Ακολουθήστε μας

Διεθνή

Η διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης και ο ρόλος του Μ. Γκορμπατσόφ

Δημοσιεύτηκε στις

Αυγερινός Θεόδωρος  

Αναμφισβήτητα  ο Μιχαήλ  Γκορμπατσώφ  (Michail Sergejewits  Gorbatsow)  είναι  σήμερα παγκοσμίως  η μεγαλύτερη,  εν ζωή, ιστορική προσωπικότητα, (84 ετών). Υπήρξε  για  έξι χρόνια  ηγέτης   της  ισχυρότερης στρατιωτικής αυτοκρατορίας στην ιστορία της  ανθρωπότητας.  Όταν το 1991  διαλύθηκε η  Σοβιετική  Ένωση (Σ.Ε.),  η κομμουνιστική αυτή χώρα   είχε στην κατοχή της 50 χιλιάδες  περισσότερα   άρματα μάχης (τανκς)  από όσα είχαν όλες  οι  άλλες χώρες του κόσμου   και 8 χιλιάδες   ατομικά  όπλα περισσότερα  απ την Αμερική.   

Εκείνη   δε την εποχή, οι κατά  κεφαλή στρατιωτικές  δαπάνες της Σ.Ε. ήταν 2,5  φορές περισσότερες από αυτές  των  Η.Π.Α.    Η   Σ.Ε., τον καιρό εκείνο,  είχε 280 εκατομμύρια κατοίκους  και ήταν η μεγαλύτερη σε  έκταση χώρα του κόσμου.  Επίσης τα  κράτη της μισής περίπου  Ευρώπης,  ήταν ημι -υποτελείς    της,  και όμως διαλύθηκε.

Η κυριαρχία του κομμουνιστικού κόμματος   στη  Σ.Ε.  διήρκεσε  μόλις 74 χρόνια. Η διάλυση αυτής της κραταιής  αυτοκρατορίας  δεν ήταν το αποτέλεσμα κάποιου πολέμου ή  εξωτερικού παράγοντα, αλλά  η  συνέπεια  των εσωτερικών γεγονότων,  χωρίς  μάλιστα  να υπάρξει  μια   κλασσική λαϊκή επανάσταση  ή κάποιο πραξικόπημα.  Τι συνέβη  λοιπόν  και χάθηκε  από την  ιστορία  αυτή η πανίσχυρη αυτοκρατορία,  της οποίας η αποχώρηση  άλλαξε   την παγκόσμια  πολιτική ισορροπία,  που οδήγησε στην παντοδυναμία  των ΗΠΑ,  αφού εξαφανίστηκε το αντίπαλο δέος ;
Λέγεται  ότι  τα  γεγονότα  της Σ.Ε.  ήταν αποτέλεσμα  της παρέμβασης  των ΗΠΑ, ενώ στην πραγματικότητα οι Αμερικανοί  είχαν μαύρα μεσάνυχτα,  για το πού  θα οδηγούσαν  τα εσωτερικά   γεγονότα  της  κομμουνιστικής  υπερδύναμης.  Αλλά  δεν  ήταν  μόνο οι Αμερικανοί,  που πιάστηκαν στον ύπνο,  μα    και  όλοι  οι σοβιετολόγοι  της  Δύσης,  που  υποτίθεται  ότι παρακολουθούσαν   εκ του σύνεγγυς   κάθε  γεγονός  αυτής της  μεγάλης  παγκόσμιας  δύναμης.  Τότε ;  
Η απάντηση  βρίσκεται στη φύση αυτού του  συστήματος  διακυβέρνησης,  που οδήγησε τα πράγματα  στο  να καταρρεύσει   αυτό  το κράτος,  ως  χάρτινος  πύργος,  λόγω  της ανελευθερίας,  της καταπίεσης, της οικονομικής  αναποτελεσματικότητας   και των εγκλημάτων,  που διαπράχθηκαν  σε  όλη την περίοδο  της παντοδυναμίας του κομμουνιστικού  κόμματος.
Πολλοί  ανάγουν την κατάρρευση της Σ.Ε. σε  ένα  και μόνο πρόσωπο : στον Μιχαήλ  Γκορμπατσώφ,  που  τον θεωρούν  νεκροθάφτη   του σοσιαλισμού και του κομμουνισμού.
Από τη διάλυση  της Σ.Ε.  παρήλθαν 24  ολόκληρα  χρόνια  και στο διάστημα  αυτό  δημοσιεύθηκαν,  παγκοσμίως,  άπειρα   κείμενα,  που άλλα εξυμνούν  τον Γκορμπατσώφ,  ως  μέγα μεταρρυθμιστή  και άλλα ως   καταστροφέα.  Όμως  πρόσφατα ο  πρώην Ρώσος ηγέτης  εξέδωσε, σε  έναν χοντρό τόμο, τα απομνημονεύματά  του,  που φωτίζουν  πολλές άγνωστες  πτυχές και δίνουν την ευκαιρία  να ξαναδούμε το  μεγάλο αυτό ιστορικό γεγονός σε  ευρύτερες βάσεις. 
Η  προέλευση της Σοβιετικής  Ένωσης
Όταν από τη λαϊκή επανάσταση του Φεβρουαρίου του 1917  έπεσε η τσαρική δυναστεία των Ρομανώφ,  μεσούντος του  Α΄  Παγκοσμίου Πολέμου, η Ρωσία  ήταν   μια μεγάλη ιμπεριαλιστική  και  αποικιοκρατική  δύναμη,  που είχε υποτάξει μέχρι τότε πολλά περιφερειακά έθνη,  όπως της Ουκρανίας, της Λευκορωσίας, του Καζαχστάν, του Αζερμπαϊτζάν, του Ουζμπεκιστάν,   της εξωτερικής Μογγολίας,  της  Γεωργίας, της Αρμενίας, της Μολδαβίας,  του Τατζικιστάν, των τριών βαλτικών χωρών,  κλπ.
Όταν  δε  την ημέρα της Οκτωβριανής επανάστασης, των Μπολσεβίκων, (25  Οκτωβρίου  του ίδιου έτους),  έγινε  το Πανρωσικό Συνέδριο των Σοσιαλιστικών Κομμάτων,  όπου  ο Λένιν   εδραίωσε την εξουσία του,  που μόλις είχε καταλάβει  στην Αγία   Πετρούπολη,  δεν είπε ούτε μια  λέξη  για την ανεξαρτησία  αυτών των καταπιεσμένων χωρών  και λαών.  Απλά  αποδέχθηκε το αποικιακό  και ιμπεριαλιστικό καθεστώς του τσάρου,  μεταβάλλοντας απλώς το διοικητικό σύστημα  της μεγάλης Ρωσίας  σε Ομοσπονδιακό  κράτος,  παρέχοντας παράλληλα  την αυτοδιοίκηση  και όχι την ανεξαρτησία στους  καταπιεσμένους λαούς.  Αυτοί συντάχθηκαν μεν  στο κομμουνιστικό σύστημα, αλλά θεωρούσαν  πάντοτε  ότι  δεν ήταν ελεύθεροι  και βρίσκονταν  κάτω από την ρωσική μπότα,  ώστε  δεν κατορθώθηκε ποτέ  να δημιουργηθεί  ενιαία  σοβιετική  εθνική  πατριωτική συνείδηση.
Στο ιμπεριαλιστικό  αυτό  Imperium   προσετέθησαν,  λόγω των αποτελεσμάτων του Β΄  Παγκοσμίου Πολέμου  και οι χώρες της ανατολικής Ευρώπης, ως δορυφορικά κράτη, που βρίσκονταν κάτω από τον άμεσο και απόλυτο έλεγχο της Σ.Ε.   Προσπάθειες  των Ανατολικογερμανών το 1953 και  των Ούγγρων το 1956  για ανεξαρτησία,  πνίγηκαν στο αίμα  και όταν οι Τσεχοσλοβάκοι το 1968  δοκίμασαν να αυτονομηθούν κάπως, ως  προς τις εσωτερικές ελευθερίες   και τη διαχείριση της οικονομίας,  τότε διατυπώθηκε το δόγμα  Μπρέσνιεφ,  περί  της «ημι–ανεξαρτησίας των σοσιαλιστικών χωρών του συμφώνου της Βαρσοβίας». Για  όλους αυτούς τους λόγους η Σοβιετική Ένωση χαρακτηρίσθηκε ως το «ανώτερο στάδιο του ιμπεριαλισμού» (M. Mazower, Σκοτεινή Ήπειρος, τομ. 1., σελ.78, 2013). 
Περεστρόικα   και  Γκλάσνοστ
Η  «Περεστρόικα» (αλλαγή)  δεν ήταν ένα σύνθημα,   που δημιουργήθηκε από «επάνω»,  αλλά μια απαίτηση του λαού από «κάτω».  Οι συνθήκες ζωής στη Σ.Ε.  είχαν  καταντήσει αφόρητες. Δεν υπήρχε  κράτος δικαίου,  αφού  οι αυθαιρεσίες  είχαν δημιουργήσει τα GULAK  (στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας)  και τις άπειρες  εκκαθαρίσεις,  όπου σύμφωνα  με τα επίσημα στοιχεία του σημερινού ρωσικού κράτους, θανατώθηκαν  20 εκατομμύρια  άνθρωποι.  Αντίθετα, διάφοροι  Ρώσοι ιστορικοί  ανεβάζουν ανεπίσημα  τα θύματα σε 30 εκατομμύρια. Ο λαός  δεν εξέλεγε την κυβέρνησή του. Το κομμουνιστικό κόμμα  κανόνιζε  μόνο του, ποιος  και πώς θα κυβερνούσε.  Δηλαδή ο λαός  ήταν απών,  γιατί άλλοι αποφάσιζαν  γι’ αυτόν, χωρίς αυτόν.  Το κυρίαρχο  κομμουνιστικό κόμμα  με την απέραντη γραφειοκρατία  του  είχε   δημιουργήσει μια νέα  κυρίαρχη κοινωνική  τάξη  των apparatsiks   και της  nomenklatur  (κομματικών μελών),  που νέμονταν  την εξουσία,  τα υλικά αγαθά  και κατείχαν όλα τα προνόμια  της  κοινωνίας.  Η δικαιοσύνη δεν ήταν ανεξάρτητη,  αλλά πειθήνιο  όργανο του κόμματος.  Η KGB  (κρατική ασφάλεια)  κυριαρχούσε των πάντων   και ήταν ο τρόμος και ο φόβος  των πολιτών. Και όλη αυτή η τραγωδία  ήταν αποτέλεσμα της μη ύπαρξης  αντιπολίτευσης  και της  ανελευθερίας των ΜΜΕ,  αφού τα πάντα υπόκειντο σε λογοκρισία.  Από  αυτήν την  όλη κατάσταση ο σοσιαλισμός – μαρξισμός  δεν είχε το χαρακτήρα του ουμανισμού (ανθρωπισμού), αλλά ήταν  ένας  «αιματοβαμμένος  σοσιαλισμός»,  από τον οποίον ο λαός ήθελε να απαλλαγή.
Ο Γκορμπατσώφ  δε διοικούσε μόνος του τη Σ.Ε. ,  ήταν ο προκαθήμενος του κόμματος,  αν και πανίσχυρος, αποτελούσε  ένα μέλος του κραταιού  «Πολίτ Μπυρό» (Πολιτικού Γραφείου),  που,   μετά τον Στάλιν, όχι μόνο  διοικούσε  το κόμμα, το στρατό, το κράτος  και το λαό, αλλά ήταν εκείνο,  που ανέβαζε και κατέβαζε τους Γενικούς Γραμματείς  του κόμματος.  Άρα, τις όποιες αποφάσεις  του  Γκορμπατσώφ  έπρεπε  να εγκρίνει το «Πολιτικό  Γραφείο».
Εκείνο,  που καθορίστηκε  από «επάνω»  ήταν η  «Γκλάσνοστ» (διαφάνεια),  που αφορούσε  στην  κατάργηση της λογοκρισίας των ΜΜΕ  και παρείχε  την ελευθερία στους δημοσιογράφους να ενεργούν κατά το δοκούν. Έτσι, οι άνθρωποι  των ΜΜΕ  έφεραν στο φως της δημοσιότητας ό,τι  για   68 χρόνια δεν μπορούσαν να πουν στο λαό. 
Η εξωτερική πολιτική
Ο Γκορμπατσώφ    αποδείχθηκε μέσα σε 6 χρόνια, που  ηγήθηκε  της Σ.Ε.  μέγας μαέστρος της εξωτερικής πολιτικής. Έπαιξε την Αμερική, στην κυριολεξία, στα δάχτυλα  , την οποία οδήγησε στη συμφωνία της  Γενεύης  (1985/1987)  για τον περιορισμό  των στρατηγικών πυρηνικών όπλων, επειδή  ήταν της γνώμης   ότι  η «ανθρωπότητα  έπαψε να είναι αθάνατη»,  ώστε  μια λανθασμένη  κίνηση στη διεθνή πολιτική σκακιέρα,  θα μπορούσε  να οδηγήσει τον κόσμο στον όλεθρο  και το ολοκαύτωμα. Ακόμη  ήταν της γνώμης ότι ο «Ψυχρός  Πόλεμος»   έπρεπε να πάρει τέλος.  Παράλληλα  με την εσωτερική πολιτική   όργωνε την υφήλιο  και τα βρήκε  με τους Κινέζους,  έχοντας  δημιουργήσει βαθιές φιλικές σχέσεις με τους ηγέτες των Ινδιών  και πολλών  άλλων χωρών. Στον ΟΗΕ παρουσιαζόταν ως « περιστερά ειρήνης». Κάτι,  που πίστευε  ακράδαντα,  για το καλό του κόσμου.
Η όλη πολιτική του Γκορμπατσώφ  παρουσίαζε  ένα μεγάλο ερωτηματικό, ως  προς την ανατολική Ευρώπη. Πολλοί συγγραφείς και πολιτικοί  διερωτήθηκαν,  γιατί προχώρησε στην ένωση της Γερμανίας  και άφησε τα λουριά των άλλων  «δορυφορικών ευρωπαϊκών χωρών» χαλαρά ; Μια κατάσταση,  που οδήγησε γρήγορα στην κατάργηση των κομμουνιστικών καθεστώτων  και την  επιστροφή,  όλων  αυτών των χωρών,  στη δημοκρατία, τον κοινοβουλευτισμό και την ελεύθερη οικονομία της αγοράς . Η απάντηση που δίνει ο Γκορμπατσώφ είναι απλή  και αφοπλιστική : Εφόσον  «θέλαμε μέσα στη Σ.Ε.  δημοκρατικούς θεσμούς, μια ανθούσα οικονομία  και υψηλό βιοτικό  επίπεδο  για το λαό,  δεν ταίριαζε να είμαστε  ταυτόχρονα σε  ψυχροπολεμικό κλίμα,  να  ανταγωνιζόμαστε στους εξοπλισμούς  και να αγωνιούμε για το αύριο. Έπρεπε λοιπόν  να σεβαστούμε την αυτοκυριαρχία των συμμάχων μας  και να μην αναμειγνυόμαστε  στη ζωή των άλλων. Κάθε λαός θα έπρεπε να είναι ελεύθερος,  να αποφασίζει για τις τύχες του».  Αυτή η γραμμή πέρασε με  ψήφιση – έγκριση του κόμματος.
Η κατάρρευση
 Με τις ελευθερίες , που παραχωρήθηκαν  και τις απαιτήσεις του λαού  για δημοκρατικοποίηση της ζωής,  άρχισαν να σχηματίζονται σε όλη τη Σ.Ε. ομάδες πολιτών, που συζητούσαν τις πολιτικές εξελίξεις.  Τον Μάρτιο του 1989 επρόκειτο να λάβουν χώρα  οι εκλογές των αντιπροσώπων του λαού, για το  λαϊκό Συνέδριο της  Ένωσης. Και ενώ μέχρι τότε το κομμουνιστικό κόμμα  κανόνιζε ποιος  θα είναι υποψήφιος και ποιος θα εκλεγεί, τώρα τα πράγματα αφέθησαν στην τύχη τους.  Έτσι, χιλιάδες ημιεπίσημες οργανώσεις   και ενώσεις  πολιτών  κατέβηκαν με τους υποψηφίους τους  στις εκλογές.  Τα αποτελέσματα των εκλογών ήταν συντριπτικά για τους ηγήτορες του κομ. κόμματος. Δεν μπόρεσε να εκλεγεί  κανένας από τις  γνωστές κεφαλές  του κόμματος.  Αυτό το γεγονός κατατρόμαξε   την ηγεσία του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σ.Ε.  και  όλους της  καθεστηκυίας  τάξης,  γιατί έβλεπαν  ότι   είχαν  παραγκωνισθεί.
Έκτοτε, ο λαός  μόνος του, διεκδίκησε  όλες τις ηγετικές θέσεις της πολιτικής  και της οικονομίας,  παράλληλα   με τους κομμουνιστές,  που έβλεπαν  πως  έχαναν τα προνόμιά τους  και αντιδρούσαν. Ως  εκ τούτου  η πλειοψηφία των κομμουνιστών ζητούσε  να φύγουν από το Πολίτ   Μπυρό  όσοι είχαν υποστηρίξει   την  Περεστρόικα.
Από εκεί και ύστερα τα γεγονότα  εξελίχθηκαν με ραγδαίους ρυθμούς, παρασύροντας τα  πάντα :
  • Το κομμουνιστικό κόμμα συναινεί  στην κατάργηση του άρθρου 6 του Συντάγματος της Σ.Ε., που  καθιέρωνε  το μονοπώλιο της εξουσίας  του  Κόμματος  και έτσι  ανοίγει  ο δρόμος για τον κοινοβουλευτισμό, δηλαδή, τον πολυκομματισμό. Γεγονός, που  μπήκε σε εφαρμογή ένα χρόνο αργότερα.
  • Στις σοβιετικές δημοκρατίες  δημιουργούνται  φυγόκεντρες δυνάμεις, που απαιτούν την ανεξαρτητοποίησή τους. Οι διαδηλώσεις και οι απεργίες  είναι μαζικές, ώστε αναστάτωναν καθημερινά  την  κοινωνία,  με αποτέλεσμα  να παγώνουν  κάθε λίγο  όλες οι λειτουργίες του κράτους.
  • Την πρωτοπορία  της ανεξαρτησίας  παίρνει  η νέα πολιτική παράταξη «Δημοκρατική  Ρωσία»    υπό τον Γέλτσιν, ο οποίος ζητά την αποχώρηση της  Ρωσίας   από την Ένωση. Οι βαλτικές και οι λοιπές χώρες ακολουθούν κατά πόδας. Λίγο αργότερα ο Γέλτσιν  απαγορεύει τη λειτουργία του Κομμουνιστικού Κόμματος στη Ρωσία.
  • Οι περιφερειακές  δημοκρατίες  αποχωρούν η μια μετά την άλλη από την Ένωση, αλλά αρχικά δέχονται να αποτελέσουν μια  Συνομοσπονδία Ανεξάρτητων Κρατών.
  • Τον Αύγουστο του 1991 μια ομάδα σταλινικών, με τον αρχηγό  της K.G.B.  ξεκινάει ένα πραξικόπημα, το οποίο  όμως αποτυγχάνει, χάρη της σθεναρής  στάσης  του Γκοσμπατσώφ, αλλά  κύρια του Γέλτσιν  και της  άρνησης του στρατού να ακολουθήσει τους  πραξικοπηματίες. Τα  περιφερειακά  ανεξάρτητα κράτη αποχωρούν από την  Συνομοσπονδία.
  • Στις 25 Δεκεμβρίου 1991 ο Γκορμπατσώφ  ανακοινώνει την παραίτησή του από την προεδρία της Ένωσης  και την επόμενη ημέρα  μια ομάδα 50 – 60 βουλευτών γνωστοποιεί την  τυπική διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης.  Η κόκκινη αυτοκρατορία δεν υπάρχει πλέον.
Συμπεράσματα
 Η απάντηση στο αρχικό  ερώτημα  είναι ότι ο Γκορμπατσώφ, δεν ήταν ούτε μεταρρυθμιστής   ούτε  νεκροθάφτης  της  Σ.Ε., αλλά  ένας ρομαντικός ουμανιστής κομμουνιστής.  Το ίδιο  και όλη η υψηλή  ηγεσία του κυρίαρχου κομμουνιστικού κόμματος, που αποδείχθηκαν όλοι  ερασιτέχνες της πολιτικής.  Αυτός ο χαρακτηρισμός απορρέει  από τον τρόπο με τον οποίον εξελίχθηκαν τα πράγματα,  που αποδεικνύουν αδιαμφισβήτητα  ότι δεν υπήρχε κανένα σχέδιο  και  κανένα πρόγραμμα  για το πώς θα περνούσε η μεγάλη σοβιετική κοινωνία των 280 εκατομμυρίων ανθρώπων  σε ένα πιο ανθρώπινο καθεστώς  και ένα καλύτερο οικονομικό σύστημα. Αντίθετα τα πάντα αφέθηκαν στην τύχη τους,  που έτρεξαν  με μεγάλη  ταχύτητα,  ώστε  ξέφυγαν εντελώς από τα χέρια   και τον έλεγχο του Πολίτ  Μπυρό.
Ταυτόχρονα αποδεικνύεται ότι ολόκληρη η ηγεσία του Κομμουνιστικό Κόμματος της Σ.Ε.  δεν αντιλήφθηκε τον υπάρχοντα θανάσιμο  εθνικισμό και τα πατριωτικά συναισθήματα των πολιτών των περιφερειακών υποταγμένων δημοκρατιών.
Όμως  όπως ξέρουμε  από την παγκόσμια ιστορία, κανένας μεγάλος ηγέτης δεν μπόρεσε να ρυθμίσει τον ρουν  της ιστορίας  κατά τις επιθυμίες του.  Η ζωή  και οι  κοινωνίες  ακολουθούν πάντοτε άλλους δρόμους, ανεξάρτητους από τη θέληση των ανθρώπων.
ΒΗΜΑ

Αναλύσεις

Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες

Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.

Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.

Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.

Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.

Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.

Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία

Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.

Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.

Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».

Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.

Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.

Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC

Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.

Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.

Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.

Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.

Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.

Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.

Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία

Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.

Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.

Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.

Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.

Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.

Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.

Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ

Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.

Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.

Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.

Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.

Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.

Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας

Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.

Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.

Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.

Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.

Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.

Το μήνυμα προς το Πακιστάν

Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.

Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.

Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.

Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.

Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.

Συνέχεια ανάγνωσης

Διεθνή

Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς

Δημοσιεύτηκε

στις

Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.

Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο

Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.

Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.

Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.

Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές

Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.

Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς

Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.

Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.

Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών

Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.

Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.

Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.

Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες

Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.

Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.

Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή

Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.

Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.

Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.

Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.

Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.

Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.

Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.

Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.

Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.

Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.

Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις

Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.

Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.

Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.

Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.

Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.

Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας

Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.

Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.

Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.

Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.

Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.

Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.

Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.

Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία

Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.

Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.

Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.

Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.

Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.

Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες

Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.

Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.

Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.

Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.

Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.

Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία

Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;

Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.

Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.

Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.

Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.

Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.

Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO13 λεπτά πριν

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...

Ιστορία - Πολιτισμός1 ώρα πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...

Αναλύσεις1 ώρα πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...

GEOPOLITICO1 ώρα πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

Δημοφιλή