Ακολουθήστε μας

Άμυνα

Ο θρύλος του μουλά Ομάρ

Δημοσιεύτηκε στις

Το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον των Ταλιμπάν
Barbara Elias

Ξαπλωμένος στο νεκροκρέβατό του, το 2013, ο μουλάς Ομάρ πιθανόν να φανταζόταν μεγαλύτερους τίτλους να δημοσιοποιούν την ζωή και τον θάνατό του. Αδιαμφισβήτητος διοικητής των Ταλιμπάν, ο Ομάρ είχε πολεμήσει τους Σοβιετικούς, κυβέρνησε το Αφγανιστάν, και αντιμετώπισε μια επίμονη εξέγερση που έχει αιμορραγήσει τους Αμερικανούς φορολογούμενους κατά ένα τρισεκατομμύριο δολάρια και ενέπλεξε τις Ηνωμένες Πολιτείες στον μακρύτερο πόλεμο στην ιστορία τους.
Τώρα, ο διοικητής αυτών των εχθρικών δυνάμεων είναι νεκρός -ή ήταν για κάποιο καιρό. Η ανακοίνωση του θανάτου του έφθασε στον Τύπο με περισσότερο από δύο χρόνια καθυστέρηση, λόγω της χρησιμότητας της προσποίησης ότι ήταν ζωντανός, τόσο για τους Ταλιμπάν όσο και για την Ισλαμαμπάντ. Ωστόσο, παρά το τέλος του τεχνάσματος «Σαββατοκύριακο στου Bernie», οι Αμερικανοί πολιτικοί δεν χαίρονται -και έχουν σοβαρούς λόγους. Η ανακοίνωση του θανάτου του Ομάρ φαίνεται να κατακερματίζει τους Ταλιμπάν.

Αυτό μπορεί να ακούγεται σαν μια θετική εξέλιξη, αλλά οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αντιληφθούν ότι το να διαιρείς είναι ένα πράγμα, αλλά η κατάκτηση είναι κάτι εντελώς διαφορετικό. Το να υποτάσσονται οι φατρίες απαιτεί να προσφερθεί μια πειστική λύση για την ασφάλεια και την διακυβέρνηση. Δυστυχώς για την Ουάσινγκτον, το συμμαχικό προς τις ΗΠΑ καθεστώς της Καμπούλ δεν είναι πιθανό να είναι αυτός ο πειστικός πολιτικός παράγοντας. Αυτό αφήνει την πόρτα ανοιχτή για εναλλακτικούς αντάρτες. Και αν η ιστορία αποτελεί μια οποιαδήποτε ένδειξη, υπάρχουν άσχημα νέα ενόψει˙ η αναταραχή είναι γόνιμο έδαφος για τους εξτρεμιστές.
ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΝ
Διαλαλώντας τον τίτλο «Διοικητής των Πιστών» και κυβερνώντας το Αφγανιστάν από το 1996 ως το 2001, ο Ομάρ είχε περισσότερο κύρος και νομιμοποίηση ανάμεσα στους Ταλιμπάν από κάθε άλλον ηγέτη. Εμφανώς μοναχικός και χωρίς βιασύνες στις διαβουλεύσεις του, το στυλ του ταίριαζε με την εικόνα του ως ευσεβής άνθρωπος που απρόθυμα ανήλθε στο ύψος των περιστάσεων για να καταπολεμήσει την μετα-σοβιετική αστάθεια. Οι Ταλιμπάν και η Ισλαμαμπάντ προσπάθησαν να δείξουν ότι δεν ήταν ένας ακόμη πολέμαρχος που εκστράτευε με πακιστανική υποστήριξη. Από εκεί και πέρα, τα περισσότερα από όσα γνωρίζουμε γι’ αυτόν στηρίζονται στις ίδιες δύο τετριμμένες φωτογραφίες και την ασαφή βιογραφία του. Σύμφωνα με έγγραφα των ΗΠΑ, ο Ομάρ ήταν εξαιρετικός και όμως ταυτόχρονα τελείως μη εντυπωσιακός. Τον χαρακτήριζαν ως μη χαρισματικό και με εκπληκτική άγνοια σε θέματα παγκόσμιων υποθέσεων, αλλά οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούσαν να αγνοήσουν –ή να νικήσουν- τους Ταλιμπάν του.
Με την πάροδο του χρόνου, η έλλειψη επίσημων πληροφοριών για τον Ομάρ, συμπεριλαμβανομένων των βασικών πληροφοριών όπως τα γενέθλιά του (κάποια στιγμή στα τέλη της δεκαετίας του 1950 ή στις αρχές εκείνης του 1960), η εμφάνιση, ο βαθμός επιρροής στις στρατηγικές ή τακτικές αποφάσεις, ή ακόμα και αν ήταν ζωντανός ή νεκρός, μπορεί να εξελήφθη κατά λάθος ως ένδειξη ότι ο ηγέτης των Ταλιμπάν ήταν ασήμαντος. Στο κάτω-κάτω, αν ήταν σημαντικός η Ουάσιγκτον σίγουρα θα γνώριζε περισσότερα γι’ αυτόν.
Αλλά η άγνοια για κάτι δεν το κάνει να έχει λιγότερη επιρροή˙ απλώς δημιουργεί δυνητικές παρανοήσεις. Ο ίδιος ο Omar εμφανώς παρανόησε τις Ηνωμένες Πολιτείες, πιστεύοντας ότι μια στρατιωτική απάντηση στην 11η Σεπτεμβρίου ήταν μεν δυνατή αλλά απίθανη. Αυτός ο λάθος υπολογισμός έφερε υψηλό κόστος. Ίσως παράλληλα, τα χρόνια που μόνο αόριστα κατανοούσαν τον Omar και την ηγεσία των Ταλιμπάν μπορεί να έχουν στοιχίσει στην αποστολή των ΗΠΑ, επίσης. Τα αρνητικά επίθετα που χρησιμοποιούντο από τους αναλυτές για να περιγράψουν των Omar συμπεριλαμβανομένων των «επαρχιώτη», «πρωτόγονο» και «αδαή», υποστήριξαν την τάση της Ουάσιγκτον να επικεντρωθεί αντ’ αυτού στην αλ Κάιντα, δεδομένου ότι η αλ Κάιντα ήταν «δικτυωμένη», «στρατηγική» και «διεθνική» -συνολικά, ένας πιο τρομερός και φαινομενικά σοφιστικέ εχθρός. Υπενθυμίζεται ότι, στην απογοήτευσή του, ο Λίντον Τζόνσον επίσης χαρακτήριζε το Βιετνάμ ως «καταραμένη μικρή ασημαντότητα» και «μικρή φτωχή τεταρτο-κλασάτη χώρα». Οι αντάρτες, όπως φαίνεται, έχουν τους δικούς τους ορισμούς της επιτήδευσης.
Ο στρατηγικός ρόλος του Ομάρ στην εξέγερση των Ταλιμπάν μετά το 2001 παραμένει ασαφής. Οι περισσότεροι αναλυτές καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι υπηρέτησε ως σημαντική προσωπικότητα, αλλά είχε μικρή επιρροή στις τακτικές. Για παράδειγμα, η Bette Dam, μια βιογράφος για τον Omar, ισχυρίζεται ότι ο Ομάρ «δεν ασκούσε μεγάλη πολιτική ή στρατιωτική επιρροή …. Πιστεύω ότι εμείς στην Δύση υπερβάλαμε πραγματικά την θέση του ως ηγέτη του εχθρού». Ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι σίγουρα συμφώνησαν με την άποψη αυτή, δεδομένης της σχετικά μικρής προσπάθειας που κατεβλήθη για την σύλληψη του Omar σε σύγκριση με εκείνη για τον Οσάμα μπιν Λάντεν. Όμως, σύμφωνα με τον δημοσιογράφο Steve Coll, ο Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ, ο οποίος ήταν ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν, ολόψυχα πίστευε ότι ο Ομάρ ήταν κρίσιμη προσωπικότητα. Ο Χόλμπρουκ σημείωσε ότι θα έπρεπε να έχει βάλει ως προτεραιότητα την σύλληψη του Ομάρ πριν από τον μπιν Λάντεν. Ο Vali Nasr, βοηθός του Χόλμπρουκ, επίσης αναφέρει τον Ομάρ ως τον «Ho Chi Minh του πολέμου» -δηλαδή, ζωτικής σημασίας για την οργάνωση- μια πιασάρικη αλλά ατελής σύγκριση. Είναι τουλάχιστον σαφές ότι, παρόμοια με τον Χο Τσι Μινχ, ο Ομάρ πέθανε στη μέση του αγώνα του εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά η εξέγερση της οποίας ηγείτο επέμεινε.
Δεν υπάρχει καμία διαφωνία ότι ο Ομάρ υπηρέτησε ως ένας ενοποιητικός θρύλος και ως πηγή νομιμοποίησης –όχι και μικρό κατόρθωμα για μια ομάδα που είναι γνωστή ως μια συμμαχία παρατάξεων. Όπως σχολίασε ο James Dobbins, ειδικός εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για το Αφγανιστάν και το Πακιστάν, δεν είχε τόσο σημασία αν ο Ομάρ ήταν «ζωντανός ή όχι, οι Ταλιμπάν λειτουργούσαν με έναν συνεκτικό, ενιαίο τρόπο στο όνομά του». Η φίρμα και ο θρύλος του Ομάρ ήταν στρατηγικής σημασίας. Ο ίδιος βασιζόταν σε σύμβολα για να κυβερνά, περιλαμβανομένων δημόσιων λιθοβολισμών και εκτελέσεων, της απαίτησης οι άνδρες να έχουν γένια και οι γυναίκες να φορούν burka, και επιτρέποντας την καταστροφή των αγαλμάτων του Βούδα στο Bamiyan. Στην εξορία, μετά το 2002, έγινε αυτός ο ίδιος ένα ισχυρό σύμβολο των Ταλιμπάν.
Με την διατήρηση της ιδιότητας του μύθου, ο Ομάρ προσπάθησε να παραμείνει κρυμμένος και ανέγγιχτος, διοικητής των δικαίων. Καθώς οι Ταλιμπάν άρχισαν να χρησιμοποιούν ως στρατηγικό όπλο τις βομβιστικές επιθέσεις αυτοκτονίας εναντίον αμάχων, ο Ομάρ (ή όποιος υπέγραφε με το όνομά του) εξέδιδε τακτικά δηλώσεις συμβουλεύοντας ενάντια σε κάθε βία που ενέπλεκε αμάχους, και κατηγορούσε την Καμπούλ και την Ουάσινγκτον για την αιματοχυσία. Αν και οι μεσαίου επιπέδου διοικητές των Ταλιμπάν λέρωναν τα χέρια τους στην τακτική βία, ο Ομάρ στόχευε σταθερά στο να διατηρείται ως φωνή της ευσέβειας και της αυτοσυγκράτησης.
ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ
Στα τέλη Ιουλίου, οι Ταλιμπάν ανακοίνωσαν ότι ο αντικαταστάτης του Ομάρ θα είναι (και κατά πάσα πιθανότητα ήταν για κάποιο χρονικό διάστημα) ο μουλάς Μοχάμεντ Μανσούρ. Ο Mansour έχει ταχθεί υπέρ της αλληλεγγύης μεταξύ των μαχητών Ταλιμπάν. «Ο εχθρός δεν μπορεί να μας νικήσει», είπε στο πρώτο δημόσιο μήνυμά του ως διοικητής, «αν δείξουμε ενότητα». Οι εκκλήσεις του ήταν κάτι λιγότερο από πειστικές, όμως, ιδιαίτερα μεταξύ εκείνων οι οποίοι αμφισβητούν την διαδικασία της διαδοχής.
Παρότι ο Mansour αναμένεται να διατηρήσει τον έλεγχο πάνω στα μεγαλύτερα τμήματα της οργάνωσης των Ταλιμπάν, οι διάφοροι αξιωματούχοι των Ταλιμπάν που έχουν επιρροή εκφράζουν την δυσαρέσκειά τους δημόσια, συμπεριλαμβανομένου του γιου του Ομάρ, Γιακούμπ, του αδελφού του, μουλά Αμπντούλ Μανάν Χοτάκ, και του στρατιωτικού διοικητή και αντίπαλου του Mansour, μουλά Adbul Qayoum Zakir. Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν (TTP), μια ομάδα που είναι εχθρική προς την Ισλαμαμπάντ, φέρονται να είναι δυσαρεστημένοι που δεν ζητήθηκε η γνώμη τους σχετικά με την αντικατάσταση του Ομάρ, και ο Ταγιέμπ Αγάς, ο βασικός αξιωματούχος των Ταλιμπάν στο Κατάρ ο οποίος μεσολάβησε για την ανταλλαγή κρατουμένων που έληξε με την απελευθέρωση του Αμερικανού λοχία Bowe Bergdahl, έχει πλέον παραιτηθεί, επικαλούμενος υπερβολική χειραγώγηση στην διαδικασία της διαδοχής από την πακιστανική δομή ασφαλείας.
Ένας κατακερματισμένος εχθρός θα έπρεπε να είναι πιο εύκολο να κατακτηθεί. Η Ουάσινγκτον και οι σύμμαχοί της στην Καμπούλ θα μπορούσαν να προσπαθήσουν ένα «διαίρει και βασίλευε», ίσως προσελκύοντας ορισμένες μετριοπαθείς φατρίες στην διαδικασία. Αλλά αυτό είναι απίθανο. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι στο δρόμο της εξόδου, και η αμερικανική κοινή γνώμη έχει εκφράσει ελάχιστο ενδιαφέρον για την επέκταση των στρατιωτικών επεμβάσεων σε εχθρικά εδάφη. Δυστυχώς, μετά την καθιέρωση μιας καλά βασισμένης φήμης για διαφθορά και αναποτελεσματικότητα, το καθεστώς στην Καμπούλ είναι ακόμη λιγότερο πιθανό να είναι σε θέση να επωφεληθεί από μια πτώση των Ταλιμπάν το 2015 από όσο ήταν [πιθανό] να ανατρέψει τους ηττημένους Ταλιμπάν την περίοδο 2002-05. Πιο πιθανό είναι ότι τα ένοπλα τμήματα θα αρχίσουν να πολεμούν μεταξύ τους και πάλι. Η εικόνα θα είναι συνήθης για τους Αφγανούς, οι οποίοι στην δεκαετία του 1990, είδαν τέτοιες μάχες να δίνουν ώθηση στους Ταλιμπάν. Πολλά τμήματα του πληθυσμού του Αφγανιστάν ήταν πρόθυμα να ανεχθούν την σκληρή κατοχή των Ταλιμπάν προκειμένου να τερματιστεί το βίαιο χάος μεταξύ των ομάδων των μουτζαχεντίν. Οι Ταλιμπάν του Ομάρ γρήγορα παγίωσαν τον έλεγχο χρησιμοποιώντας ένα βάναυσο στίγμα της σαρία και αναπτύσσοντας μια φήμη για την αντίθεσή τους στον συμβιβασμό και την διαφθορά.
Όπως έχουν τα πράγματα σήμερα, υπάρχουν λίγα πιθανά αποτελέσματα που μπορεί να προκύψουν από μια διάσπαση των Ταλιμπάν. Το πρώτο είναι ότι μια υποστηριζόμενη από το Πακιστάν σκληροπυρηνική ομάδα θα προκύψει για να επιβάλει την τάξη. Αυτή η εξέγερση θα μπορούσε να καθοδηγείται από ένα υπάρχον στοιχείο των Ταλιμπάν (ίσως τον Mansour), που είναι σε θέση να ενώσει διασπασμένες βασικές θυγατρικές, ενώ θα πολεμήσει και θα απομονώσει άλλες. Εναλλακτικά, εάν ο θάνατος του Ομάρ και οι διαιρέσεις που ακολουθούν, αποδομήσουν επαρκώς το σήμα Ταλιμπάν κάνοντας τον τίτλο «Ταλιμπάν» να γίνει ένας γενικός όρος για στρατιωτική αντίσταση, σε αντίθεση με την οργανωτική συνάφεια (παρόμοιος ίσως με τον τίτλο «μουτζαχεντίν» μετά την απόσυρση των Σοβιετικών), το Αφγανιστάν θα μπορούσε να βιώσει την άνοδο μιας νέας φίρμας ανταρτών δημιουργημένης από διάφορες ένοπλες φυλετικές και πολιτικές οργανώσεις οι οποίες ασκούν τοπική διοίκηση. Ακριβώς όπως το Ισλαμικό Κράτος (ονομάζεται επίσης ISIS) γεννήθηκε από τον κατακερματισμό της αλ Κάιντα στο Ιράκ, αποσχισθέντα ανταρτικά στοιχεία μπορούν να αναβαπτιστούν με στόχο την ενίσχυση της νομιμοποίησής τους και την διάκρισή τους από τα παλιά στοιχεία. Τέλος, μια ιδιαίτερα προβληματική εξέλιξη θα ήταν αν μια οντότητα ευθυγραμμισμένη με μια ξένη ομάδα εξτρεμιστών, όπως το ISIS, εχθρική προς το Ισλαμαμπάντ καθώς και προς την Ουάσιγκτον και την Καμπούλ, προέκυπτε για να καλύψει το κενό.
Μια ομάδα εχθρική προς την Ισλαμαμπάντ θα ήταν πιο απειλητική από μια που επηρεάζεται από Πακιστανούς, δεδομένου ότι μια τέτοια ομάδα θα μπορούσε να απειλήσει τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και του Πακιστάν. Και προς μεγάλη φρίκη των αξιωματούχων των ΗΠΑ, το ISIS έχει προσπαθήσει να κάνει επιδρομές στο Αφγανιστάν, αν και με περιορισμένη επιτυχία μέχρι στιγμής. Το ISIS έχει πολεμήσει ομάδες Ταλιμπάν, ενώ, επίσης, μερικές φορές έχει επιτυχώς επιλέξει νεότερους μαχητές των Ταλιμπάν, κάτι που συνέβαλε επίσης στην πρόσφατη διάσπαση των Ταλιμπάν. Η Καμπούλ θα μπορούσε να ελπίζει ότι οι συγκρούσεις μεταξύ του ISIS και των Ταλιμπάν θα εμπνεύσουν έναν αξιόλογο αριθμό ηγετών των Ταλιμπάν να μείνουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, αντί να τερματίσουν τις ειρηνευτικές συνομιλίες, κάτι που πολλοί φοβούνται ότι θα μπορούσε να είναι το δαπανηρό αποτέλεσμα της αναγγελίας του θανάτου του Ομάρ.
Με τον διοικητή τους νεκρό και την αντικατάστασή του να προκαλεί αντιπαραθέσεις, οι Ταλιμπάν διαλύονται. Αυτό θα δημιουργήσει μια ευκαιρία για μια ουσιαστική μετατόπιση συμμαχιών, μια σπάνια εξέλιξη σε έναν υπερ-δεκαετή ανταρτικό πόλεμο. Αλλά οι κατακερματισμένοι Ταλιμπάν είναι χρήσιμοι στην Ουάσιγκτον μόνο αν μια ομάδα ευθυγραμμισμένη με τους Αμερικανούς μπορεί να επωφεληθεί από την σύγχυση και να αποκτήσει νομιμοποίηση με την επιβολή της τάξης. Δυστυχώς, αυτό το σενάριο φαίνεται απίθανο δεδομένης της δυσλειτουργίας στην Καμπούλ και της πιθανής συνέχισης της υποστήριξης της Ισλαμαμπάντ από φιλικές προς το Πακιστάν αποσχιστικές ομάδες στο Αφγανιστάν που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τις προσπάθειες της Καμπούλ. Δυστυχώς, τόσο οι Ταλιμπάν όσο και το ISIS έχουν αποδεδειγμένο ιστορικό στο να εκμεταλλεύονται την φαγωμάρα και την αδύναμη διακυβέρνηση για να εδραιώνουν τον έλεγχό τους. Με άλλα λόγια, οι Ταλιμπάν μπορεί να διχάζονται, αλλά επίσης μπορεί να αναδυθούν για να κυριαρχήσουν.

GEOPOLITICO

Η Ινδία ανοίγει αμυντική αγορά στην Κεντρική Ασία: Τατζικιστάν και Τουρκμενιστάν επιλέγουν Akash

Νέους πελάτες στην Κεντρική Ασία αποκτά η ινδική αμυντική βιομηχανία, με το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν να προστίθενται στους αγοραστές του αντιαεροπορικού συστήματος Akash. Η εξέλιξη ενισχύει την εξαγωγική παρουσία του Νέου Δελχί σε μια περιοχή όπου κυριαρχεί ακόμη ο σοβιετικός και ρωσικός εξοπλισμός.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Την εξαγωγή των συστημάτων στις δύο χώρες επιβεβαίωσε ο γραμματέας Άμυνας της Ινδίας, Ρατζές Κουμάρ Σινγκ, σε δηλώσεις του στο πρακτορείο Asian News International στις αρχές Οκτωβρίου, σύμφωνα με δημοσίευμα της Catherine Putz στο The Diplomat, στις 13 Οκτωβρίου 2026.

Ο Ινδός αξιωματούχος παρουσίασε το εγχώριας σχεδίασης και παραγωγής κινητό αντιαεροπορικό σύστημα μέσου βεληνεκούς ως παράδειγμα της προόδου της αμυντικής βιομηχανίας της χώρας.

Όπως ανέφερε, πρώτη πελάτισσα ήταν η Αρμενία, η οποία απέκτησε πολλαπλές πυροβολαρχίες. Ακολούθησαν οι εξαγωγές προς το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η παραγωγή έχει σταθεροποιηθεί, υπάρχουν επιπλέον παραγγελίες για τις ινδικές Ένοπλες Δυνάμεις και αναμένονται νέοι πελάτες από άλλες περιοχές του κόσμου.

Επιβεβαίωση από την Ινδία, χωρίς λεπτομέρειες για τις συμφωνίες

Οι δηλώσεις Σινγκ επιβεβαιώνουν προηγούμενο δημοσίευμα του ινδικού επιχειρηματικού περιοδικού BW Businessworld, τον Ιούλιο, το οποίο επικαλούνταν επίσημα στοιχεία και περιλάμβανε τις δύο χώρες στους εξαγωγικούς προορισμούς του Akash.

Σύμφωνα με το ANI, την προσθήκη τους στον κατάλογο των αγοραστών επιβεβαίωσαν τόσο ο Οργανισμός Αμυντικής Έρευνας και Ανάπτυξης της Ινδίας, DRDO, όσο και το ινδικό υπουργείο Άμυνας.

Ωστόσο, ούτε το Τατζικιστάν ούτε το Τουρκμενιστάν έχουν τοποθετηθεί δημοσίως, σύμφωνα με το δημοσίευμα. Δεν έχουν γνωστοποιηθεί ο αριθμός των συστημάτων, η αξία των συμφωνιών και τα χρονοδιαγράμματα παραδόσεων. Συνεπώς, η ινδική επιβεβαίωση δεν αρκεί για να προσδιοριστεί σε ποιο στάδιο βρίσκεται η παραλαβή και η επιχειρησιακή ένταξή τους.

Περισσότεροι προμηθευτές στην Κεντρική Ασία

Η επιλογή ινδικών συστημάτων εντάσσεται στη σταδιακή διαφοροποίηση των προμηθευτών των κρατών της Κεντρικής Ασίας. Παρότι μεγάλο μέρος του εξοπλισμού τους παραμένει σοβιετικής ή ρωσικής προέλευσης, στις ένοπλες δυνάμεις της περιοχής προστίθενται κινεζικά, τουρκικά, ινδικά και δυτικά μέσα.

Το The Diplomat, επικαλούμενο σχετικό ρεπορτάζ του RFE/RL, αναφέρει ότι το Τουρκμενιστάν παρουσίασε στην παρέλαση της ανεξαρτησίας του, στις 27 Σεπτεμβρίου, το κινεζικό σύστημα αεράμυνας FK-2000. Παρουσιάστηκαν επίσης βραζιλιάνικα αεροσκάφη A-29 Super Tucano και ιταλικά εκπαιδευτικά Leonardo M-346.

Το Τατζικιστάν έχει εμφανίσει κινεζικά συστήματα αεράμυνας HQ-17AE και τεθωρακισμένα οχήματα κινεζικής κατασκευής, ενώ το Κιργιστάν έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια διάφορους τύπους τουρκικών στρατιωτικών drones.

Η εικόνα δείχνει ότι οι κυβερνήσεις της περιοχής αναζητούν περισσότερες επιλογές για την κάλυψη των αμυντικών αναγκών τους. Αυτό δεν σημαίνει άμεση ανατροπή της θέσης της Ρωσίας, αλλά διεύρυνση των διαθέσιμων συνεργασιών.

Το προηγούμενο της Αρμενίας

Η Αρμενία αποτελεί το προηγούμενο εξαγωγικό παράδειγμα για το Akash. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η πρώτη πυροβολαρχία παραδόθηκε τον Νοέμβριο του 2024 και περιλάμβανε τέσσερις εκτοξευτές και ένα ραντάρ Rajendra. Δεύτερη παράδοση φέρεται να πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2025.

Τα στοιχεία αυτά προσφέρουν μια εικόνα της εξαγωγικής πορείας του συστήματος, χωρίς να επιτρέπουν συμπεράσματα για το μέγεθος ή τη σύνθεση των παραγγελιών του Τατζικιστάν και του Τουρκμενιστάν.

Η παλαιότερη σχέση με το Τατζικιστάν

Η αμυντική παρουσία της Ινδίας στο Τατζικιστάν έχει βαθύτερες ρίζες. Το The Diplomat επικαλείται έκθεση της Oxus Society, σύμφωνα με την οποία η συνεργασία αναπτύχθηκε από τη δεκαετία του 1990 και τις αρχές του 2000, με σημαντικό σταθμό την ανακαίνιση της αεροπορικής βάσης Αϊνί.

Τα σχέδια για εγκατάσταση ινδικών στρατιωτικών μέσων στη βάση δεν προχώρησαν, καθώς η Ντουσάνμπε στράφηκε στη Μόσχα και συμφώνησε να επιτρέψει τη χρήση της από ρωσικές δυνάμεις. Η Ινδία είχε επίσης πρόσβαση στην αεροπορική βάση Φαρχόρ, κοντά στα σύνορα με το Αφγανιστάν, χωρίς μόνιμη παρουσία.

Κατά το δημοσίευμα, πριν από τις συμφωνίες για το Akash δεν είχαν καταγραφεί ινδικές πωλήσεις αμυντικού εξοπλισμού στις δύο χώρες.

Η νέα εξαγωγική εξέλιξη προσφέρει στο Νέο Δελχί ένα επιπλέον έρεισμα στην Κεντρική Ασία. Για τους αγοραστές, όμως, η διεύρυνση των προμηθευτών συνοδεύεται από την πρόκληση της διαλειτουργικότητας: διαφορετικά συστήματα πρέπει να μπορούν να συνεργάζονται αποτελεσματικά μέσα στην ίδια αμυντική δομή.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Δένδιας–Πιστόριους στην Κρήτη: Αμυντική συνεργασία και SPARTAN ARROW στο επίκεντρο

Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Συνάντηση με τον Γερμανό υπουργό Άμυνας Μπόρις Πιστόριους πραγματοποιεί σήμερα, Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, στο Πεδίο Βολής Κρήτης ο Νίκος Δένδιας, με αντικείμενο την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τη διμερή αμυντική συνεργασία.

Σύμφωνα με την προαναγγελία του ΥΠΕΘΑ, οι συνομιλίες θα επικεντρωθούν στις προκλήσεις άμυνας και ασφάλειας που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, στη συνεργασία Ελλάδας–Γερμανίας στους τομείς της αμυντικής βιομηχανίας και της τεχνολογίας και στην ανάπτυξη ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων.

Η συνάντηση θα συνδυαστεί με παρακολούθηση βολών στο πλαίσιο της άσκησης αεράμυνας «SPARTAN ARROW – 26».

Οι δύο υπουργοί αναμένεται να παρακολουθήσουν βολές των συστημάτων PATRIOT και LEFLASYS-OZELOT, καθώς και βολή πιστοποίησης του νέου συστήματος IRIS-T SLM. Η άσκηση διοργανώνεται κάθε χρόνο από τις γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις στο NATO Missile Firing Installation, το Πεδίο Βολής Κρήτης.

Οι κοινές δηλώσεις στον Τύπο έχουν προγραμματιστεί περίπου στις 14:40.

Η ατζέντα συνδέει τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή άμυνα με την πρακτική συνεργασία στη βιομηχανία, στην τεχνολογία και στην εκπαίδευση. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο

Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.

Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.

Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.

Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων

Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.

Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.

Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.

Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.

Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας

Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».

Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.

Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.

Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία

Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.

Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.

Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.

Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων

Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.

Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.

Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.

Το αίτημα για τα Corsair

Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.

Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.

Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.

Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή

Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.

Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO8 ώρες πριν

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...

Ιστορία - Πολιτισμός8 ώρες πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...

Αναλύσεις9 ώρες πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...

GEOPOLITICO9 ώρες πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...

GEOPOLITICO9 ώρες πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

Δημοφιλή