Ακολουθήστε μας

Γενικά θέματα

Παντελής Σαββίδης για το βιβλίο: “Η Θράκη στο μεταίχμιο”

Δημοσιεύτηκε στις

Του ΠΑΝΤΕΛΗ ΣΑΒΒΙΔΗ
cover_04.inddΤι κάνει η Τουρκία, τι πρέπει να κάνει η Ελλάδα.
Το βιβλίο του Αναστάσιου Λαυρέντζου «Η Θράκη στο μεταίχμιο» παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον διότι κωδικοποιεί σε λίγες σελίδες, με τη βοήθεια του θετικού επιστημονικού υποβάθρου του συγγραφέα, μια ιστορία λαθών και παραλείψεων από την επομένη της Συνθήκης της Λωζάννης μέχρι σήμερα και κάνει συγκεκριμένες προτάσεις για την αντιμετώπιση του προβλήματος.
Διότι, εδώ που έφθασαν τα πράγματα, ως πρόβλημα αντιμετωπίζεται η Θράκη.
Στο κείμενο αυτό παρουσιάζονται ορισμένα σημεία από το βιβλίο του συγγραφέα, άλλα σχολιασμένα και άλλα συμπληρωμένα με τις δικές μας απόψεις.
Με την εξάλειψη των εθνικών εφεδρειών που βρίσκονταν εκτός της ελλαδικής περιμέτρου, ξεκίνησε μια νέα φάση στην οποία άρχισε , πλέον να απειλείται ο ελληνισμός εντός των ελληνικών συνόρων.

Κλείνει, έτσι, ένας κύκλος που άνοιξε το 1821 και ανοίγει ένας άλλος με το δίλημμα του 1453: Αφομοίωση της οικονομικά απισχνασμένης Ελλάδας από τη Δύση ή μετατροπή της σε γεωπολιτικό δορυφόρο της Τουρκίας;
Η εθνική συρρίκνωση βρίσκεται, ακόμη, σε εξέλιξη.
Υπάρχει μια διαχρονική αδυναμία του ελληνικού κράτους να προστατεύσει το έθνος εκτός συνόρων.
Μετά τη Λωζάννη, η περίοδοι των ελληνοτουρκικών σχέσεων που επηρέασαν το «μειονοτικό», θα μπορούσαν να σχηματοποιηθούν σε τρείς:
1923-1954 πρώτη ελληνοτουρκική προσέγγιση
1954-1983 εξελίξεις υπο την σκιάν του κυπριακού
1983-2013 η «ηγεσία της μειονότητας» άρχισε να αμφισβητεί εμπράκτως την αρμοδιότητα του ελληνικού κράτους να ρυθμίζει τα ζητήματα των μουσουλμάνων της Θράκης.
ΠΡΩΤΟ ΛΑΘΟΣ: ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΕΞΙΣΟΡΡΟΠΗΣΗ
Συνήθως, αναφερόμαστε σε λάθη στη διαχείριση του μειονοτικού. Ως πρώτο λάθος, θα μπορούσε να καταγραφεί η ίδια η Συνθήκη Λωζάννης (1923) η οποία εξαίρεσε από την ανταλλαγή αφ ενός τους μουσουλμάνους της Θράκης και αφετέρου τους Έλληνες της Κωνσταντινούπολης, της Ίμβρου και της Τενέδου. Για τα νησιά αυτά υπήρχε ρητή πρόβλεψη για καθεστώς αυτονομίας.
Οι ελληνορθόδοξοι της Κωνσταντινούπολης , ανέρχονταν σε 279.788 άτομα. Οι μουσουλμάνοι της ελληνικής Θράκης σε 86.793. Οι αριθμοί των μη ανταλλάξιμων εξισώθηκαν. Μειώθηκαν οι μη ανταλλάξιμοι ελληνορθόδοξοι. Αυξήθηκε ο αριθμός των μη ανταλλάξιμων μουσουλμάνων. Επιτράπηκε σε μουσουλμάνους που είχαν εγκαταλείψει την ελλαδική Θράκη την περίοδο 1913-1923 να επιστρέψουν στην περιοχή. Ο αριθμός των μειονοτικών που έλαβαν έγγραφα μη ανταλλαξιμότητας ανήλθε σε 106.000
Στην περίοδο 1920-24 προστέθηκαν στον πληθυσμό της ελλαδικής Θράκης 145.000 πρόσφυγες.
Η Τουρκία αντέδρασε.
Η Ελλάδα υποχώρησε μετακινώντας 40.000 πρόσφυγες σε άλλες περιοχές. Η Άγκυρα συνέχισε την πολιτική της κατά της ομογένειας, ενώ, την ίδια ώρα προέβαινε σε μια διεθνής εκστρατεία υπέρ των «δικαιωμάτων των Τούρκων της Δυτικής Θράκης».
Την περίοδο αυτή η Τουρκία, έκανε ένα πολύ αποφασιστικό βήμα προς τη μετατροπή της μουσουλμανικής μειονότητας από θρησκευτική σε εθνική, επιτυγχάνοντας τον εκτοπισμό σημαντικών παλαιομουσουλμανικών και αντικεμαλικών στοιχείων από τη Θράκη και άρχισε να αποκτά επιρροή στους Πομάκους με απώτερο σκοπό τον εκτουρκισμό τους. Στην κατεύθυνση αυτή συνέβαλε και η ελληνική πλευρά η οποία άλλοτε ακολουθώντας τις υπαγορεύσεις των ξένων δυνάμεων και άλλοτε ασκώντας μια αδικαίωτη πολιτική κατευνασμού συνέτεινε στην υπαγωγή της μειονότητας υπο τον ιδεολογικοπολιτικό έλεγχο των φορέων του τουρκισμού.
ΔΕΥΤΕΡΟ ΛΑΘΟΣ: ΠΑΛΑΙΟΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΟΙ
Παράλληλα με τα παραπάνω η τουρκική πλευρά άρχισε να κατηγορεί την ελληνική κυβέρνηση ότι ευνοούσε τους «συντηρητικούς» κύκλους της μειονότητας στην αντιπαράθεσή τους με τους «νεωτεριστές» (κεμαλικούς).
Εκείνη την περίοδο η μερίδα των κεμαλικών στη Θράκη ήταν μια μικρή μειοψηφία συγκεντρωμένη κυρίως στην Ξάνθη. Αντίθετα η πλειονότητα παρέμενε προσηλωμένη στον Ιερό Νόμο του Κορανίου και δεν ασπαζόταν τις κεμαλικές αντιλήψεις ούτε και τις κοινωνικές και εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις.
Οι θέσεις αυτές ενισχύονταν από μια ομάδα αντικαθεστωτικών (αντικεμαλικών) οι οποίοι με επικεφαλής τον τελευταίο θρησκευτικό ηγέτη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας Μουσταφά Σαμπρί, είχαν καταφύγει στην ελλαδική Θράκη.
Ο Σαμπρί μαζί με ντόπιους μουσουλμάνους  υποστηρικτές της άποψης για ένα ακηδεμόνευτο και σύμφωνο με την παράδοση Ισλάμ ,σχημάτισαν μια δυναμική ισλαμική ομάδα (παλαιομουσουλμάνοι) με αντικεμαλικό φρόνημα, η οποία λειτούργησε ως ισχυρός ανασταλτικός παράγοντας στη διείσδυση του τουρκισμού στη Θράκη.
Με την έναρξη της περιόδου της ελληνοτουρκικής φιλίας (1930-1938) ο τούρκος πρωθυπουργός Ισμέτ Ινονού ζήτησε από το Βενιζέλο να ληφθούν συγκεκριμένα μέτρα κατά των αντικεμαλικών που ζούσαν στην ελλαδική Θράκη. Ο Βενιζέλος συναίνεσε, παρά τις αντίθετες εισηγήσεις των ελληνικών διπλωματικών αρχών στην Τουρκία. Το αποτέλεσμα ήταν να αρχίσει το 1931 η απέλαση των αντικεμαλικών – παλαιομουσουλμάνων από τη Θράκη.
Η απέλαση αυτής της ομάδας είχε μεγάλη σημασία για την εξέλιξη της μειονότητας διότι, πλέον, οι κεμαλικοί, οι οποίοι είχαν ως στόχο την επιβολή τουρκικής εθνικής συνείδησης στους δυτικοθρακιώτες μουσουλμάνους, είχαν την ευκαιρία να αναδειχθούν σε πνευματική ηγεσία της μειονότητας.
Έτσι, από το 1930 παρατηρείται μια άνθηση του μειονοτικού, εθνικιστικού τύπου και παράλληλα εμφανίζονται σωματεία που αυτοπροσδιορίζονται ως  τουρκικοί σύλλογοι.
Από την Τουρκία ζητήθηκε η απέλαση του Παπα Ευθύμ, ο οποίος εμφανιζόταν από το 1923 ως ηγέτης των «Τούρκων ορθοδόξων» και αμδισβητούσε το ρόλο του Πατριαρχείου. αλλά δεν το έκανε. Η Τουρκία μόνο παίρνει. Ποτέ δεν δίνει.
ΤΡΙΤΟ ΛΑΘΟΣ: ΌΧΙ ΑΝΤΙΠΟΙΝΑ
Πάγια αρχή της ελληνικής πλευράς ήταν να μην χρησιμοποιείται η μουσουλμανική μειονότητα ως διαπραγματευτικό χαρτί από την Τουρκία και γι αυτό απέφευγε να αντισταθμίσει την πολιτική καταπίεσης και διώξεων που ασκούσε η Τουρκία στην ελληνική μειονότητα. Αν απέδιδε αυτή η πολιτική θα ήταν μια καλή επιλογή. Δεν απέδωσε, όμως. Αντιθέτως, οδήγησε στην εξάλειψη της ελληνικής μειονότητας στην Κωνσταντινούπολη και την αύξησή της, σε σχέση με τον αρχικό αριθμό της, στη Θράκη. Και σήμερα υπάρχει μια πολιτική τάση που προτείνει την απεξάρτηση του μειονοτικού από τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Είναι μια καλή επιλογή αλλά, δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι θα αποδώσει. Υπάρχει ένα σημαντικό τμήμα της ηγεσιας της μειονότητας που απέκτησε εξάρτηση από το τουρκικό προξενείο και την τουρκική πολιτική, η οποία δεν αίρεται με οποιαδήποτε πολιτική του ελληνικού κράτους. Διότι τους αποφέρει, χρήμα, πολιτική δόξα και κοινωνική καταξίωση.
Το θέμα είναι να εντοπιστεί ο βαθμός εξάρτησης του πληθυσμού της μειονότητας από την ηγεσία της και του τουρκικό προξενείο και πόσο χαλαροί είναι οι δεσμοί που θα μπορούσαν να απελευθερωθούν με την άσκηση πολιτικής από το ελληνικό κράτος. Αναφερόμαστε στην άσκηση μιας ειδικής πολιτικής προνομίων και όχι στην αυτονόητη εφαρμογή και στη μειονότητα όλων των αγαθών που απορρέουν από την ιδιότητα του Έλληνα πολίτη.
ΤΕΤΑΡΤΟ ΛΑΘΟΣ
Στην περίοδο 1947-1954 οι ελληνοτουρκικές σχέσεις βελτιώθηκαν αισθητά στο πλαίσιο των αμερικανονατοϊκών προτεραιοτήτων .
Στην περίοδο αυτή υπογράφηκε μια νέα μορφωτική συμφωνία (1951). Σε αυτό το κλίμα ο Παπάγος ακολουθώντας τα προτάγματα της ψυχροπολεμικής περιόδου και έχοντας νωπές τις μνήμες της βουλγαρικής κατοχής, προέκρινε την τουρκοποίηση της μουσουλμανικής μειονότητας προκειμένου να την διαφοροποιήσει από τους Πομάκους της Βουλγαρίας.
Στο πλαίσιο αυτό, το 1952, ιδρύθηκε με πρωτοβουλία και χρηματοδότηση της ελληνικής πλευράς μειονοτικό γυμνάσιο στην Κομοτηνή με την επωνυμία Τσελάλ Μπαγιάρ, προς τιμήν του τότε προέδρου της Τουρκίας ο οποίος παραβρέθηκε και στα εγκαίνια.
Το 1954 η ελληνική κυβέρνηση έκανε ένα ακόμη βήμα μη διστάζοντας ουσιαστικά να παραβιάσει μια διεθνή συνθήκη εις βάρος της. Εισήγαγε για πρώτη φορά τον όρο τουρκικός, ως κοινό όρο αναφοράς, των τριών συνιστωσών της μουσουλμανικής μειονότητας, παρά τις προβλέψεις της Λωζάννης.
ΠΕΜΠΤΟ ΛΑΘΟΣ: ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟ ΔΙΩΓΜΟ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
1955-1983
Στα γνωστά γεγονότα του 1955, τα οποία προκλήθηκαν από μια σκόπιμη «προβοκάτσια» με βόμβα που, δήθεν, τοποθετήθηκε από έλληνες στο τουρκικό προξενείο της Θεσσαλονίκης, εξοβελίστηκε, ως γνωστόν, η ελληνική ομογένεια της Κωνσταντινούπολης. Η ελληνική πλευρά δεν άσκησε αντίποινα. Θα μπορούσε να επικαλεστεί την αρχή της αριθμητικής ισορροπίας και να απελάσει ισάριθμο μέρος της μειονότητας.
Αντ αυτού, καθιέρωσε το άρθρο 19 που προβλέπει την απώλεια της ιθαγένειας σε όποιον πολίτη λείπει από τη χώρα για ορισμένο χρονικό διάστημα. Δεν ήρκησε. Τώρα, πιέζεται να το αποσύρει.
1966: την ώρα που οι τουρκικές αρχές απαγόρευαν την ελληνική παιδεία στην Ίμβρο και Τένεδο, όπου, ας σημειωθεί, έπρεπε να εφαρμοσθεί καθεστώς αυτονομίας, η ελληνική κυβέρνηση επέτρεψε την ανοικοδόμηση και λειτουργία μειονοτικού γυμνασίου στη Ξάνθη σε οικόπεδο του ελληνικού δημοσίου, το οποίο παραχωρήθηκε για το σκοπό αυτό.
Την περίοδο αυτή η τουρκική πλευρά:
-Πέτυχε την εξάλειψη της ελληνικής ομογένειας της Κωνσταντινούπολης και ολοκλήρωσε τον εκτουρκισμό των νήσων Ίμβρου και Τενέδου. Αμφισβήτησε την ελληνική κυριαρχία στο Αιγαίο και στη Θράκη.
– Περιθωριοποίησε τα τελευταία στοιχεία της παλαιομουσουλμανικής ηγεσίας και επέκτεινε την επιρροή της στη μειονότητα προχωρώντας, έτσι, αποφασιστικά στην μετατροπή της από θρησκευτική, σε μειονότητα με τουρκική εθνική συνείδηση υπο την καθοδήγηση του τουρκικού προξενείου. Προς αυτήν την κατεύθυνση συνέβαλε και η ελληνική πλευρά η οποία, με το μορφωτικό πρωτόκολλο του 1968 (όπως θα δούμε και παρακάτω), αποδέχτηκε και επίσημα την τουρκική ως τη μοναδική μειονοτική γλώσσα.
-Κινητοποιώντας τους μηχανισμούς προπαγάνδας σε διεθνή κλίμακα, άρχισε να θέτει τις βάσεις διεθνοποίησης του θρακικού ζητήματος, προβάλλοντάς το ως μια περίπτωση «καταπίεσης» εθνικής μειονότητας.
Παράλληλα, προς τη μειονότητα άρχισε να εκπέμπει το μήνυμα ότι η κατάσταση που επιβλήθηκε στην Κύπρο, συνιστά το πρότυπο για τις μελλοντικές εξελίξεις στη Θράκη.
Στο χρονικό διάστημα από τις αρχές της δεκαετίας του ’60 έως τα μέσα της δεκαετίας του ’70 ήταν περίοδος σημαντικών αλλαγών στη Θράκη. Κυρίαρχη εξέλιξη ήταν η μεταναστευτική έξοδος του χριστιανικού, κυρίως, πληθυσμού και ειδικότερα του πληθυσμού του Νομού Έβρου, η οποία μετέβαλε την πληθυσμιακή αναλογία εις βάρος του χριστιανικού στοιχείου και προκάλεσε βαθιές αλλαγές στην οικονομική και κοινωνική ζωή. Συνέπεια αυτών των αλλαγών ήταν η σημαντική υποχώρηση του παραδοσιακού πολιτισμού και τρόπου ζωής.
Ήταν την περίοδο αυτή που πολλοί μη τουρκόφωνοι μουσουλμάνοι (Πομάκοι, Αθίγγανοι) άρχισαν για λόγους κοινωνικούς και οικονομικούς να προσχωρούν στην τουρκόφωνη ομάδα και να υιοθετούν την τουρκική γλώσσα.
ΕΚΤΟ ΛΑΘΟΣ
Ασφυκτικό κλίμα προσεταιρισμού των Πομάκων. Η Ελληνική πλευρά διευκόλυνε την τουρκική πολιτική με την απομόνωση των Πομάκων. Και, λόγω του ψυχροπολεμικού κλίματος, τους εξώθησε στην αγκαλιά της τουρκικής πολιτικής. Σήμερα, ακόμη, το παράπονο των Πομάκων που επιθυμούν να έχουν δημόσιο λόγο και δράση ώστε να αναδειχθούν τα ιδιαίτερα πολιτισμικά χαρακτηριστικά τους, είναι: από το τουρκικό προξενείο και την Τουρκία περιμέναμε δυσκολίες στο έργο μας. Από το ελληνικό κράτος γιατί; Δεν το περιμέναμε.
ΕΒΔΟΜΟ ΛΑΘΟΣ
1968: Επι εθνικοφρόνων της δικτατορίας του 1967, υπογράφηκε από την κυβέρνηση Γεωργίου Παπαδοπούλου, το νέο μορφωτικό πρωτόκολλο, με το οποίο, καθιερώθηκε καιεπίσημα μια μόνο μειονοτική γλώσσα (παράλληλα προς την επίσημη, τα ελληνικά.)
Μετά, δε, την εισβολή στην Κύπρο, διαμορφώθηκε στη μειονότητα κλίμα  υπεροχής, κάτω από το σύνθημα: ο τουρκικός στρατός θα απελευθερώσει τη Θράκη.
ΟΙ ΣΥΛΛΟΓΟΙ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥΣ
Στην περίοδο 1984-2013 έχουμε σημαντικές εξελίξεις που δημιουργούν επικίνδυνα τετελεσμένα.
Το 1983 το μονομελές πρωτοδικείο Ξάνθης, κατόπιν αίτησης του Νομάρχη Ξάνθης, απαγόρευσε στην Τουρκική Ένωση Ξάνθης τη χρήση του όρου «τουρκικός», και τρία χρόνια αργότερα, το 1986, το Πολυμελές Πρωτοδικείο Ξάνθης διέταξε τη διάλυσή της.
Το 1987 με απόφασή του ο Άρειος Πάγος απαγόρευσε τη χρήση του όρου «τουρκικός» στους τίτλους των σωματείων Ένωση Τουρκικής Νεολαίας Κομοτηνής, και Ένωση Τούρκων διδασκάλων Δυτικής Θράκης, χωρίς, όμως, να τίθεται θέμα αναστολής λειτουργίας τους, εφόσον γίνονταν οι απαραίτητες αλλαγές στο όνομα και στο καταστατικό.
Οι αποφάσεις αυτές προκάλεσαν αντιδράσεις από την πλευρά της μειονότητας και μερικές φορές έλαβαν τη μορφή συλλαλητηρίων.
Η Τουρκική Ένωση Ξάνθης αφού εξάντλησε όλα τα ένδικα μέσα στα ελληνικά δικαστήρια για την αναίρεση της απόφασης αναστολής της λειτουργίας της, το 2005 προσέφυγε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Το Δικαστήριο, με απόφασή του το 2008, δικαίωσε την Τουρκική Ένωση Ξάνθης, αποφαινόμενο ότι το ελληνικό κράτος με την απόφαση αναστολής λειτουργίας της παραβίασε το άρθρο 11 της Σύμβασης για την Προστασία των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και των Θεμελιωδών Ελευθεριών.
Ανάλογη απόφαση εξέδωσε το ΕΔΑΔ και για το Σύλλογο Νεολαίας Μειονότητας Ν. Έβρου (2007).
Τις παραπάνω αποφάσεις η ελληνική πολιτεία δεν τις θεώρησε δεσμευτικές και σε ότι αφορά την ΤΕΞ, ο Άρειος Πάγος αποφάσισε το 2012 ότι δεν συντρέχει λόγος άρσης της απαγόρευσης λειτουργίας της.
Η δημιουργία πολυάριθμων συλλόγων αποτελεί βασικό στοιχείο της τουρκικής πολιτικής στη Θράκη. Επιδιώκεται, αφ ενός να χειραγωγηθεί, πολιτιστικά, η μειονότητα και αφ ετέρου να τεθεί  η ελληνική πολιτεία προ ενός εκβιαστικού διλήμματος: ή να επικυρώσει την τουρκικότητα των συλλόγων αυτών, δίνοντας ένα σημαντικό πολιτικό και ψυχολογικό μήνυμα στη μειονότητα, ή να αντιδράσει και να συρθεί σε μια διεθνή δίκη τροφοδοτώντας την τουρκική προπαγάνδα περί δήθεν καταπίεσης της μουσουλμανικής μειονότητας.
Δυστυχώς, και σε αυτήν την περίπτωση η ελληνική πολιτική δεν έχει να αντιμετωπίσει μόνο τις μεθοδεύσεις της απέναντι πλευράς αλλά και τις τις δυσκολίες που δημιουργούν οι δικές της αντιφάσεις, αφού στο παρελθόν, το ελληνικό κράτος είχε αποδεχθεί την ύπαρξη «τουρκικών συλλόγων».
Η «Τουρκική Ένωση Ξάνθης», προτού ζητηθεί η αναστολή λειτουργίας της, λειτουργούσε επίσημα για περισσότερα από πενήντα χρόνια: από το 1927 ως «Οίκος της Τουρκικής νεολαίας Ξάνθης» και από το 1936 με την τελική της επωνυμία η οποία είχε εγκριθεί από το Μονομελές Πρωτοδικείο Ξάνθης. Το στοιχείο αυτό επισημάνθηκε και από το ΕΔΑΔ στη σχετική του απόφαση.
Η επίσημη ελληνική θέση σήμερα είναι ότι κάθε Έλληνας πολίτης έχει το δικαίωμα να αυτοπροσδιορίζεται όπως ο ίδιος επιθυμεί, χωρίς, όμως, αυτό να αναιρεί την υποχρέωσή του να σέβεται και να εφαρμόζει τους νόμους του ελληνικού κράτους.
Όσον αφορά το ζήτημα της αναγνώρισης των διαφόρων συλλόγων, «δεν υπάρχουν γενικές απαγορεύσεις ως προς την χρήση συγκεκριμένων λέξεων στην ονομασία τους, αλλά κάθε περίπτωση εξετάζεται χωριστά, στη βάση των σκοπών που δηλώνονται στο καταστατικό κάθε συλλόγου και με γνώμονα να διασφαλίζεται η σωστή ισορροπία ανάμεσα στο ατομικό δικαίωμα του «συνεταιρίζεσθαι» και στην ανάγκη διαφύλαξης ενός θεμιτού σκοπού, όπως είναι η δημόσια τάξη και τα δικαιώματα των άλλων».
ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΗΣ ΕΚΛΟΓΗΣ ΜΟΥΦΤΗΔΩΝ
Στα τέλη της δεκαετίας του ’80 ανέκυψε ένα νέο ζήτημα μεταξύ μουσουλμανικής μειονότητας και ελληνικής πολιτείας.
Με τη χηρεία των θέσεων των Μουφτήδων Κομοτηνής (1985) και Ξάνθης (1990), κύκλοι της μειονότητας απαίτησαν για πρώτη φορά οι Μουφτήδες να αναδεικνύονται με εκλογή από τη μειονότητα και όχι με διορισμό τους από το ελληνικό κράτος.
Για λόγους ιστορικούς ο θεσμός του Μουφτή στην Ελλάδα λειτουργεί κατά τα συντηρητικά μουσουλμανικά πρότυπα, σύμφωνα με τα οποία ο Μουφτής δεν είναι μόνο θρησκευτικός ηγέτης, αλλά, έχει και δικαιοδοτικές αρμοδιότητες επι θεμάτων οικογενειακού  και κληρονομικού δικαίου (λειτουργεί ως ιεροδίκης στο πλαίσιο του ισχύοντος στην Ελλάδα ισλαμικού ιερού νόμου- Σαρία).
Ο Μουφτής, λοιπόν, ως ειδικό δικαιοδοτικό όργανο του ελληνικού κράτους είναι έμμισθος δημόσιος υπάλληλος και δεν μπορεί να είναι αιρετός.
Θα πρέπει να σημειωθεί, πάντως, ότι ο ν. 2345 του 1920 (κυρωτικός νόμος της Συνθήκης των Αθηνών του 1913), με τον οποίο ο θεσμός του Μουφτή εισήχθη στην ελληνική έννομη τάξη, προέβλεπε διαδικασία εκλογής των Μουφτήδων από τη μειονότητα, αλλά στην πράξη η διαδικασία αυτή ουδέποτε ακολουθήθηκε.
Αντ αυτής υιοθετήθηκε η πρακτική του διορισμού των Μουφτήδων από τις αρχές, στην οποία η μειονότητα δεν αντιτάχθηκε, αφού δεν ήταν σπάνιες οι περιπτώσεις που ο διορισμός των Μουφτήδων έγινε σε συνεννόηση ή, καθ υπόδειξιν μειονοτικών κύκλων.
Καθώς με πρωτοβουλία μειονοτικών βουλευτών άρχισε η διαδικασία εκλογής μουφτήδων, το ελληνικό κράτος κατήργησε με Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου  στις 24.12.110 το ν. 2345/1920 και κατοχύρωσε τη διαδικασία ανάδειξης Μουφτή μέσω διορισμού. Και εδώ, δηλαδή, το κράτος λειτούργησε αφού εμφανίστηκε το πρόβλημα.
Οι άτυποι μουφτήδες προσέφυγαν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων το οποίο τους δικαίωσε ατομικά, χωρίς, όμως, να πάρει θέση στο ζήτημα του τρόπου ανάδειξης Μουφτήδων.
Ο συγγραφέας δεν θέλει, συνειδητά, να πάρει σαφή θέση στο θέμα των Μουφτήδων επειδή πιστεύει πως η διατήρηση του αναχρονιστικού συστήματος της Σαρίας ευνοεί την ελληνική πολιτική παρέχοντας της το δικαίωμα να διορίζει το Μουφτή, επειδή, πέραν των ιερατικών επιτελεί και δικαστικά καθήκοντα.
Η τουρκική πλευρά  με τους χειρισμούς της στο ζήτημα των Μουφτήδων επεδίωξε:
-Την προβολή προς τα έξω της εικόνας μιας Ελλάδας, η οποία, δήθεν, καταπιέζει τις θρησκευτικές ελευθερίες της μειονότητας
-Την έμπρακτη αμφισβήτηση της δυνατότητας του ελληνικού κράτους να επιβάλλει τις αποφάσεις του στη Θράκη και ειδικά στη Μουσουλμανική μειονότητα με την παράλληλη ανάδειξη του τουρκικού προξενείου ως κύριου πόλου πολιτικής καθοδήγησης της μειονότητας.
ΜΕΙΟΝΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Το καθεστώς της μειονοτικής εκπαίδευσης θεμελιώνεται από τη Συνθήκη της Λωζάννης και συμπληρώνεται από το Μορφωτικό Πρωτόκολλο του 1968 και την ελληνοτουρκική Συμφωνία για την Πολιτιστική Συνεργασία του 2000 (με την οποία καταργήθηκε η Μορφωτική Συμφωνία του 1951).
Βάσει της Λωζάννης, η μειονοτική εκπαίδευση διεξάγεται κυρίως σε πρωτοβάθμιο επίπεδο σε δίγλωσσα μειονοτικά σχολεία στα οποία τα μισά μαθήματα διδάσκονται στα τουρκικά, (Θρησκευτικά, Μαθηματικά, Φυσική Ιστορία και Τεχνικά) και τα υπόλοιπα στα ελληνικά (Αγωγή του Πολίτη, Ιστορία, Γεωγραφία και Μελέτη του Περιβάλλοντος).
Τα δύο εκπαιδευτικά προγράμματα αναπτύσσονται ανεξάρτητα το ένα από το άλλο, έχουν τα δικά τους βιβλία και τους αντίστοιχους δασκάλους.
Οι μειονοτικοί μαθητές μπορούν (εφ όσον οι οικογένειές τους το επιθυμούν) να εγγραφούν σε δημόσιο (ελληνόγλωσσο) σχολείο, ωστόσο η μεγάλη τους πλειονότητα ακολουθεί για ευνόητους λόγους το μειονοτικό εκπαιδευτικό σύστημα.
Από τα μέσα της δεκαετίας του ’90 το ποσοστό των μουσουλμανοπαίδων που φοιτούν σε δημόσια ελληνόγλωσσα σχολεία παρουσιάζει σαφή αυξητική τάση.
Το ποσοστό θα ήταν ακόμη μεγαλύτερο αν σε πολλές περιοχές δεν υπήρχαν μόνο μειονοτικά σχολεία αλλά και ελληνόγλωσσα.
Ορισμένοι από τους κατοίκους των περιοχών αυτών αντιδρούν σ αυτήν την κατάσταση ζητώντας να έχουν δικαίωμα επιλογής εκπαιδευτικού συστήματος.
Η ποσόστωση εισαγωγής στα πανεπιστήμια από τη μειονότητα βοήθησε αρκετοί μαθητές να θέλουν να παρακολουθήσουν τα ελληνόγλωσσα σχολεία για να μάθουν την ελληνική γλώσσα.
Υπήρχε ένα πρόβλημα με την έλλειψη καθηγητή που θα δίδασκε το κοράνι. Η καθιέρωση του συστήματος των ιεροδιδασκάλων αποτέλεσε μια λύση. Προσλήφθηκαν, και πληρώνονται από το ελληνικό κράτος 240 ιεροδιδάσκαλοι γεγονός που προκάλεσε την αντίδραση της Τουρκίας και, ω του θαύματος, και ορισμένων κομμάτων της ελληνικής βουλής. Το μέτρο είχε εμφανή αποτελέσματα. Αποτελέσματα είχε επίσης και η καθιέρωση νηπιαγωγείων στην ελληνική. Και αυτό το μέτρο προκάλεσε την αντίδραση της Τουρκίας.
Αντιθέτως, δεν είχε αποτελέσματα το πρόγραμμα Δραγώνα- Φραγκουδάκη, το οποίο στοίχησε και πολλά εκατομμύρια ευρώ (28 εκατ ευρώ).
Εκκινώντας από τη διαπίστωση ότι έως τότε τα βιβλία του ελληνόγλωσσου προγράμματος ήταν τα ίδια με εκείνα των δημόσιων ελληνικών σχολείων, στοιχείο το οποίο δημιουργούσε σοβαρά προβλήματα, αφού τα βιβλία αυτά απευθύνονταν σε μαθητές με μητρική γλώσσα τα ελληνικά, το ΠΕΜ (Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Μουσουλμανοπαίδων), έθεσε ως στόχο τη βελτίωση της ελληνομάθειας των μουσουλμανοπαίδων, κυρίως, μέσω της δημιουργίας νέου διδακτικού υλικού (βιβλία, εποπτικά μέσα κλπ).
Στη νέα αυτή προσέγγιση τα ελληνικά διδάσκονται ως ξένη γλώσσα ενώ ως γλώσσα στήριξης χρησιμοποιείται η τουρκική, η οποία για μια ακόμη φορά εκλαμβάνεται καταχρηστικά, ως η μοναδική γλώσσα της μειονότητας.
Εν κατακλείδι:
Η Τουρκία κάνει μακροχρόνια και συντονισμένη δουλειά στη μειονότητα με σκοπό να δημιουργήσει συνθήκες κατάλληλες για να θέσει όταν και αν οι προϋποθέσεις ικανοποιηθούν ζήτημα αυτονόμησής της.
Εργάζεται σε πολιτικό, κοινωνικό, εκπαιδευτικό  και οικονομικό επίπεδο.
-Τον συντονιστικό και πολιτικό ρόλο τον έχει το τουρκικό προξενείο.
-Τον κοινωνικό τον επιτελεί η «ηγεσία» της μειονότητας σε συνδυασμό με τους Μουφτήδες.
-Τον εκπαιδευτικό οι θεσμοί που της παραχωρήθηκαν από τη Λωζάννη και τους διευρύνει προς όφελός της, αντιδρώντας, παράλληλα σε οποιαδήποτε παρέμβαση της ελληνικής πολιτείας που είναι προς όφελος της εκπαίδευσης των μουσουλμανοπαίδων.
-Στον οικονομικό τομέα η Ziraat Bank παρέχει ρευστότητα για την υλοποίηση των τουρκικών σχεδίων στην περιοχή ενώ βρίσκονται σε αναμονή τούρκοι επιχειρηματίες να εξαγοράσουν επιχειρήσεις και να ασκήσουν, μέσω της παροχής εργασίας, πολιτική ελέγχου ή προσεταιρισμού , ολόκληρης της μειονότητας.
Παραμένει απορίας άξιον για ποιο λόγο η ελληνική πολιτεία διατηρεί το τουρκικό προξενείο στην Κομοτηνή. Το όφελος από την παύση λειτουργίας του θα είναι πολλαπλάσιο από τα τουρκικά αντίποινα να κλείσει το ελληνικό προξενείο στην Κωνσταντινούπολη.
Στον εκπαιδευτικό τομέα θα πρέπει να συνεχισθούν οι ελληνικές προσπάθειες βελτίωσης της εκπαίδευσης της μειονότητας και ενθάρρυνσής της να φοιτά στα ελληνόγλωσσα σχολεία.
Θα πρέπει επίσης να υπάρξει διαχωρισμός της μειονότητας σε Τουρκογενείς, Πομάκους και Ρομά και να εφαρμοστούν στη γλώσσα της κάθε μειονοτικής συνιστώσας οι προβλέψεις της Λωζάννης.
Τέλος, θα πρέπει να υπάρξει στοχευμένη οικονομική ανάπτυξη της Θράκης και υποστήριξη των επιχειρήσεων της περιοχής.
Ο συγγραφέας του βιβλίου κάνει αναλυτικές προτάσεις για την οικονομική ανάπτυξη της περιοχής και εύστοχες παρατηρήσεις για το που οδηγούνται οι εξελίξεις.
Η Θράκη είναι πολύ σοβαρό ζήτημα για να περνάει απαρατήρητο, έστω και σε συνθήκες κρίσης.
Ο Συγγραφέας:
Ο Αναστάσιος Λαυρέντζος έχει διπλώματα μεταπτυχιακής ειδίκευσης (MSc) στα Οικονομικά Μαθηματικά (Οικονομικό Παν/μιο Αθηνών) και στη Θεωρητική Φυσική (Παν/μιο Κρήτης). Έχει πτυχίο Φυσικής (Παν/μιο Αθηνών). Έχει εργαστεί ως διευθυντικό στέλεχος στον τομέα Διαχείρισης Κινδύνων σε μεγάλους ελληνικούς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και στο πλαίσιο αυτό έχει επισκεφτεί πολλές βαλκανικές χώρες (Τουρκία, Βουλγαρία, Ρουμανία, Σερβία). Διδάσκει Διοίκηση Επιχειρήσεων στο Οικονομικό Παν/μιο Αθηνών. Αρθρογραφεί τακτικά για την οικονομία και τα εθνικά θέματα σε ηλεκτρονικά και έντυπα μέσα.
Aνιχνεύσεις

Γενικά θέματα

Θρίλερ στα βάθη της Τουρκίας με 58χρονο Έλληνα μοναχό από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών! Αγνοείται από τον Ιούλιο

Ο 58χρονος μοναχός έφυγε από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών, με προορισμό την Τουρκία, αποφασισμένος να φτάσει στον Πόντο και την Καππαδοκία, τόπους που συνδέονταν βαθιά με τις ρίζες του και το όραμά του να ζήσει ως ασκητής. Τα ίχνη του όμως χάθηκαν μέσα στην απέραντη τουρκική επικράτεια, βυθίζοντας την οικογένειά του στην αγωνία.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Σε θρίλερ έχει εξελιχθεί η εξαφάνιση ενός 58χρονου Έλληνα ορθόδοξου μοναχού στην Τουρκία, ο οποίος αναχώρησε από τα Γιαννιτσά με προορισμό τον Πόντο και την Καππαδοκία, επιθυμώντας να επισκεφθεί τις πατρογονικές εστίες της οικογένειάς του και να ζήσει ως ασκητής. Σχεδόν τρεις μήνες μετά την αναχώρησή του, τα ίχνη του παραμένουν άγνωστα, με τους συγγενείς του να αναζητούν απεγνωσμένα ένα σημάδι ζωής.

Πρόκειται για τον μοναχό Ιωσήφ, κατά κόσμον Νικόλαο Τσιγκόζη, ο οποίος έφυγε στις 23 Ιουλίου από τον Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών, χωρίς έκτοτε να έχει επικοινωνήσει με την οικογένειά του.

Η υπόθεση παρουσιάστηκε στην εκπομπή «Φως στο Τούνελ» της Αγγελικής Νικολούλη, όπου οι αδελφές του περιέγραψαν τις συνθήκες της εξαφάνισής του και τις προσπάθειες που έχουν κάνει για να τον εντοπίσουν.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η απάντηση του ελληνικού Προξενείου στην Κωνσταντινούπολη, σύμφωνα με την οποία ένα άτομο που μοιάζει με τον αγνοούμενο εμφανίστηκε στα γραφεία του στις 25 Ιουλίου, αναζητώντας πληροφορίες για το πώς θα μπορούσε να ταξιδέψει προς τον Πόντο.

Το όνειρο να επιστρέψει στις πατρογονικές εστίες και να ζήσει ως ασκητής

Η απόφαση του 58χρονου να ταξιδέψει στην Τουρκία δεν ήταν, σύμφωνα με τους συγγενείς του, μια παρορμητική ενέργεια. Αντίθετα, αποτελούσε μια βαθιά προσωπική επιθυμία που είχε εκφράσει επανειλημμένα.

Ο μοναχός Ιωσήφ ήθελε να επισκεφθεί τον Πόντο και την Καππαδοκία, περιοχές με τις οποίες συνδεόταν η οικογενειακή του καταγωγή, αλλά και το όραμά του να ακολουθήσει μια πιο απομονωμένη ασκητική ζωή.

«Είχε διακαή πόθο να πάει στον Πόντο. Έλεγε ότι θέλει να γίνει ασκητής», ανέφερε η αδελφή του, Ευαγγελία, στην εκπομπή.
Η ίδια μίλησε και για την πορεία του αδελφού της στον μοναχισμό, εξηγώντας ότι είχε αφιερώσει μεγάλο μέρος της ζωής του στη μοναστική κοινότητα.

Καλόγερος χάθηκε από τα Γιαννιτσά στα βάθη της Τουρκίας

«Ο αδελφός μου ανήκει στο σχήμα του μοναχισμού. Το 2003 ήταν στο Άγιον Όρος και μετέβη μετά στην Αγία Τριάδα Λαγκαδά. Ακολούθησε τον ηγούμενό του στην Ελασσόνα και έκανε και κουρά. Από Νικόλαος μετονομάστηκε σε Ιωσήφ αλλά το μοναστήρι ορφάνεψε από ηγούμενο και το διάστημα της μετάβασης του σε άλλο μοναστήρι, έμενε μαζί μου στο πατρικό μας», περιέγραψε.
Έτσι, ο 58χρονος βρισκόταν το τελευταίο διάστημα στο οικογενειακό σπίτι στον Νέο Μυλότοπο, περιμένοντας να μεταβεί σε άλλο μοναστήρι. Ωστόσο, όπως αποδείχθηκε, είχε ήδη αρχίσει να σχεδιάζει το ταξίδι του στην Τουρκία.

Η αναχώρηση στις 23 Ιουλίου και το εισιτήριο για την Τουρκία

Η εξαφάνιση του μοναχού έγινε αντιληπτή την Πέμπτη 23 Ιουλίου, όταν οι συγγενείς του διαπίστωσαν ότι είχε φύγει από το χωριό χωρίς να γνωρίζουν τον προορισμό του.

Η αδελφή του, Ευτυχία, που κατοικεί στη Θεσσαλονίκη, κινητοποιήθηκε άμεσα και ξεκίνησε να τον αναζητά. «Το πρωί της 23ης Ιουλίου, ημέρα Πέμπτη, έφυγε ο αδερφός μου. Πήγα στο χωριό μας το Μυλότοπο στα Γιαννιτσά. Ξεκινήσαμε να τον ψάχνουμε αλλά δεν τον βρίσκαμε πουθενά. Πήγα στην αστυνομία, το δήλωσα αλλά έκανα και τον συνειρμό στο μυαλό μου ότι ανέφερε συνέχεια την Κωνσταντινούπολη και πήγαμε να ψάξουμε στα τρένα. Εκεί ήταν ένα ταξιδιωτικό γραφείο και βρήκαμε ότι ένα εισιτήριο κόπηκε στο όνομά του. Επιβεβαιώσαμε αργότερα ότι ανέβηκε στο λεωφορείο για Τουρκία», ανέφερε.

Η ανακάλυψη του εισιτηρίου αποτέλεσε το πρώτο σημαντικό στοιχείο για τις κινήσεις του 58χρονου. Η οικογένεια κατάφερε να επιβεβαιώσει ότι ο μοναχός επιβιβάστηκε σε λεωφορείο με προορισμό την Τουρκία. Ωστόσο, δεν γνώριζε εάν είχε καταφέρει να φτάσει στην Κωνσταντινούπολη και από εκεί να συνεχίσει προς τις περιοχές που επιθυμούσε να επισκεφθεί.

Η επίσκεψη στο ελληνικό Προξενείο και η αναζήτηση διαδρομής προς την Τραπεζούντα

Οι προσπάθειες των συγγενών οδήγησαν και σε επικοινωνία με το ελληνικό Προξενείο στην Κωνσταντινούπολη.
Σύμφωνα με όσα περιέγραψε η Ευτυχία, ο αδελφός τους που ζει στον Καναδά επικοινώνησε με τις προξενικές Αρχές, αναζητώντας πληροφορίες για τον αγνοούμενο.

«Ο αδελφός μου από τον Καναδά πήρε τηλέφωνο στο προξενείο της Κωνσταντινούπολης. Εγώ είχα ενημερώσει και την αστυνομία και μας είπαν ότι όντως ήρθε ένας κύριος που δεν φορούσε ράσα, με ταξί και έψαχνε πώς να πάει στην Τραπεζούντα», ανέφερε.

Κατά την οικογένεια, οι υπάλληλοι του Προξενείου είδαν το διαβατήριο του άνδρα και του έδωσαν οδηγίες για να μεταβεί στον σταθμό υπεραστικών λεωφορείων, ώστε να συνεχίσει το ταξίδι του. Η πληροφορία αυτή ενίσχυσε την εκτίμηση των συγγενών ότι ο μοναχός είχε φτάσει στην Κωνσταντινούπολη και προσπαθούσε να βρει τρόπο να μετακινηθεί προς τον Πόντο. Ωστόσο, κανείς δεν γνωρίζει αν τελικά επιβιβάστηκε σε άλλο λεωφορείο, ποια διαδρομή ακολούθησε ή αν έφτασε στην Τραπεζούντα.

Η επίσημη απάντηση του Προξενείου

Στην προσπάθεια να συγκεντρώσει περισσότερες πληροφορίες για την εξαφάνιση, η εκπομπή «Φως στο Τούνελ» επικοινώνησε με το ελληνικό Προξενείο στην Κωνσταντινούπολη, το οποίο έδωσε γραπτή απάντηση. Σύμφωνα με όσα ανέφερε το Προξενείο, το μεσημέρι του Σαββάτου 25 Ιουλίου εμφανίστηκε στα γραφεία του ένα άτομο που έμοιαζε με τον αγνοούμενο μοναχό.
Ο άνδρας αναζητούσε πληροφορίες σχετικά με τους τρόπους μετάβασης στην περιοχή του Πόντου.

Στην απάντησή του, το Προξενείο ανέφερε: «Ζητούσε πληροφορίες σχετικά με τρόπους μετάβασής του στην περιοχή του Πόντου. Καθώς επρόκειτο για μη εργάσιμη ημέρα, κατόρθωσε να επικοινωνήσει τηλεφωνικά με τον αρμόδιο υπάλληλο στον αριθμό έκτακτης ανάγκης της Αρχής, με χρήση κινητού τηλεφώνου που ανήκε, ωστόσο, σε τρίτο πρόσωπο. Αργά το βράδυ της ίδιας μέρας, αδελφός του αγνοούμενου επικοινώνησε για πρώτη φορά μαζί μας».

Η αναφορά στη χρήση κινητού τηλεφώνου τρίτου προσώπου αποτελεί ένα ακόμη στοιχείο που ενδεχομένως θα μπορούσε να βοηθήσει στην αναζήτηση του μοναχού. Παράλληλα, η χρονική ακολουθία των γεγονότων δείχνει ότι η εμφάνιση του άνδρα στο Προξενείο έγινε δύο ημέρες μετά την αναχώρηση του 58χρονου από τα Γιαννιτσά. Πάντως, στην απάντηση του Προξενείου γίνεται λόγος για άτομο που μοιάζει με τον αγνοούμενο και όχι για οριστική ταυτοποίηση του μοναχού Ιωσήφ.

Η ενημέρωση της Interpol και η αγωνία των συγγενών

Η οικογένεια συνεχίζει τις προσπάθειες εντοπισμού του μοναχού, έχοντας απευθυνθεί τόσο στις ελληνικές Αρχές όσο και στις αρμόδιες υπηρεσίες που μπορούν να συνδράμουν στη διασυνοριακή αναζήτηση. «Η Ίντερπολ και το ελληνικό προξενείο στην Τουρκία έχουν ενημερωθεί», ανέφερε η αδελφή του, Ευαγγελία.

Οι συγγενείς θεωρούν ότι οι έρευνες θα πρέπει να επικεντρωθούν κυρίως στην Κωνσταντινούπολη, στην Τραπεζούντα και στις υπόλοιπες περιοχές του Πόντου, καθώς εκεί σκόπευε να κατευθυνθεί ο 58χρονος. Παράλληλα, δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο να προσπάθησε να μεταβεί στην Καππαδοκία, την οποία επίσης επιθυμούσε να επισκεφθεί. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν υπάρχουν επιβεβαιωμένες πληροφορίες για το πού μπορεί να βρίσκεται ή αν έχει εγκατασταθεί σε κάποια μοναστική κοινότητα. Η μεγαλύτερη αγωνία των συγγενών του είναι να μάθουν αν είναι καλά στην υγεία του και αν βρίσκεται σε ασφαλές περιβάλλον.
«Θέλουμε να μάθουμε… Ζει; Είναι καλά;», λένε χαρακτηριστικά.

Τα χαρακτηριστικά του αγνοούμενου μοναχού

Ο μοναχός Ιωσήφ, κατά κόσμον Νικόλαος Τσιγκόζης, είναι 58 ετών και έχει ύψος περίπου 1,64 μέτρα. Έχει μακριά γκρίζα μαλλιά, τα οποία συνήθως πιάνει σε κοτσίδα, γκρίζο μουστάκι, κοντοκουρεμένο μούσι και πράσινα μάτια. Είναι κανονικού σωματικού βάρους. Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, κατά την επίσκεψη του άνδρα που του έμοιαζε στο ελληνικό Προξενείο δεν φορούσε μοναχικά ράσα, στοιχείο που ενδέχεται να δυσχεραίνει την αναγνώρισή του από ανθρώπους που γνωρίζουν μόνο τη μοναχική του εμφάνιση.

Η οικογένεια απευθύνει έκκληση σε όποιον μπορεί να έχει πληροφορίες για τις κινήσεις του στην Τουρκία ή γνωρίζει εάν βρίσκεται σε κάποιο μοναστήρι ή ασκητήριο να επικοινωνήσει με τις αρμόδιες Αρχές. Σχεδόν τρεις μήνες μετά την αναχώρησή του, το βασικό ερώτημα παραμένει αναπάντητο: Κατάφερε ο μοναχός Ιωσήφ να φτάσει στον Πόντο και να πραγματοποιήσει το όνειρό του ή συνέβη κάτι που διέκοψε το ταξίδι του; Για τους δικούς του ανθρώπους, το μόνο που έχει σημασία είναι να υπάρξει ένα σημάδι ζωής και να μάθουν ότι ο 58χρονος είναι ασφαλής.

protothema.gr
Συνέχεια ανάγνωσης

Γενικά θέματα

Η πετρελαϊκή «μάχη» που ενώνει Τραμπ-Πούτιν και δισεκατομμυριούχους του Κόλπου

Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».

Η συμφωνία, η οποία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και τελεί υπό την αίρεση της έγκρισης της αμερικανικής κυβέρνησης και του Κρεμλίνου, αφορά ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο πετρελαιοπηγών, διυλιστηρίων και πρατηρίων καυσίμων της Lukoil σε διάφορες χώρες.

Σύμφωνα με τους «New York Times», στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται κοινοπραξία με επικεφαλής τον Αμερικανό επενδυτή Τοντ Μπόελι, στην οποία συμμετέχουν επίσης επενδυτικοί όμιλοι από τη Μέση Ανατολή. Στην προτεινόμενη συμφωνία συμμετέχει και η αμερικανική κυβέρνηση, μέσω της U.S. International Development Finance Corporation (DFC).

 Στο τραπέζι των συνομιλιών Τραμπ-Πούτιν

Οι πολύμηνες διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με οκτώ πρόσωπα με γνώση της υπόθεσης που επικαλούνται οι «New York Times», συνδέονται με την ευρύτερη προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να αποκαταστήσει οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία στο πλαίσιο των συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Το ζήτημα της Lukoil φέρεται να τέθηκε από τον Βλαντιμίρ Πούτιν κατά τη συνάντησή του με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στο Κρεμλίνο, στις 5 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα, ο Ρώσος πρόεδρος πρότεινε την προώθηση της συμφωνίας ως ένδειξη ότι η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να συνεργαστούν επιχειρηματικά.

Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές φέρεται να απάντησαν ότι θα εργαστούν για την προώθηση της συμφωνίας, τόσο ως ένδειξη «καλής θέλησης» προς το Κρεμλίνο όσο και με στόχο τη μείωση των διεθνών τιμών ενέργειας.

Η ενδεχόμενη συμφωνία παρουσιάζει ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον για τους υποψήφιους αγοραστές. Η έγκρισή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων από τις αμερικανικές κυρώσεις, αυξάνοντας παράλληλα την αξία τους.

 Οι διασυνδέσεις των επενδυτών

Στην κορυφή της κοινοπραξίας βρίσκεται ο Αμερικανός επενδυτής Τοντ Μπόελι, συνιδιοκτήτης των Los Angeles Dodgers και γνωστός υποστηρικτής του Τραμπ. Στο επενδυτικό σχήμα συμμετέχουν επίσης επιχειρηματικοί όμιλοι από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Οι «New York Times» επισημαίνουν ότι ορισμένοι από τους επενδυτές διατηρούν επιχειρηματικές σχέσεις με πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ.

Μεταξύ αυτών είναι οι αδελφοί Μουτάζ και Ράμεζ αλ-Χαγιάτ από το Κατάρ, οι οποίοι έχουν συνεργαστεί με τον Τζάρεντ Κούσνερ και την Ιβάνκα Τραμπ για τη χρηματοδότηση επενδυτικού σχεδίου στην Αλβανία.

Στην κοινοπραξία συμμετέχει επίσης επενδυτικό ταμείο με έδρα το Αμπού Ντάμπι, το οποίο ελέγχεται από τον σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, σύμβουλο εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο ίδιος συνδέεται με επενδύσεις στην World Liberty Financial, την εταιρεία κρυπτονομισμάτων της οικογένειας Τραμπ.

Παράλληλα, επενδυτικό ταμείο που συνδέεται με τον σεΐχη Ταχνούν αποτελεί σημαντικό μέτοχο της εταιρείας private equity που ίδρυσε ο Κούσνερ μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο.

 Τα ερωτήματα για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων

Οι διασυνδέσεις αυτές έχουν προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο προσωπικές επιχειρηματικές σχέσεις μπορεί να διασταυρώνονται με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για μια συμφωνία που συνδέεται με την αμερικανική εξωτερική πολιτική.

Οι «New York Times» αναφέρουν ότι δεν υπάρχει ένδειξη πως ο Γουίτκοφ ή ο Κούσνερ πρόκειται να αποκομίσουν προσωπικό οικονομικό όφελος από τη συμφωνία. Ωστόσο, η υπόθεση έχει εγείρει ζητήματα σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων επιχειρηματιών και προσώπων του στενού περιβάλλοντος του Τραμπ.

Η Χούι Τσεν, πρώην εισαγγελέας και σύμβουλος σε θέματα οικονομικού εγκλήματος και δεοντολογίας, χαρακτήρισε τις διασυνδέσεις «ανησυχητικές» και έθεσε το ερώτημα κατά πόσο προσωπικά συμφέροντα θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξιολόγηση των υποψήφιων αγοραστών.

Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του Γουίτκοφ απέρριψε οποιοδήποτε ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, υποστηρίζοντας ότι ο Αμερικανός διαπραγματευτής δεν λαμβάνει μισθό και καλύπτει ο ίδιος τα έξοδα των ταξιδιών του στο πλαίσιο της αποστολής του για λογαριασμό του Τραμπ.

Η κούρσα για τα περιουσιακά στοιχεία της Lukoil

Η Lukoil είχε θέσει προς πώληση τα διεθνή περιουσιακά της στοιχεία μετά την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων. Αρκετοί υποψήφιοι αγοραστές είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον, μεταξύ των οποίων και μεγάλοι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι.

Τον Ιανουάριο, η επενδυτική εταιρεία Carlyle είχε καταλήξει σε προκαταρκτική συμφωνία για την εξαγορά σημαντικού μέρους του διεθνούς χαρτοφυλακίου της Lukoil. Η συμφωνία, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε, καθώς απαιτούσε την έγκριση της αμερικανικής κυβέρνησης.

Στη συνέχεια, ο όμιλος υπό τον Μπόελι εμφανίστηκε ως ένας από τους βασικούς διεκδικητές των περιουσιακών στοιχείων.

Η αξία των διεθνών περιουσιακών στοιχείων της Lukoil είχε υπολογιστεί από την ίδια την εταιρεία σε περίπου 20 δισ. δολάρια στις αρχές του έτους. Ωστόσο, οι οικονομικοί όροι της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας δεν έχουν γίνει γνωστοί.

 Ο ρόλος της αμερικανικής κυβέρνησης

Η αμερικανική κυβέρνηση συμμετέχει στην προτεινόμενη συμφωνία μέσω της U.S. International Development Finance Corporation, η οποία επενδύει και παρέχει χρηματοδότηση για έργα στο εξωτερικό.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία για τη Lukoil θα μπορούσε να ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια των ΗΠΑ, να εξυπηρετήσει στόχους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και να συμβάλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τους Αμερικανούς.

Η συμφωνία, ωστόσο, χρειάζεται την έγκριση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, το οποίο είναι αρμόδιο για την εφαρμογή των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.

 Η ενεργειακή διάσταση

Στο υπό διαπραγμάτευση χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται διυλιστήρια της Lukoil στην Ολλανδία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, καθώς και άλλες ενεργειακές υποδομές και πρατήρια καυσίμων σε διάφορες χώρες.

Η ενεργειακή διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η αποκατάσταση οικονομικών σχέσεων με τη Ρωσία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για τη Μόσχα ώστε να προχωρήσει σε συμβιβασμούς για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Ο Ρώσος οικονομικός απεσταλμένος Κίριλ Ντμίτριεφ έχει επίσης εμπλακεί στη διαδικασία, ενώ, σύμφωνα με τους «New York Times», έχει δηλώσει ότι ο διάλογος ΗΠΑ-Ρωσίας συνεχίζεται σε πολλούς τομείς, μεταξύ των οποίων και η ενέργεια.

Η συμφωνία για τη Lukoil παραμένει, πάντως, ανοικτή και δεν έχει οριστικοποιηθεί. Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τις απαιτούμενες εγκρίσεις των αμερικανικών αρχών και της ρωσικής πλευράς.

skpress.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

Γενικά θέματα

Πώς μια «Ελληνίδα» έγινε το «θεμέλιο» της Εθνικής Πινακοθήκης της Ουγγαρίας

Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Πριν λίγο καιρό επισκεφθήκαμε την Εθνική Πινακοθήκη της Ουγγαρίας στη Βουδαπέστη, ένα από τα πλέον σημαντικά μουσεία της χώρας, στο οποίο παρουσιάζεται με μοναδικό τρόπο η εξέλιξη της ουγγρικής εικαστικής τέχνης από τον 11ο αιώνα μέχρι σήμερα. Βρίσκεται στο Βασιλικό Ανάκτορο του Κάστρου της Βούδας και ιδρύθηκε το 1957 με βάση κυρίως τις ουγγρικές συλλογές του Μουσείου Καλών Τεχνών. Η συλλογή της περιλαμβάνει περίπου 110.00 έργα.

Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.

Το έργο του με τίτλο «Ελληνίδα», φιλοτεχνημένο το 1845, θεωρείται εξαιρετικά σημαντικό για τη δημιουργία της συλλογής της Ουγγρικής Εθνικής Πινακοθήκης. Είναι το πρώτο έργο που σηματοδότησε την έναρξη της συστηματικής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής στα εθνικά ιδρύματα.⁠ Είναι επίσης το πιο γνωστό και εμβληματικό έργο του ζωγράφου.

Οι διαστάσεις του είναι 77Χ61,5 cm περίπου. Το μοντέλο δεν είναι Ελληνίδα, αλλά η σύζυγος του Marastoni, η Giovanna Bianchi, με καταγωγή από τη Βενετία. Ο ζωγράφος την απεικόνισε με παραδοσιακή (ή φανταστική) ελληνική φορεσιά της εποχής, σύμφωνα με τη μόδα του ρομαντισμού. Η εικόνα συνδυάζει εξωτισμό, ελαφρύ ερωτισμό και ιδανική ομορφιά.

Η ιστορία

Το 1845 η Pest Art Society — η πρώτη καλλιτεχνική εταιρεία στην Ουγγαρία — αγόραζε κάθε χρόνο ένα έργο από την ετήσια έκθεσή της για να το δωρίσει στο Ουγγρικό Εθνικό Μουσείο, το οποίο τότε περιλάμβανε και την πινακοθήκη.

Η «Ελληνίδα» του Marastoni ήταν αυτό που επέλεξαν και δώρισαν τον Νοέμβριο του 1845. Έτσι, καταγράφηκε ως το πρώτο έργο στη συλλογή ζωγραφικής του μουσείου.⁠ Το Εθνικό Μουσείο είχε ήδη κάποιες δωρεές, αλλά η συστηματική συλλογή ουγγρικής τέχνης ξεκινάει ουσιαστικά με αυτό το έργο. Η Εθνική Πινακοθήκη κληρονόμησε αυτή τη συλλογή από το Εθνικό Μουσείο.

Η επιλογή του προκάλεσε έντονες συζητήσεις και αποτέλεσε το «πρώτο καλλιτεχνικό σκάνδαλο» της εποχής, λόγω του ερωτισμού που απέπνεε το μοντέλο. Ωστόσο ο πίνακας αυτός ήταν και ιδιαίτερα δημοφιλής, κάτι που ενίσχυσε την εθνική συζήτηση για την τέχνη.⁠

Σήμερα, το έργο παραμένει εμβληματικό και εκτίθεται συχνά ως αφετηρία της συλλογής ζωγραφικής του 19ου αιώνα στην Πινακοθήκη. Συμβολίζει το πώς η ουγγρική τέχνη χτίστηκε με συνεισφορές από ξένους καλλιτέχνες που ενσωματώθηκαν στη χώρα, όπως ο Marastoni.

Η δημιουργία της Πινακοθήκης

Αν κάνετε περίπατο στην οδό Deák Ferenc στο κέντρο της πόλης ίσως αξίζει κάποιες φορές να σηκώσετε το βλέμμα πάνω από τις βιτρίνες των καταστημάτων. Το βλέμμα σας θα συναντήσει όχι μόνο κλασικές προσόψεις, αλλά και αναμνηστικές πλάκες, όπως για παράδειγμα εκείνη στον αριθμό 21, όπου αναγράφεται: «Η Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής – ιδρυθείσα από τον Jakab Marastoni».

Η Πέστη του 19ου αιώνα ήταν μια πραγματικά πολυπολιτισμική πόλη. Γερμανοί, Ούγγροι, Έλληνες, Ιταλοί, Σέρβοι και πολλές άλλες μικρότερες εθνότητες ζούσαν εδώ δίπλα-δίπλα ειρηνικά. Ο καθένας καλλιεργούσε τον δικό του πολιτισμό, αλλά ένα πράγμα τους ένωνε: όλοι ήθελαν να είναι και Ούγγροι και επιδίωκαν να υπηρετήσουν τον ουγγρικό πολιτισμό με τις δραστηριότητές τους.

Εκείνη την εποχή ο Marastoni υπέβαλε την αίτησή του για την ακαδημία ζωγραφικής στο Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών, όταν ιδρύθηκε εντός του Ουγγρικού Εθνικού Μουσείου ο Σύλλογος Εθνικής Πινακοθήκης, ένα «τμήμα που συνέλεγε αποκλειστικά ουγγρική ζωγραφική».

Όλα αυτά συνέβησαν το 1845 και αυτή η μεγάλη πολιτιστική δραστηριότητα μπορεί να ήταν αποτέλεσμα του γεγονότος ότι εκείνη τη χρονιά το Εθνικό Μουσείο ήθελε να τιμήσει δεόντως την πεντηκοστή επέτειο της ανάληψης καθηκόντων του αρχιδούκα Ιωσήφ της Αυστρίας.

Ο σύλλογος που έφερε το όνομα του αρχιδούκα εγκρίθηκε τελικά από το Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών τον Σεπτέμβριο του 1845. Η Εθνική Πινακοθήκη του αρχιδούκα Ιωσήφ μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί ως το πρώτο εθνικό ίδρυμα που συνέλεγε ουγγρικούς πίνακες.

Η πινακοθήκη δέχθηκε δωρεές έργων τόσο από συλλόγους, όσο και από ιδιώτες, και ανάμεσά τους το σημαντικότερο ήταν το έργο του Jakab Marastoni «H Ελληνίδα», το οποίο δωρήθηκε στην πινακοθήκη τον Νοέμβριο του 1845 από την Καλλιτεχνική Εταιρεία της Πέστης. Έτσι, μπορεί να πει κανείς ότι η ιστορία της μουσειακής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής ξεκίνησε με την «Ελληνίδα».

Αλλά γιατί μια Ελληνίδα; Το σύγχρονο (όχι αρχαίο) ελληνικό θέμα εμφανίστηκε στην ευρωπαϊκή ζωγραφική με την Ελληνική Επανάσταση ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τη δεκαετία του 1820. Φυσικά, οι συμπάθειες του ευρωπαϊκού ρομαντισμού προς τους Έλληνες άσκησαν επιρροή και στην ουγγρική τέχνη.

Οι Έλληνες, και ιδιαίτερα οι Ελληνίδες, αποτελούσαν συχνά θέμα στην ουγγρική ζωγραφική του 19ου αιώνα, και κατά μία έννοια η «Ελληνίδα» κατέληξε να αντιπροσωπεύει ένα εξωτικό θέμα αρωματισμένο με ερωτισμό.

Και αν σήμερα βρίσκουμε την «Ελληνίδα» να αποκαλύπτει ανοιχτά την ομορφιά και τη γοητεία της, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι επρόκειτο για θέμα μόδας. Και όσο κι αν μας γνέφει σαγηνευτικά αυτή η όμορφη γυναίκα, με την ιστορική έννοια το έργο αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα της ουγγρικής μουσειολογίας.

Ο ζωγράφος

Ο Jakab Marastoni (Giacomo Marastoni) γεννήθηκε το 1804 στη Βενετία και σπούδασε στην περίφημη Ακαδημία Καλών Τεχνών.

Ταξίδεψε στη Βιέννη στις αρχές της δεκαετίας του 1830, πέρασε από τη σημερινή Μπρατισλάβα το 1833 και εγκαταστάθηκε οριστικά στην Πέστη το 1836. Έγινε περιζήτητος πορτρετίστας μεταξύ αριστοκρατικών και αστικών οικογενειών, αλλά και κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικών συνεδριάσεων.⁠

Το 1846 ίδρυσε την Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής στην Πέστη – την πρώτη ιδιωτική σχολή αποκλειστικά για ζωγραφική στην Ουγγαρία. Ανάμεσα στους μαθητές του περιλαμβάνονται σημαντικοί Ούγγροι καλλιτέχνες όπως ο Károly Lotz, ο Mihály Zichy, ο Soma Orlai Petrich κ.ά. Το 1846 έγινε Επίτιμος Πολίτης της Πέστης.

Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ασχολήθηκε με την δαγκεροτυπία ήταν ο πρώτος επαγγελματίας αυτής της τεχνικής στην Ουγγαρία. Πέθανε σε ψυχιατρική κλινική και η σχολή του έκλεισε λίγο μετά.

tovima.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Αναλύσεις1 ώρα πριν

Αφρική: Ινδία και Ιαπωνία κυνηγούν τα ορυκτά του μέλλοντος!

Αυτό περιλαμβάνει και το κατά πόσο η ιαπωνική δέσμευση για επενδύσεις ύψους 10 τρισεκατομμυρίων γεν (68 δισεκατομμύρια δολάρια) μέσα σε...

Διεθνή1 ώρα πριν

Αποκαλύψεις για την τηλεφωνική αντιπαράθεση Νετανιάχου – αλ-Σαρέχ: Το τελεσίγραφο για τη Σουεΐδα και οι ισραηλινές επιδρομές στη Δαμασκό

Διαρροές που αποδίδονται στα ισραηλινά μέσα i24NEWS και Channel 12 φέρονται να αποκαλύπτουν το περιεχόμενο μιας έντονης συνομιλίας μεταξύ του...

Αναλύσεις2 ώρες πριν

Ελληνικά Ναυπηγεία: Το Σχέδιο των 7 Αξόνων για 12.000 Θέσεις Εργασίας και Ισότιμο Ρόλο στην ΕΕ

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης Ελληνικών Ναυπηγείων (ΕΕΝ) υιοθέτησε ομόφωνα την πρόταση του Προέδρου της ΕΕΝ κ. Πάνου Ξενοκώστα σχετικά...

Αναλύσεις3 ώρες πριν

Πρώην διπλωμάτης του Ηνωμένου Βασιλείου: «Με αντιμετώπισαν σαν απειλή επειδή επέστρεψα από τη Μόσχα»

Αυτή ήταν μια κράτηση «χωρίς υπόνοια» (suspicionless detention). Δεν ήμουν ύποπτος για τίποτα, κι όμως οι αστυνομικοί είχαν την εξουσία...

Διεθνή4 ώρες πριν

Πεδίο μάχης η Γαλλία για την ακρίβεια – Έφοδοι, δακρυγόνα και εκατοντάδες συλλήψεις

Σύμφωνα με πηγές προσκείμενες στον υπουργό Εσωτερικών Λοράν Νουνιές, μέχρι το μεσημέρι οι αρχές είχαν καταγράψει 140 διαδηλώσεις, με τη...

Δημοφιλή