Αναλύσεις
Θάλαττα – θάλαττα, προτού είναι αργά…
Λάζαρος Μαύρος
Τ Ω Ρ Α θα πρέπει να έχει γίνει, πλέον, αντιληπτό ότι:
Αφ’ ότου το κυπριακό μας κράτος είχε αποφασίσει ν’ αξιοποιήσει τις πιθανότητες υποθαλάσσιου ενεργειακού πλούτου στην θαλάσσια Αποκλειστική Οικονομική του Ζώνη, θα έπρεπε ΠΡΙΝ ΑΠ’ ΟΛΑ και πολύ πιο αποφασιστικά, να είχε (α) μελετήσει (β) σχεδιάσει και (γ) υλοποιήσει, την μεθοδική πρόσκτηση τής καταλληλότερης αναγκαίας κυπριακής ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΙΣΧΥΟΣ. Για την ασφάλεια και την περιφρούρηση της υποθαλάσσιας πολιτικής του, έναντι γνωστότατης ανέκαθεν τουρκικής απειλής.
ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΙΣΧΥΣ, σήμαινε και σημαίνει, πρωτίστως, την επαρκή ενίσχυση και αρμόζουσα ανάπτυξη της Πολεμικής Αεροπορίας και του Πολεμικού Ναυτικού των κυπριακών Ενόπλων Δυνάμεων.
– Ώστε να είναι ικανή, αυτή η ισχύς, να αποτρέπει τις απειλές και τις επιβουλές της επιδρομικής τουρκικής βουλιμίας, αφ’ ενός.
– Ενώ ταυτόχρονα μια τέτοια κυπριακή ισχύς, να αποτελεί, αφ’ ετέρου, επιζητούμενο επί τόπου αξιόπιστο εμπράκτως σύμμαχο, για τις χώρες και τις δυνάμεις που έχουν ομοούσια γειτονικά συμφέροντα στις όμορες ΑΟΖ και βούληση ανάπτυξης ανάλογων διακρατικών συνεργασιών.
– Απαιτώντας με πειστικότητα, διά του παραδείγματος, από την Αθήνα, και την αναγκαία ανάπτυξη της θαλάσσιας ισχύος του ελλα-δικού μας κράτους. Σε διαρκή σύζευξη του ενιαίου – έναντι ενιαίας τουρκικής απειλής – αμυντικού χώρου Κύπρου και Ελλάδος.
ΔΙΕΘΕΤΕ και διαθέτει η Κύπρος ικανό και καταρτισμένο, έμπειρο και εξειδικευμένο προσωπικό, στο οποίο οι εκάστοτε κυβερνώντες και νομοθετούντες να εμπιστευθούν τον σχεδιασμό και την υλοποίηση της αναγκαίας, με επάρκεια, θαλάσσιας ισχύος, στα μέτρα των οικονομικών και ανθρώπινων δυνατοτήτων της Κύπρου, αξιοποιώντας τη σύγχρονη τεχνολογία.
ΓΙΑ να αντιληφθούν και οι μη γνωρίζοντες τα δεδομένα, αναγνώστες αυτού του άρθρου, τους στοιχειώδεις αριθμούς, είναι χρήσιμο ν’ αναφερθεί για συγκριτικές σκέψεις και συνειρμούς το εξής απτό, ως παράδειγμα:
– (α) Για την επιβεβλημένη και αναγκαία ασφάλεια του εκάστοτε Προέδρου της Δημοκρατίας και του Προεδρικού Μεγάρου, το σύνολο της προεδρικής φρουράς αριθμεί 150 στελέχη.
– (β) Το πλήρωμα μίας πυραυλακάτου 43 στελέχη.
– (γ) Το πλήρωμα ενός υποβρυχίου 37 στελέχη.
ΟΥΔΕΙΣ, βεβαίως, δικαιούται να διανοηθεί τη διακινδύνευση της ασφάλειας του εκάστοτε Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας.
ΑΠΑΝΤΕΣ, όμως, πρέπει να ντρεπόμαστε για την ανασφάλεια της ΑΟΖ (και όχι μόνο) της Κυπριακής Δημοκρατίας.
ΠΑΡΗΛΘΕ επαρκής αριθμός ετών με την ΑΟΖ στο καθημερινό προσκήνιο, επί διαδοχικών κυβερνήσεων κι επί διαδοχικών, αειμνήστων πλέον και ζώντων, Προέδρων της Δημοκρατίας, αρχηγών κομμάτων και νομοθετούντων βουλευτών:
– Η πολιτική που επιχειρήθηκε, με τις Τριμερείς Συνεργασίες της Κύπρου και της Ελλάδος, με Αίγυπτο πρώτα και Ισραήλ στη συνέχεια, η πρόσκληση και αδειοδότηση ξένων εταιριών – κολοσσών, η διπλωματική προτεραιότητα διαφύλαξης των κανόνων του διεθνούς δικαίου της θάλασσας, επέτρεψαν να παραμείνει ζωντανό και μόνο νόμιμο στην κυπριακή ΑΟΖ, το ενεργειακό πρόγραμμα της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η ΘΑΛΑΣΣΙΑ όμως εισβολή της Τουρκίας, με τα πλωτά της γεωτρύπανα και τον στόλο της στην κυπριακή ΑΟΖ, οι επιδρομικές πολεμικές επιβουλές της για ν’ αποτρέψει την οριοθέτηση των όμορων ΑΟΖ Ελλάδος – Κύπρου – Αιγύπτου, η προαναγγελθείσα από καιρού και νυν υλοποιούμενη, διά μνημονίου θαλάσσια κίνησή της με την όση Λιβύη εναντίον Ελλάδος και Κύπρου, δεικνύει και αποδεικνύει την ανεπάρκεια της κυπριακής θαλάσσιας ισχύος στο να αποτρέπει στις κυπριακές θάλασσες την έμπρακτη και επιδρομική παραβίαση των διεθνών κανόνων και την επιβολή τετελεσμένων από τον νεο-οθωμανιστή νταή και άρπαγα της περιοχής.
ΜΠΟΡΟΥΝ να δουν εμπράκτως και οι νυν κυβερνώντες και νομοθετούντες κομματικοί, σε Λευκωσία και Αθήνα, το μέχρι τούδε απότοκο της απαράδεκτης απρονοησίας και στρατηγικά νηπιώδους ανόητης αμέλειας, ολιγωρίας, κι αναποφασιστικότητας, όλων των προηγούμενων κυβερνήσεων και της δικής τους, στον ζωτικότερης σημασίας τομέα της θαλάσσιας ισχύος.
ΟΦΕΙΛΑΝ να διαγνώσουν από χρόνια τις (δήθεν αναζητούμενες από τα… κόμματα και περιβόητες) πραγματικές προθέσεις της Άγκυρας. Τις είχε γράψει αναλυτικά, με το νι και με το σίγμα, από το 2001 ο Αχμέτ Νταβούτογλου στο «Στρατηγικό Βάθος» του. Για την σχεδιαζόμενη από τους Ισλαμιστές – Νεο-Οθωμανιστές του Ερντογάν, προτού καν ανέλθουν στην εξουσία, Επιθετική Θαλάσσια Πολιτική, με βατήρα την Κύπρο και διάδρομο το Αιγαίο, στην Ανατολική Μεσόγειο.
– Το βιβλίο εκδόθηκε στα ελληνικά το 2010, αλλά, δυστυχώς, δεν φαίνεται να το έχουν μελετήσει επαρκώς όσοι λαμβάνουν τις αποφάσεις σε Λευκωσία και Αθήνα.
– Εάν το μελετούσαν, δεν θα αιφνιδιάζονταν ποτέ από τον δήθεν απρόβλεπτο Ερντογάν.
– Και θα γνώριζαν επακριβώς τι εστί, τουρκιστί, η Επιθετική Θαλάσσια Πολιτική και πώς θα εξελισσόταν, τουρκιστί και πάλιν, σε «Γαλάζιες Πατρίδες»…
ΑΛΛΑ και τώρα, δεν είναι αργά. Δεν είναι – προς το παρόν, εισέτι – αργά. Προλαβαίνουν άμα το θελήσουν. Και, ναι, υπάρχουν ταχύρυθμες επιλογές για την κάλυψη των κενών που άφησαν οι ως τώρα απρονοησίες.
– Αρκεί να το αποφασίσουν.
– Το είπε, άλλωστε, προχθές Παρασκευή, 6η Δεκεμβρίου 2019, στον εορτασμό του Αγίου Νικολάου, προστάτη του Πολεμικού Ναυτικού, που τελέσθηκε στη Ναυτική Βάση Ευάγγελος Φλωράκης, ο αρχιπλοίαρχος Διοικητής του Ναυτικού της Εθνικής Φρουράς, έχοντας πλάι του και τον Κυβερνήτη της ελλα-δικής μας φρεγάτας ΛΗΜΝΟΣ και τα άκουσε και ο νυν Υπουργός Άμυνας της Κύπρου:
Η απόφαση της πολιτείας για στροφή προς την θάλασσα, σημαίνει απαραιτήτως και την πρόσκτηση νέων μονάδων και την δημιουργία νέων υποδομών ώστε, το επιτυχώς δοκιμασμένο σε διεθνείς ασκήσεις ανοικτής θαλάσσης προσωπικό του κυπριακού Πολεμικού Ναυτικού, που συνεχώς προετοιμάζεται για τη νίκη, να επιτύχει τον στόχο «να μας βλέπουν διαρκώς να οργώνουμε τις θάλασσές μας»…
ΛΑΖΑΡΟΣ Α. ΜΑΥΡΟΣ
GEOPOLITICO
Κίνα και Πακιστάν ενώνουν στρατιωτικές δυνάμεις – Μεγάλη αντιτρομοκρατική άσκηση με drones και ελεύθερους σκοπευτές, ενώ μαίνονται οι συγκρούσεις στο Μπαλουχιστάν
Το Πεκίνο ανακοίνωσε την πρώτη κοινή εκπαίδευση χερσαίων δυνάμεων Κίνας–Πακιστάν, με επίκεντρο επιχειρήσεις κατά τρομοκρατικών οργανώσεων σε μεγάλο υψόμετρο. Την ίδια ημέρα, οι πακιστανικές αρχές ανακοίνωσαν τον θάνατο δέκα ενόπλων σε επιχείρηση στο Μπαλουχιστάν. Η σύμπτωση των εξελίξεων αναδεικνύει τη σημασία της αντιτρομοκρατίας στη στρατηγική συνεργασία των δύο χωρών.
Σημαντική εξέλιξη στη στρατιωτική συνεργασία Κίνας και Πακιστάν σηματοδοτεί η ανακοίνωση της κοινής άσκησης «Karakoram 2026», η οποία θα πραγματοποιηθεί στα μέσα και προς τα τέλη Οκτωβρίου στην περιοχή Κορλά, στην Αυτόνομη Περιφέρεια Σιντζιάνγκ των Ουιγούρων, στη βορειοδυτική Κίνα.
Η άσκηση θα επικεντρωθεί στην αντιμετώπιση τρομοκρατικών απειλών σε περιοχές μεγάλου υψομέτρου, με συμμετοχή χερσαίων δυνάμεων των δύο χωρών και χρήση σύγχρονων στρατιωτικών μέσων, συμπεριλαμβανομένων μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Η ανακοίνωση έγινε το Σάββατο 10 Οκτωβρίου 2026 από τον εκπρόσωπο του κινεζικού υπουργείου Εθνικής Άμυνας, συνταγματάρχη Τσεν Σι (Chen Xi), κατά τη διάρκεια ενημέρωσης για στρατιωτικά ζητήματα.
Την ίδια ημέρα, οι πακιστανικές αρχές ανακοίνωσαν ότι δέκα ένοπλοι σκοτώθηκαν σε επιχείρηση της Αντιτρομοκρατικής Υπηρεσίας στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου οι συγκρούσεις μεταξύ κρατικών δυνάμεων και αυτονομιστικών ένοπλων ομάδων παραμένουν ιδιαίτερα έντονες.
Οι δύο εξελίξεις, αν και δεν έχει ανακοινωθεί άμεση επιχειρησιακή σύνδεση μεταξύ τους, αναδεικνύουν το περιβάλλον ασφαλείας μέσα στο οποίο εμβαθύνεται η στρατιωτική συνεργασία Πεκίνου και Ισλαμαμπάντ.
«Karakoram 2026»: Η πρώτη κοινή εκπαίδευση στρατών ξηράς
Σύμφωνα με το κινεζικό υπουργείο Άμυνας, η άσκηση «Karakoram 2026» θα αποτελέσει την πρώτη κοινή εκπαιδευτική δραστηριότητα των στρατών ξηράς των δύο χωρών στο συγκεκριμένο πλαίσιο.
Η διατύπωση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς Κίνα και Πακιστάν διαθέτουν ήδη μακρά ιστορία στρατιωτικής συνεργασίας, ανταλλαγής τεχνογνωσίας και κοινών ασκήσεων.
Η νέα δραστηριότητα προβάλλεται από το Πεκίνο ως ένα ακόμη βήμα στην ανάπτυξη της διαλειτουργικότητας μεταξύ των δύο στρατών.
Το πρόγραμμα προβλέπει εκπαίδευση στη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών, εντοπισμό στόχων κατά την κίνηση, εκτέλεση βολών και επιχειρήσεις ελεύθερων σκοπευτών μεγάλων αποστάσεων.
Παράλληλα, θα πραγματοποιηθούν ασκήσεις κοινής διοίκησης και συντονισμού στρατιωτικών μονάδων, καθώς και δραστηριότητες με πραγματική συμμετοχή στρατευμάτων στο πεδίο.
Ο Τσεν Σι υποστήριξε ότι η πρωτοβουλία αποσκοπεί στην ενίσχυση της συνεργασίας και στη βελτίωση της ικανότητας των δύο χωρών να αντιμετωπίζουν από κοινού τρομοκρατικές απειλές.
Γιατί το Πεκίνο επιλέγει τη Σιντζιάνγκ
Η διεξαγωγή της άσκησης στη Σιντζιάνγκ παρουσιάζει ιδιαίτερο γεωγραφικό και στρατηγικό ενδιαφέρον.
Η συγκεκριμένη κινεζική περιφέρεια συνορεύει με το Πακιστάν και βρίσκεται στην ευρύτερη περιοχή όπου συναντώνται η Κεντρική Ασία, η Νότια Ασία και οι ορεινοί όγκοι του Καρακορούμ.
Η Κίνα αντιμετωπίζει τη σταθερότητα των δυτικών συνόρων της ως ζήτημα εσωτερικής και περιφερειακής ασφάλειας, ενώ το Πακιστάν εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές απειλές από ένοπλες οργανώσεις.
Η έμφαση της άσκησης σε επιχειρήσεις μεγάλου υψομέτρου δεν είναι τυχαία από επιχειρησιακή άποψη.
Οι ορεινές περιοχές απαιτούν ειδική εκπαίδευση, προσαρμοσμένα μέσα και αποτελεσματικό συντονισμό μεταξύ μονάδων που δρουν σε δύσβατο έδαφος.
Σε αυτό το περιβάλλον, η χρησιμοποίηση drones για επιτήρηση και αναγνώριση, σε συνδυασμό με την εκπαίδευση προσωπικού στον εντοπισμό στόχων και στις βολές ακριβείας, αποτελεί μέρος της σύγχρονης στρατιωτικής πρακτικής.
Δεν έχει ανακοινωθεί ότι η συγκεκριμένη άσκηση προετοιμάζει κάποια πραγματική διασυνοριακή επιχείρηση.
Μπαλουχιστάν: Δέκα νεκροί σε επιχείρηση των πακιστανικών αρχών
Την ώρα που το Πεκίνο ανακοίνωνε τη στρατιωτική εκπαίδευση, το Πακιστάν γνωστοποιούσε μία ακόμη επιχείρηση εναντίον ένοπλων ομάδων στο Μπαλουχιστάν.
Σύμφωνα με το κρατικό Radio Pakistan, δέκα άτομα που οι αρχές χαρακτηρίζουν τρομοκράτες σκοτώθηκαν σε επιχείρηση της Counter Terrorism Department (CTD), στην περιοχή Μπαρκάν της επαρχίας.
Οι πακιστανικές αρχές υποστήριξαν ότι οι νεκροί ανήκαν σε οργανώσεις τις οποίες εντάσσουν στην κατηγορία «Fitna Al-Hindustan».
Πρόκειται για ορολογία που χρησιμοποιούν οι πακιστανικοί κρατικοί μηχανισμοί για να περιγράψουν ένοπλες ομάδες τις οποίες κατηγορούν ότι υποστηρίζονται από την Ινδία.
Οι κατηγορίες περί ινδικής υποστήριξης αποτελούν ισχυρισμούς της πακιστανικής πλευράς και δεν τεκμηριώνονται ανεξάρτητα από τη συγκεκριμένη ανακοίνωση.
Κατά την επιχείρηση, σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση, κατασχέθηκε μεγάλη ποσότητα όπλων και πυρομαχικών.
Επιπλέον, τραυματίστηκαν δύο στελέχη της Αντιτρομοκρατικής Υπηρεσίας.
Οι πακιστανικές δυνάμεις ασφαλείας υπογράμμισαν ότι θα συνεχίσουν τις επιχειρήσεις τους εναντίον των ένοπλων οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στην επαρχία.
Το Μπαλουχιστάν και τα κινεζικά στρατηγικά συμφέροντα
Το Μπαλουχιστάν αποτελεί μία από τις πλέον ευαίσθητες περιοχές του Πακιστάν.
Η επαρχία διαθέτει σημαντικούς φυσικούς πόρους, εκτεταμένη ακτογραμμή στην Αραβική Θάλασσα και κρίσιμες υποδομές που συνδέονται με τις κινεζικές επενδύσεις.
Ιδιαίτερη στρατηγική σημασία έχει το λιμάνι Γκουαντάρ, το οποίο συνδέεται με τον Οικονομικό Διάδρομο Κίνας–Πακιστάν (China–Pakistan Economic Corridor – CPEC).
Ο διάδρομος αποτελεί βασικό τμήμα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road και αποσκοπεί στη σύνδεση κινεζικών περιοχών με πακιστανικά λιμάνια, βιομηχανικές ζώνες και μεταφορικές υποδομές.
Ωστόσο, οι κινεζικές επενδύσεις έχουν βρεθεί επανειλημμένα στο στόχαστρο ένοπλων αυτονομιστικών οργανώσεων, οι οποίες αντιτίθενται στην παρουσία του πακιστανικού κράτους και σε συγκεκριμένα αναπτυξιακά έργα.
Επιθέσεις κατά κινεζικού προσωπικού και συμφερόντων έχουν δημιουργήσει σοβαρά ζητήματα ασφάλειας και έχουν αναγκάσει το Πεκίνο να ζητήσει πρόσθετα μέτρα προστασίας από το Ισλαμαμπάντ.
Η κατάσταση αυτή εξηγεί γιατί η αντιμετώπιση της τρομοκρατίας αποτελεί σημαντικό τμήμα των διμερών σχέσεων.
Το στρατηγικό υπόβαθρο της συνεργασίας
Η στρατιωτική σχέση Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί νέα εξέλιξη.
Το Πεκίνο είναι σημαντικός προμηθευτής στρατιωτικού υλικού του Πακιστάν και συνεργάζεται με το Ισλαμαμπάντ στην ανάπτυξη και παραγωγή οπλικών συστημάτων.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το μαχητικό αεροσκάφος JF-17 Thunder, αποτέλεσμα της συνεργασίας της πακιστανικής αεροναυπηγικής βιομηχανίας με κινεζικές εταιρείες.
Η συνεργασία επεκτείνεται επίσης στη ναυτική ισχύ, στα συστήματα αεράμυνας και σε άλλους τομείς της αμυντικής τεχνολογίας.
Η κοινή εκπαίδευση των στρατών ξηράς προσθέτει ένα ακόμη στοιχείο στο ήδη ανεπτυγμένο αυτό πλαίσιο.
Ταυτόχρονα, η στρατηγική προσέγγιση Πεκίνου και Ισλαμαμπάντ επηρεάζεται από τη σχέση αμφότερων με την Ινδία.
Το Πακιστάν παραμένει σε αντιπαράθεση με το Νέο Δελχί για το Κασμίρ, ενώ η Κίνα διατηρεί συνοριακές διαφορές με την Ινδία κατά μήκος της Γραμμής Πραγματικού Ελέγχου.
Η ύπαρξη αυτών των ανταγωνισμών προσδίδει ευρύτερη γεωπολιτική σημασία στην κινεζοπακιστανική συνεργασία, αν και η επίσημη αποστολή της συγκεκριμένης άσκησης είναι η αντιτρομοκρατική εκπαίδευση.
Αντιτρομοκρατία ή βαθύτερη στρατιωτική ενοποίηση;
Η «Karakoram 2026» αναδεικνύει μια σημαντική πτυχή της στρατηγικής συνεργασίας των δύο χωρών.
Η κοινή εκπαίδευση σε πραγματικές επιχειρησιακές συνθήκες επιτρέπει στους στρατούς να δοκιμάζουν τις διαδικασίες συντονισμού, να ανταλλάσσουν εμπειρίες και να βελτιώνουν την επικοινωνία μεταξύ των διοικητικών τους δομών.
Η ένταξη μη επανδρωμένων αεροσκαφών στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα αποτυπώνει τη σημασία που αποκτούν οι νέες τεχνολογίες ακόμη και σε επιχειρήσεις εναντίον μη κρατικών ένοπλων οργανώσεων.
Για το Πακιστάν, η συνεργασία προσφέρει δυνατότητες ανταλλαγής τεχνογνωσίας με έναν ισχυρό στρατιωτικό εταίρο.
Για την Κίνα, η σταθερότητα του Πακιστάν συνδέεται με την προστασία στρατηγικών υποδομών, οικονομικών επενδύσεων και διασυνοριακών δικτύων.
Η ταυτόχρονη ανακοίνωση της άσκησης και της επιχείρησης στο Μπαλουχιστάν αναδεικνύει δύο διαφορετικές όψεις της ίδιας πρόκλησης: την ανάγκη αντιμετώπισης των ένοπλων οργανώσεων και την προσπάθεια ενίσχυσης της στρατιωτικής συνεργασίας για την αντιμετώπιση μελλοντικών απειλών.
Η ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση
Η εξέλιξη αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία διαμορφώνονται νέες αμυντικές συνεργασίες στη Νότια Ασία και στη Μέση Ανατολή.
Το Πακιστάν επιδιώκει να διατηρήσει στενές σχέσεις με την Κίνα, ενώ ταυτόχρονα αναπτύσσει αμυντική συνεργασία με την Τουρκία και τη Σαουδική Αραβία.
Από την άλλη πλευρά, η Ινδία διευρύνει τις σχέσεις της με χώρες της Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας.
Η κατάσταση αυτή δεν συνεπάγεται αυτομάτως τη συγκρότηση δύο ενιαίων και αντίπαλων στρατιωτικών συνασπισμών. Υπογραμμίζει, όμως, την αυξανόμενη σημασία των περιφερειακών αμυντικών συμπράξεων.
Η άσκηση «Karakoram 2026» δείχνει ότι η στρατιωτική συνεργασία Κίνας–Πακιστάν αποκτά πρόσθετο επιχειρησιακό περιεχόμενο, ενώ οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις στο Μπαλουχιστάν υπενθυμίζουν ότι η προστασία των κινεζικών συμφερόντων και η εσωτερική ασφάλεια του Πακιστάν αποτελούν αλληλένδετες στρατηγικές προκλήσεις.
GEOPOLITICO
Παρακμή
Η επιστροφή των οστών του Βούλγαρου τσάρου Σαμουήλ, το ζήτημα των ελληνικών θρησκευτικών κειμηλίων που εξακολουθούν να βρίσκονται στη Βουλγαρία και η πρόσφατη πυρκαγιά στον Έβρο συνθέτουν το σκηνικό μιας αιχμηρής παρέμβασης για τη διαχείριση της εθνικής κληρονομιάς και την προστασία της Θράκης. Η Μαρία Γιαλαμά ασκεί σκληρή κριτική στην ελληνική πολιτεία, θέτοντας παράλληλα το ζήτημα της πολιτιστικής ταυτότητας των Πομάκων και της προστασίας των Αλεβιτών Μπεκτασήδων. Μια παρέμβαση που συνδέει την ιστορική μνήμη με τις σύγχρονες προκλήσεις, αλλά και με αναπάντητα ερωτήματα για τις προτεραιότητες του ελληνικού κράτους.
Της Μαρίας Γιαλαμά | Ελεύθερη Ώρα
Ο Ελληνικός λαός,στις 3/10/2026, με έκπληξη είδε να υπογράφεται από την Ελληνίδα υπουργό πολιτισμού και τον Βούλγαρο ομόλογό της,τη παρουσία του πρωθυπουργού, συμφωνία παραδόσεως στην γείτονα χώρα, των οστών του Τσάρου Σαμουήλ της Βουλγαρίας. Αυτά ευρέθησαν το 1965 κατά τις ανασκαφές του καθηγητού Ν.Μουτσοπούλου,στην βασιλική του Αγίου Αχιλλείου της μικρής Πρέσπας. Ως <αντάλλαγμα>της προσφοράς του σημαντικού για τον Βουλγαρικό λαό σκελετού του Σαμουήλ,εδόθησαν στην Ελλάδα,48 από τα θρησκευτικά και όχι μόνο κειμήλια,που έκλεψαν οι Βούλγαροι από τέσσερις μονές της Δράμας και των Σερρών. Τα περισσότερα καταγεγραμμένα κλοπιμαία, προήρχοντο από την Ι.Μ Εικοσιφοινίσσης. Συμφώνως με μαρτυρίες,εδώ και αρκετά χρόνια,εζητείτο η επιστροφή των κλοπιμαίων,τόσο από τις Ιερές Μονές,όσο και από τις μητροπόλεις στις οποίες ανήκουν αυτές. Ομολογουμένως,τις τρείς χρονικές περιόδους του Α βαλκανικού πολέμου,του Β και του συμμοριτοπολέμου,οι Βούλγαροι ελεηλάτησαν μονές και εκκλησίες,κατέστρεψαν σχολεία και με ιδιαιτέρα αγριότητα,δολοφονούσαν τους αντιστεκομένους στις βίαιες πρακτικές τους Έλληνες.
Με αυτόν τον βίαιο τρόπο,απέσπασαν πολλά μεγάλης θρησκευτικής και ιστορικής αξίας έργα τέχνης, κειμήλια,μεταφέροντάς τα στην Βουλγαρία. Η συνθήκη του Νεϊγύ του 1919,υποχρέωνε την Βουλγαρία πλήν των άλλων,να επιστρέψει και τα κλοπιμαία. Δυστυχώς όμως οι σημερινοί Ευρωπαίοι εταίροι μας,δεν συνεμορφώθησαν,θεωρώντας την συνθήκη,καταστροφική για την Βουλγαρία. Εφρόντισαν όμως,ενημερωθέντες για την με επιστημονική τεκμηρίωση διαπίστωση, ότι τα ευρεθέντα οστά ανήκαν στον Τσάρο Σαμουήλ, να αιτούνται από το 1970 την απόδοσή τους.. Ο Σαμουήλ,φέρεται να απέθανε μετά την μάχη στο Κλειδί στις 6/10/1014. Οι διαρκείς προσπάθειες του Βασιλείου Β του γνωστού ως Βουλγαροκτόνου,κατέστησαν την Βουλγαρία, μέρος του Βυζαντίου.
Συγχρόνως με το διαρκές αίτημα των Βουλγάρων,υπήρχε και το από Ελληνικής πλευράς αίτημα της επιστροφής των πολλών κλοπιμαίων θρησκευτικών και όχι μόνον θησαυρών.
Η Ελληνική κυβέρνηση,εξέτασε προφανώς το αίτημα των Βουλγάρων και απεφάσισε να τους τα επιστρέψει,έστω και αν κάποιες πληροφορίες θέλουν να τα εζήτησε και η Αρμενία,ισχυριζομένη ότι η μητέρα του ήτο αρμενικής καταγωγής. Το αξιοπερίεργο είναι,όχι ότι εδόθησαν τα οστά στους Βουλγάρους,που γι αυτούς είναι σημαντικότατα,όπως ανέφερε και ο πρώην πρωθυπουργός Α.Σαμαράς,<ότι ο Σαμουήλ για τους Βουλγάρους,είναι κάτι σαν τον Μέγα Αλέξανδρο για τους Έλληνες>,αλλά ότι δεν επεστράφησαν όλοι οι κλεμμένοι Ελληνικοί θησαυροί. Παρελήφθησαν από το Ελληνικό υπουργείο πολιτισμού,μόνο 48 εκ των χιλίων και πλέον καταγεγραμμένων κλοπιμαίων. Προφανώς για άλλη μία φορά,η πατρίδα μας,εβρέθη με ήσσονα διεκδικητική διάθεση να απεμπολεί ουσιαστικώς την κληρονομιά της.
Με δεδομένη την παρακμιακή διαχείριση του διαχρονικού αμυθήτου πλούτου της πολιτιστικής κληρονομιάς και τον τρόπο που τον διαχειρίζεται η νύν κυβέρνηση,οι σκέψεις για την μή διαπραγματευτική προσπάθεια,υπερέχουν.
Κοινώς,εχαρίσθησαν στους απογόνους των <κλεφτών>, αυτά που αιτούντο,χωρίς να παραδώσουν όλα τα κλοπιμαία,ως όφειλαν.
Η παρακμή της χώρας και οι διάφορες εκφάνσεις της
Στις 5/10/2026,στον κεντρικό Έβρο,στα ορεινά του δήμου Σουφλίου και στην περιοχή της Ρούσσας,και των γύρω οικισμών των Πομάκων,ξέσπασε πυρκαγιά που δημοσιογραφικές πληροφορίες την θέλουν να έρχεται από την Βουλγαρία,από την ιδιαιτέρως αραιοκατοικημένη περιοχή της Β.Θράκης .Η φωτιά εξαπλώθηκε σε μεγάλη έκταση και οι Ελληνικές δυνάμεις της πυροσβεστικής δεν κατάφεραν να την ελέγξουν άμεσα,έστω και αν υπήρξε μεγάλη κινητοποίηση. Καθοριστικό ρόλο για την επέκταση της, έπαιξε η ολιγωρία της κινητοποιήσεως των γειτόνων και τα πτωχά κατασβεστικά μέσα που διέθεσαν.
Η φωτιά εξεδηλώθη σε αραιοκατοικημένη περιοχή στην γείτονα,στην δε Ελληνική περιοχή υπήρξε υφέρπουσα,λόγω του ότι και εκεί τα δάση παραμένουν ακαθάριστα από το συγκεντρωθέν σε μεγάλες ποσότητες πούσι,που καίγεται εύκολα,αλλά δυστυχώς δεν υπάρχει βούληση να καθαρισθεί.
Εντυπωσιάζει ο χρόνος εκδηλώσεως της φωτιάς.
Συμφώνως με την ανακοίνωση του αντιπεριφερειάρχου Έβρου,η ενοικίαση των τριών πυροσβεστικών αεροσκαφών,που εστάθμευαν στον αερολιμένα ΔΗΜΟΚΡΙΤΟ της Αλεξανδρουπόλεως,έληξε την 2α Οκτωβρίου.
Λαμβανομένου υπ΄όψιν,ότι η φωτιά ήτο έρπουσα,υπάρχουν υπόνοιες,για εμπρισμό εκούσιο λαθρομεταναστών.
Η υπόνοια αυτή και μόνον,οδηγεί σε συνθετότερες σκέψεις,δεδομένου ότι,προσφάτως στην Ρούσα,με την πρέπουσα δημοσιότητα,έγινε η εκδήλωση της αναγνωρίσεως ως θρησκευτικής μειονότητος αυτοδιοικουμένης,των Αλεβιτών Μπεκτασήδων,από την πολιτεία ,που το προξενείο της Κομοτηνής με τον σκοτεινό του διαχρονικά ρόλο,δεν το επιθυμούσε καθόλου. Οι κάτοικοι του ορεινού όγκου του Σουφλίου,Πομάκοι στην πλειοψηφία τους με ίδιο γλωσσικό ιδίωμα με ιδιαίτερα πολιτισμικά χαρακτηριστικά και βαθύτατη εθνική συνείδηση επιθυμούσαν για χρόνια την αναγνώριση αυτή.Η ύπαρξη του μοναστηριού- τεκέ του Σείντ Αλή Σουλτάν ,από το 1400 μχ,αποτελεί τον ευκτήριο οίκο τους και εκεί προσεύχονται μαζί άνδρες και γυναίκες. Οι ίδιοι,αν και ανήκοντες στην ευρύτερη μουσουλμανική μειονότητα,τρώνε χοιρινό και πίνουν κρασί ,ούζο και τσίπουρο,ενώ απαγορεύεται η πολυγαμία.
Υπαρχούσης της διαχρονικής ασφυκτικής πιέσεως από το Τουρκικό προξενείο,για έλεγχο των Ελλήνων της θρησκευτικής μουσουλμανικής μειονότητος,καλό είναι να ελέγξει η κυβέρνηση,μήπως η εκδήλωση της φωτιάς στην συγκεκριμένη περιοχή ήτο εσκεμμένη τιμωρητική αντίδραση. Άλλωστε σε μία ευνομουμένη πολιτεία, υπάρχοντος του προκλητικού κλίματος από την Τουρκία και των ευκαιριών που δίδει στους πολίτες της ,μέσω τραπεζικών δανείων,εξαγοράς κτημάτων στον Έβρο,καλό είναι να προλαμβάνονται επιδιώξεις του είδους .
Διαρκές το αίτημα των Πομάκων της Θράκης για διδασκαλία της Ελληνικής και Πομακικής γλώσσης,αντί της Τουρκικής
Στα πλαίσια της επιβαλλομένης εγρηγόρσεως,το αίτημα των Ελλήνων Πομάκων ,να πάψουν να διδάσκονται υποχρεωτικώς την Τουρκική γλώσσα και να διδάσκονται ως Έλληνες μόνον την Ελληνική και την Πομακική,οφείλει να το ασπασθεί η κυβέρνηση.
Άλλως η ρήση του του Ο.Ελύτη: ήλθαν ντυμένοι φίλοι,αμέτρητες φορές οι εχθροί μου,το παμπάλαιο χώμα πατώντας,και το χώμα δεν έδεσε ποτέ με την φτέρνα τους..
θα επιβεβαιωθεί από ανικάνους να εκτιμήσουν και να κυβερνήσουν τον ευλογημένο αυτό τόπο.
GEOPOLITICO
Η Ελλάδα χρειάζεται Ευρωβουλευτές με εθνική συνείδηση, θεσμική γνώση και κοινοβουλευτική αποτελεσματικότητα
Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να αφήνει ανεκμετάλλευτη καμία θεσμική δυνατότητα υπεράσπισης των συμφερόντων της.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας