Ακολουθήστε μας

Διεθνή

Ο Πούτιν, ο Κύριλλος και η επιχείρηση «τρίτη Ρώμη»

Δημοσιεύτηκε στις

Η υπονόμευση του Φαναρίου από το Πατριαρχείο Μόσχας με στόχο την πρωτοκαθεδρία στην Ορθοδοξία, τα σχέδια του Κρεμλίνου για τη διείσδυση στη χώρα μας, η «γεωπολιτική των Εκκλησιών» και το «φιλορωσικό κόμμα»της ελληνικής ΙεραρχίαςΟ Πούτιν, ο Κύριλλος και η επιχείρηση «τρίτη Ρώμη»
Αυτοκρατορική η παρουσία του Βλαντίμιρ Πούτιν στο Αγιον Ορος κατά τους εορτασμούς για τα 1.000 χρόνια παρουσίας ρώσων μοναχών στην Αθωνική Πολιτεία
Τον περασμένο Φεβρουάριο, ο Αρχιμανδρίτης Κω Χρυσόστομος Πίτσης εξελέγη παμψηφεί νέος Μητροπολίτης Σύμης, Τήλου και Καστελλορίζου με απόφαση της Ιεράς Συνόδου του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως. Ο Μητροπολίτης Χρυσόστομος Β’ (πλέον) ήταν προσωπική επιλογή του Οικουμενικού Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου και διαδέχθηκε τον μακαριστό Χρυσόστομο που εκοιμήθη τον περασμένο Ιανουάριο έπειτα από πολλούς μήνες ασθένειας. Η υπόθεση αυτή ίσως να μην είχε καμία σημασία αν δεν υπήρχε όπισθεν αυτής βαθύ παρασκήνιο που συνδέεται με τις απόπειρες εκ μέρους του Πατριαρχείου Μόσχας «να βάλει πόδι» στη συγκεκριμένη μητρόπολη (η οποία, όπως και οι υπόλοιπες της Δωδεκανήσου, υπάγεται απευθείας στο Οικουμενικό Πατριαρχείο), με έμφαση στο πιο απομακρυσμένο, αλλά και γεωπολιτικά πιο ενδιαφέρον σημείο της, το ακριτικό νησιωτικό σύμπλεγμα του Καστελλόριζου. Λέγεται δε ότι κορυφαίο στέλεχος της Ιεραρχίας, διακείμενο φιλικά προς τη ρωσική πλευρά και με σκληρές δεξιές θέσεις, μετέβη στην περιοχή με σκάφος ώστε να επηρεάσει υπέρ μιας τέτοιας εξέλιξης, χωρίς όμως επιτυχία.
Παιχνίδια ισχύος και Μακεδονικό
Οι μύστες της «γεωπολιτικής των Εκκλησιών» γνωρίζουν πολύ καλά ότι τα τελευταία χρόνια διεξάγεται στον ελλαδικό χώρο ένα πολύπλοκο και βαθύ παίγνιο ισχύος. Η σύγκρουση του Οικουμενικού Πατριαρχείου με το Πατριαρχείο Μόσχας για την πρωτοκαθεδρία στην παγκόσμια Ορθοδοξία εκτυλίσσεται σε μεγάλο βαθμό γύρω από τον έλεγχο και την επιρροή επί της Εκκλησίας της Ελλάδος και έχει λάβει ευρείες διαστάσεις – χωρίς φυσικά να αποτελεί τον αποκλειστικό χώρο της αντιπαράθεσής τους. Δεν πρέπει δε να υποτιμάται η ιστορική σημασία που είχε, και έχει, για τους Ρώσους η ιδέα της «τρίτης Ρώμης», ότι δηλαδή η Ρωσία ήταν η αυτοκρατορία που διαδέχτηκε τη βυζαντινή, όχι μόνο πολιτικά αλλά και ως «ψυχή» της Ορθοδοξίας.
Η συμφωνία των Πρεσπών για το Μακεδονικό φαίνεται ότι συνιστά μόνο ένα από τα επεισόδια μιας διαμάχης με συνεχείς ανατροπές και αιφνιδιαστικές αλλαγές. Η διαφαινόμενη απόπειρα της Μόσχας να εγερθούν εμπόδια σε μια ομαλή επίλυση του ζητήματος της ονομασίας της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας (πΓΔΜ) και η συνδεόμενη με αυτή απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης, πριν από λίγες εβδομάδες, για την απέλαση δύο χαμηλόβαθμων διπλωματών από την πρεσβεία της Ρωσίας στην Αθήνα και για την απαγόρευση εισόδου σε άλλους δύο υποκρύπτουν παράλληλα μια ευρεία εκστρατεία της «Αρκούδας» να αλώσει την Εκκλησία της Ελλάδος και, μελλοντικά, να διαρρήξει τους δεσμούς της με το Φανάρι. Γνώστες του παρασκηνίου επιμένουν ότι η Μόσχα εκμεταλλεύεται αυτούς τους – άλλοτε φανερούς και άλλοτε υπόγειους – δεσμούς με έλληνες μητροπολίτες για τη διαμόρφωση ενός μετώπου κατά της λύσεως. Η αντίθεση της Μόσχας στην ένταξη της πΓΔΜ στο ΝΑΤΟ προωθείται, ως φαίνεται, και μέσω «υβριδικών τακτικών».
Το Κρεμλίνο, οι ΗΠΑ και φιλοδοξίες 
Το σχέδιο αυτό εντάσσεται στο ευρύτερο σκεπτικό του Πατριαρχείου Μόσχας και κατ’ επέκταση του Κρεμλίνου να αναδειχθεί σε ηγέτη του ορθόδοξου εκκλησιαστικού κόσμου – μια επικράτηση με προφανείς γεωπολιτικές επιπτώσεις καθώς εμπλέκει και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να μην αντιλαμβάνεται αυτές τις επιπτώσεις στο πλαίσιο αυτού που ο ίδιος πιστεύει ή επιθυμεί για το μέλλον των αμερικανορωσικών σχέσεων, αλλά αυτό σίγουρα δεν συμβαίνει με τον… ανταγωνιστή του Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος έχει εντάξει την εκκλησιαστική διπλωματία και την επικράτηση της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας στο γεωπολιτικό του οπλοστάσιο. 
Η επίδραση που θα είχε μια τέτοια μεταβολή όμως δεν περνά απαρατήρητη και δεν υποτιμάται από το παραδοσιακό αμερικανικό «βαθύ κράτος». Αυτή η συνειδητοποίηση είναι που τροφοδοτεί την κινητικότητα του αμερικανού πρεσβευτή Τζέφρι Πάιατ στη Βόρεια Ελλάδα και η οποία τον οδήγησε μέχρι το Αγιον Ορος και τη Μονή Βατοπαιδίου. Αλλωστε, ο κ. Πάιατ ήλθε στην Ελλάδα από την Ουκρανία, μια χώρα στην οποία εκτυλίσσεται άλλη μια κρισιμότατη μάχη μεταξύ του Οικουμενικού Πατριαρχείου και του Πατριαρχείου Μόσχας για την πρωτοκαθεδρία στον διεθνή ορθόδοξο κόσμο.
Κινήσεις στην ελληνική σκακιέρα
Η χαρτογράφηση των κινήσεων της Ρωσίας και του Πατριαρχείου Μόσχας με σκοπό τη διεύρυνση της επιρροής τους στην ελλαδική Εκκλησία δεν είναι εύκολη. Είναι σχέδιο που βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη τουλάχιστον επί δεκαετία, ίσως και παραπάνω, με έμφαση φυσικά στη Βόρεια Ελλάδα, αλλά όχι μόνο σε αυτήν. 
Το «ρωσικό χέρι» μπορεί να είναι εμφανέστερο στο Αγιον Ορος (με επίκεντρο την Ιερά Μονή Αγίου Παντελεήμονος), αλλά σε καμία περίπτωση δεν περιορίζεται εκεί. Είναι δε ξεκάθαρο τι επιδιώκεται από το Πατριαρχείο Μόσχας στη Βόρεια και Ανατολική Ελλάδα, όπου εντοπίζονται κατά κύριο λόγο οι Μητροπόλεις των Νέων Χωρών (σε Μακεδονία, Θράκη, Ανατολικό Αιγαίο και τμήμα της Ηπείρου, συνολικά 36 τον αριθμό). Αυτές υπάγονται πνευματικά στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, αλλά διοικητικά στην Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ελλάδος έπειτα από την Πατριαρχική και Συνοδική Πράξη της 4ης Σεπτεμβρίου 1928. Στο Οικουμενικό Πατριαρχείο υπάγονται, όπως προαναφέρθηκε, τόσο οι Μητροπόλεις των Δωδεκανήσων όσο και η ημιαυτόνομη Εκκλησία της Κρήτης. Η τροφοδότηση μιας διαμάχης μεταξύ αυτών των Μητροπόλεων και της Εκκλησίας της Ελλάδος θα οδηγούσε σε σύγκρουση αυτής με το Φανάρι και θα είχε καταστροφικές επιπτώσεις. Η αποτροπή αυτής ακριβώς της διαμάχης, την οποία κατά καιρούς τροφοδότησαν για άλλους λόγους και κίνητρα, ηθελημένα ή αθέλητα ουδείς μπορεί με ασφάλεια να πει, ακόμη και στελέχη της κυβέρνησης προερχόμενα από τον ΣΥΡΙΖΑ, ήταν και είναι το πρωταρχικό μέλημα του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου.
Ο φίλος του Πούτιν που αγαπά την Ελλάδα

Σύμφωνα με πληροφορίες τις οποίες συνέλεξε το «Βήμα» από υψηλόβαθμους έλληνες αξιωματούχους που γνωρίζουν άριστα τα τεκταινόμενα στο εκκλησιαστικό παρασκήνιο, αλλά μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας λόγω της υψηλής ευαισθησίας του θέματος, η επιρροή της Ρωσίας σε στελέχη της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος κάθε άλλο παρά αμελητέα είναι. Ισως ο πλέον «ρωσόφιλος» μητροπολίτης να είναι ο Μεσογαίας και Λαυρεωτικής Νικόλαος, ακολουθούμενος πιθανότατα από τον Μητροπολίτη Πατρών Χρυσόστομο. Στην Πάτρα εδρεύει άλλωστε το Ιδρυμα Αγίου Ανδρέα, επικεφαλής του οποίου είναι ο Βλαντίμιρ Γιακούνιν, προσωπικός φίλος του προέδρου Πούτιν. Είναι δε χαρακτηριστικό ότι ρωσικό αεροσκάφος είχε μεταφέρει τον σταυρό του Αγίου Ανδρέα (που θεωρείται ο προστάτης των ρωσικών στρατευμάτων) στην Αγία Πετρούπολη. Δεν αποκλείεται μάλιστα, επιμένουν οι ίδιοι αξιωματούχοι, ένας εκ των δύο μητροπολιτών να διεκδικήσει δυναμικά τη διαδοχή του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου όταν έλθει η στιγμή αυτή. 
Σε σχέση δε με τον κ. Γιακούνιν, άλλοτε πρόεδρο των Ρωσικών Σιδηροδρόμων όταν η εταιρεία διεκδικούσε την ΤΡΑΙΝΟΣΕ, πρέπει να επισημανθεί ότι είναι ο ιδρυτής του «Φόρουμ της Ρόδου». Πρόκειται για έναν θεσμό που διοργανώνεται στο «σμαραγδένιο νησί» εδώ και πάνω από μία 15ετία και στο οποίο καλούνταν ακόμη και ευρωπαίοι ηγέτες που διάκεινται φιλικά προς τη Μόσχα, όπως ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Ορμπαν. Ξένες διπλωματικές αποστολές στην Ελλάδα παρακολουθούν πολύ στενά τις δραστηριότητες του «Φόρουμ», ενώ η παρουσία του στη Ρόδο, σε συνδυασμό με την κινητικότητα γύρω από τη Μητρόπολη Σύμης, προκαλεί εύλογους συνειρμούς για τις ρωσικές προτεραιότητες…
Η ρωσική επιρροή στην Ιεραρχία

Στην ευρύτερη σφαίρα της ρωσικής επιρροής εντάσσονται, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι μητροπολίτες Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιερόθεος, Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων Νεκτάριος, καθώς επίσης και δύο μητροπολίτες στην Πελοπόννησο. Πρόκειται για τον Μητροπολίτη Καλαβρύτων και Αιγιαλείας Αμβρόσιο και τον Μητροπολίτη Αργολίδος Νεκτάριο. Μάλιστα, η ρωσική πλευρά εκμεταλλεύθηκε την ευλάβεια του δευτέρου για τον Αγιο Λουκά τον Ιατρό εκ Κριμαίας και σήμερα έχει ανεγερθεί «κρεμμυδόσχημος ναός», ρωσικής τεχνοτροπίας, κοντά στο Ναύπλιο. Το κόστος φέρεται να ανέλαβε έλληνας ομογενής που διαμένει στην Αγία Πετρούπολη αλλά έχει δεσμούς με την Αργολίδα.
Δεν πρέπει βέβαια να λησμονείται, στο πλαίσιο αυτό, ο Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας Παντελεήμων. Πόντιος την καταγωγή, ο εν λόγω μητροπολίτης διατηρεί στενότατους δεσμούς με τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία και είναι χαρακτηριστικό ότι όταν ο Πατριάρχης Μόσχας και Πασών των Ρωσιών Κύριλλος επισκέφθηκε τη Βέροια, στο πλαίσιο παλαιότερης επίσκεψής του στην Ελλάδα, έκανε δωρεά τις καμπάνες στην Ιερά Μονή Δοβρά. Ολα αυτά δεν πρέπει να προκαλούν έκπληξη. Αλλωστε, οι σχέσεις των Ποντίων της Βόρειας Ελλάδας, ιδιαίτερα όσων έφθασαν στη χώρα μας μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ενωσης, με τη Ρωσία ίσως να είναι ισχυρότερες από αυτές με την Ελλάδα. Οσοι γνωρίζουν τις λεπτομέρειες θυμούνται ότι το 2013, όταν ο Πατριάρχης Μόσχας Κύριλλος βρέθηκε στην Ελλάδα κατόπιν πρόσκλησης του Αρχιεπισκόπου Αθηνών, αποφάσισε να μεταβεί στην εκκλησία της Παναγίας Σουμελά στις Αχαρνές ώστε να παραδώσει μέρος των ιερών λειψάνων του Οσίου της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας Σεραφείμ του Σαρώφ. Τότε, σε μία κίνηση βαθιά συμβολική, οι κάτοικοι της περιοχής, στην οποία ζουν πολλοί Πόντιοι, τον έραιναν με ροδοπέταλα…
Οι περισσότεροι εκ των προαναφερθέντων εμφανίζονται να έχουν στενές σχέσεις με πρόσωπα της σκληρής Δεξιάς, τόσο εντός της ΝΔ όσο και πέραν αυτής, ενώ είχαν αναπτύξει προνομιακούς δεσμούς και με τους ΑΝΕΛ του Πάνου Καμμένου. Πρεσβεύουν και διατυπώνουν σκληρές δεξιές θέσεις, ενώ θεωρούν ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο είναι υπερβολικά ήπιο στις σχέσεις του με το Βατικανό. Δεν κινούνται φυσικά χωρίς αντιπάλους, οι οποίοι πιστεύουν, όπως σημειώνει ενημερωμένη πηγή, ότι «ανεξάρτητη χώρα με εξαρτημένη Εκκλησία δεν υπάρχει» και θέλουν μία ισχυρή ελλαδική Εκκλησία. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται, μεταξύ άλλων, οι μητροπολίτες Μεσσηνίας Χρυσόστομος, Χίου, Ψαρών, Οινουσσών Μάρκος και Δημητριάδος Ιγνάτιος. Ο Μητροπολίτης Χίου φέρεται μάλιστα να ήγειρε αντίσταση σε προσπάθεια επέκτασης της ρωσικής επιρροής στο νησί. 
Δεν πρέπει επίσης να λησμονείται ότι ο προσκυνηματικός τουρισμός αποτελεί βασικό όπλο της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας για τη διεύρυνση της επιρροής της. Αλλωστε, πέραν όσων θρησκευομένων από τη Ρωσία ή την Ουκρανία μεταβαίνουν στο Αγιον Ορος, ο προσκυνηματικός τουρισμός φέρνει χρήματα και αυτό συνιστά μεγάλο όφελος τόσο για τις κατά τόπους μητροπόλεις όσο και για τις τοπικές οικονομίες. Κομβικό ρόλο στην οργάνωση του προσκυνηματικού τουρισμού γενικότερα διαδραματίζει ο Μητροπολίτης ΔωδώνηςΧρυσόστομος. Φυσικά, το ρωσικό ενδιαφέρον υπερβαίνει το εκκλησιαστικό κομμάτι. Οπως έγραψε ήδη σε αποκαλυπτικό του δημοσίευμα «Το Βήμα» στις 15 Ιουλίου, η Λήμνος, η Κέρκυρα και η Αλεξανδρούπολη αποτελούν περιοχές όπου έχουν εγερθεί μνημεία για πεσόντες ρώσους στρατιώτες. Παράλληλα, ρωσικοί κύκλοι εν Ελλάδι προωθούν ακόμη και την αγιοποίηση του Ιωάννη Καποδίστρια, ο οποίος ως γνωστόν είχε γεννηθεί στην… Κέρκυρα. 

Το Αγιο Ορος και το «σκάκι» για τον έλεγχο της παγκόσμιας Ορθοδοξίας

Το «παιχνίδι» για την επιρροή της Μόσχας στον ελλαδικό χώρο υπερβαίνει κατά πολύ την Ελλάδα. Εχει παγκόσμια χαρακτηριστικά και αυτό δεν είναι δύσκολο να το καταλάβει κανείς – αρκεί να εντοπίσει π.χ. ότι τρεις κομβικοί πατριάρχες, ο Οικουμενικός, ο Αλεξανδρείας και ο Ιεροσολύμων είναι Ελληνες, ή ότι πολλοί μητροπολίτες στην Ευρώπη είναι επίσης Ελληνες. Για τη Μόσχα, ιδιαίτερα μετά την ανάληψη της ηγεσίας του Κρεμλίνου από τον Βλαντίμιρ Πούτιν, η αξιοποίηση του όπλου της Ορθοδοξίας για την άσκηση γεωπολιτικής επιρροής έχει τροφοδοτηθεί σημαντικά. 
Η ιστορική σημασία του για τη Ρωσία

Ο ίδιος ο ρώσος πρόεδρος, με τη σημασία που αποδίδει στο Αγιον Ορος (που επισκέφθηκε πρώτη φορά το 2005), το καταδεικνύει αυτό. Χαρακτηριστική στο σημείο αυτό είναι μια δήλωση που είχε κάνει στο αμερικανικό περιοδικό «Time» ο Αλεξάντρ Ντούγκιν, ένας από τους πλέον προβεβλημένους ιδεολόγους της «πουτινικής περιόδου». Οπως έλεγε, «για εμάς η Ορθοδοξία είναι ο άξονας του ρωσικού κόσμου που επιδιώκουμε να οικοδομήσουμε». Προσέθετε δε με νόημα: «Αν θέλετε να κατανοήσετε τον ορθόδοξο κόσμο όπως εμείς τον βλέπουμε, η κατανόηση της σημασίας του Αθω είναι το σημείο από το οποίο πρέπει να εκκινήσετε». Η ιστορία είναι επίσης αδιάψευστος μάρτυρας. Η Ρωσία είχε δώσει μάχη στη σύνοδο των πρεσβευτών της 29ης Ιουλίου 1913 στο Λονδίνο ώστε το Αγιον Ορος να παραμείνει αυτόνομο και να μην παραχωρηθεί στην Ελλάδα.
Προφανώς, τις απόψεις του κ. Πούτιν συμμερίζεται και ο Πατριάρχης Κύριλλος. Ο ισχυρός ανήρ του Κρεμλίνου και ο προκαθήμενος της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας συνδέονται με έναν, θα έλεγε κανείς, μεταφυσικό τρόπο. Ο ίδιος ο Πούτιν είχε βαπτιστεί χριστιανός κατά τη διάρκεια της σοβιετικής περιόδου, κάτι το οποίο είχε κρατηθεί μυστικό από τον πατέρα του, ο οποίος ήταν στέλεχος του Κομμουνιστικού Κόμματος. Αυτό που δεν είναι γνωστό είναι ποιος τον είχε βαπτίσει. Σύμφωνα λοιπόν με τον Γκρέγκορι Φριζ, καθηγητή Ιστορίας στο αμερικανικό πανεπιστήμιο Brandeis, αυτός που τον βάπτισε ήταν ο πατέρας του Κυρίλλου! Ο Φριζ το επισημαίνει αυτό στη μελέτη του με τίτλο «Η Ρωσική Ορθοδοξία και η πολιτική την εποχή του Πούτιν», η οποία δημοσιεύθηκε το 2017 από το Carnegie Endowment for International Peace. Στην ίδια μελέτη, ο αμερικανός καθηγητής επισημαίνει και κάτι άλλο ιδιαίτερα ενδιαφέρον. Πριν ο Κύριλλος εκλεγεί ως διάδοχος του πρώην Πατριάρχη Αλεξίου, κατείχε από το 1989 τη θέση του επικεφαλής του Τμήματος Εξωτερικών Σχέσεων της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Είναι στη θέση αυτή που βρίσκεται σήμερα ο πανίσχυρος Μητροπολίτης Βολοκολάμσκ Ιλαρίων, οι δραστηριότητες του οποίου προβάλλονται τόσο έντονα και συχνά από την ιστοσελίδα www.romfea.gr, μιας εξ όσων προβάλλουν θετικά της στάση της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. 
Ο εορτασμός της χιλιετηρίδας και η αντιπαράθεση

Η σημασία της Αθωνικής Πολιτείας στο ρωσικό σκεπτικό αντικατοπτρίστηκε και κατά τη διάρκεια των εορτασμών για τα 1.000 χρόνια παρουσίας ρώσων μοναχών στο Αγιον Ορος. Ο ρώσος πρόεδρος και ο Πατριάρχης Κύριλλος παρέστησαν στους εορτασμούς της χιλιετηρίδας του ρωσικού μοναχισμού στον Αθω τον Ιούνιο του 2016, στο πλαίσιο και της επίσκεψης του κ. Πούτιν στην Αθήνα. 
Ωστόσο, οι εορτασμοί δεν εξελίχθηκαν όπως είχε στον νου της η Μόσχα. Ο Πατριάρχης Μόσχας και ο Οικουμενικός Πατριάρχης συγκρούστηκαν και σύμφωνα με όσα είδαν το φως της δημοσιότητας, ένας από τους βασικότερους λόγους ήταν η δυσαρέσκεια του Φαναρίου για την προσπάθεια της Μόσχας να στείλει ακόμη περισσότερους μοναχούς στο Αγιον Ορος. Το αποτέλεσμα όλων αυτών ήταν ο κ. Βαρθολομαίος να μην παραστεί στους εορτασμούς. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης αλλά και ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος ήταν απόντες και από άλλη μία σημαντική εκδήλωση, αυτή για τους εορτασμούς για την αποκατάσταση του πατριαρχικού θεσμού στη Μόσχα που πραγματοποιήθηκε στα τέλη του 2017 στη ρωσική πρωτεύουσα.
Αυτή η διαμάχη κατέστη ακόμη εμφανέστερη κατά την προετοιμασία αλλά και κατά τη διάρκεια της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου της Ορθοδόξου Εκκλησίας στην Κρήτη, λίγες εβδομάδες αργότερα. Αν και είχε υποσχεθεί ότι θα είναι παρών, ο κ. Κύριλλος δεν ήλθε και στη θέση του εμφανίστηκε ο Μητροπολίτης Ιλαρίων, ο οποίος ασκεί ουσιαστικά χρέη «υπουργού Εξωτερικών». 
Ο Πατριάρχης Σερβίας και το Σκοπιανό

Η υπόθεση με τον εορτασμό της χιλιετηρίδας αλλά και το ζήτημα της Εκκλησίας της Ουκρανίας ήταν τα δύο βασικά αγκάθια της διαμάχης. Η μη έλευση του Κυρίλλου είχε ως άμεση συνέπεια να μην παραβρεθεί στην Κρήτη ούτε ο Μητροπολίτης Σόφιας και Πατριάρχης πάσης Βουλγαρίας Νεόφυτος. Παράλληλα, η Μόσχα και το Φανάρι συγκρούστηκαν ευθέως για το αν θα μετέβαινε στην Κρήτη ο επικεφαλής της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, ο Πατριάρχης Σερβίας Ειρηναίος. Την τελευταία στιγμή, ο κ. Ειρηναίος ήλθε και, σύμφωνα με απόλυτα διασταυρωμένες πληροφορίες, καταλυτικό ρόλο για να συμβεί αυτό διαδραμάτισε, στο παρασκήνιο, ο κ. Ιερώνυμος. Σημειώνεται εδώ ότι ο ρόλος και η σημασία του Πατριαρχείου Σερβίας δεν πρέπει να υποτιμάται σε ό,τι αφορά το μέλλον της σχισματικής «Μακεδονικής Ορθόδοξης Εκκλησίας», ένα ζήτημα συνδεόμενο με την υπόθεση του ονοματολογικού στο οποίο το Φανάρι θα χρειαστεί να τηρήσει ισορροπημένη στάση.
Η μη έλευση του Πατριάρχη Μόσχας λειτούργησε υπέρ του Φαναρίου και τροφοδότησε έτι περαιτέρω τις κακές σχέσεις των δύο πλευρών. Είναι δε χαρακτηριστικό ότι είχε προσυμφωνηθεί κείμενο (με συναίνεση και του Πατριαρχείου Μόσχας) που ανέφερε ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο είναι μεν αρμόδιο για τη χορήγηση του αυτοκεφάλου, αλλά οι υπόλοιπες Ορθόδοξες Εκκλησίες θα συναποφάσιζαν. Η μη παρουσία των Ρώσων όμως άφησε ανεπηρέαστο το προηγούμενο καθεστώς, βάσει του οποίου ο Οικουμενικός Πατριάρχης αποφασίζει μόνος του! 

Η Αυτοκρατορική Ορθόδοξη Παλαιστινιακή Εταιρεία και το Σκοπιανό

Σύμφωνα με τα στοιχεία που οδήγησαν στην απέλαση των ρώσων διπλωματών, στην υπόθεση επηρεασμού της ελληνικής κοινής γνώμης εναντίον μιας λύσης του ονοματολογικού εμπλέκεται η Αυτοκρατορική Ορθόδοξη Παλαιστινιακή Εταιρεία (Imperial Orthodox Palestinian Society – IOPS).

Οργάνωση με μακρά ιστορία, καθώς ιδρύθηκε από τον τσάρο Αλέξανδρο Γ’ της δυναστείας των Ρομανόφ το 1882, υπήρξε το όχημα για την ενίσχυση και επέκταση της ρωσικής επιρροής στη Μέση Ανατολή μετά και από τον Κριμαϊκό Πόλεμο (1853-1856).
Οσοι έχουν βρεθεί στον κήπο της Γεσθημανής, στους πρόποδες του Ορους των Ελαιών, και έχουν δει από κοντά το πανέμορφο, ρωσικής νοοτροπίας, κτίριο της Μονής της Μαρίας της Μαγδαληνής (που εγκαινιάστηκε το 1888) μπορούν να συνειδητοποιήσουν την έλξη που πάντα ασκούσε στη ρωσική Ορθοδοξία η Ιερουσαλήμ. Αλλωστε, η τσαρική Ρωσία δεν έπαψε ποτέ να βλέπει τον εαυτό της ως προστάτιδα των χριστιανών της περιοχής. Και ας μη λησμονείται ότι ο Κριμαϊκός Πόλεμος ξεκίνησε από μια γαλλορωσική αντιπαράθεση στη Βηθλεέμ σχετικά με τα δικαιώματα των χριστιανικών μειονοτήτων στους Αγίους Τόπους.
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος τιμά το αυτοκρατορικό παρελθόν της Ρωσίας και έχει τιμήσει ηγέτες της επονομαζόμενης «Λευκής Ρωσίας» για τον αντικομμουνιστικό τους αγώνα την περίοδο 1918-1921, έχει ουσιαστικά επιτρέψει στο Πατριαρχείο Μόσχας να επανακάμψει και να διευρύνει την επιρροή του στη Μέση Ανατολή. Η σημασία της περιοχής αυτής για τα στρατηγικά συμφέροντα της Μόσχας είναι άλλωστε οφθαλμοφανής μετά την επέμβαση στη Συρία.
Επειτα από πολλά χρόνια αδράνειας, o πρόεδρος Πούτιν αποφάσισε, το 2007, να επανενεργοποιήσει την IOPS, τοποθετώντας ως επικεφαλής της τον πρώην πρωθυπουργό Σεργκέι Στεπάσιν. Μια σημείωση έχει εδώ ενδιαφέρον. Ο κ. Στεπάσιν είχε τοποθετηθεί μόνο προσωρινά ως πρωθυπουργός, το 1999, από τον τότε πρόεδρο Μπορίς Γέλτσιν, αποτελώντας τη… γέφυρα για τον επόμενο που δεν ήταν άλλος από τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Οπως δε και ο σημερινός ρώσος πρόεδρος, προέρχεται και αυτός από τις μυστικές υπηρεσίες καθώς διετέλεσε επικεφαλής της FSK, της μεταβατικής μυστικής υπηρεσίας της Ρωσίας από τη διαβόητη KGB στη σημερινή FSB. 
Η Αυτοκρατορική Ορθόδοξη Παλαιστινιακή Εταιρεία βρήκε στην Πέλλα πρόσφορο έδαφος για να αναπτυχθεί στην Ελλάδα. Με δεδομένη τη φιλορωσική στάση του Μητροπολίτη Βεροίας Παντελεήμονος, αυτό δεν πρέπει να εκπλήσσει. Ο δε κ. Στεπάσιν ήταν παρών, τον Νοέμβριο του 2016, στα εγκαίνια του ελληνικού παραρτήματος της IOPS στην Ιερά Μονή Δοβρά στη Βέροια, επικεφαλής του οποίου έχει αναλάβει ο Συμεών Παναγιωτίδης. Ο κ. Παναγιωτίδης φέρεται, από αξιόπιστες πηγές, να συνδέεται με τα συμφέροντα της κατασκευαστικής εταιρείας Ακτωρ και να έχει συνδράμει στο να πετύχει συμβόλαια στη Ρωσία (πηγές μιλούν για ένα συμβόλαιο ύψους περί 500 εκατομμυρίων ευρώ για αποκομιδή και επεξεργασία απορριμμάτων στην Αγία Πετρούπολη). 
Αντιπρόεδρος του ελληνικού παραρτήματος είναι ο πρώην γενικός πρόξενος της Ρωσίας στη Θεσσαλονίκη Αλεξέι Ποπόφ, ο οποίος φέρεται να είναι ο ένας εκ των δύο ρώσων υπηκόων στους οποίους απαγορεύθηκε η είσοδος στη χώρα. Οι κ.κ. Στεπάσιν, Παναγιωτίδης και Ποπόφ επισκέπτονται συχνά τη Βέροια, όπως συνέβη το 2017, ενώ στη συνέχεια μετέβησαν στο Αγιον Ορος. Ο δε κ. Ποπόφ συμμετείχε ως εκπρόσωπος της IOPS, τον Σεπτέμβριο του 2017, στις εκδηλώσεις των Ημερών Ρωσοελληνικής Φιλίας στη Λήμνο που, όπως έχει ήδη γραφτεί, αποτελεί έδρα δύο ρωσικών στρατιωτικών νεκροταφείων. 
Ουδείς μπορεί με απόλυτη ακρίβεια να πει με ποιον τρόπο το ελληνικό παράρτημα της IOPS κινήθηκε ώστε να επηρεάσει αρνητικά την έκβαση της συμφωνίας των Πρεσπών. Στελέχη των μυστικών υπηρεσιών αλλά και του υπουργείου Εξωτερικών επιμένουν, σε ιδιωτικές τους συνομιλίες, ότι υπήρξε κάποιου είδους διευκόλυνση στην οργάνωση των συλλαλητηρίων αλλά και στην προσέγγιση κρατικών αξιωματούχων, ακόμη και στρατιωτικών – κάτι που δημοσιεύθηκε και στους «Financial Times». Αποφεύγουν όμως να δώσουν περισσότερα στοιχεία, ενώ αρκετοί φοβούνται να μιλήσουν. 
Δεν πρέπει όμως να μένει κανείς στενά στο Μακεδονικό. Ο σπόρος που έχει φυτευτεί έχει πιο μακροπρόθεσμη στόχευση. Ο συνδυασμός της δράσης της IOPS με την επιρροή σε σειρά μητροπόλεων μπορεί να επηρεάσει αργότερα όχι απλά τις εξελίξεις στο μέτωπο του αρχιεπισκοπικού θρόνου – για τον οποίο υπάρχουν ήδη «δελφίνοι» φιλικά διακείμενοι στη ρωσική πλευρά, κάτι που προαναφέρθηκε. 
Η IOPS εκτιμά ότι μέσω και της Ελλάδος μπορεί να επηρεάσει την επόμενη μέρα στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, το ποίμνιο του οποίου αποτελείται ήδη κυρίως από άραβες ορθοδόξους, οι οποίοι, έπειτα από την επιβολή φορολογίας στα ακίνητα του Πατριαρχείου, καθίστανται εύκολος στόχος της ρωσικής επιρροής. Αν προσθέσει κανείς σε αυτούς τους εκ Ρωσίας εβραίους ορθοδόξους που έχουν μεταβεί στο Ισραήλ τα τελευταία χρόνια, αντιλαμβάνεται ξεκάθαρα το διακύβευμα.
ΒΗΜΑ

Αναλύσεις

Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες

Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.

Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.

Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.

Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.

Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.

Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία

Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.

Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.

Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».

Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.

Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.

Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC

Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.

Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.

Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.

Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.

Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.

Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.

Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία

Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.

Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.

Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.

Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.

Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.

Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.

Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ

Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.

Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.

Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.

Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.

Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.

Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας

Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.

Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.

Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.

Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.

Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.

Το μήνυμα προς το Πακιστάν

Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.

Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.

Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.

Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.

Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.

Συνέχεια ανάγνωσης

Διεθνή

Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς

Δημοσιεύτηκε

στις

Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.

Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο

Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.

Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.

Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.

Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές

Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.

Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς

Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.

Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.

Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών

Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.

Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.

Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.

Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες

Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.

Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.

Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή

Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.

Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.

Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.

Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.

Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.

Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.

Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.

Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.

Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.

Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.

Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις

Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.

Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.

Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.

Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.

Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.

Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας

Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.

Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.

Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.

Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.

Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.

Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.

Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.

Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία

Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.

Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.

Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.

Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.

Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.

Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες

Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.

Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.

Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.

Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.

Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.

Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία

Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;

Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.

Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.

Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.

Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.

Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.

Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO1 ώρα πριν

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...

Ιστορία - Πολιτισμός2 ώρες πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...

Αναλύσεις2 ώρες πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...

GEOPOLITICO3 ώρες πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

Δημοφιλή