Ακολουθήστε μας

Διεθνή

Νέο παιχνίδι στην επανάσταση φυσικού αερίου στην Αν. Μεσόγειο

Δημοσιεύτηκε στις

Του Σπύρου Πετούση, εγκεκριμένου διευθυντή EurIng, CEng FIET, CMgr FCMI
Η ανακάλυψη μεγάλων αποθεμάτων φυσικού αερίου στη λεκάνη της Λεβαντίνας (Ισραήλ, Λίβανος, Συρία και Παλαιστίνη), στις ΑΟΖ της Αιγύπτου και της Κύπρου έχει σημαδεύσει τον ενεργειακό χάρτη της νοτιοανατολικής Μεσογείου και έχει επιφέρει αλλαγή παιγνιδιού στην επανάσταση του φυσικού αερίου της περιοχής της Μέσης Ανατολής και Βορείου Αφρικής (ΜΕΝΑ).
Ισραήλ
Το 2009 το Ισραήλ ανακαλύπτοντας τα δύο μεγάλα κοιτάσματα στο Λεβιάθαν και Ταμάρ, μαζί με τρία άλλα μικρότερου μεγέθους, είχε προσδιοριστεί ως ο μεγάλος γίγαντας αερίου στην περιοχή με ποσότητες 810 Bcm (29 Tcf), επαρκείς για να καλύψουν τις εσωτερικές ανάγκες και για εξαγωγή.

Λεβιάθαν – Βρίσκεται σε απόσταση 135 Κm από τις ακτές της Χάιφα και σε βάθος βυθού 1600m έχουν ανακαλυφθεί το 2010 ποσότητες 460-566 Bcm (17-20 Tcf).  Με μερίδια Noble (40%), Delek Group (45%) και Ratio Oil (15%).

Ταμάρ – Είναι το δεύτερο μεγαλύτερο κοίτασμα που ανακαλύφθηκε το 2009 σε απόσταση 90 Km από τις ακτές του βορείου Ισραήλ, σε βάθος 1650m με ποσότητες 274 Bcm (9.7 Tcf). Μερίδια Noble (36%), Delek (31%) και Isramco Neger (29%).
Με βάση τις αμερικάνικες γεωλογικές έρευνες υπολογίζονται ποσότητες 2.53 Tcm αερίου στην περιοχή, αρκετές για τις εγχώριες ανάγκες 20 χρόνων και για εξαγωγή.
Κύπρος
Η Κύπρος προχώρησε σε διαχωρισμό 12 οικοπέδων στην ΑΟΖ της μετά από συμφωνίες με την Αίγυπτο το 2003 και υπογραφή το 2006, με τον Λίβανο το 2007 (εκκρεμεί επικύρωση από το Κοινοβούλιο) και πιο πρόσφατα με το Ισραήλ.
Αφροδίτη – Πεδίο στο οικόπεδο 12 σε απόσταση 180 Km από τις ακτές νότια της Κύπρου και 65 Km δυτικά του ισραηλινού Λεβιάθαν. Ανακαλύφθηκε σε βάθος βυθού 1700m με ποσότητες 3 – 8 Tcf (84 – 224 Bcm), επαρκείς για τις εσωτερικές ανάγκες ηλεκτροπαραγωγής και για εξαγωγή.  Μερίδια εξόρυξης Noble Energy (35%), Delek Drilling (30%), Royal Dutch Shell (35%).
Καλυψώ – Στον δεύτερο γύρο αδειοδοτήσεων (14 άδειες) η Eni ανακάλυψε υποσχόμενες ποσότητες καλής κλάσης αερίου (παρομοίου με το Zohr) στο πηγάδι Καλυψώ του οικοπέδου 6 που θα συνεκμεταλλευτεί μαζί με τη γαλλική Total.
Τον Οκτώβριο του 2018 η αμερικανική Exxon-Mobil / Qatar Petroleum θα διεξάγει δύο γεωτρήσεις στα πεδία Δελφίνη και Γλαύκο στο οικόπεδο 10 με μεγάλες πιθανότητες για καλά κοιτάσματα.
Αίγυπτος
Η μεγάλη ανακάλυψη του πεδίου Zohr το 2015 από την Eni όπως και άλλες δυτικά του Δέλτα του Νείλου (WND), Ευρύτερα στο Noors, Attoll και με επίσπευση της εκμετάλλευήης τους έδωσαν ώθηση στην παραγωγή φυσικού αερίου για τις εσωτερικές ανάγκες και για εξαγωγή.  Μόλις πρόσφατα η νέα ανακάλυψη του πηγαδιού Noor θα αλλάξει τον ενεργειακό χάρτη της περιοχής. Τα τελευταία 5 χρόνια έχουν υπογραφεί 80 συμφωνίες εκμετάλλευσης κοιτασμάτων της Αιγύπτου με διεθνείς εταιρείες.
Zohr – Το 2015 η Eni ανακοίνωσε μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου παγκοσμίου κλάσης. Το πηγάδι βρίσκεται στο οικόπεδο Shorouk σε βάθος 1.450m με ποσότητες πέραν του 30 Tcf (840 Bcm). Μερίδια Eni (50%), Russian Rosneft (30%), BP(10%), UAE(10%). 
Σε χρόνο ρεκόρ η Eni άρχισε πρόσφατα παραγωγή της μεγαλύτερης ανακάλυψης αερίου στη Μεσόγειο με μέγιστη παραγωγή 2,7 Bcm/d ημερησίως.
Δυτικά Δέλτα Νείλου (WND) – Καλύπτει πέντε πεδία αερίου βόρεια της Αλεξάνδρειας και δυτικά της Μεσογείου. Με ποσότητες αερίου 5Tcf και μεγίστη παραγωγή 1,5 Bcm/d ημερησίως. Η ανάπτυξη WND είναι η δεύτερη μεγαλύτερη σε ποσότητα φυσικού αερίου μετά από το Zohr. 
Greater Nooros και Baltim South West – Σχετικά πρόσφατες ανακαλύψεις με την παραγωγή από το Nooros να άρχισε το 2016 με 1 Bcf/d και το Baltim SW με την παραγωγή να αρχίζει το τέλος του 2020.
Atoll – Υποσχόμενη ανακάλυψη τον Μάρτιο του 2015 από την BP μαζί με την Eni και EGAS, με παραγωγή 350 Mcf/d ημερησίως.
West Delta Deep Marine (WDDM) – Αναμενόμενες ποσότητες 400 Mcf/d μέχρι 2020. Μερίδια Shell (50%) και Petronas (50%).

Πηγάδι Νoor
Το πηγάδι Noor ανακοινώθηκε από την Eni τον Ιούνιο στο οικόπεδο Shorouk και είναι τριπλάσιο σε μέγεθος του Zorh με υπολογιζόμενη παραγωγή 90 Tcf αερίου. Τα δικαιώματα ανόρυξης $105 εκατ. έχει η Eni η οποία θα ξεκινήσει τη γεώτρηση τον Αύγουστο του 2018 και αναμένεται να επενδύσει $3 δισ.

Αγωγός East-Med
Εν τω μεταξύ έχει υπογραφεί τριεθνές MoU μεταξύ Ελλάδας, Ισραήλ και Κύπρου για ενεργειακή γέφυρα συνεργασίας μιας τρίτης οδού του αγωγού East-Med για μεταφορά αερίου προς τη νοτιοανατολική και κεντρική Ευρώπη. Με τη στήριξη της ΕΕ η αρχική μελέτη βιωσιμότητας για την κατασκευή του μακρύτερου υποθαλάσσιου αγωγού μήκους 2200 Km έδειξε ότι παρόλο που το κόστος ανέρχεται σε $ 7 δισ. μπορεί να είναι εμπορεύσιμη ανάλογα με την τιμή του πετρελαίου. Είναι επίσης τεχνικά εφικτή η όδευση 1000 Km μέρος του αγωγού σε βάθος 3000 m. Η επιλογή της Ελλάδας ως διαμετακομιστικής χώρας μεταφοράς του αερίου της ΝΑ Μεσογείου θα της αποφέρει σημαντικά οικονομικά και γεωπολιτικά οφέλη. Ο αγωγός East-Med θα ανταγωνιστεί τους υφιστάμενους και μελλοντικούς αγωγούς προμήθειας αερίου από τη Ρωσία και το Αζερμπαϊτζάν. Η οικονομικότερη επιλογή όδευσης αγωγού προς την Τουρκία μικρότερης απόστασης 200 Km μέσω Κύπρου αποτελεί επιδίωξη της Τουρκίας για να παραμείνει ο μοναδικός ενεργειακός κόμβος στην περιοχή.
Η ανακάλυψη του Zohr και μόλις πρόσφατα του μεγαλύτερου Noor έχει αλλάξει τα σχέδια της Αιγύπτου, γιατί με τα υφιστάμενα δύο αδρανή τερματικά υγροποίησης (Damietta και Idku) έχει μετατραπεί σε δυνητικό εξαγωγέα φυσικού αερίου. Αυτό ενισχύεται από το ενδιαφέρον των γειτονικών χωρών Ισραήλ και Κύπρου χρησιμοποίησης των τερματικών αυτών για εξαγωγή του δικού τους αερίου σε υγροποιημένο LNG.
Η Eni προγραμματίζει επενδύσεις πέραν των $10 δισ. μέχρι το 2022 στο Δέλτα του Νείλου της Αιγύπτου, όπου το αέριο της ΝΑ Μεσογείου θα είναι ελκυστικό στην Ευρώπη (απεξάρτηση από τη Ρωσία) και στην Κίνα με αυξημένες ανάγκες 15%. Η Αίγυπτος με τους γείτονες της θα βοηθήσουν στη διασπορά της προμήθειας φυσικού αερίου στην ΕΕ. Με τα δύο LNG τερματικά και δύο υφιστάμενους διασυνοριακούς αγωγούς αερίου η ολική ικανότητα εξαγωγής ανέρχεται στα 35 Bcm.
Παρόλο που η αρχικός σχεδιασμός της Κύπρου ήταν η ανάπτυξη του δικού της τερματικού υγροποίησης (5 mtpa)για εξαγωγή από το Αφροδίτη και από το Λεβιάθαν του Ισραήλ, σήμερα έχει εστιάσει την προσοχή της για την απευθείας κατασκευή αγωγού από το Αφροδίτη στο τερματικό στις ακτές της Αιγύπτου. Το Μάιο του 2018 η Αίγυπτος ανακοίνωσε το σχεδιασμό αγωγού αερίου από το Κυπριακό Αφροδίτη μετά την υπογραφή MoU για μεταφορά του μεταξύ των δύο χωρών. Υπάρχει και η σκέψη να διοχετευθεί το αέριο της Αφροδίτης μέσω του Zohr, όμως η όλη κατάσταση θα αξιολογηθεί ανάλογα με την ποσότητα φυσικού αερίου στο κυπριακό οικόπεδο 6   (πεδίο Καλυψώ) και στο οικόπεδο 10 (πεδία Δελφίνι και Γλαύκο). Η ανακοίνωση της συμφωνίας των δύο χωρών διευκολύνει την αξιοποίηση των κοιτασμάτων στο πεδίο Αφροδίτη του τεμαχίου 12 της Κυπριακής ΑΟΖ και θα αποφέρει στην Κύπρο περίπου 17δισ. σε περίοδο 15 ετών. Δεν είναι βέβαιη η εμπορευσιμότητα του όλου έργου και κατά πόσο το αέριο της Κύπρου θα εξαχθεί στην Ευρώπη με LNG. Επιπλέον η εταιρεία Noble ζητά να βελτιωθεί υπέρ της κατά 20% ο διαμοιρασμός των ποσοστών με την Κυπριακή Δημοκρατία, επικαλούμενη τον κίνδυνο από την διακύμανση της τιμής του πετρελαίου κάτω από τα $60/βαρέλι και τις ποσότητες παραγωγής, κάτι που θα μας κοστίσει περίπου $2 δισ. Σε οποιαδήποτε κατάληξη της συμφωνίας μετά τις γεωτρήσεις του οικοπέδου 10, θα πρέπει να διασφαλίζεται η έναρξη της εκμετάλλευσης του κοιτάσματος εντός τακτού χρονικού διαστήματος. 
Πρόσφατα το Ισραήλ ανακοίνωσε την υπογραφή δύο δεκαετής συμφωνίες αξίας $15 δις μεταξύ της Αιγυπτιακής εταιρείας Dolphinus Holdings και των εταιρειών Noble/Delek για εισαγωγή 64 Bcm από το Tamar στο τερματικό Damietta LNG και από το Λεβιάθαν στο τερματικό Idku στην Αίγυπτο.
Όλα αυτά οδηγούν στη δημιουργία ενεργειακού κόμβου στην Αίγυπτο για εξαγωγή του φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου. Φυσικά θα πρέπει να υπερπηδηθούν γεωπολιτικά εμπόδια και δύσκολες εμπορικές συμφωνίες.
Συμπεράσματα
Συνοψίζοντας υπάρχουν οι πιο κάτω επιλογές:
1. Εξαγωγή του αερίου της ΝΑ Μεσογείου με LNG μέσω των δύο τερματικών υγροποίησης της Shell με ενεργειακό κόμβο την Αίγυπτο.
2. Κατασκευή του υποθαλάσσιου αγωγού East- Med από Ισραήλ και Κύπρο μέσω Ελλάδας προς Ευρώπη.
3. Κατασκευή αγωγού μέσω Κύπρου προς Τουρκία για μεταφορά του αερίου και ενισχύοντας την ενεργειακά κομβική της θέση.
4. Η χρησιμοποίηση τερματικού υγροποίησης στην Aqaba της ΑΟΖ της Ιορδανίας, αποφεύγοντας την μεταφορά αερίου προς την Ασία μέσω της διώρυγας του Suez.
5. Η χρησιμοποίηση πλωτών τερματικών FLNG στην Μεσόγειο σαν ευκολότερη και προσωρινή λύση.
Μέχρι το τέλος του 2018 θα ξεκαθαρίσει το ενεργειακό τοπίο μετά τις γεωτρήσεις της Αμερικανικής Exxon-Mobil στη Δελφίνη και τον Γλαύκο στο οικόπεδο 10 της Κυπριακής ΑΟΖ, που μαζί με τις γεωτρήσεις της Eni / Total στο Καλυψώ του οικόπεδού 6 θα προσδιοριστεί το ενεργειακό μέλλον της Κύπρου και των γειτόνων της.
Η πολιτική διευθέτηση του Κυπριακού προβλήματος θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις ποσότητες φυσικού αερίου που αναμένεται να ανακαλυφθούν στην ΑΟΖ της Κύπρου, μετά τις ανακαλύψεις των γειτονικών πεδίων Noor και Zohr στην Αίγυπτο, τις αποφάσεις που θα ληφθούν για την εκμετάλλευση του αερίου της ευρύτερης περιοχής της ΝΑ μεσογείου και τις επιλογές διοχέτευσης του στις αγορές της Ευρώπης και της Ασίας.
Παράλληλα η όλη συμπεριφορά της Τουρκίας απέναντι σε παίκτες κλειδί όπως οι ΗΠΑ και το Ισραήλ, η αναπόφευκτη εμπλοκή της ΕΕ με ενδιαφερόμενες χώρες όπως η Γαλλία, η Ιταλία, η Κύπρος, η Ελλάδα και η προσφερόμενη επιλογή της Αιγύπτου ως ενεργειακός κόμβος θα παίξουν καταλυτικό ρόλο στο ισοζύγιο δυνάμεων στην περιοχή.
Φιλελεύθερος

Αναλύσεις

Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες

Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.

Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.

Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.

Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.

Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.

Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία

Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.

Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.

Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».

Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.

Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.

Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC

Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.

Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.

Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.

Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.

Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.

Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.

Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία

Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.

Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.

Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.

Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.

Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.

Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.

Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ

Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.

Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.

Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.

Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.

Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.

Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας

Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.

Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.

Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.

Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.

Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.

Το μήνυμα προς το Πακιστάν

Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.

Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.

Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.

Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.

Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.

Συνέχεια ανάγνωσης

Διεθνή

Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς

Δημοσιεύτηκε

στις

Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.

Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο

Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.

Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.

Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.

Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές

Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.

Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς

Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.

Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.

Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών

Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.

Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.

Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.

Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες

Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.

Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.

Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή

Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.

Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.

Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.

Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.

Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.

Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.

Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.

Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.

Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.

Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.

Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις

Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.

Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.

Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.

Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.

Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.

Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας

Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.

Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.

Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.

Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.

Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.

Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.

Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.

Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία

Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.

Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.

Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.

Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.

Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.

Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες

Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.

Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.

Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.

Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.

Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.

Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία

Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;

Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.

Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.

Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.

Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.

Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.

Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO12 ώρες πριν

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...

Ιστορία - Πολιτισμός12 ώρες πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...

Αναλύσεις13 ώρες πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...

GEOPOLITICO13 ώρες πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...

GEOPOLITICO13 ώρες πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

Δημοφιλή