Ακολουθήστε μας

Πολιτική

Αλήθειες και Ψέμματα για την Διζωνική Ομοσπονδία – Πέντε Ερωτήσεις

Δημοσιεύτηκε στις

Χρήστος
Αλεξάνδρου
Μέλος
Κ.Ε. ΕΔΕΚ
Κατα την διάρκεια του
τελευταίου περίπου ενάμιση έτους, με την κορύφωση των διαπραγματεύσεων στο Μοντ
Πελεράν,  τη διάσκεψη  στο Κραν Μοντάνα, όσο και κατά τη διάρκεια της
μακράς προεκλογικής περιόδου φάνηκε για άλλη μια φορά το ψεύδος των φανατικών
υποστηρικτών της Διζωνικής  Δικοινοτικής
Ομοσπονδίας. Εκμεταλλευόμενοι την περιπλοκότητα 
αυτής της λύσης, την σύγχυση και την έλλειψη ενημέρωσης του κόσμου,
ωραιοποιούσαν, αποσιωπούσαν, και  έλεγαν
ψέματα ή μισές αλήθειες για διάφορες πτυχές της. Και επειδή ως γνωστό οι μισές
αλήθειες αποτελούν τις περισσότερες φορές τα χείριστα ψεύδη, ποιο κάτω
παραθέτουμε, μέσα από  συγκεκριμένες ερωτήσει
τις απαντήσεις για την πραγματική διάσταση κάποιων «αμφισβητούμενων» πτυχών,
για τις οποίες  η προπαγάνδα ανθεί.

Την
Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία τη δέχθηκαν όλοι οι Πρόεδροι της Κυπριακής
Δημοκρατίας, αρχής γενομένης από τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο ο οποίος και  τη συμφώνησε το 1977. Είναι δυνατό να ζητούμε
σήμερα, μετά από σαράντα χρόνια,  την
εγκατάλειψη της;
Πρόκειται για μισή
αλήθεια.  Όσοι προβάλλουν αυτή την θέση   παραβλέπουν επιτήδεια όσα μεσολάβησαν όλα αυτά
τα χρόνια. Διαγράφουν όσα έκτοτε προέκυψαν ως καινούργια δεδομένα αφ’ ενός, και
αφ’ ετέρου όσες παραχωρήσεις έχουμε δεχθεί 
στην πορεία του χρόνου, αδιανόητες όταν η ελληνική πλευρά συμφωνούσε για
Ομοσπονδία. Έχουμε δηλαδή μια πολύ μεγάλη αλλαγή σκηνικού και δεδομένων από
τότε μέχρι σήμερα. Πράγματι όμως, αρχής γενομένης από τον Αρχιεπίκσοπο Μακάριο
μέχρι και σήμερα η λύση αυτή γίνεται αποδεκτή από όλους τους Προέδρους της
Κυπριακής Δημοκρατίας.
Κατά αρχάς, έχει σημασία
να διευκρινιστεί ότι δεν επρόκειτο για «συμφωνία» με την πραγματική σημασία του
όρου, αλλά για ένα ανακοινωθέν το οποίο εξεδόθη κατόπιν συμφωνίας των δύο μερών
με το  Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων
Εθνών στην Λευκωσία. Το ανακοινωθέν αυτό περιλάμβανε κάποιες «κατευθυντήριες
γραμμές», οι οποίες αν και φωτογράφιζαν μια ΔΔΟ, δεν την ανέφεραν ως τίτλο της
επιδιωκόμενης λύσης. Οι «γραμμές» αυτές είχαν αρκετά γενικό χαρακτήρα  και ασφαλώς δεν επρόκειτο για επίσημη
συμφωνία.   
Όταν όμως την αποδέχτηκε
ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, και λίγο αργότερα στην ο Σπύρος Κυπριανού, κάποια
θέματα που σήμερα είναι μείζονα, τότε ήταν ανύπαρκτα, ή ήταν δευτερεύοντα. Όπως
για παράδειγμα το θέμα των εποίκων. Αλλά και όταν άρχισε να εποικίζεται η
κατεχόμενη Κύπρος, η θέση όλων των πολιτικών δυνάμεων, βάση και του διεθνούς
δικαίου, ήταν η πλήρης αποχώρηση τους. Σήμερα ο ΔΗΣΥ και το ΑΚΕΛ αποδέχονται
ουσιαστικά την παραμονή του συνόλου των εποίκων!! Τότε δεν ετίθετο, ούτε καν ήταν
διεκδίκηση της τουρκικής πλευράς, η εκ περιτροπής προεδρίας. Το ίδιο ισχύει και
για μια σειρά άλλων θεμάτων, όπως η έκταση των τουρκικών veto, τα οποία, τα δύο προαναφερθέντα κόμματα
σήμερα δέχονται για τους Τουρκοκύπριους σε όλες τις δομές εξουσίας ή με την
επιστροφή προσφύγων κ.ά. Επομένως, το περιεχόμενο της διζωνικής δικοινοτικής
ομοσπονδίας που σήμερα γίνεται αποδεκτό δεν έχει σχέση με τα δεδομένα αμέσως
μετά το 1974, είναι πολλαπλασίως χειρότερο.
H Κυπριακή Δημοκρατία δεν θα
καταργηθεί αλλά θα μετεξελιχθεί.
Πρόκειται για το απόλυτο
ψέμμα, το οποίο μάλιστα λέγεται συνειδητά. Η Τουρκία δεν αναγνωρίζει την
Κυπριακή Δημοκρατία ουσιαστικά απο το ’64, τουλάχιστον δεν την αποδεχόταν, ενώ
ξεκάθαρα, δεν την αναγνωρίζει απο το 1974. H αποδοχή
εκ μέρους της πλευράς μας της κατάργησης του κυπριακού κράτους, της ισχυρότερης
ασπίδας προστασίας του Ελληνισμού της Κύπρου, και η συνίδρυση από τις δύο
κοινότητες ενός νέου κράτους («παρθενογένεση») έχει γίνει αποδεκτή εδώ και δύο
περίπου δεκαετίες, και επισφραγίστηκε με το Σχέδιο Ανάν. Ένα νέο κράτος το
οποίο δεν θα πηγάσει από τον ένα ενιαίο λαό, Έλληνες και Τούρκους, αλλά εξίσου
από τις δύο κοινότητες. Κάτι που σημαίνει ότι και η κυριαρχία του δεν θα ανήκει
στο λαό αλλά εξίσου στις δύο κοινότητες, μια ρύθμιση πρωτοφανής στα νεωτερικά
πολιτειακά δεδομένα. Αυτό θα συνέβαινε με τυχόν αποδοχή του Σχεδίου Ανάν, στο
πλαίσιο του οποίου  οι Τούρκοι θεωρούσαν
και θεωρούν ότι έκαναν ήδη τις δικές τους παραχωρήσεις.
Στο ερώτημα, γιατί εφόσον
δεν καταργείται η Κυπριακή Δημοκρατία,  «πρέπει»
τότε να αλλάξει όνομα, σημαία, και έμβλημα οι οπαδοί αυτής της λύσης σιωπούν,
δεν έχουν τι να απαντήσουν. Μια σιωπή όμως εκκωφαντική. Αν η πλευρά μας επέμενε
να μην αλλάξουν τα πιο πάνω, απλά οι Τούρκοι δεν θα συγκατένευαν σε λύση,
ενδεχομένως να μην προσέρχονταν σε συνομιλίες. Το μοναδικό επιχείρημα που
προβάλλουν οι διζωνιστές, προκειμένου να πείσουν ότι η Κυπριακή Δημοκρατία
δήθεν δεν καταργείται, είναι πως  το
κράτος που θα προκύψει δεν θα υποβάλει ξανά αίτηση ένταξης στον ΟΗΕ, στην
Ευρωπαϊκή Ένωση και αλλού. Πρόκειται όμως για κουτοπονηριά.
 Γιατί οι διεθνείς παίκτες να ζητήσουν από το
νέο κράτος αιτήσεις ένταξης, προκαλώντας «αναταράξεις» και απλώς να μην
αντικαταστήσουν τις ετικέτες βολεύοντας τους όλους; Γιατί να δώσουν ερείσματα
σε όσους αντιστρατεύονται την λύση που θα φέρουν; Όπως μας είπαν με τον ποιόν
κυνικό τρόπο πριν μερικά χρόνια οι Ευρωπαίοι: «εσείς βρέστε λύση και εμείς θα
τετραγωνίσουμε το κύκλο». Yπονοούσαν
δηλαδή ότι για τις  κατάφωρες
καταπατήσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που θα περιλαμβάνει η λύση θα επινοήσουν
και τις ανάλογες νομικές κατασκευές προκειμένου  να τις υποστηρίξουν και να μην υπάρχουν
«προεξοχές». Στα τυπικά και τα συμβολικά του νέου κράτους θα στέκονταν; H ουσία
έχει σημασία, που είναι να «κλείσει» το πρόβλημα.
Υπάρχει
ΔΔΟ με σωστό περιεχόμενο;
Και ναι και όχι. Ναι υπό
την έννοια ότι, δεν είμαστε υποχρεωμένοι, δεν πηγάζει από την από τη
«φιλοσοφία» της λύσης, η αποδοχή της εκ περιτροπής προεδρίας, η κατάργηση της
Κυπριακής Δημοκρατίας, τα veto
στους Τουρκοκύπριους για κάθε απόφαση σε όλες τις δομές εξουσίας, παραμονή
εποίκων, πρώτο λόγο στις περιουσίες των προσφύγων από τους «χρήστες». Αυτά δεν
θα μπορούσαν να περιλαμβάνονται σε καμία Ομοσπονδία αφού είναι αχρείαστα,
παράλογα και  αντιβαίνουν πλήρως κάθε
έννοια του διεθνούς και ευρωπαϊκού δικαίου. Πρόκειται για δικές μας
παραχωρήσεις, οι οποίες θα έχουν ισχύ και «νομιμότητα» μόνο αν τις υπογράψουμε
εμείς οι ίδιοι. Ουσιαστικά πρόκειται για  τουρκικές θέσεις οι οποίες αποσκοπούν στην
πλήρη καθυπόταξη του κυπριακού Ελληνισμού, έτσι ώστε να υλοποιηθεί ο στόχος για
«επανάκτηση της Κύπρου».
Κάποιοι προσπαθούν να
υπονοήσουν ότι τα πιο προκύπτουν, έστω και σε κάποιο βαθμό, από κάποια
ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών που κάνουν λόγω ΔΔΟ με πολιτική ισότητα. Πρόκειται
για άλλο ψεύδος. Η  πολιτική ισότητα στα
ψηφίσματα προσδιορίζεται ως «αποτελεσματική συμμετοχή των Τουρκοκυπρίων στην
εξουσία». Τα πιο πάνω υπερβαίνουν κατά πολύ, και ποσοτικά και ποιοτικά, ότι θα
μπορούσε να σημαίνει «αποτελεσματική συμμετοχή των Τουρκοκυπρίων στην εξουσία».
Ως εκ τούτου μια ΔΔΟ χωρίς τα πιο πάνω μπορεί από κάποιους να θεωρηθεί ότι έχει
«σωστό περιεχόμενο». Όμως  τα δύο μεγάλα
κόμματα αποδεχόμενα την παραμονή των εποίκων και όλα τα υπόλοιπα ουσιαστικά
απεμπολούν μια ΔΔΟ  «με σωστό περιεχόμενο».
Στην πραγματικότητα όμως, στην περίπτωση της Κύπρου, μια ΔΔΟ, δεν μπορεί να
έχει «σωστό περιεχόμενο»,  αφού για να
εφαρμοστεί θα πρέπει αναπόφευκτα να υπάρξουν παραβιάσεις και περιορισμοί
ατομικών και πολιτικών δικαιωμάτων στην βάση της εθνικής καταγωγής.
H Διεθνής Κοινότητα έχει υιοθετήσει
την λύση ΔΔΟ, τα ψηφίσματα του ΟΗΕ αναφέρονται σε αυτήν ρητά και ξεκάθαρα.
Είναι εφικτό να ξεφύγουμε από αυτή την προοπτική;
 H
«διεθνής
κοινότητα», κύρια οι Αγγλοαμερικανοί, ενδιαφέρονταν και ενδιαφέρονται να μην
προκαλείται ένταση  λόγω του κυπριακού
και να αποφευχθεί ένας ελληνοτουρκικός πόλεμος. Αυτό επιτάσσει το συμφέρον
τους.  Το περιεχόμενο και η ποιότητα της
λύσης ποτέ δεν τους ενδιέφερε. Τα πιο πάνω σήμερα δεν είναι τόσο παγιωμένα όπως
στο παρελθόν, είναι αρκετά πιο ρευστά, απροσδιόριστα, και με τάσεις
αναπροσανατολισμού. Στο πλαίσιο αυτό η Ρωσία, και ιδίως το Ισραήλ, του οποίου η
«στρατηγική σχέση»  με την Τουρκία έχει
προ πολλού διαλυθεί, δεν ευνοούν μια λύση τουρκικών προδιαγραφών, όπου η Κύπρος
θα γίνει καταλήξει προτεκτοράτο της Τουρκίας.
Πέραν όμως από όλα αυτά,
εκείνο το οποίο υποβάλλεται έμμεσα με την πιο πάνω διατύπωση δεν ισχύει. Αν
δηλαδή φτάσουμε να πετύχουμε μια καλή λύση, πέραν από τη Διζωνική, δεν θα έρθει
κανένας τρίτος να μας πει ότι δεν την δέχεται επειδή τα ψηφίσματα έκαναν λόγω
για Διζωνική Ομοσπονδία. Το μείζον για όλους θα είναι το γεγονός της λύσης και
όχι κάποια ψηφίσματα του παρελθόντος. Ή αν υποθέσουμε για παράδειγμα ότι τα
μέρη (περιλαμβανομένης και της Τουρκίας) αποδεχτούν συμφωνημένη λύση δύο κρατών,
δεν θα έρθει η «διεθνής κοινότητα»  να
μας το απαγορεύσει επειδή άλλα λένε τα ψηφίσματα. Αν υπάρξουν εντάσεις από
τρίτους, π.χ. Βρετανία θα έχουν να κάνουν με τα συμφέροντα τους, και εν πάση
περιπτώσει θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να αποτρέψουν τα μέρη  από την μορφή λύσης που θέλουν.   
Τι
να κάνουμε;
Ένα είναι το βέβαιο, ότι
δεν πρέπει να αποδεχτούμε την προδιαγραφόμενη λύση, η οποία θα σημάνει την
απαρχή του τέλους του Ελληνισμού στην Κύπρο. Ακόμα και με το  αισθητήριο του ένας απλός αγράμματος άνθρωπος,  ανεπηρέαστος από την κομματική προπαγάνδα,
μπορεί να το κατανοήσει. Δυστυχώς ποτέ όμως δεν υπήρξε μια ελεύθερη, πλατειά  και απροκατάληπτη συζήτηση για το πώς πρέπει
να προχωρήσουμε, όπου όλα τα ενδεχόμενα να είναι προς συζήτηση χωρίς αγκυλώσεις.
Μια βαθιά ζύμωση, η οποία θα περιλάμβανε όλες τις απόψεις, θα μας έκανε όλους
σοφότερους. Το γεγονός ότι δεν έγινε αυτό οφείλετε εν πολλοίς και στην
«πολιτική ορθότητα» που εδώ και τόσα χρόνια έχουν επιβάλλει στον δημόσιο λόγο
τα δύο μεγάλα κόμματα.     

GEOPOLITICO

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του Σταθμού Ηρακλείου. Η κίνηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία για την επανέναρξη των ερευνών της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, με το γαλλικής σημαίας πλοίο «Abeille Marengo».

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Νέο επεισόδιο στον ανταγωνισμό για τις θαλάσσιες αρμοδιότητες στην Ανατολική Μεσόγειο προκαλεί η Τουρκία, αυτή τη φορά σε περιοχή από την οποία προβλέπεται να διέλθει το ερευνητικό σκάφος που θα πραγματοποιήσει εργασίες για το υποθαλάσσιο καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου.

Ο τουρκικός Σταθμός Αττάλειας εξέδωσε ναυτική αγγελία, αμφισβητώντας την αρμοδιότητα του ελληνικού Σταθμού Ηρακλείου σε θαλάσσια περιοχή νότια του Καστελλόριζου.

Η τουρκική ενέργεια σημειώθηκε λίγες ώρες μετά την έκδοση ελληνικής NAVTEX, με την οποία δεσμεύτηκε η συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή για τη διεξαγωγή της πολυεθνικής άσκησης πυρών «EUNOMIA», στις 19 Οκτωβρίου.

Η Άγκυρα απάντησε εκδίδοντας δική της NAVTEX, υποστηρίζοντας ότι η περιοχή εμπίπτει στη δική της ζώνη ευθύνης για την έκδοση ναυτικών αγγελιών.

Μάλιστα, προχώρησε στην επανέκδοση της αγγελίας για τη συμμαχική άσκηση, χρησιμοποιώντας ακριβώς τις ίδιες συντεταγμένες που είχαν περιληφθεί στην ελληνική ανακοίνωση.

Η κίνηση αυτή δεν αφορά την πραγματοποίηση διαφορετικής τουρκικής άσκησης, αλλά τη διεκδίκηση της αρμοδιότητας έκδοσης της σχετικής ναυτικής προειδοποίησης.

Το γαλλικό ερευνητικό και η επανεκκίνηση του Great Sea Interconnector

Το περιστατικό αποκτά ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση καθώς συνδέεται χρονικά και γεωγραφικά με την προετοιμασία για την επανέναρξη των εργασιών του Great Sea Interconnector.

Πρόκειται για το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης–Κύπρου, το οποίο προβλέπει την εγκατάσταση υποθαλάσσιου καλωδίου υψηλής τάσης συνεχούς ρεύματος 500 kV.

Στις 14 Οκτωβρίου, η γαλλική Nexans, ανάδοχος του καλωδίου, προχώρησε στις απαραίτητες ενέργειες για την έκδοση NAVTEX, ενώ παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία έγκρισης της συμμετοχής του γαλλικής σημαίας ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo».

Το συγκεκριμένο πλοίο πρόκειται να πραγματοποιήσει προκαταρκτικές υποθαλάσσιες έρευνες στη διαδρομή μεταξύ της Κορακιάς Ηρακλείου και της Κύπρου.

Οι εργασίες περιλαμβάνουν τη χαρτογράφηση του βυθού, την εξέταση της μορφολογίας του και τον προσδιορισμό της καταλληλότερης όδευσης για την τοποθέτηση των καλωδίων.

Η περιοχή νότια του Καστελλόριζου, στην οποία εκδηλώθηκε η νέα τουρκική αμφισβήτηση, περιλαμβάνεται στη σχεδιαζόμενη πορεία του ερευνητικού.

Δεν έχει, ωστόσο, ανακοινωθεί ακόμη οριστική ημερομηνία έναρξης των νέων ερευνών.

Το έγγραφο του Λιμενικού και η προθεσμία της 16ης Οκτωβρίου

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το έγγραφο του Αρχηγείου του Λιμενικού Σώματος, με ημερομηνία 14 Οκτωβρίου 2026, το οποίο αφορά την αίτηση εξαίρεσης για τη χρήση του γαλλικού πλοίου.

Σύμφωνα με το έγγραφο, το αίτημα είχε υποβληθεί στις 9 Οκτωβρίου από το ναυτικό πρακτορείο «Δ. Πατρίκιος ΙΚΕ», για λογαριασμό της ιταλικής Next Geosolutions Europe SpA.

Η ιταλική εταιρεία έχει αναλάβει τις προκαταρκτικές υποθαλάσσιες έρευνες για λογαριασμό της Nexans.

Η χρησιμοποίηση πρόσθετου ερευνητικού σκάφους κρίθηκε απαραίτητη εξαιτίας των ιδιαίτερα απαιτητικών τεχνικών χαρακτηριστικών της προβλεπόμενης όδευσης.

Συγκεκριμένα, οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν σε περιοχές μεγάλου βάθους, με απότομες υποθαλάσσιες πλαγιές και γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά που απαιτούν εξειδικευμένο εξοπλισμό.

Το Λιμενικό κάλεσε τις αρμόδιες λιμενικές αρχές και τους ναυτιλιακούς φορείς να διερευνήσουν εάν υπάρχουν διαθέσιμα πλοία ελληνικής σημαίας με αντίστοιχες δυνατότητες.

Η προθεσμία για την υποβολή των σχετικών απαντήσεων λήγει σήμερα, Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, στις 13:00.

Το έγγραφο κοινοποιήθηκε, μεταξύ άλλων, στο υπουργείο Εξωτερικών και στο Γενικό Επιτελείο Ναυτικού.

Οι έρευνες έχουν παράταση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026

Σημαντική λεπτομέρεια αποτελεί το γεγονός ότι οι υποθαλάσσιες έρευνες είχαν αρχικά εγκριθεί από το υπουργείο Εξωτερικών τον Ιούνιο του 2024.

Με νεότερη απόφαση, τον Φεβρουάριο του 2026, δόθηκε παράταση της σχετικής έγκρισης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Η επανέναρξη των εργασιών προϋποθέτει την ολοκλήρωση των απαιτούμενων διαδικασιών, ενώ προβλέπεται ενημέρωση της Υδρογραφικής Υπηρεσίας και της Διοίκησης Υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού τουλάχιστον 72 ώρες πριν από την έναρξη των ερευνών.

Η επίσημη ανακοίνωση του Λιμενικού επιβεβαιώνει την υποβολή αίτησης για τη χρησιμοποίηση του «Abeille Marengo», χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει ήδη δοθεί η τελική έγκριση ή ότι το πλοίο έχει ξεκινήσει τις εργασίες του.

Η «EUNOMIA» και το γεωπολιτικό μήνυμα στην Ανατολική Μεσόγειο

Η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA» πραγματοποιείται στο πλαίσιο της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου, Γαλλίας και Ιταλίας για τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σύμφωνα με τις δημοσιευμένες πληροφορίες, το πρόγραμμα δραστηριοτήτων εκτείνεται από τις 16 έως τις 22 Οκτωβρίου, με επιπλέον δραστηριότητα στις 26 Οκτωβρίου. Η συγκεκριμένη NAVTEX που επικαλείται το Liberal αφορά άσκηση πυρών στις 19 Οκτωβρίου.

Η τουρκική παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή σημειώνεται σε περιοχή που συνδέεται με τον σχεδιασμό ενός ευρωπαϊκού ενεργειακού έργου.

Η Άγκυρα δεν αμφισβητεί απλώς μια ναυτική ανακοίνωση. Επαναφέρει τη διεκδίκησή της περί αρμοδιότητας έκδοσης NAVTEX σε μια θαλάσσια ζώνη όπου η ελληνική πλευρά προετοιμάζει δραστηριότητες που αφορούν την ηλεκτρική διασύνδεση.

Πρέπει, ωστόσο, να διακρίνεται η αρμοδιότητα έκδοσης ναυτικών αγγελιών από την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Πρόκειται για διαφορετικά νομικά ζητήματα και η έκδοση μιας NAVTEX δεν καθορίζει από μόνη της κυριαρχικά δικαιώματα.

Το κρίσιμο τεστ για την Αθήνα: Τι θα συμβεί όταν φτάσει το γαλλικό σκάφος;

Το πραγματικό ενδιαφέρον πλέον μετατοπίζεται στην επόμενη φάση.

Όταν ολοκληρωθεί η αδειοδότηση και εκδοθεί η NAVTEX για τις έρευνες του «Abeille Marengo», θα διαπιστωθεί εάν η Τουρκία περιοριστεί σε νέα αμφισβήτηση μέσω ναυτικών αγγελιών ή προχωρήσει σε άλλες ενέργειες.

Το προηγούμενο των εντάσεων γύρω από τις έρευνες για το καλώδιο καθιστά το συγκεκριμένο ερώτημα ιδιαίτερα σημαντικό για την Αθήνα και τη Λευκωσία.

Επιπλέον, η συμμετοχή γαλλικής εταιρείας και πλοίου γαλλικής σημαίας προσδίδει στο θέμα ευρωπαϊκή διάσταση, χωρίς να συνεπάγεται αυτομάτως στρατιωτική ή διπλωματική αντίδραση του Παρισιού.

Η απάντηση θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των εργασιών και τις αποφάσεις των εμπλεκόμενων κυβερνήσεων.

Η ουσία είναι ότι το Great Sea Interconnector επανέρχεται στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης πριν ακόμη αρχίσουν οι νέες έρευνες.

Η ελληνική πλευρά έχει ενεργοποιήσει τη διαδικασία για την επιστροφή του ερευνητικού σκάφους στη θάλασσα. Η Τουρκία, από την πλευρά της, επέλεξε να επαναφέρει την αμφισβήτηση της αρμοδιότητας του Ηρακλείου με αφορμή την άσκηση «EUNOMIA».

Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν οι νέες έρευνες θα προχωρήσουν χωρίς παρεμπόδιση ή εάν το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου θα αποτελέσει ξανά πεδίο έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

«Ελευθερία» Λονδίνου: Αδιέξοδο στο Κυπριακό, νέα εποχή στις σχέσεις Βρετανίας–ΕΕ και τα μηνύματα Ρούμπιο προς την Τουρκία

Στο επίκεντρο του νέου φύλλου της ομογενειακής εφημερίδας η αμετακίνητη στάση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό, οι πολιτικές εξελίξεις στο Ηνωμένο Βασίλειο και η ερμηνεία της επίσκεψης του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στην Αθήνα από τον τουρκικό Τύπο. Ξεχωριστή θέση κατέχουν η 66η επέτειος της Κυπριακής Ανεξαρτησίας και η δυναμική παρουσία των Ελληνοκυπρίων στη βρετανική αυτοδιοίκηση.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Με πλούσια θεματολογία γύρω από τις διεθνείς εξελίξεις, το Κυπριακό, τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις και τη δραστηριότητα της ελληνικής και κυπριακής ομογένειας κυκλοφόρησε την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026 το 1308ο φύλλο της εβδομαδιαίας εφημερίδας «Ελευθερία» του Λονδίνου.

Η έκδοση αναδεικνύει τις διπλωματικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, τις προσπάθειες επαναπροσέγγισης του Ηνωμένου Βασιλείου με την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και τον ενεργό ρόλο του απόδημου ελληνισμού στη δημόσια ζωή της Βρετανίας.

Κυπριακό: Καμία ουσιαστική μετακίνηση από την τουρκική πλευρά

Ένα από τα κεντρικά πολιτικά θέματα της εφημερίδας αφορά τη συνάντηση του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν.

Με τίτλο «Καμία μετακίνηση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό», η «Ελευθερία» επισημαίνει ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε περιορισμένης σημασίας ζητήματα, χωρίς να σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος στον πυρήνα του προβλήματος.

Οι συμφωνίες αφορούν την κοινή παρουσία των δύο ηγετών στο 6ο Δικοινοτικό Φεστιβάλ Ειρήνης στην Πύλα, τη συμμετοχή τους σε συνεδριάσεις τεχνικών επιτροπών και τον προγραμματισμό νέας συνάντησης.

Ωστόσο, σύμφωνα με την εφημερίδα, η τουρκική πλευρά εξακολουθεί να θέτει ως προϋπόθεση για την επανέναρξη των ουσιαστικών συνομιλιών την αποδοχή της λεγόμενης «κυριαρχικής ισότητας».

Το δημοσίευμα στρέφει επίσης την προσοχή στην επικείμενη επίσκεψη της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, και στο ερώτημα αν θα μπορέσει να επανεκκινήσει η διαπραγματευτική διαδικασία πριν ολοκληρωθεί η θητεία του Αντόνιο Γκουτέρες.

Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα και η αντίδραση του τουρκικού Τύπου

Ξεχωριστή θέση στην έκδοση καταλαμβάνει το άρθρο του δημοσιογράφου Χρήστου Κωνσταντινίδη, με τίτλο «Πώς ερμήνευσε η Τουρκία την επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα», το οποίο εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης αντιμετώπισαν τα μηνύματα του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών.

Η ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα και η προβολή της Ελλάδας ως στρατηγικού εταίρου των Ηνωμένων Πολιτειών αποτέλεσαν αντικείμενο σχολιασμού από τουρκικές εφημερίδες και αναλυτές.

Στο επίκεντρο βρίσκονται η αμερικανική στρατηγική στην Ανατολική Μεσόγειο, η ελληνοαμερικανική αμυντική συνεργασία, η ενεργειακή ασφάλεια και η στάση της Ουάσινγκτον απέναντι στις ελληνοτουρκικές διαφορές.

Σε άλλη παρέμβαση της έκδοσης, ο ακαδημαϊκός Αυγουστίνος Αυγουστή θέτει το ερώτημα κατά πόσο οι θετικές δηλώσεις της αμερικανικής πλευράς συνοδεύονται από συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τα ελληνικά και κυπριακά συμφέροντα.

Βρετανία και Ευρωπαϊκή Ένωση: Ανοίγει η συζήτηση για υπέρβαση του Brexit

Στο βρετανικό μέτωπο, η «Ελευθερία» αφιερώνει εκτενές δημοσίευμα στην προσπάθεια της κυβέρνησης του Άντι Μπέρναμ να διαμορφώσει μια νέα σχέση με τις Βρυξέλλες.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός εμφανίζεται να θεωρεί ανεπαρκές το σημερινό πλαίσιο συνεργασίας, υποστηρίζοντας ότι το Brexit προκάλεσε μεγαλύτερη οικονομική ζημιά από τα αναμενόμενα οφέλη.

Η εφημερίδα αναφέρεται στην προγραμματισμένη για τις 20 Νοεμβρίου σύνοδο κορυφής Ευρωπαϊκής Ένωσης–Ηνωμένου Βασιλείου στις Βρυξέλλες, όπου αναμένεται να εξεταστούν νέες συμφωνίες για το εμπόριο, την κινητικότητα των νέων και την οικονομική συνεργασία.

Στη συζήτηση περιλαμβάνονται ακόμη η πιθανότητα στενότερης σύνδεσης της Βρετανίας με την ενιαία αγορά και την τελωνειακή ένωση, καθώς και οι προοπτικές μιας νέας συζήτησης για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας μετά τις επόμενες γενικές εκλογές.

Ουκρανία και Ιράν: Αμυντική συνεργασία και ζητήματα ασφάλειας

Στη διεθνή επικαιρότητα, η εφημερίδα παρουσιάζει τη συνάντηση του Βρετανού πρωθυπουργού με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Λονδίνο.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, βασικά θέματα των συνομιλιών αποτέλεσαν η ενίσχυση της ουκρανικής αεράμυνας, η διάθεση νέων πυραυλικών συστημάτων και η αντιμετώπιση των ρωσικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Παράλληλα, καταγράφονται οι βρετανικές ανησυχίες για πιθανή ιρανική εμπλοκή σε περιστατικό ασφαλείας στη στρατιωτική βάση RAF Fairford, που χρησιμοποιείται από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις. Η εφημερίδα αποδίδει στον Μπέρναμ την εκτίμηση ότι η εμπλοκή των Φρουρών της Επανάστασης είναι «σχεδόν βέβαιη».

Η ομογένεια τίμησε την Κυπριακή Ανεξαρτησία

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην 66η επέτειο της ανακήρυξης της Κυπριακής Ανεξαρτησίας.

Η εφημερίδα καταγράφει την επετειακή εκδήλωση που διοργάνωσαν στο βόρειο Λονδίνο η Κυπριακή Υπάτη Αρμοστεία και η Ελληνική Κυπριακή Αδελφότητα Λονδίνου, παρουσία διπλωματών, εκπροσώπων της Εκκλησίας, της βρετανικής αυτοδιοίκησης και της ομογένειας.

Ο Ύπατος Αρμοστής Κυριακός Κούρος αναφέρθηκε στη σημασία διατήρησης της ιστορικής μνήμης, στην ανάγκη τερματισμού της τουρκικής κατοχής και στη συμβολή της κυπριακής παροικίας στην ενημέρωση της βρετανικής κοινωνίας για το Κυπριακό.

Στην εκδήλωση μίλησαν επίσης ο πρόεδρος της Αδελφότητας Φάνος Θεοφάνους και η δήμαρχος Μπάρνετ Zahra Beg, η οποία περιέγραψε τις εντυπώσεις της από πρόσφατη επίσκεψή της στην κατεχόμενη Μόρφου.

Τιμή στους 17 ομογενείς δημοτικούς συμβούλους

Η Εθνική Κυπριακή Ομοσπονδία Ηνωμένου Βασιλείου τίμησε 17 ομογενείς δημοτικούς συμβούλους, οι οποίοι εξελέγησαν στις τοπικές εκλογές και προσφέρουν στις κοινότητες όπου ζουν.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στις 10 Οκτωβρίου, με συμμετοχή της αναπληρώτριας Υπάτης Αρμοστή Άννας Παπασάββα, του προέδρου της Ομοσπονδίας Χρίστου Καραολή και εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Η παρουσία των Ελληνοκυπρίων σε θεσμικές θέσεις από το Λονδίνο μέχρι το Κάρντιφ και άλλες βρετανικές πόλεις παρουσιάζεται ως σημαντικό κεφάλαιο για την ενίσχυση της πολιτικής εκπροσώπησης της ομογένειας.

Ιστορική μνήμη, ελληνική πολιτική και πολιτισμός

Στις υπόλοιπες σελίδες της έκδοσης παρουσιάζονται ακόμη οι εξελίξεις στην ελληνική πολιτική σκηνή, η συζήτηση για τον περιορισμό της πρόσβασης παιδιών κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς και οι δημοσιογραφικές αναφορές στην αποχώρηση της Κίμπερλι Γκιλφόιλ από την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα.

Ιστορικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το αφιέρωμα στον Παύλο Μελά και τον Μακεδονικό Αγώνα, ενώ η εφημερίδα φιλοξενεί παρουσίαση του βιβλίου της Tanya Liveras Candy για τη ζωή και τη δολοφονία του Ανδρέα Λιβέρα κατά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στη Βομβάη το 2008.

Στην έκδοση περιλαμβάνονται επίσης αφιερώματα στην εκπαιδευτική, πολιτιστική και κοινωνική δραστηριότητα των Ελλήνων και Κυπρίων της Βρετανίας.

Με το νέο της φύλλο, η «Ελευθερία» του Λονδίνου συνδυάζει την ελληνική και κυπριακή επικαιρότητα με τις εξελίξεις στη βρετανική και διεθνή πολιτική σκηνή, δίνοντας παράλληλα χώρο στους ανθρώπους και τους θεσμούς που διατηρούν ζωντανή την παρουσία του ελληνισμού στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο

Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.

Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.

Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.

Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων

Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.

Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.

Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.

Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.

Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας

Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».

Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.

Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.

Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία

Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.

Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.

Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.

Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων

Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.

Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.

Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.

Το αίτημα για τα Corsair

Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.

Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.

Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.

Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή

Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.

Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO6 ώρες πριν

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...

Ιστορία - Πολιτισμός7 ώρες πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...

Αναλύσεις7 ώρες πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...

GEOPOLITICO7 ώρες πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...

GEOPOLITICO8 ώρες πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

Δημοφιλή