών την αποδοχή της λεγόμενης «κυριαρχικής ισότητας».
Το δημοσίευμα στρέφει επίσης την προσοχή στην επικείμενη επίσκεψη της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, και στο ερώτημα αν θα μπορέσει να επανεκκινήσει η διαπραγματευτική διαδικασία πριν ολοκληρωθεί η θητεία του Αντόνιο Γκουτέρες.
Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα και η αντίδραση του τουρκικού Τύπου
Ξεχωριστή θέση στην έκδοση καταλαμβάνει το άρθρο του δημοσιογράφου Χρήστου Κωνσταντινίδη, με τίτλο «Πώς ερμήνευσε η Τουρκία την επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα», το οποίο εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης αντιμετώπισαν τα μηνύματα του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών.
Η ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα και η προβολή της Ελλάδας ως στρατηγικού εταίρου των Ηνωμένων Πολιτειών αποτέλεσαν αντικείμενο σχολιασμού από τουρκικές εφημερίδες και αναλυτές.
Στο επίκεντρο βρίσκονται η αμερικανική στρατηγική στην Ανατολική Μεσόγειο, η ελληνοαμερικανική αμυντική συνεργασία, η ενεργειακή ασφάλεια και η στάση της Ουάσινγκτον απέναντι στις ελληνοτουρκικές διαφορές.
Σε άλλη παρέμβαση της έκδοσης, ο ακαδημαϊκός Αυγουστίνος Αυγουστή θέτει το ερώτημα κατά πόσο οι θετικές δηλώσεις της αμερικανικής πλευράς συνοδεύονται από συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τα ελληνικά και κυπριακά συμφέροντα.
Βρετανία και Ευρωπαϊκή Ένωση: Ανοίγει η συζήτηση για υπέρβαση του Brexit
Στο βρετανικό μέτωπο, η «Ελευθερία» αφιερώνει εκτενές δημοσίευμα στην προσπάθεια της κυβέρνησης του Άντι Μπέρναμ να διαμορφώσει μια νέα σχέση με τις Βρυξέλλες.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός εμφανίζεται να θεωρεί ανεπαρκές το σημερινό πλαίσιο συνεργασίας, υποστηρίζοντας ότι το Brexit προκάλεσε μεγαλύτερη οικονομική ζημιά από τα αναμενόμενα οφέλη.
Η εφημερίδα αναφέρεται στην προγραμματισμένη για τις 20 Νοεμβρίου σύνοδο κορυφής Ευρωπαϊκής Ένωσης–Ηνωμένου Βασιλείου στις Βρυξέλλες, όπου αναμένεται να εξεταστούν νέες συμφωνίες για το εμπόριο, την κινητικότητα των νέων και την οικονομική συνεργασία.
Στη συζήτηση περιλαμβάνονται ακόμη η πιθανότητα στενότερης σύνδεσης της Βρετανίας με την ενιαία αγορά και την τελωνειακή ένωση, καθώς και οι προοπτικές μιας νέας συζήτησης για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας μετά τις επόμενες γενικές εκλογές.
Ουκρανία και Ιράν: Αμυντική συνεργασία και ζητήματα ασφάλειας
Στη διεθνή επικαιρότητα, η εφημερίδα παρουσιάζει τη συνάντηση του Βρετανού πρωθυπουργού με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Λονδίνο.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, βασικά θέματα των συνομιλιών αποτέλεσαν η ενίσχυση της ουκρανικής αεράμυνας, η διάθεση νέων πυραυλικών συστημάτων και η αντιμετώπιση των ρωσικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Παράλληλα, καταγράφονται οι βρετανικές ανησυχίες για πιθανή ιρανική εμπλοκή σε περιστατικό ασφαλείας στη στρατιωτική βάση RAF Fairford, που χρησιμοποιείται από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις. Η εφημερίδα αποδίδει στον Μπέρναμ την εκτίμηση ότι η εμπλοκή των Φρουρών της Επανάστασης είναι «σχεδόν βέβαιη».
Η ομογένεια τίμησε την Κυπριακή Ανεξαρτησία
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην 66η επέτειο της ανακήρυξης της Κυπριακής Ανεξαρτησίας.
Η εφημερίδα καταγράφει την επετειακή εκδήλωση που διοργάνωσαν στο βόρειο Λονδίνο η Κυπριακή Υπάτη Αρμοστεία και η Ελληνική Κυπριακή Αδελφότητα Λονδίνου, παρουσία διπλωματών, εκπροσώπων της Εκκλησίας, της βρετανικής αυτοδιοίκησης και της ομογένειας.
Ο Ύπατος Αρμοστής Κυριακός Κούρος αναφέρθηκε στη σημασία διατήρησης της ιστορικής μνήμης, στην ανάγκη τερματισμού της τουρκικής κατοχής και στη συμβολή της κυπριακής παροικίας στην ενημέρωση της βρετανικής κοινωνίας για το Κυπριακό.
Στην εκδήλωση μίλησαν επίσης ο πρόεδρος της Αδελφότητας Φάνος Θεοφάνους και η δήμαρχος Μπάρνετ Zahra Beg, η οποία περιέγραψε τις εντυπώσεις της από πρόσφατη επίσκεψή της στην κατεχόμενη Μόρφου.
Τιμή στους 17 ομογενείς δημοτικούς συμβούλους
Η Εθνική Κυπριακή Ομοσπονδία Ηνωμένου Βασιλείου τίμησε 17 ομογενείς δημοτικούς συμβούλους, οι οποίοι εξελέγησαν στις τοπικές εκλογές και προσφέρουν στις κοινότητες όπου ζουν.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στις 10 Οκτωβρίου, με συμμετοχή της αναπληρώτριας Υπάτης Αρμοστή Άννας Παπασάββα, του προέδρου της Ομοσπονδίας Χρίστου Καραολή και εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Η παρουσία των Ελληνοκυπρίων σε θεσμικές θέσεις από το Λονδίνο μέχρι το Κάρντιφ και άλλες βρετανικές πόλεις παρουσιάζεται ως σημαντικό κεφάλαιο για την ενίσχυση της πολιτικής εκπροσώπησης της ομογένειας.
Ιστορική μνήμη, ελληνική πολιτική και πολιτισμός
Στις υπόλοιπες σελίδες της έκδοσης παρουσιάζονται ακόμη οι εξελίξεις στην ελληνική πολιτική σκηνή, η συζήτηση για τον περιορισμό της πρόσβασης παιδιών κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς και οι δημοσιογραφικές αναφορές στην αποχώρηση της Κίμπερλι Γκιλφόιλ από την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα.
Ιστορικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το αφιέρωμα στον Παύλο Μελά και τον Μακεδονικό Αγώνα, ενώ η εφημερίδα φιλοξενεί παρουσίαση του βιβλίου της Tanya Liveras Candy για τη ζωή και τη δολοφονία του Ανδρέα Λιβέρα κατά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στη Βομβάη το 2008.
Στην έκδοση περιλαμβάνονται επίσης αφιερώματα στην εκπαιδευτική, πολιτιστική και κοινωνική δραστηριότητα των Ελλήνων και Κυπρίων της Βρετανίας.
Με το νέο της φύλλο, η «Ελευθερία» του Λονδίνου συνδυάζει την ελληνική και κυπριακή επικαιρότητα με τις εξελίξεις στη βρετανική και διεθνή πολιτική σκηνή, δίνοντας παράλληλα χώρο στους ανθρώπους και τους θεσμούς που διατηρούν ζωντανή την παρουσία του ελληνισμού στο Ηνωμένο Βασίλειο.
GEOPOLITICO
«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο
Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.
Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.
Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.
Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.
Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων
Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.
Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.
Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.
Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.
Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».
Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.
Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.
Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία
Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.
Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.
Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.
Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων
Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.
Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.
Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.
Στα εγκαίνια της Διακλαδικής Σχολής Μη Επανδρωμένων, αλλά και των Αυτονόμων Συστημάτων Θάλασσας. Ένα περαιτέρω βήμα, που δημιουργεί τεράστιες δυνατότητες για το Πολεμικό Ναυτικό μας στο Αρχιπέλαγος, με τα Αυτόνομα Συστήματα τα οποία μπορούν να προσφέρουν απεριόριστες δυνατότητες στην επιτήρηση και αναγνώριση, στην προστασία των λιμένων, στον ναρκοπόλεμο και στην ασφάλεια των υποδομών.
Αυτό το νέο Πολεμικό Ναυτικό με τις σύγχρονες πλατφόρμες, θα μπορεί να προστατεύει όχι μόνο την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά και τα ενεργειακά και επικοινωνιακά δίκτυα στον βυθό, τα οποία είναι επίσης απαραίτητα για την ασφάλεια της Πατρίδας.
(από τον χαιρετισμό μου στην τελετή των εγκαινίων του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων στο Κέντρο Εκπαίδευσης ΠΑΛΑΣΚΑΣ του ΠΝ)
#HellenicNavy
— Nikos Dendias (@NikosDendias) October 13, 2026
Το αίτημα για τα Corsair
Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.
Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.
Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.
Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή
Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.
Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση
Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...
Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού
Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...
Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;
Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...
Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου
Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...
EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας
Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας