Αναλύσεις
‘Εφυγε ο Δαμιανός Βασιλειάδης. Η Ελλάδα του ΠΑΣΟΚ και της μεταπολίτευσης
Με μεγάλη λύπη πληροφορηθήκαμε τον θάνατο, την Πέμπτη που μας πέρασε, του φίλου και συναγωνιστή Δαμιανού Βασιλειάδη, αγωνιστή κατά της απριλιανής δικτατορίας, γραμματέα των Οργανώσεων του ΠΑΚ Δυτ. Γερμανίας την περίοδο 1971-72, ιδρυτικού μέλους του ΠΑΣΟΚ, εκ των συντακτών της Διακήρυξης της 3ης του Σεπτέμβρη. Ο Δαμιανός Βασιλειάδης αποχώρησε από το ΠΑΣΟΚ λόγω των διαφωνιών του το 1977. Εκφράζουμε τα βαθιά μας συλλυπητήρια προς τη σύντροφό του Αγάπη και τα παιδιά τους. Ο Δαμιανός ανάλωσε τη ζωή του στον αγώνα για τη δημοκρατία, για την πατρίδα του και για μια κοινωνία ελευθερίας και ισότητας, από διάφορα μετερίζια. Υπήρξε, εκτός των άλλων, πρωτεργάτης του ποντιακού κινήματος και του κινήματος για τη διεκδίκηση των γερμανικών οφειλών προς την Ελλάδα, ενώ πλούσιο υπήρξε και το συγγραφικό του έργο. Αναδημοσιεύουμε στη συνέχεια, από την ιστοσελίδα “Ανιχνεύσεις”, ένα κείμενό του που νομίζουμε συμπυκνώνει κάπως την άποψή του για την εξέλιξη και του ΠΑΣΟΚ, και της Ελλάδας μετά τη μεταπολίτευση. Η κηδεία του θα γίνει τη Δευτέρα σε στενό κύκλο στου Παπάγου.
Δημήτρης Κωνσταντακόπουλος
7.11.2020***

.
Η 3η του Σεπτέμβρη και η κατάληξή της
31 Αυγούστου 2019
Του Δαμιανού Βασιλειάδη, εκπαιδευτικού, συγγραφέα, ιδρυτικού και ηγετικού στελέχους του ΠΑΚ και του ΠΑΣΟΚ, υπεύθυνου του Κέντρου Μελετών και Διαφώτισης επί ΠΑΚ και ΠΑΣΟΚ και με την ιδιότητά του αυτή υπεύθυνου για την διακήρυξη της 3ης του Σεπτέμβρη, για την οποία προήδρευε και στην συγγραφή της οποίας συνετέλεσε τα μέγιστα.
Παραιτήθηκε το 1977, καταγγέλλοντας τον Ανδρέα Παπανδρέου, ότι πρόδωσε τις αρχές της διακήρυξης: Εθνική Ανεξαρτησία, Λαϊκή Κυριαρχία, Κοινωνική Απελευθέρωση, Δημοκρατικές Διαδικασίες.[1]
Αθήνα, 3.9.2012
Η θετική ή αρνητική πολιτική ενός ατόμου ή κόμματος φαίνεται από το τελικό αποτέλεσμα
Δαμιανός Βασιλειάδης
.
Ι. Οι απαρχές και η εξέλιξη της κακοδαιμονίας στην Ελλάδα
.
Ο Ανδρέας Παπανδρέου «Υπήρξε άριστος εις πάντα τα μαθήματα. Το μόνον μειονέκτημά του, οφειλόμενον αφ’ ενός εις κληρονομικότητα και αφ’ ετέρου εις τους περί αυτόν παράγοντας της αγωγής, είναι ότι είναι πείσμων δημαγωγός, συνεπεία δε τούτου, αποφασίζει ενίοτε να καταφεύγει ενσυνειδήτως εις σοφίσματα ή και εις κενήν λογοκοπίαν. Πείσμα ωσαύτως, αλλά και εμπάθειαν τινά, δεικνύει και εν τη υποστηρίξει των πολιτικών και πολιτειακών του αντιλήψεων….Εάν η υγεία του τον βοηθήσει, ασφαλώς θα απασχολήσει το Πανελλήνιον μίαν ημέραν».
.
Ιωάννης Σταματάκος
.
Τάδε προφητικά έφη ο καθηγητής Ιωάννης Σταματάκος περί του Ανδρέα Παπανδρέου.[2]
.
Επειδή η μεταπολιτευτική πορεία καθορίστηκε σε μεγάλο βαθμό από το ΠΑΣΟΚ, έχει σημασία να αναλύσουμε περαιτέρω αυτή την πορεία και να επισημάνουμε σε ποιο βαθμό και σε τι μέγεθος προσδιόρισε τις μετέπειτα εξελίξεις στην Ελλάδα, για να φθάσουμε σ’ αυτή την παντελή και σε όλα τα επίπεδα κρίση. Γιατί η κρίση δεν είναι μόνο οικονομική, όπως τονίσαμε κατά κόρον, αλλά συγχρόνως κοινωνική, πολιτική και κυρίως πολιτισμική.
Θα παραμείνω λοιπόν στην εξονυχιστική ερμηνεία του φαινομένου.
.
Κανένας τομέας της δημόσιας ζωής δεν έμεινε αλώβητος. Παιδεία, δημόσια διοίκηση, δικαιοσύνη, εκκλησία, στρατός κόμματα, συνδικάτα κ.λπ εκφυλίστηκαν τελείως και απαξιώθηκαν από την κοινωνία.
.
Η διαπλοκή, η διαφθορά, ενώ πριν ήταν «προνόμιο» των ελίτ της οικονομίας και της πολιτικής, τώρα διαπέρασε ως επάρατος νόσος ολόκληρο το κοινωνικό σώμα. Ενώ παλιά υπήρχαν κάποιοι θύλακες αντίστασης σ’ αυτή την παρακμιακή πορεία, όπως δικαιοσύνη, εκκλησία, στρατός, Αριστερά, τελικά τίποτε δεν έμεινε όρθιο, που πάνω του μπορεί να στηριχτεί, ως σανίδα σωτηρίας, ο Έλληνας πολίτης.
.
Η σημερινή κακοδαιμονία, την οποία συνοπτικά περιγράφουμε στα ανωτέρω, οφείλεται κατά βάση σ’ αυτή την πολιτική που διαμόρφωσε και εφάρμοσε το ΠΑΣΟΚ, μετά την μεταπολίτευση, με πρωτεργάτη φυσικά τον Ανδρέα Παπανδρέου.
.
Στο ΠΑΣΟΚ απίθωσε ο ελληνικός λαός τις ελπίδες του για μια άλλη πορεία, που εκφράστηκε με το περίφημο σύνθημα «αλλαγή». Στο ΠΑΣΟΚ εναπόθεσε όλες του τις προσδοκίες για την ακύρωση και ανατροπή όλης της αντιδραστικής μετεμφυλιακής πολιτικής της δεξιάς. Ακούγονται ως τραγική ειρωνεία τα λόγια του Ανδρέα Παπανδρέου, που κολάκευε τον «ώριμο» ελληνικό λαό, για να τον εκμαυλίσει.
.
Τόση ήταν η πειστικότητα των επιχειρημάτων του, ώστε και έμπειροι αριστεροί διανοούμενοι και πολιτικοί έπεσαν θύματα της παραπλανητικής του συνθηματολογίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, ανάμεσα στα άλλα, αποτελεί ο Νίκος Πουλαντζάς, που ισχυριζόταν ότι το ΠΑΣΟΚ διαθέτει ένα «αυθεντικό αριστερό στρατηγικό πρόγραμμα αντιμονοπωλιακών και αντιιμπεριαλιστικών αλλαγών», καθώς και μια «βαθιά διάρθρωση μέσα στους οικονομικό – κοινωνικούς μαζικούς χώρους».[3]
Πιο επιφυλακτικός ήταν στην κρίση του, ένας ευφυής επαγγελματίας επαναστάτης, ο Μιχάλης Ράπτης (Πάμπλο), που και αυτός ωστόσο έπεσε θύμα της συνθηματολογίας του Ανδρέα Παπανδρέου. Έγραψε: «Αυτό το ρεύμα του πιο ριζοσπαστικού αστικού φιλελευθερισμού, το εκπροσώπησε αφενός ο Γ. Παπανδρέου και σε συνέχεια, αλλά και με κάποια σοβαρή υπέρβαση ο Α. Παπανδρέου».[4] Όλα αυτά ηχούν πια τόσο μακάβρια! Αριστεροί επιστήμονες κι’ επαναστάτες έπεσαν θύματα του φτηνού λαϊκισμού του ως μαθητούδια.
.
Λαφυραγώγησε την Αριστερά για ψήφους, πουλώντας της ανέξοδη γι’ αυτόν αριστεροσύνη. [5] Οι συνέπειες του εμφυλίου πολέμου δεν εξαφανίστηκαν. Βέβαια κατέλυσε, κυρίως στην ύπαιθρο την τρομοκρατία της δεξιάς και αποκατέστησε την εθνική αντίσταση, χωρίς ωστόσο να διαλύσει τα εμφυλιοπολεμικά σύνδρομα, που πήραν άλλη μορφή. Η ελληνική κοινωνία διαιρέθηκε σε Πράσινους και Βένετους, για να θυμηθούμε τη εποχή του Ιουστινιανού. Αυτός είναι και ο λόγος που στη δημόσια διοίκηση μπλοκάρονται τα πάντα και τίποτε δε μπορεί να λειτουργήσει. Επιπρόσθετα η αναξιοκρατία κατακυρίευσε τα πάντα. Τελικά όμως απέκτησε κοινά χαρακτηριστικά στο θέμα της καταλήστευσης του κράτους, που θεωρήθηκε ιδιοκτησία τους.
.
Το πρώτο και σημαντικό πρόβλημα δημιουργήθηκε από την εφαρμογή κατ’ ουσίαν των ίδιων αξιών και προτύπων του κράτους της δεξιάς, αλλά σε χειρότερη εκδοχή. Αυτή τη φορά βέβαια με προοδευτικό πρόσημο. Εδώ θα μπει η ερμηνεία, τι σημαίνει καταναλωτικό πρότυπο. Ποιο ήταν αυτό; Απλούστατα ο Ανδρέας Παπανδρέου – και από κει πρέπει να ξεκινήσει κανείς – δημιούργησε σε αντιστοιχία προς το παλιό κομματικό κράτος της δεξιάς, το κομματικό κράτος τους ΠΑΣΟΚ. Άλωσε το κράτος και το μετέβαλε σε κτήμα του κόμματος, σε προσοδοφόρα φλέβα του κομματικού μηχανισμού του κόμματος της «αλλαγής», στο οποίο ενσωμάτωσε αριστερούς, κεντρώους, δεξιούς, ακόμη και πρώην χουντικούς. Εκατοντάδες χιλιάδες τυχοδιώκτες καιροσκόποι μεταβλήθηκαν εν μια νυκτί σε σοσιαλιστές (σοσιαληστές).[6]
.
Με βάση την αναξιοκρατία, την αυταρχική δομή, την αλαζονεία και την απαξίωση κάθε ηθικής αρχής, επέπεσε ο κομματικός μηχανισμός πάνω στο δημόσιο και το καταλήστεψε. Ότι δηλαδή αντιστοίχως είχε κάνει και η «επάρατη» δεξιά. Οι σοσιαλιστές με γιώτα μεταλλάχτηκαν σε σοσιαληστές με ήτα. Οι ίδιες μέθοδοι, οι ίδιες τακτικές. Αποκλειστικός στόχος να παραμένει ο Ανδρέας στην εξουσία, που αποτελούσε διακαή πόθο και αυτοσκοπό.
.
Πολύ αποκαλυπτική είναι η άποψη που εκφράζει ο καθηγητής κοινωνιολογίας και για ένα διάστημα, σύμβουλος του Ανδρέα Παπανδρέου Τζέιμς Πέτρας, που έζησε τα γεγονότα από μέσα και με την ειλικρίνεια που τον διέκρινε αξιολόγησε το φαινόμενο ΠΑΣΟΚ και τους πρωτεργάτες του, αυτή τη φορά αναφερόμενος στον Γιώργο Παπανδρέου και τον Κώστα Σημίτη: : «Ὅσον ἀφορᾶ τόν Γιῶργο Παπανδρέου, ἡ εἰκόνα πού ἀποκόμισα ἦταν ὅτι πρόκειται γιά μιά πολύ ἀδύναμη προσωπικότητα, μέ ἀπόλυτη ἄγνοια σέ ὁλόκληρα ζητήματα ἀναφορικά μέ τόν ἰμπεριαλισμό καί πολύ συνδεδεμένος μέ τόν φιλελευθερισμό. Ὅμως ὁ μεγαλύτερος ἀνταγωνιστής μου ὅσο ἤμουν στήν Ἑλλάδα ἦταν ὁ τότε ὑπουργός Γεωργίας κ. Σημίτης. Σέ συνάντησή μας στό γραφεῖο του διαφωνήσαμε γιά τό ἄν ἡ Ἑλλάδα εἶναι ἐξαρτημένη χώρα – ὅπως ἐγώ ὑποστήριζα – καί συγκρίσιμη μέ τίς χῶρες τοῦ Τρίτου Κόσμου, καί ἀντέτεινε ὅτι ἡ Ἑλλάδα εἶναι μιά εὐρωπαϊκή χώρα μέ στρατηγικό συμφέρον τήν ενσωμάτωσή της στην δυτική Εὐρώπη, κτλ. Τοῦ εἶπα ὅτι ἄν μοῦ βρεῖ μία δυναμική μεγάλη ἑλληνική βιομηχανία, ἄν μοῦ δείξει Εὐρωπαίους πού νά θέλουν συνεργασία μέ ἑλληνικές κρατικές ἐπιχειρήσεις καί νά συνδιαμορφώνουν στρατηγική ἀνάπτυξης σέ μιά βάση ἰσότητας, θά συμφωνοῦσα. «Ἀπό τή στιγμή πού τή χὠρα τήν ἐκμεταλλεύονται οἰκονομικά οἱ ξένοι σέ συνεργασία μέ τήν ντόπια ὀλιγαρχία, τό σχῆμα σας δέν ἔχει σχέση μέ τήν πραγματικότητα», τοῦ εἶπα. Μοῦ ἦταν ξεκάθαρο πώς ὁ Σημίτης ἡγεῖτο τῆς δεξιᾶς πτέρυγας τοῦ ΠαΣοΚ, μέ προσανατολισμό στήν νατοϊκή – ἀμερικανικοευρωπαϊκή ἔνταξη, παρά τά μακροπρόθεσμα στρατηγικά προβλήματα μιᾶς τέτοιας ἐπιλογῆς γιά μιά ὑπανάπτυκτη χώρα σάν τήν Ἑλλάδα…
.
Τό ΠαΣοΚ ἔκτοτε κινήθηκε στήν κατεύθυνση πού ἔδειξε ὁ Σημίτης, μάλιστα πολύ πέρα ἀπό τήν σοσιαλδημοκρατία, στή φιλελεύθερη ἀτζέντα, ἀκολουθώντας τήν πορεία τῶν ἄλλων σοσιαλδημοκρατικῶν κομμάτων τῆς Ἰσπανίας, τῆς Πορτογαλίας, τῆς Ἰταλίας, τῆς Γαλλίας. Γιά νά φτάσουμε στόν Γιῶργο Παπανδρέου πού ἐνσαρκώνει τά χειρότερα χαρακτηριστικά αὐτῆς τῆς ἱστορίας. Ἕνας ἡγέτης ἄκρως συνδεδεμένος μέ τίς ΗΠΑ, ὅπως ὁ παπποῦς του. Συνεργάστηκαν μέ τούς Ἀμερικανούς, εἶναι ὑπεύθυνοι γιά τήν παράδοση τοῦ Ὀτζαλάν στήν Ἀφρική, πολύ βαθειά μπλεγμένοι στήν ὑπονόμευση τῆς θέσης τῆς Κύπρου καί στόν βομβαρδισμό τῆς Γιουγκοσλαβίας τή στιγμή πού ὁ ἑλληνικός λαός ἦταν σέ ποσοστό 95% ἐναντίον τῆς πολιτικῆς αὐτῆς.
.
Μποροῦμε λοιπόν συμπερασματικά νά ποῦμε ὅτι ἀπό τόν καιρό πού ἤμουν ἐγώ ἐκεῖ, τό ΠαΣοΚ ἐξελίχτηκε ἀπό μιά λαϊκιστική πολιτική του 80 σέ ἕνα φιλελεύθερο κόμμα καί μεταλλάχθηκε περαιτέρω σέ πελάτη τοῦ ἰμπεριαλισμοῦ, μέ βαθειές, πολύ ἐκτεταμένες ρίζες στήν διαφθορά. Νομίζω ὅτι πέρα ἀπό τήν δεξιά στροφή τοῦ ΠαΣοΚ εἶναι ἡ βαθειά διαφθορά, εἰδικά τό πρότζεκτ τῶν Ὀλυμπιακῶν Ἀγώνων πού δημιούργησε μία οἰκονομική ἔρημο πού θά βαρύνει τήν Ἑλλάδα γιά πολλά χρόνια. Ἦταν μιά βαθειά ἠθική ἐκφύλιση πού ἔφερε πίσω τήν δεξιά Νέα Δημοκρατία. Σκεφθεῖτε τό 1981 ὅταν ἡ Δεξιά ἔχασε τίς ἐκλογές, ἦταν ἀπολύτως χωρίς ἠθικό, πολύ ἀδύναμη καί μειοψηφική. Τό ΠαΣοΚ ἦταν πού τῆς ἐπέτρεψε νά ἀνασυγκροτηθεῖ καί νά ξανακερδίσει ἐφόσον δέν ἄγγιξε τήν βάση τῆς Οἰκονομίας καί τῶν ΜΜΕ. Τό ΠαΣοΚ σήμερα εἶναι νομίζω αὐτό πού ἔλεγε ὁ Γεώργιος Παπανδρέου: ὀ ἀρχηγός καί οἱ πελάτες».[7]
.
Έτσι κατακλύστηκε το ΠΑΣΟΚ από δεκάδες χιλιάδες επιτήδειους καιροσκόπους από δεξιά και αριστερά, που το μόνο «ιδανικό» που τους διαπότιζε ως συνεκτικός κρίκος ήταν η ιδιοτέλεια ή και η αυταπάτη (ίσως για ένα διάστημα και για μικρή κατηγορία Ελλήνων πολιτών) ότι επρόκειτο πράγματι για ένα κόμμα της αλλαγής. Άλλοι πάλι, γνήσιοι αγωνιστές της Αριστεράς, προκειμένου να φύγει η επάρατος δεξιά, δεν υπολόγιζαν τις παγίδες, που επεφύλαγε το μέλλον. Άλλοι πάλι, λίγοι αυτοί, όταν διαπίστωσαν την απάτη, αποχώρησαν από μόνοι τους. Βέβαια υπήρχαν στις γραμμές του και υπάρχουν ακόμη αφελείς,[8] που θέλουν να πιστεύουν σ’ αυτό, για συναισθηματικούς και άλλους λόγους ή που αρνούνται να αποδεχτούν ότι το ΠΑΣΟΚ έχει μεταλλαχθεί σ’ ένα αντιλαϊκό, νεοφιλελεύθερο κόμμα ή, το χειρότερο απ’ όλα, πιστεύουν ακόμη ότι μπορεί κάτι να αλλάξει. Οι τελευταίοι ή είναι υποκριτές τυχοδιώκτες ή ασυγχώρητα ηλίθιοι.
.
Ολόκληρος πακτωλός χρημάτων από τη φορολογία και τα κοινοτικά προγράμματα, διοχετεύθηκαν στην εξυπηρέτηση ημετέρων και τη διασπάθιση σε καταναλωτικά αγαθά, δημιουργώντας έναν επίπλαστο παράδεισο. Το γνωστό και συνάμα γελοίο και υποκριτικό των τρωκτικών: «Επί Ανδρέα Παπανδρέου φάγαμε ψωμί!».[9] Και δεν έφθανε μόνο αυτό, αλλά το ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου, κατασπατάλησε και τα χρήματα που προσπορίστηκε από τον επαχθή εξωτερικό δανεισμό για να φτιάξει αυτή την κοινωνία της πλαστής αφθονίας με δανεικά και να εξαπατά με τον τρόπο αυτό τον Έλληνα ψηφοφόρο, τον οποίο εξαγόραζε, για να τον ψηφίζει, υποθηκεύοντας το μέλλον των παιδιών του και των επερχόμενων γενεών. Εξάντλησε όλη τη δυναμική του Κινήματος, χωρίς κανένα αναπτυξιακό σχέδιο, καμία παραγωγική προοπτική και καμία στρατηγική, ενώ είχε τα πάντα στη διάθεσή του και τίποτε δεν μπορούσε να του αντισταθεί.
.
Οι επενδύσεις στην πραγματική οικονομία σχεδόν ανύπαρκτες. Η αποβιομηχάνιση πλήρης, εφόσον ο πακτωλός των χρημάτων διατέθηκε ή μάλλον σκορπίστηκε και εξανεμίστηκε για την κατανάλωση και άγρα ψήφων.
.
Σε ερώτηση του Τζέιμς Πέτρας στον Ανδρέα Παπανδρέου, ότι εκλέχτηκε για να αλλάξει το σύστημα, ακριβώς λόγω αυτής της κρίσης και πως όταν αποκατασταθεί ο καπιταλισμός η πολιτική και οικονομική αντιπολίτευση θα είναι πιο σθεναρή, ανταπάντησε ότι «η οικονομία είναι πολύ αδύναμη για να στηρίξει ένα σοσιαλιστικό καθεστώς» και πρόσθεσε πως «η εργατική τάξη ενδιαφέρεται μόνο για την κατανάλωση και όχι για επενδύσεις στον εκσυγχρονισμό της οικονομίας».[10]
.
Επιπλέον το κρίσιμο θέμα ήταν και η επιλογή της ηγεσίας, που μόνο της προσόν ήταν η υποταγή στην θέληση του αρχηγού. Διαφωνία στην εξουσία του Ανδρέα Παπανδρέου σήμαινε καθαίρεση και αποπομπή. Γι’ αυτό και ο Σάκης Καράγιωργας είχε πει το περίφημο: «Σοσιαλισμός δεν γίνεται χωρίς σοσιαλιστές»
.
Και όχι μόνο αυτό, αλλά ανέλαβε το κράτος του ΠΑΣΟΚ τις υπερχρεωμένες επιχειρήσεις, δήθεν για να τις εξυγιάνει και τις μεταπούλησε μετά φτηνά στους ιδιώτες επιχειρηματίες, αν δεν είχαν χρεοκοπήσει τελικά και δεν υπήρχε δυνατότητα σωτηρίας. Και πέρα απ’ όλα αυτά, που ήταν και το χειρότερο, δημιούργησε μια παρασιτική καταναλωτική νοοτροπία, βασισμένη πια στη διαπλοκή, τη διαφθορά και την πλήρη αναξιοκρατία. Και όλα αυτά στο όνομα του λαού και της «προοδευτικής παράταξης», με πρόσημο το σοσιαλισμό! Τελείως κυνικά ηχεί ο απατηλός του λόγος, με τον οποίο παραμύθιαζε τον ελληνικό λαό, αποκαλώντας τον ώριμο, για να κολακεύει την εγωπάθειά του.
.
Το θέμα της ψυχολογίας, που περιφρονούσε η Αριστερά στο σύνολό της έως πρόσφατα, παίζει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της νοοτροπίας και της συμπεριφοράς των ανθρώπων. Τους διαμορφώνει πολλές φορές τη συνείδηση και επιπλέον δημιουργεί το απαραίτητο ψυχολογικό περιβάλλον για τα κοινωνικά και πολιτικά δρώμενα.
.
Μια πρόσφατη συνέντευξη της κυρίας Σακοράφα στην Αυγή αναφέρεται σ’ αυτό το ψυχολογικό σύμπλεγμα που χρήζει πραγματικά μιας περεταίρω ερμηνείας, με αφορμή το μνημόνιο και την στάση του Γιώργου Παπανδρέου.
.
Γράφει η κ. Σακοράφα: «Θα μου επιτρέψεις μια ερμηνεία που η βάση της είναι ψυχολογική, αλλά η ανάπτυξή της πολιτικής.
.
Είχαμε ποτέ φανταστεί ότι ένας πρωθυπουργός θα έφτανε σε τέτοιο σημείο;
.
Φανταστείτε έναν κύριο Καραμανλή ή έναν κύριο τάδε από το ΠΑΣΟΚ να βάζει την Ελλάδα σ’ αυτή τη μέγγενη. Την ίδια στιγμή θα γινόταν επέλαση, θα στήνονταν οδοφράγματα και ζήτημα είναι εάν το ελικόπτερο θα προλάβαινε.
.
Είναι τυχαίο που ένα επίθετο, τίποτε άλλο, μόνο ένα επίθετο, το επίθετο Παπανδρέου, «κρατάει μια ολόκληρη παράταξη δέσμια των επιλογών του;
.
Εδώ ακριβώς απαντά η ψυχολογία. Είναι κατά την άποψή μου το συλλογικό ασυνείδητο μιας ολόκληρης παράταξης, που ξεπερνά τα στενά όρια του ΠΑΣΟΚ, που ακριβώς μετά μια σειρά γεγονότων (έπειτα από ήττα στον Εμφύλιο, ξερονήσια, καραμανλισμός και ανάκτορα, δικτατορία και πάλι εξορίες, ξανά καραμανλισμός), για πρώτη φορά νομιμοποιήθηκε ως συλλογική πολιτική οντότητα στην Ελλάδα με τον Ανδρέα Παπανδρέου. Απέκτησε πολιτική υπόσταση, όταν επί μισό αιώνα υπόσταση είχαν μόνο οι δοσίλογοι, οι χαφιέδες και οι υπάλληλοι των Αγγλοαμερικανών.
.
Είναι αυτή η σχέση του κόσμου με τον Ανδρέα Παπανδρέου, η ωστική δύναμη της οποίας διέσωζε τον απόγονό του. Είναι όμως και η ίδια ωστική δύναμη που τον αποκαθήλωσε».[11]
.
Πραγματικά η κ. Σακοράφα προσπαθεί να εξηγήσει, γιατί δεν κατακρημνίζεται από το βάθρο του το είδωλο του Ανδρέα Παπανδρέου, μια ερμηνεία που ανέλυσα διεξοδικά στα δύο προηγούμενα κεφάλαια. Και μιλάμε για είδωλο, γιατί η πραγματικότητα είναι τελείως διαφορετική, απ’ αυτήν που θέλουν να υποβάλουν στο υποσυνείδητό μας οι διαπλεκόμενοι και τα μέσα μαζικής παραπληροφόρησης του Έλληνα, ταϊζοντάς τον κουτόχορτο.
.
Τέλος την τελική κρίση και ετυμηγορία για τον Ανδρέα εξέφρασε ένας στενός του συνεργάτης και παλαίμαχος βουλευτής της Ένωσης Κέντρου και του ΠΑΣΟΚ, ο Γιάννης Αλευράς, ο οποίος σε στιλ εξομολόγησης διατύπωσε την αποκαλυπτική φράση: «Ο Ανδρέας Παπανδρέου είναι απαράδεκτος, είναι επικίνδυνος, είναι ο ολετήρας του έθνους, είναι….είναι....».[12]
.
ΙΙ. Τα αποτελέσματα της πολιτικής των διαδόχων του Ανδρέα Παπανδρέου
.
Το παράδειγμα της αλλαγής από την ανάποδη ακολούθησε και η κυβέρνηση Μητσοτάκη, από την οποία βέβαια δεν είχαμε αξιώσεις να συμπεριφερθεί διαφορετικά.[13]
.
Η κυβέρνηση του Κώστα Σημίτη, προχώρησε σε ένα ακόμη αποφασιστικό βήμα: Τα έδωσε όλα στους διαπλεκόμενους και στα εξωθεσμικά κέντρα εντός και εκτός Ελλάδας, απλώς για να τον στηρίξουν στην εκλογή του ως πρωθυπουργό, αξίωμα που ονειρευόταν ακόμη από την εποχή του Ομίλου Παπαναστασίου το 1962.[14]
.
Γεγονός είναι ότι τον ίδιο τον Κώστα Σημίτη και όλους τους χθεσινούς πρωτοκλασάτους ανέδειξε ο ίδιος ο Ανδρέας Παπανδρέου. Πολλοί από άγνοια, αλλά και από σκοπιμότητα το αποκρύβουν, γιατί άλλοι από συμφέρον και άλλοι γιατί τον πίστεψαν, ευνοήθηκαν ποικιλοτρόπως. Έτσι εξαιρούν εκείνον από την κριτική τους και αναφέρονται μόνο στους διαδόχους του, στους οποίους ασκούν κριτική, ενώ ο πρώτος διδάξας, όπως απέδειξα, ήταν ο Ανδρέας Παπανδρέου.
.
Όλοι αυτοί θα πρέπει να γνωρίζουν – και οι περισσότεροι το γνωρίζουν – ότι αυτή τη γενιά και την ηγετική ομάδα των επίδοξων σοσιαλκαιροσκόπων ανέδειξε ο Ανδρέας Παπανδρέου. Τα υπόλοιπα ανέλαβαν στη συνέχεια οι διαπλεκόμενοι. (οι γνωστοί πια και μη εξαιρετέοι νταβαντζήδες εντός και εκτός Ελλάδας).
.
Εκτός απ’ όλα τα άλλα που έπραξαν οι προηγούμενοι, ο Κ. Σημίτης έβαλε εμπρός συστηματικά (είχε αρχίσει νωρίτερα) την εκποίηση της δημόσιας περιουσίας (τα ασημικά του δημοσίου, όπως λέγεται και τα οποία η σημερινή κυβέρνηση Παπαδήμου στις 13.2.2012 ψήφισε στη Βουλή με το νέο μνημόνιο και τη δανειακή σύμφαση, που μέσω του αγγλικού δικαίου υποθηκεύει την δημόσια και ιδιωτική περιουσία στους ξένους, αλλά και στου ντόπιους εκμεταλλευτές, που συμπράττουν με τους ξένους, στη ληστεία του αιώνα, όπως θα την ονόμαζα.
.
Το χειρότερο όμως απ’ όλα είναι ότι επί εποχής της «ισχυρής Ελλάδας» του Σημίτη (αμέτοχος δεν ήταν από την εποχή εκείνη και ο Γιώργος Παπανδρέου καθόλου, ως άμεσος συνεργάτης του σε κρίσιμα υπουργεία τότε), διορίστηκαν κατά χιλιάδες στις κρατικές υπηρεσίες, στα πανεπιστήμια και στις καίριες θέσεις των ιδρυμάτων της πολιτείας, κυρίως δηλαδή στους ιδεολογικούς μηχανισμούς του κράτους, οι λεγόμενοι «εκσυγχρονιστές». Όλοι αυτοί οι αναθεωρητές της ελληνικής ιστορίας, από την Αριστερά και τη δεξιά και απ’ όλο το πολιτικό φάσμα, που κύριο μέλημα και κύριος στόχος τους ήταν και είναι (γι’ αυτό εξάλλου πληρώνονται οι περισσότεροι με παχυλές αμοιβές από τα χρήματα του φορολογούμενου Έλληνα (ανίδεου) πολίτη, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις ΜΚΟ), να αποδομήσουν το έθνος –κράτος, προς χάριν της παγκοσμιοποίησης και της Νέας Τάξης. Εξ ου και το συγκεκριμένο αποτέλεσμα του ξεπουλήματος της Ελλάδας στους δανειστές μας.
.
Είναι όλοι αυτοί που αποτελούν τη «σ υ μ μ α χ ί α τ ω ν π ρ ο θ ύ μ ω ν», αυτών δηλαδή που ένα αόρατο υπερατλαντικό χέρι, βοηθά να ανελίσσονται ακαδημαϊκά και σε θέσεις κλειδιά των ιδεολογικών μηχανισμών του συστήματος. Είναι κοινό μυστικό ότι μέλη της συμμαχίας των πρόθυμων, έχει εγκαταστήσει το χέρι του Σόρος σε όλα τα Α.Ε.Ι. με τη βοήθεια των «ιδρυμάτων» του. Το δέλεαρ είναι η ανέλιξη σε καθηγητικές βαθμίδες και τα συνέδρια. Γι’ αυτό μιλάμε για δ ι α ν ό η σ η τ η ς π α -ρ α κ μ ή ς.
.
Και φτάνουμε στο τελικό στάδιο της «σοσιαλιστικής» πολιτικής, μετά το διάλειμμα του Κωνσταντίνου Καραμανλή, που συνέχισε πιστά την πορεία αυτή σε όλα τα μέτωπα, να έχουμε πια οφθαλμοφανή τα σημάδια της εθνομηδενιστικής πολιτικής του Γιώργου Παπανδρέου και του ΠΑΣΟΚ με συνειδητά και μεθοδευμένα στρατηγικό σχέδιο για τη διάλυση του έθνους – κράτους και τη δημιουργία μιας πολυπολιτισμικής και συνάμα πολυεθνικής κοινωνίας, τύπου ΗΠΑ. (και μάλλον χειρότερα, γιατί εκεί τουλάχιστον σέβονται ή αναγκάζονται να σεβαστούν τη σημαία τους). Στόχος που επιδιώκει η νεοφιλελεύθερη και ανάλγητη παγκοσμιοποίηση.
.
Το περίεργο είναι ότι, ενώ στο παρελθόν την πολιτική αυτή υπηρετούσε η εκσυγχρονιστική και ανανεωτική Αριστερά, στην πρωτοπορία μπήκε ακάθεκτο το ΠΑΣΟΚ και οι ανανεωτικοί ακολουθούν ασθμαίνοντες! [15]
.
Ως τώρα νόμιζε η Αριστερά ότι το έθνος – κράτος υπερασπίζονται οι εκπρόσωποι του κεφαλαίου ΠΑΣΟΚ και Νέα Δημοκρατία κυρίως, δηλαδή οι εκπρόσωποι της αστικής τάξης της πατρίδας μας. Δεν συνειδητοποίησαν ότι η εθνικοφροσύνη τους και τα κροκοδείλια δάκρυα για την πατρίδα και το έθνος ήταν απλά εθνοκάπηλα προσχήματα για να απατούν τους Έλληνες πατριώτες, ενώ στην ουσία το μόνο που τους ενδιέφερε είναι το ξεπούλημά της Ελλάδας με ένα περιτύλιγμα εθνικό.
.
Δεν συνειδητοποίησε η Αριστερά ότι η ελληνική παρασιτική και ξενόδουλη με το αζημίωτο αστική τάξη της πατρίδας μας είναι εκείνη που πρωτοστατεί στην κατάργηση του έθνους – κράτους και των αξιών που αυτό αντιπροσωπεύει. Δεν συνειδητοποίησαν ή δεν ήταν ικανοί λόγω ιδεοληψίας να καταλάβουν (αυτή είναι η καλύτερη εκδοχή της δικής τους ευθύνης) ότι ταυτίζονται μαζί τους στην καταστροφή του έθνους – κράτους και τον αφανισμό του, που όμως αποτελεί την μόνη ανασχετική δύναμη και το μόνο ανάχωμα στην παγκοσμιοποιημένη, νεοφιλελεύθερη πολιτική, στην πολιτική με ένα λόγο της οικονομίας της αγοράς.
.
Αλλά τι θέλει τέλος πάντων αυτή η κυρίαρχη ιδεολογία της αστικής τάξης, της οποίας διαπρύσιοι κήρυκες είναι οι «εκσυγχρονιστές» και αναθεωρητές όλων των πολιτικών αποχρώσεων και χρωμάτων;
.
Είναι ειλικρινά ένα δύσκολο πρόβλημα, που ό ανύποπτος και ταλαιπωρημένος από την καθημερινότητα Έλληνας πολίτης είναι δύσκολο να το ξεδιαλύνει και το κατανοήσει. Και αν το κατανοήσει, είναι δύσκολο να αντιδράσει, γιατί οι άλλοι έχουν όλα τα μέσα στη διάθεσή τους, για να του κάνουν πλύση εγκεφάλου και του αποσπάσουν την συναίνεση, ενώ αυτός μπορεί και να αφανιστεί. (ηθικά, οικονομικά κ.λπ).
.
Το σύστημα δεν ανέχεται τη διαφορετικότητα, όπως τονίσαμε επανειλημμένα, για να μας γίνει συνείδηση. Δε μπορεί να είναι άτιμο και να αναγνωρίζει έντιμους. Θα προσπαθήσει να τους «νουθετήσει», για να προσαρμοστούν ή θα τους περιθωριοποιήσει, αν τελικά δεν τους συντρίψει (οικονομικά, ψυχολογικά, πολιτικά κ.λπ).
.
Η προπαγάνδα, που εδράζεται στην κρατική στήριξη, τους διαπλεκόμενους (ΜΜΕ) και τις μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ), που χρηματοδοτούνται πλουσιοπάροχα για το εθνομηδενιστικό τους έργο, (βλ. Σόρος) δεν αφήνουν περιθώρια να ακουστεί στην ελληνική κοινωνία η άλλη άποψη, που είναι σχεδόν απαγορευμένη στο δημόσιο βίο. Πέραν τούτου ασκείται και η σχετική ιδεολογική τρομοκρατία: Όποιος δεν είναι μαζί μας, είναι η άποψη, ρίπτεται στο πυρ το εξώτερον, ως ακροδεξιός, εθνικιστής, ρατσιστής και πάει λέγοντας. Συμβιβασμένοι που είναι, δεν ανέχονται να υπάρχουν επαναστάτες. Δεν είναι τυχαίο, που ο Μάνος Χατζηδάκις που είχε το θάρρος της γνώμης του και την έλεγε ευθαρσώς χωρίς να φοβάται, αν τον χαρακτηρίσουν δεξιό κ.λπ, είπε κάποτε (πιθανόν από την προσωπική του εμπειρία) ότι «επαναστάτης είναι, όποιος δε συμβιβάζεται!».[16]
.
Το χειρότερο είναι ότι δημιουργείται πλήρης σύγχυση, γιατί αυτές οι απόψεις εκφράζονται και διακηρύσσονται επιπλέον από την « αυτοπροσδιοριζόμενη προοδευτική και αριστερή διανόηση» και τις υποτιθέμενες εκ προοιμίου «προοδευτικές και αριστερές δυνάμεις» (ΠΑΣΟΚ, ΚΚΕ, ΣΥΡΙΖΑ) του τόπου! [17]
.
[1] Τα κείμενα που ακολουθούν έχουν γραφτεί από παλιά, αλλά η εγκυρότητά τους παραμένει αναλλοίωτη. Η όλη ιστορία του ΠΑΚ και του ΠΑΣΟΚ, για όποιον έχει ενδιαφέρον να μάθει την αλήθεια, καταγράφεται αναλυτικά στο βιβλίο μου: Οι θεωρητικές βάσεις της Ένωσης Κέντρου του ΠΑΚ και του ΠΑΣΟΚ και η πρακτική τους κατάληξη, εκδ. «Εναλλακτικές Εκδόσεις», Αθήνα, 2007. Στο βιβλίο: Δημοκρατικός Σοσιαλισμός ή το ο όραμα του ΠΑΚ και του ΠΑΣΟΚ και η εφαρμογή του στην πράξη, εκδ. «Εναλλακτικές Εκδόσεις», Αθήνα 2006. Στην μελέτη: Η κοσμοθεωρητική βάση της 3ης του Σεπτέμβρη, Εκδ. «Γόρδιος», Αθήνα 2015 και σε πολλά άρθρα και αναλύσεις.
.
[2] Απόσπασμα από έναν ελεύθερο χαρακτηρισμό του Ανδρέα Παπανδρέου, {ετών 16, μηνών 8, ημερών 16}, που συντάχθηκε από τον καθηγητή της Στ. τάξεως του Πειραματικού Σχολείου του Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Ιωάννη Σταματάκο, κατά το σχολικό έτος 1936 -7. Η μετέπειτα εξέλιξη του ανδρός επιβεβαίωσε πλήρως τους χαρακτηρισμούς του καθηγητή, που ήταν φυσικά για την τότε εποχή πολύ προσεκτικός και επιφυλακτικός στις εκτιμήσεις του. Το απόσπασμα προέρχεται από το αρχείο του Θέμη Τσιγκερίδη.
.
[3] Βλ. το άρθρο του στην εφημ. «Τα Νέα», με τίτλο: «Μπορεί να γίνει η ενότητα των δυνάμεων της αλλαγής», 12/4/1978.
.
[4] Βλ. Ανδρέας Γ. Παπανδρέου, 31 χρόνια πολιτικής δημιουργίας, πρόλογος Μιχάλη Ράπτη, εισαγωγή και επιμέλεια Χρήστος Χαλαζιάς, εκδ. «Ελληνικά Γράμματα», Αθήνα 1996, σ. 9.
.
[5] Θα προσθέσω ορισμένα ακόμη μερικά στον κατάλογο της πολιτικής του Ανδρέα Παπανδρέου στον τομέα αυτόν: «…Το ΠΑΣΟΚ έσπασε τον ‘τσαμπουκά’ του χωροφύλακα στην επαρχία και έβαλε στο κοινωνικό και πολιτικό γίγνεσθαι έναν ολόκληρο κόσμο, που ανέκαθεν ήταν στο περιθώριο. Τέλος ανέτρεψε το μονοκομματικό κράτος της δεξιάς, καταργώντας συγχρόνως το καθεστώς των πολιτικών και κοινωνικών διακρίσεων (κοινωνικά φρονήματα κ.λπ). Σ’ αυτό δεν υπάρχει αμφιβολία. Από την άλλη όμως πρέπει να κατανοήσουμε ότι οι μέθοδες του συστήματος άλλαξαν. Όσα δεν απέδιδαν πια (κοινωνικά φρονήματα, αποκλεισμοί κ.λπ) εγκαταλείφθηκαν για να δώσουν τη θέση τους σε άλλες πιο αποδοτικές και λειτουργικές μεθόδους για το αστικό σύστημα». Βλ. Δαμιανός Βασιλειάδης, Ο μύθος του Ανδρέα, ή οι θεωρητικές βάσεις της Ένωσης Κέντρου, του ΠΑΚ και του ΠΑΣΟΚ και η πρακτική τους κατάληξη, εκδ. «Εναλλακτικές εκδόσεις», Αθήνα 2007, σ. 389.
.
[6] Πολλοί χουντικοί μεταλλάχτηκαν σε σοσιαλιστές (σοσιαληστές), όπως ο πρόξενος του Μονάχου Οικονόμου, ο οποίος επί χούντας συνετέλεσε στην αφαίρεση της ιθαγένειάς μου και ο οποίος επί ΠΑΣΟΚ προβιβάστηκε σε Πρέσβη. Δεν είναι φυσικά το μόνο παράδειγμα, αλλά το πιο χειροπιαστό.
.
[7] Βλ. Συνέντευξη του Τζέιμς Πέτρας στην εφημ. «Αντιφωνητής», 5 Απριλίου 2010.
.
[8] Μια τέτοια περίπτωση π.χ. είναι και του φίλου και συντρόφου μου Μιχάλη Χαραλαμπίδη, ο οποίος στις κριτικές μου απέναντι του για τον Ανδρέα Παπανδρέου, ισχυριζόταν ότι όλοι οι άλλοι φταίνε εκτός βέβαια από τον ίδιο τον Ανδρέα Παπανδρέου. Όταν πια αντιλήφθηκε ότι ο κύριος υπεύθυνος ήταν ο ίδιος ο Ανδρέας Παπανδρέου, για τις αρνητικές εξελίξεις σ’ όλα τα μέτωπα, ήταν πλέον αργά. Για περισσότερα μπορεί ο ενδιαφερόμενος να ανατρέξει στα βιβλία μου: «Δημοκρατικός Σοσιαλισμός ή το όραμα του ΠΑΚ και του ΠΑΣΟΚ και η εφαρμογή του στην πράξη» και το: «Ο μύθος του Ανδρέα ή οι θεωρητικές βάσεις της Ένωσης Κέντρου του ΠΑΚ και του ΠΑΣΟΚ και η πρακτική τους κατάληξη», εκδ. «Εναλλακτικές εκδόσεις», καθώς και σε άρθρα και αναλύσεις μου για το ΠΑΣΟΚ που περιλαμβάνονται στο ιστολόγιό μου: www.damonpontos.gr
.
[9] Το γεγονός ότι τώρα δεν έχουμε ούτε ψωμί και αυτό οφείλεται σε μέγιστο βαθμό στην πολιτική Ανδρέα Παπανδρέου και στη συνέχεια όλων των άλλων κυβερνήσεων, με τελευταίο εκτελεστή τον γιό του Γιώργο Παπανδρέου, δεν το συνειδητοποιούν οι γραμματείς και φαρισαίοι υποκριτές. Τις βάσεις, (η αλήθεια είναι καμιά φορά αδυσώπητη) έθεσε ο ίδιος ο Ανδρέας Παπανδρέου. Για να ακολουθήσει στη συνέχεια ο Κώστας Σημίτης και όλος ο φαύλος κύκλος, που ταλανίζει σήμερα – και δεν γνωρίζουμε ακόμη πόσο χρονικό διάστημα – την ελληνική κοινωνία.
.
[10] Βλ. Τζέϊμς Πέτρας, ό.π.
.
[11] Απόσπασμα από συνέντευξη της Σοφίας Σακοράφας στην εφημ. «Αυγή», 19/12/2010.
.
[12] Βλέπε, Γιάννης Καψής, Ζεϊμπέκικο και κόκα κόλα, Για να ανατείλει ο ήλιος πρέπει να δύσε»ι και υπότιτλο, «Όταν η διαπλοκή έγινε ιδεολογία», εκδ. «Λιβάνης», Αθήνα 2005, σ. 331 – 332. «Ολετήρας» για όσους δεν κατανοούν το νόημα της λέξης σημαίνει «καταστροφέας, αφανιστής, εξ ου και η λέξη «όλεθρος».
.
[13] Αυτός ήταν ο λόγος που εγκατέλειψε τους συντρόφους του της Δημοκρατικής Άμυνας και προσκολλήθηκε επί χούντας στον Ανδρέα Παπανδρέου το 1969. Και όχι μόνο αυτό, αλλά όταν ο Ανδρέας Παπανδρέου διέγραψε τους συντρόφους του της Δημοκρατικής Άμυνας, ανάμεσα στους οποίους και τον Σάκη Καράγιωργα, δεν τόλμησε να πάρει θέση, αλλά βρήκε δικαιολογία στα αδικαιολόγητα, φεύγοντας στη Γερμανία, έως ότου ξεχαστεί το γεγονός. Τελικά ήμουν ο μόνος στο ΠΑΣΟΚ που αντιστάθηκε σε όλες τις διαγραφές και το θεωρώ μεγάλη μου τιμή.
.
[14] Σε μια μελέτη μου προσπαθώ να αναλύσω το φαινόμενο θεωρητικά, εμβαθύνοντας στις αιτίες του, πέρα από τα φαινόμενα. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ανατρέξουν στο ιστολόγιό μου, όπου ερευνώ την ουσία του προβλήματος, με τίτλο: «Διεθνισμός και παγκοσμιοποίηση». Βλ. και σχετικό άρθρο του Λαοκράτη Βάσση στο κυριακάτικο Παρόν (31.1.2010) με τίτλο «Το νέο παγιδευτικό δίπολο: εθνικισμός – αποεθνοποίηση».
.
[15] Συμβιβασμένοι που είναι, δεν ανέχονται να υπάρχουν επαναστάτες. Δεν είναι τυχαίο, που ο Μάνος Χατζηδάκις που είχε το θάρρος της γνώμης του, χωρίς να φοβάται, αν το χαρακτηρίσουν δεξιό κ.λπ, είπε κάποτε (πιθανόν οδηγούμενος από την προσωπική του εμπειρία) ότι «επαναστάτης είναι, όποιος δε συμβιβάζεται!».
.
[16] Ένας τέτοιος επαναστάτης είναι και ο Μίκης Θεοδωράκης. Μπορεί κατά τα άλλα να του καταλογίσει κανείς το άλφα και το βήτα, άμα θέλει. Όμως ο Μίκης Θεοδωράκης έχει κατοχυρώσει την υστεροφημία του και τίποτε δεν μπορεί να την κλονίσει πια!
.
[17] Ακόμη και αυτός ο Μίκης Θεοδωράκης δεν εξαιρέθηκε από το ιδεολογικό πογκρόμ. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Μίκης, στη γνωστή του απάντηση στην κ. Θάλεια Δραγώνα, διαβλέπει και προβλέπει, ότι η πατρίδας μας αντιμετωπίζει για πρώτη φορά το μεγαλύτερο κίνδυνο στη μακραίωνα ιστορία της, δηλαδή τον αφανισμό της.
.
Πηγή:www.anixneuseis.gr
.
GEOPOLITICO
Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση
Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ και εξετάζει τη σύγκρουση συμφερόντων γύρω από το LNG και τον Κάθετο Διάδρομο.
Τις εξελίξεις γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, τον ανταγωνισμό για τη διακίνηση φυσικού αερίου προς την Ευρώπη και την ενίσχυση της συνεργασίας με την Ινδία ανέδειξε ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στην εκπομπή «Direct News». Στο επίκεντρο της ανάλυσής του βρέθηκε η ανάγκη η Αθήνα να προχωρήσει τους ενεργειακούς και αμυντικούς σχεδιασμούς της, απέναντι στην προσπάθεια της Άγκυρας να ενισχύσει τον περιφερειακό της ρόλο.
Κεντρικό θέμα αποτέλεσε η πληροφορία που μετέφερε ο παρουσιαστής για την υποβολή αιτήματος από τη Nexans προς τις ελληνικές αρχές, προκειμένου να κινηθεί η διαδικασία έκδοσης NAVTEX για τις εργασίες του Great Sea Interconnector.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, ακολουθεί η εξέταση του αιτήματος από την αρμόδια διυπουργική επιτροπή, η εισήγηση προς τον υπουργό Εξωτερικών και, μετά την έγκριση, η προώθησή του στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας για την έκδοση της σχετικής αναγγελίας. Ο ίδιος τοποθέτησε τις πιθανές εξελίξεις στα τέλη Οκτωβρίου ή στις αρχές Νοεμβρίου, επικαλούμενος πληροφορίες από πηγές του.
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας υποστήριξε επίσης ότι, βάσει της ενημέρωσης που διαθέτει, δεν έχει υποβληθεί αντίστοιχο αίτημα αδειοδότησης προς την Τουρκία. Περιέγραψε ως διαφορετικό ζήτημα την ενημέρωση των χωρών της περιοχής για τις εργασίες και κάλεσε την ελληνική κυβέρνηση να προχωρήσει στο επόμενο βήμα, χωρίς να αφήσει περιθώριο επιβολής τουρκικών απαιτήσεων.
Η ενεργειακή σύγκρουση πίσω από τη διπλωματία
Μεγάλο μέρος της εκπομπής αφιερώθηκε στην αναφερόμενη απομάκρυνση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ από την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα και στον τρόπο με τον οποίο την παρουσίασαν τουρκικά μέσα ενημέρωσης.
Ο παρουσιαστής μετέφερε δημοσιεύματα της Hürriyet και του Haber Global, επισημαίνοντας ότι επιχειρούν να συνδέσουν την εξέλιξη με ενδεχόμενη υποβάθμιση της Ελλάδας και αλλαγή των ισορροπιών στην Ανατολική Μεσόγειο. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι αυτή αποτελεί τουρκική ανάγνωση και δεν αποδεικνύει από μόνη της μεταστροφή της αμερικανικής πολιτικής.
Στη δική του ανάλυση, το ουσιαστικό διακύβευμα βρίσκεται στον ανταγωνισμό για το LNG και στις υποδομές μεταφοράς φυσικού αερίου προς την ευρωπαϊκή αγορά. Συνέδεσε τον ελληνικό Κάθετο Διάδρομο με τις κινήσεις της τουρκικής BOTAŞ και τις συνεργασίες της με αμερικανικές ενεργειακές εταιρείες, εκτιμώντας ότι η Άγκυρα επιδιώκει μεγαλύτερο μερίδιο στη διακίνηση και εμπορία αερίου.
Η Τουρκία, όπως ανέφερε, επιχειρεί να αξιοποιήσει αγωγούς, εγκαταστάσεις LNG, αποθηκευτικούς χώρους και διασυνδέσεις, ώστε να εξελιχθεί σε περιφερειακό κέντρο αναδιανομής ενέργειας. Κατά τον ίδιο, αυτή η επιδίωξη δημιουργεί ανταγωνιστικές πιέσεις προς τους ελληνικούς σχεδιασμούς.
Παράλληλα, εξέφρασε ανησυχία για το ενδεχόμενο παρατεταμένης μεταβατικής περιόδου στην αμερικανική πρεσβεία. Αντιπαρέβαλε την πολιτική πρόσβαση που αποδίδει στον Τομ Μπάρακ στην Άγκυρα με την ανάγκη η Αθήνα να διαθέτει συνομιλητή με εμπειρία και επιρροή στην Ουάσιγκτον.
Στο πλαίσιο της συζήτησης για πιθανή διαδοχή, αναφέρθηκε στα ονόματα των Γκας Μπιλιράκη, Τζον Κατσιματίδη και Τζον Τζορτζ, παρουσιάζοντάς τα ως ονόματα που ακούγονται και εκφράζοντας προτίμηση για τον Μπιλιράκη.
Ελλάδα, Κύπρος και Ινδία: Από τις επαφές στη βιομηχανική συνεργασία
Ξεχωριστή θέση είχε η προσέγγιση Ελλάδας–Ινδίας, με αφορμή τις επαφές του Ινδού αξιωματούχου Ρατζές Κουμάρ Σινγκ στην Αθήνα, έπειτα από την παρουσία του στην Κύπρο.
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε στη συνάντηση με τον Θανάση Δαβάκη και στην επίσκεψη στον Ναύσταθμο Σαλαμίνας, δίνοντας έμφαση στις συζητήσεις για την αμυντική βιομηχανία και την ανάπτυξη κοινών πρωτοβουλιών. Εκτίμησε ότι η συνεργασία μπορεί να αποκτήσει συγκεκριμένο τεχνολογικό και βιομηχανικό περιεχόμενο, ακόμη και μέσα από συμπαραγωγές οπλικών συστημάτων.
Για την κυπριακή διάσταση, στάθηκε στην επίσκεψη του Ινδού αξιωματούχου στην Πράσινη Γραμμή και στην προβολή εικόνων από τη διχοτομημένη Λευκωσία σε ινδικά μέσα. Κατά την εκτίμησή του, η ανάδειξη των συνεπειών της τουρκικής εισβολής έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία.
Συνέδεσε, επίσης, τις αμυντικές επαφές με τον οικονομικό διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης, τον IMEC. Υποστήριξε ότι το Νέο Δελχί αντιμετωπίζει την Ελλάδα και την Κύπρο ως κρίσιμους εταίρους για την πρόσβασή του στην ευρωπαϊκή αγορά, μέσα από ένα πλέγμα λιμενικών, εμπορικών και στρατηγικών συνεργασιών.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη Θεσσαλονίκη, την οποία παρουσίασε ως λιμάνι που διεκδικεί σημαντικό ρόλο στη μεταφορά ινδικών εμπορευμάτων προς τα Βαλκάνια. Τόνισε, πάντως, ότι ένας τέτοιος σχεδιασμός προϋποθέτει αναβάθμιση των υποδομών και αξιόπιστη εμπορευματική σιδηροδρομική σύνδεση.
Τριβές ανάμεσα σε Άγκυρα και Μπακού
Η εκπομπή εξέτασε ακόμη τις εντάσεις που, σύμφωνα με τον παρουσιαστή, καταγράφονται στις σχέσεις Τουρκίας–Αζερμπαϊτζάν, με αφορμή το ζήτημα της μαντίλας στα σχολεία.
Ο ίδιος περιέγραψε αντιδράσεις από τουρκικούς κυβερνητικούς κύκλους και απαντήσεις από την αζερική πλευρά, η οποία επικαλείται τον κοσμικό χαρακτήρα του κράτους και απορρίπτει παρεμβάσεις στα εσωτερικά της. Εκτίμησε ότι η αντιπαράθεση αναδεικνύει όρια στην τουρκική επιρροή επί του Μπακού.
Ταυτόχρονα, απέρριψε τις αναφορές περί πραξικοπήματος και καθόδου στρατού στους δρόμους, αναφέροντας ότι σχετικά βίντεο που κυκλοφόρησαν ήταν προϊόντα τεχνητής νοημοσύνης. Οι τριβές που περιέγραψε παρουσιάστηκαν ως ένδειξη πίεσης στη σχέση των δύο χωρών, χωρίς να τεκμηριώνουν από μόνες τους οριστική στρατηγική ρήξη.
Ο Καπετανίδης στην Israel Hayom και η αμυντική σχέση με το Ισραήλ
Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στάθηκε ιδιαίτερα στο άρθρο του αρχισυντάκτη του Geopolitico.gr, Χρήστου Κωνσταντινίδη, στην Israel Hayom, με αναφορά στη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και στην ιστορία του Νίκου Καπετανίδη.
Ανέδειξε τη σημασία της παρουσίασης σε ισραηλινό μέσο της δράσης του Πόντιου δημοσιογράφου, ο οποίος κατέγραφε τις διώξεις και τις σφαγές και οδηγήθηκε στην αγχόνη από το κεμαλικό καθεστώς. Αναφέρθηκε επίσης στην παρουσία του Τοπάλ Οσμάν στο άρθρο και στη σύνδεσή του με τη βία σε βάρος ελληνικών και αρμενικών πληθυσμών.
Στη συνέχεια παρουσίασε βασικά σημεία ανάλυσης του Σάι Γκαλ για την αμυντική συνεργασία Ελλάδας–Ισραήλ, δίνοντας έμφαση στην εκτίμηση ότι η Ελλάδα αποκτά ευρύτερο στρατηγικό και βιομηχανικό ρόλο, πέρα από την αγορά εξοπλισμών.
Χρήστος Κωνσταντινίδης: Η Τουρκία αρνείται να λογοδοτήσει για τα δικά της εγκλήματα
Λιβύη και «Γαλάζια Πατρίδα»
Στο κλείσιμο, ο παρουσιαστής εξέφρασε ανησυχία για τις εξελίξεις στη Λιβύη και το ενδεχόμενο περαιτέρω κινήσεων γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Κάλεσε την Αθήνα να αξιοποιήσει τη διπλωματική της επιρροή και τον ρόλο της στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τέλος, μετέφερε πληροφορίες για χρονική μετάθεση του τουρκικού νομοσχεδίου περί «Γαλάζιας Πατρίδας», συνδέοντάς την με την αναμονή των ελληνικών αποφάσεων για τον GSI. Κατά την εκτίμησή του, η αναβολή αποτελεί τακτικό χειρισμό της Άγκυρας, η οποία παρακολουθεί τις επόμενες κινήσεις της Αθήνας.
Αναλύσεις
Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;
Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που θα συνδέει πολιτισμό, παραγωγή, υποδομές και αποτροπή βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης.
Την απόσταση ανάμεσα στους επαίνους για τον ελληνικό πολιτισμό και στην έμπρακτη υποστήριξη των ελληνικών θέσεων ανέδειξαν ο Σταύρος Καλεντερίδης και η Μάγδα Αθανασιάδου στην εκπομπή της 14ης Οκτωβρίου. Με αφετηρία την ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα, η συζήτηση επεκτάθηκε στον ανταγωνισμό για τους εμπορικούς και ενεργειακούς διαδρόμους και στον κίνδυνο η Ελλάδα να περιοριστεί σε έναν δευτερεύοντα μεταφορικό ρόλο στον IMEC.
Η Αθανασιάδου, εκπαιδευτικός και υποψήφια διδάκτωρ του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ, υποστήριξε ότι η πολιτιστική κληρονομιά αποτελεί συντελεστή εθνικής ισχύος. Η αξιοποίησή της, όμως, προϋποθέτει ένα κράτος που μπορεί να τη συνδέσει με συγκεκριμένες πολιτικές, παραγωγική οικονομία και υπεράσπιση της κυριαρχίας του.
Η ελληνική κληρονομιά ως εργαλείο πολιτικής
Αναλύοντας την ομιλία Ρούμπιο, η προσκεκλημένη επισήμανε ότι η επίκληση της αρχαίας Ελλάδας από ξένες δυνάμεις υπηρετεί συχνά σύγχρονες πολιτικές επιδιώξεις. Στη δική της ανάγνωση, ο Αμερικανός υπουργός αξιοποίησε έννοιες όπως η δημοκρατία, η αριστεία, η φιλοπατρία και η θυσία, συνδέοντάς τες με τον διεθνή ρόλο των ΗΠΑ.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σημασία της αριστείας στην αρχαία ελληνική πόλη. Όπως εξήγησε, οι ξεχωριστές ικανότητες ενός ανθρώπου αποκτούσαν αξία μέσα από την υπηρεσία προς την κοινότητα. Η διάκριση αυτή, κατά την ίδια, είναι απαραίτητη για να κατανοηθεί το περιεχόμενο των αρχαιοελληνικών αναφορών και να αποφεύγεται η προσαρμογή τους στις εκάστοτε πολιτικές σκοπιμότητες.
Ο Καλεντερίδης συνέδεσε τη συζήτηση με τη χρήση του όρου «αριστεία» στην ελληνική πολιτική ζωή, ασκώντας έντονη κριτική στην κυβέρνηση για την απόσταση που, όπως υποστήριξε, χωρίζει τη σχετική ρητορική από την πραγματικότητα.
Η κριτική για Κύπρο και ελληνοτουρκικά
Το βασικό σημείο της κριτικής της Αθανασιάδου ήταν ότι οι αναφορές στην εθνική ταυτότητα και στην υπεράσπιση των συμφερόντων των κρατών δεν συνοδεύτηκαν, κατά την εκτίμησή της, από αντίστοιχες σαφείς τοποθετήσεις υπέρ των ελληνικών θέσεων.
Η ίδια χαρακτήρισε τις απαντήσεις Ρούμπιο στα ελληνοτουρκικά ως τήρηση ίσων αποστάσεων και επέκρινε την απουσία σαφούς αναφοράς στη στρατιωτική κατοχή στην Κύπρο και στα θαλάσσια δικαιώματα των νησιών. Υποστήριξε ότι η γενική προτροπή για αποφυγή σύγκρουσης αφήνει εκτός συζήτησης ήδη συντελεσμένες παραβιάσεις και τις συνέπειές τους.
Ο Καλεντερίδης συμφώνησε με αυτή την αποτίμηση, τονίζοντας την αντίφαση που εντοπίζει ανάμεσα στην αξιοποίηση του ελληνικού πολιτιστικού συμβολισμού και στην αντιμετώπιση των ελληνικών ζητημάτων κυριαρχίας.
Η Αθανασιάδου έστρεψε, πάντως, το βάρος στην ελληνική ευθύνη. Η στάση των ξένων δυνάμεων πρέπει να οδηγεί τη χώρα σε καλύτερη οργάνωση της δικής της στρατηγικής. Η ιστορική κληρονομιά, όπως σημείωσε, οφείλει να λειτουργεί ως οδηγός για το παρόν και το μέλλον, αποφεύγοντας την προγονοπληξία και την αυτάρκεια των επαίνων.
IMEC: Το κρίσιμο ζήτημα είναι ποιος σχεδιάζει
Στο δεύτερο μεγάλο σκέλος της εκπομπής, οι δύο συνομιλητές συζήτησαν τον διάδρομο διασύνδεσης Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης και τη θέση που μπορεί να διεκδικήσει η Ελλάδα.
Ο Καλεντερίδης εξέφρασε ανησυχία για αναλύσεις και σχεδιασμούς που, όπως ανέφερε, αναδεικνύουν την Ιταλία και την Τεργέστη, παραμερίζοντας την ελληνική διαδρομή. Συνέδεσε αυτόν τον κίνδυνο με την κατάσταση του ελληνικού σιδηροδρόμου, επιρρίπτοντας βαριές πολιτικές ευθύνες στην κυβέρνηση για τις ελλείψεις του δικτύου και την τραγωδία των Τεμπών.
Η Αθανασιάδου επικεντρώθηκε στο περιεχόμενο της ελληνικής συμμετοχής. Με βάση τις αναλύσεις που επικαλέστηκε, ο IMEC αφορά ένα σύνθετο σύστημα μεταφορών, τεχνολογίας, ψηφιακών υποδομών και ασφάλειας. Συνεπώς, το ζητούμενο για μια χώρα είναι να έχει λόγο στις υπηρεσίες, στα πρότυπα και στις τεχνολογικές συνεργασίες που θα καθορίζουν τη λειτουργία του.
«Αν γίνουμε το γαϊδουράκι του IMEC», ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας τον κίνδυνο μιας συμμετοχής περιορισμένης στη μεταφορά φορτίων. Στην ανάλυσή της, η γεωγραφική θέση χρειάζεται υποδομές, τεχνογνωσία και δυνατότητα προστασίας τους για να αποδώσει ουσιαστικό στρατηγικό όφελος.
Οι επιφυλάξεις για τα σενάρια γύρω από την Γκίλφοϊλ
Η συζήτηση επεκτάθηκε στον Κάθετο Διάδρομο και στα σενάρια που ο Καλεντερίδης συνέδεσε με την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ και ανταγωνιστικά συμφέροντα στην περιοχή.
Η Αθανασιάδου διατύπωσε ρητή επιφύλαξη ως προς την εξαγωγή συμπερασμάτων για παρασκηνιακές μεθοδεύσεις. Επισήμανε ότι δεν διαθέτει πρόσβαση στα κέντρα αποφάσεων και ότι ούτε τα δημοσιεύματα που συζητούν τέτοια ενδεχόμενα επιτρέπουν βεβαιότητες. Έθεσε ως ουσιαστικό ερώτημα το πώς δρα η ίδια η Ελλάδα μέσα σε αυτόν τον ανταγωνισμό.
Πολιτισμός, παραγωγή και αποτροπή
Επικαλούμενη τη σκέψη του Παναγιώτη Κονδύλη, η προσκεκλημένη υποστήριξε ότι η οικονομία, η πολιτική και η στρατιωτική ισχύς συνδέονται στενά. Έδωσε έμφαση στην παραγωγική ανασυγκρότηση, στην αμυντική βιομηχανία, στην έρευνα και στην καινοτομία, καθώς και στην ανάγκη ενός κράτους ικανού να αποτρέπει τον πόλεμο.
Παράλληλα, ανέδειξε τη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας, τη συνεργασία με την ομογένεια, τα θερινά σχολεία και τις πανεπιστημιακές ανταλλαγές ως πεδία άσκησης πολιτιστικής πολιτικής. Ο Καλεντερίδης μετέφερε σχετικές εμπειρίες από τη Βοστόνη, περιγράφοντας ενδιαφέρον ακαδημαϊκών για συνεργασίες στην Ελλάδα και εμπόδια στην υλοποίησή τους.
Ξεχωριστή αναφορά έγινε στη Θεσσαλονίκη και στις δυνατότητές της ως βαλκανικού κέντρου εκπαίδευσης και συνεργασίας. Η Αθανασιάδου συνέδεσε αυτές τις προοπτικές με τη λειτουργία των μεταφορικών υποδομών και την αξιοποίηση των νέων επιστημόνων. Η θέση που διατύπωσε ήταν σαφής: ο πολιτισμός αποτελεί οργανικό μέρος της εθνικής στρατηγικής και χρειάζεται θεσμούς, ανθρώπους και υποδομές για να μετατραπεί σε ισχύ.
GEOPOLITICO
EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας
Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και τα ναρκωτικά μέχρι τον χρυσό, τους πολύτιμους λίθους και τα όπλα, τα δίκτυα λαθρεμπορίου στις παραμεθόριες περιοχές Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν φέρονται να λειτουργούν με την ανοχή ή και τη συμμετοχή παραγόντων των κρατικών μηχανισμών. Η παράνομη οικονομία δεν αποτελεί απλώς εγκληματική δραστηριότητα, αλλά μηχανισμό επιβίωσης, πολιτικής επιρροής και ελέγχου ολόκληρων περιοχών.
Μια διαφορετική διάσταση του λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν αναδεικνύει ο αναλυτής πληροφοριών και ειδικός σε ζητήματα αντιτρομοκρατίας Ajmal Sohail, σε άρθρο γνώμης που δημοσιεύθηκε στις 14 Οκτωβρίου 2026 στο EurAsia Review.
Με τίτλο «Why Powerful Interests Continue To Protect Smuggling Networks Across Iran, Pakistan, And Afghanistan», ο Sohail υποστηρίζει ότι το λαθρεμπόριο στην περιοχή δεν επιβιώνει μόνο εξαιτίας της αδυναμίας των κρατών να ελέγξουν τα σύνορά τους. Αντιθέτως, σύμφωνα με την ανάλυσή του, έχει εξελιχθεί σε μια παραοικονομία που εξυπηρετεί οικονομικά, πολιτικά και στρατηγικά συμφέροντα ισχυρών παραγόντων.
Το σημαντικότερο στοιχείο της προσέγγισής του είναι ότι αμφισβητεί την παραδοσιακή αντίληψη σύμφωνα με την οποία τα κράτη επιθυμούν να καταπολεμήσουν το λαθρεμπόριο, αλλά δεν διαθέτουν τα απαραίτητα μέσα.
Όπως υποστηρίζει, σε αρκετές περιπτώσεις τμήματα της κρατικής διοίκησης, των τελωνειακών υπηρεσιών και των μηχανισμών ασφαλείας αποκομίζουν οφέλη από τη διατήρηση αυτής της κατάστασης.
Βαλουχιστάν: Η καρδιά μιας τεράστιας παράνομης οικονομίας
Στο επίκεντρο βρίσκεται το Βαλουχιστάν, η εκτεταμένη περιοχή που συνδέει γεωγραφικά το Πακιστάν με το Ιράν και το Αφγανιστάν.
Πρόκειται για έναν χώρο ιδιαίτερης στρατηγικής σημασίας, ο οποίος χαρακτηρίζεται από οικονομική υπανάπτυξη, περιορισμένη κρατική παρουσία, εθνοτικές και φυλετικές αντιπαραθέσεις και μακροχρόνια δράση ένοπλων οργανώσεων.
Σύμφωνα με το EurAsia Review, μέσα σε αυτό το περιβάλλον έχουν δημιουργηθεί δίκτυα που διακινούν καύσιμα, ναρκωτικά, όπλα, ξυλεία, πολύτιμους λίθους, χρυσό, μάρμαρο και άλλα εμπορεύματα.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο Bahramcha, στην αφγανική επαρχία Χελμάντ, καθώς και στον διάδρομο Shin Nari, στην περιοχή Arghistan του Αφγανιστάν. Τα συγκεκριμένα σημεία περιγράφονται ως σημαντικοί κόμβοι που συνδέουν τοπικούς διακινητές με μεγαλύτερα περιφερειακά και διεθνή εμπορικά δίκτυα.
Η ιδιαιτερότητα αυτών των κυκλωμάτων είναι η δυνατότητά τους να προσαρμόζονται στις επιχειρήσεις καταστολής.
Όταν οι αρχές ενισχύουν τους ελέγχους στο λαθρεμπόριο καυσίμων, οι διακινητές μπορούν να στραφούν σε άλλες πηγές κέρδους, όπως οι πολύτιμοι λίθοι ή τα μεταλλεύματα. Όταν αυξάνεται η πίεση στη διακίνηση ναρκωτικών, ενισχύεται η δραστηριότητα σε διαφορετικούς τομείς του παράνομου εμπορίου.
Αυτή η διαφοροποίηση, επισημαίνει ο αναλυτής, καθιστά τα δίκτυα εξαιρετικά ανθεκτικά.
Οι καταγγελίες για εμπλοκή στρατιωτικών και υπηρεσιών ασφαλείας
Το πλέον αιχμηρό σημείο του δημοσιεύματος αφορά τον ρόλο κρατικών παραγόντων στην προστασία του λαθρεμπορίου.
Ο Sohail υποστηρίζει ότι η διακίνηση μεγάλων φορτίων καυσίμων, ξυλείας, χρυσού και άλλων εμπορευμάτων μέσα από αυστηρά επιτηρούμενες παραμεθόριες ζώνες δύσκολα θα μπορούσε να πραγματοποιείται σε τέτοια κλίμακα χωρίς κάποιο επίπεδο θεσμικής ανοχής.
Κατά την εκτίμησή του, τμήματα τοπικών διοικήσεων, συνοριακών δυνάμεων, τελωνείων, υπηρεσιών πληροφοριών και παραγόντων που συνδέονται με στρατιωτικούς μηχανισμούς ενδέχεται να αποκομίζουν οφέλη από τη συγκεκριμένη οικονομική δραστηριότητα.
Οι μηχανισμοί που περιγράφει περιλαμβάνουν τη διαφθορά, την επιλεκτική εφαρμογή της νομοθεσίας, την άτυπη φορολόγηση παράνομων φορτίων και την πολιτική προστασία συγκεκριμένων δικτύων.
Ιδιαίτερα στο πακιστανικό Βαλουχιστάν, ο αναλυτής υποστηρίζει ότι ορισμένοι παράγοντες ασφαλείας μπορεί να αντιμετωπίζουν το λαθρεμπόριο όχι μόνο ως πηγή οικονομικού κέρδους, αλλά και ως εργαλείο διαχείρισης των σχέσεων με τοπικές φυλές και ομάδες επιρροής.
Με αυτόν τον τρόπο διαμορφώνεται μια αντίφαση: ενώ επισήμως το πακιστανικό κράτος χαρακτηρίζει το λαθρεμπόριο απειλή για την εθνική ασφάλεια, ορισμένοι παράγοντες φέρονται να θεωρούν ότι η παράνομη οικονομία συμβάλλει στη διατήρηση τοπικών ισορροπιών.
Πρέπει να σημειωθεί ότι το άρθρο αποτελεί ανάλυση γνώμης και δεν παραθέτει συγκεκριμένες δικαστικές αποφάσεις ή ονομαστικά στοιχεία αξιωματούχων που να αποδεικνύουν κάθε επιμέρους ισχυρισμό περί εμπλοκής κρατικών υπηρεσιών.
Γιατί οι επιχειρήσεις καταστολής δεν έχουν μόνιμο αποτέλεσμα
Σύμφωνα με τον Sohail, η διατήρηση αυτών των συμφερόντων εξηγεί γιατί πολλές επιχειρήσεις κατά του λαθρεμπορίου αποδεικνύονται προσωρινές.
Οι αρχές ανακοινώνουν συλλήψεις, κατασχέσεις και εντατικοποίηση των συνοριακών ελέγχων, ωστόσο οι υποδομές και οι σχέσεις που επιτρέπουν στο παράνομο εμπόριο να λειτουργεί συχνά παραμένουν άθικτες.
Οι διακινητές αλλάζουν διαδρομές, χρησιμοποιούν νέους μεσάζοντες και μεταφέρουν τις δραστηριότητές τους σε γειτονικές περιοχές.
Κατά τον αναλυτή, αυτό το φαινόμενο μπορεί να υποδηλώνει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις ο πραγματικός στόχος δεν είναι η πλήρης εξάλειψη του λαθρεμπορίου, αλλά ο έλεγχος και η ρύθμισή του από όσους διαθέτουν ισχύ στο τοπικό σύστημα.
Ιρανικά καύσιμα, χρυσός και πολύτιμοι λίθοι
Σημαντικό οικονομικό σκέλος της παράνομης δραστηριότητας αποτελεί η διακίνηση ιρανικών καυσίμων προς το Πακιστάν.
Η διαφορά στις τιμές και οι ιδιαίτερες συνθήκες της περιφερειακής αγοράς δημιουργούν κίνητρα για τη μεταφορά καυσίμων εκτός των νόμιμων εμπορικών μηχανισμών.
Ο Sohail επισημαίνει ότι η δραστηριότητα αυτή υπονομεύει την επίσημη αγορά ενέργειας του Πακιστάν, ενώ δημιουργεί σημαντικά έσοδα για τα δίκτυα των διακινητών.
Παράλληλα, ο χρυσός και οι πολύτιμοι λίθοι προσφέρουν δυνατότητες αποθήκευσης πλούτου και μεταφοράς αξίας έξω από το τραπεζικό σύστημα.
Αυτή η πρακτική έχει ιδιαίτερη σημασία για οικονομικούς παράγοντες που επιδιώκουν να παρακάμψουν χρηματοπιστωτικούς περιορισμούς ή κυρώσεις.
Το παράνομο εμπόριο ξυλείας, μαρμάρου και όνυχα συμπληρώνει την εικόνα μιας οικονομίας που λειτουργεί σε μεγάλο βαθμό εκτός των επίσημων φορολογικών και ρυθμιστικών μηχανισμών.
Η σύνδεση του λαθρεμπορίου με τις ένοπλες οργανώσεις
Η ανάλυση προχωρά πέρα από το οικονομικό επίπεδο και εξετάζει τις επιπτώσεις στην περιφερειακή ασφάλεια.
Οι ίδιοι διάδρομοι που χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά εμπορευμάτων μπορούν να αξιοποιηθούν για τη διακίνηση όπλων, χρημάτων και προσώπων που σχετίζονται με ένοπλες ή εξτρεμιστικές οργανώσεις.
Σύμφωνα με τον Sohail, τα εγκληματικά κυκλώματα και οι βίαιοι μη κρατικοί δρώντες δεν λειτουργούν πάντοτε ανεξάρτητα μεταξύ τους.
Μπορούν να χρησιμοποιούν κοινές υποδομές μεταφορών, άτυπα χρηματοπιστωτικά συστήματα, μεσάζοντες και διεφθαρμένους κρατικούς παράγοντες.
Αυτό σημαίνει ότι η παράνομη οικονομία μπορεί να δημιουργεί ένα περιβάλλον από το οποίο επωφελούνται οργανώσεις που επιδιώκουν την αποσταθεροποίηση της περιοχής.
Δεν συνεπάγεται, πάντως, ότι κάθε διακινητής ή κάθε τοπική κοινότητα που εξαρτάται από το άτυπο εμπόριο συνδέεται με την τρομοκρατία. Η ανάλυση αναδεικνύει κυρίως την ύπαρξη κοινών διαδρομών και μηχανισμών που μπορούν να αξιοποιηθούν από διαφορετικούς παράνομους δρώντες.
Το μεγάλο παράδοξο: Το λαθρεμπόριο ως μέσο επιβίωσης
Μία από τις σημαντικότερες επισημάνσεις του άρθρου αφορά την κοινωνική διάσταση του φαινομένου.
Σε πολλές παραμεθόριες περιοχές, η επίσημη οικονομία δεν μπορεί να προσφέρει επαρκείς θέσεις εργασίας ή σταθερά εισοδήματα.
Ως αποτέλεσμα, χιλιάδες οικογένειες εξαρτώνται άμεσα ή έμμεσα από το διασυνοριακό εμπόριο, τις μεταφορές, τις αποθήκες, τις υπηρεσίες προστασίας και τα άτυπα χρηματοπιστωτικά δίκτυα.
Η ξαφνική εξάλειψη αυτών των δραστηριοτήτων, χωρίς τη δημιουργία νόμιμων οικονομικών εναλλακτικών, θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές κοινωνικές αντιδράσεις.
Κατά τον Sohail, αυτή η εξάρτηση αποτελεί ακόμη έναν λόγο για τον οποίο κρατικοί και τοπικοί παράγοντες αποφεύγουν την πλήρη σύγκρουση με το παράνομο οικονομικό σύστημα.
Μία εκτεταμένη καταστολή θα μπορούσε να στερήσει το εισόδημα από ολόκληρες κοινότητες και να ενισχύσει τις δυνατότητες στρατολόγησης εγκληματικών ή ένοπλων οργανώσεων.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο τα σύνορα, αλλά η διακυβέρνηση
Το βασικό συμπέρασμα της ανάλυσης είναι ότι το λαθρεμπόριο στη μεθόριο Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποκλειστικά με περισσότερες περιπολίες, συνοριακούς φράχτες και συλλήψεις.
Ο αναλυτής θεωρεί αναγκαία τη δημιουργία πραγματικών μηχανισμών λογοδοσίας, την αντιμετώπιση των σχέσεων διαφθοράς και πολιτικής προστασίας, καθώς και την ανάπτυξη νόμιμων οικονομικών δραστηριοτήτων στις παραμεθόριες περιοχές.
Η γεωπολιτική σημασία αυτής της προσέγγισης είναι ιδιαίτερη.
Σε μια περιοχή όπου συνυπάρχουν μακροχρόνιες συγκρούσεις, αδύναμοι διοικητικοί μηχανισμοί, ισχυρές τοπικές δομές εξουσίας και διεθνή οικονομικά συμφέροντα, το λαθρεμπόριο μπορεί να λειτουργεί ως παράλληλο σύστημα διακυβέρνησης.
Δεν αποτελεί απλώς μια παρανομία που διαπράττεται εναντίον του κράτους. Σύμφωνα με τον Sohail, σε ορισμένες περιπτώσεις συντηρείται ακριβώς επειδή εξυπηρετεί συμφέροντα ανθρώπων που βρίσκονται κοντά στους μηχανισμούς κρατικής εξουσίας.
Το κεντρικό ερώτημα που θέτει το δημοσίευμα δεν είναι γιατί οι κυβερνήσεις αδυνατούν να σταματήσουν τα κυκλώματα, αλλά ποιοι ωφελούνται από τη διατήρησή τους.
Και όσο οι οικονομικές και πολιτικές συνθήκες που τα προστατεύουν παραμένουν αναλλοίωτες, το τρίγωνο Ιράν–Πακιστάν–Αφγανιστάν θα εξακολουθεί, κατά την εκτίμηση του αναλυτή, να αποτελεί χώρο όπου το οργανωμένο έγκλημα, η τοπική εξουσία και οι ανάγκες επιβίωσης των πληθυσμών διαπλέκονται.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας