Ακολουθήστε μας

Γενικά θέματα

Περί γερμανικής κυριαρχίας (τι είναι και τι δεν είναι)

Δημοσιεύτηκε στις

Lordon Frédéric ,
[Νάτσιος Ηλίας (μτφ)]

Με κύριο άξονα την επικείμενη εκδίκαση στη
Γερμανία της συνταγματικότητας των προγραμμάτων Ευρωπαϊκού Μηχανισμού
Σταθερότητας και Οριστικών Νομισματικών Συναλλαγών, ο Frédéric Lordon
διερευνά την γερμανική οικονομική ηγεμονία στην Ευρωζώνη και αποκαλύπτει
τα τρωτά της : όχι μόνο την αδυναμία της αλλά και –αναπάντεχα- την
απροθυμία της να ηγεμονεύσει.


Έχει, άραγε, σκοπό να
συνειδητοποιήσει, κάπως σύντομα, η Γερμανία την κλιμακούμενη δυσαρέσκεια
που επικρατεί όχι μόνο στον ευρωπαϊκό Νότο – τον οποίο, ούτως ή άλλως,
απαξιώνει λόγω κάποιου είδους « οικονομικού ρατσισμού » – αλλά και στην
καρδιά της Ευρώπης και ιδιαίτερα στην Γαλλία ; Γιατί όσο και αν
εκθειάζεται η ιερότητα του « γαλλογερμανικού άξονα » είναι αναπόφευκτο
να μην αναδυθούν κάποιες επώδυνες αλήθειες, αρχικά στο περιθώριο όπου
εκεί σχετικά εύκολα μπορεί να αμφισβητηθούν, αλλά σύντομα πολύ ευρύτερα
στο προσκήνιο. Η Ευρώπη η οποία υποτίθεται ότι διέπεται από την αρχή της
ισότητας των λαών, βρίσκεται σήμερα κάτω από την κυριαρχία ενός μόνο εξ
αυτών – με τη σιωπηρή ανοχή, είναι αλήθεια, του άτολμου « ισότιμου
εταίρου » της, της Γαλλίας. Έτσι διαμορφώνεται η παρούσα θλιβερή
ευρωπαϊκή πραγματικότητα. Ωστόσο, χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή όταν
αναφερόμαστε στη « Γερμανική κυριαρχία », γιατί ακόμη και αν το γεγονός
αυτό καθεαυτό επιβεβαιώνεται, η κατανόησή του χρήζει περαιτέρω
εξηγήσεων [1].
Και πρώτα απ’ όλα τι εννοούμε « η Γερμανία » ; Διότι δεν
είναι πάντοτε οι ίδιες οντότητες που αλληλεπιδρούν με τους διάφορους
παράγοντες που καθορίζουν την ιδέα της « κυριαρχίας ». Αναφερόμαστε, για
παράδειγμα, στη βιομηχανική κυριαρχία ; Αν ναι, τότε δεν μιλάμε για την
κυριαρχία της Γερμανίας-έθνους αλλά της Γερμανίας-κεφαλαίου, δηλαδή του
γερμανικού κεφαλαίου, γεγονός που συνεπάγεται αρκετές διαφορές. Οι
γερμανικές επιχειρήσεις, έρμαια της τάσης τους για ανάπτυξη ως
χαρακτηριστικές οικονομικές οντότητες και σε αυτό όμοιες με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις,
προσπαθούν να εξοντώσουν τους αντιπάλους τους, δίνοντας μάχη για την
κατάκτηση του μεγαλύτερου μεριδίου της αγοράς, όπως υπαγορεύει η απλή
λογική του κεφαλαίου (το οποίο δεν έχει πατρίδα) [2],
αναζητώντας συστηματικά το συγκριτικό πλεονέκτημα που θα τους
εξασφαλίσει την οικονομική υπεροχή. Δεν απαιτείται λοιπόν, καμία
επιπρόσθετη υπόθεση εργασίας για να επιβεβαιωθεί το γεγονός αυτό, ούτε
απαιτείται η επίκληση κάποιας τάσης εθνικής κυριαρχίας, διότι η τάση
κυριαρχίας είναι σύμφυτη με τη λογική του κεφαλαίου και διοχετεύεται από
τις ιδιωτικές καπιταλιστικές οντότητες. Άρα, αναμφισβήτητα υπάρχει
επίδειξη ισχύος από την πλευρά κάποιων γερμανικών καπιταλιστικών πόλων,
αλλά χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η κίνηση αυτή αποτελεί μέρος κάποιου
ευρύτερου εθνικού σχεδίου.

Η Γερμανία : ο « απρόθυμος σερίφης » του ευρώ

Ωστόσο, τίποτα από τα παραπάνω δεν αποκλείει το γεγονός
ότι πέρα από τις ιδιωτικές καπιταλιστικές οντότητες και η ίδια η
Γερμανία, ως εθνικό κράτος, να επιχειρεί να αναδείξει και να προβάλλει
τη σημερινή της κυριαρχία. Αλλά με ποιον ακριβώς τρόπο ; Όχι ακριβώς με
αυτόν που αυθορμήτως θα αναμέναμε λόγω της δεδομένης ηγεμονικής της
θέσης στην Ευρώπη. Διότι παραδόξως, μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι η
Γερμανία διατηρεί μια δυστυχισμένη ή έστω άβολη σχέση με την ίδια της
την κυριαρχία. Στα ήρεμα και χαλαρά χρόνια του « Κλιντονισμού », ο
Ρίτσαρντ Χάας έγραφε το 1997 – συνδυάζοντας τον αόριστο κεντρώο
ιδεολογικό προσανατολισμό του [3] με την « ρεαλιστική » του στάση απέναντι στην εξωτερική πολιτική – ότι οι ΗΠΑ βρέθηκαν στη θέση του « reluctant sheriff » (του απρόθυμου σερίφη), διότι ενώ είχαν εγκαταλείψει οποιοδήποτε ανοιχτά ιμπεριαλιστικό σχέδιο [4], συνέχιζαν να έχουν de facto
την ευθύνη για τη διατήρηση της παγκόσμιας τάξης, γεγονός που τις
υποχρέωνε να συναινούν με πρακτικές « αστυνομικής » κυριαρχίας.
Ανεξαρτήτως αν η άποψη αυτή επαληθεύεται ή όχι στην περίπτωση των ΗΠΑ [5],
υπάρχει στην ιδέα αυτή της άσκησης της κυριαρχίας « με βαριά καρδιά »
κάτι που ταιριάζει αρκετά καλά στη σημερινή Γερμανία στο ιδιαίτερο
πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Νομισματικής Ένωσης. Η Γερμανία ασφυκτιά από την
ίδια της την κυριαρχία, δεν ξέρει πώς να τη διαχειριστεί και εξαιτίας
του γεγονότος αυτού, εδώ και αρκετό καιρό προσπαθεί να πείσει τον εαυτό
της ότι δεν τη θέλει ή για να είμαστε πιο ακριβείς – και στο σημείο αυτό
η ακρίβεια παίζει καθοριστικό ρόλο – ότι δεν θέλει ένα συγκεκριμένο τμήμα ή κάποιο συγκριμένο τύπο της.
Η γερμανική κυριαρχία είναι νομισματική και είναι αυτό
το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό που την ωθεί ταυτόχρονα και προς την
επιθυμία να την ασκήσει αλλά και προς ένα συναίσθημα αμηχανίας
απέναντι σε αυτή. Σε αμηχανία, διότι λόγω της προγενέστερης εμπειρίας
του κανόνα του δολαρίου, η Γερμανία γνωρίζει πολύ καλά ποιο είναι το
κόστος της ηγεμονίας σε ένα παγκόσμιο νομισματικό καθεστώς. Η θεωρία της
ηγεμονικής σταθερότητας του Κίντλεμπεργκερ, ακόμα και αν σήμερα δεν
είναι τόσο διαδεδομένη όσο ήταν όταν πρωτοεμφανίστηκε, συλλαμβάνει την
πιθανή ύπαρξη διεθνών συστημάτων στα οποία κυριαρχεί μια δύναμη, με το
μονοπώλιο της ηγεμονίας να δημιουργεί σταθεροποιητικά αποτελέσματα (εξ’
ου και το όνομα της θεωρίας)… με την προϋπόθεση όμως, ότι η ηγεμονική
δύναμη να μπορεί να σταθεί στο ύψος των καθηκόντων που της επιβάλλει η
θέση της και ότι είναι η μόνη στο σύστημα που έχει την εξουσία να
επικυρώνει τις αποφάσεις.
Στην περίπτωση ενός διεθνούς νομισματικού συστήματος τα
καθήκοντα του ηγεμόνα είναι πολύ συγκεκριμένα : 1) Πρέπει να φροντίσει
ώστε το ισοζύγιο των τρεχουσών συναλλαγών του να μην γίνει πολύ
πλεονασματικό ή ακόμη καλύτερα, να το κρατήσει ελλειμματικό για να
στηρίξει τη δραστηριότητα στη ζώνη, να ισορροπήσει τα υπόλοιπα ισοζύγια
και να αποφύγει τις συναλλαγματικές κρίσεις (ειδικότερα στην περίπτωση
των νομισματικών ενώσεων, να αποφύγει τις θανάσιμες προσαρμογές της
« εσωτερικής υποτίμησης »), 2) να εγγυηθεί τη νευραλγική λειτουργία του
δανειστή έσχατης ανάγκης για την παροχή διεθνούς ρευστότητας.
Αρκεί μια απλή ανάγνωση των πιο πάνω προδιαγραφών για να
διαπιστώσουμε το βαθμό στον οποίο η Γερμανία δεν ανταποκρίνεται στις
υποχρεώσεις της και να προβλέψουμε τα προβλήματα που θα υπάρξουν για την
ευρωζώνη υπό τη γερμανική ηγεμονία. Αλλά αυτό από μόνο του δεν είναι
αρκετό. Είναι αναγκαίο να κατανοήσουμε τα βαθύτατα αίτια της
επιφυλακτικότητας αυτού του « απρόθυμου σερίφη » της ευρωζώνης ώστε να μπορέσουμε να εντοπίσουμε το τμήμα εκείνο της αληθινής γερμανικής ηγεμονίας, το οποίο η ίδια ενστερνίζεται απολύτως και δεν πρόκειται ποτέ να απαρνηθεί.
Αν η Γερμανία ασκεί την ηγεμονία της παρά μόνο τμηματικά
και μάλιστα με βαριά καρδιά, είναι διότι έχει κατανοήσει απόλυτα τι θα
της στοιχίσει η απώλεια ελέγχου του δικού της νομίσματος (πόσο μάλιστα
όταν πρόκειται για το ευρώ) από την πλήρη άσκηση των καθηκόντων της
ηγεμονικής δύναμης και ειδικότερα εκείνου του παρόχου ρευστότητας της
έσχατης ανάγκης. Διότι, προϋπόθεση για να καθιερωθείς στη θέση του
διεθνούς δανειστή της έσχατης ανάγκης είναι τόσο η ύπαρξη ενός
« νομισματικού σχήματος » κατά το πρότυπο των ΗΠΑ, το οποίο να νιώθει
απολύτως βολικά απέναντι στην ιδέα του να κόβεις χρήμα, όσο και η
δυνατότητα ευελιξίας και ελευθερίας κινήσεων, δύο στοιχεία στα οποία το
παγκόσμιο οικονομικό σύστημα οφείλει τη σωτηρία του σε διάφορες
περιστάσεις από το 1987 μέχρι το 2007-2008. Όμως, τόσο η σιωπηρή
δέσμευση να παρέμβει όσο και η ετοιμότητα στην οποία πρέπει να βρίσκεται
ώστε σε περίπτωση ανάγκης να ανοίξει διάπλατα τις κάνουλες της
ρευστότητας, είναι δύο στοιχεία που προκαλούν πανικό στην Γερμανία. Όλα
τα έκτακτα προγράμματα στήριξης που εφήρμοσε η Ευρωπαϊκή Κεντρική
Τράπεζα (ΕΚΤ) αποτέλεσαν το αντικείμενο σκληρών διαβουλεύσεων με τους
εκπροσώπους της Γερμανίας και ο λόγος που τελικά έγιναν αποδεκτά είναι
γιατί σχεδιάστηκαν ώστε να εξυπηρετούν τις τράπεζες και μόνο αυτές.
Αρκεί απλά να θιχτεί το ενδεχόμενο να κατευθυνθεί η νομισματική πολιτική
προς τα δημόσια ελλείμματα, δηλαδή προς τις ελλειμματικές χώρες οι
οποίες πάντοτε θεωρούνται ύποπτες ότι θα εκμεταλλευτούν τον λεγόμενο
ηθικό κίνδυνο (ωσάν οι ιδιωτικές τράπεζες δεν το εκμεταλλεύονται) για να
γίνει έξαλλη η Γερμανία.
Και όμως, αυτό είναι με το οποίο συμφώνησε εγκρίνοντας το πρόγραμμα Οριστικών Νομισματικών Συναλλαγών
(ΟΝΣ) που τέθηκε σε εφαρμογή τον Σεπτέμβριο του 2012 από την ΕΚΤ. Ακόμη
και αν το πρόγραμμα αυτό από μόνο του δεν έλυσε τίποτα επί της ουσίας, η
ανακοίνωση της ΕΚΤ σχετικά με την ετοιμότητά της να παρέμβει στις
δευτερογενείς αγορές για να εξαγοράσει, αν προκύψει ανάγκη σε απεριόριστες ποσότητες, τίτλους του δημόσιου χρέους που δέχονται επίθεση, αποτέλεσε αυτό που οι αγγλοσάξονες ονομάζουν game changer :
τα ασφάλιστρα κινδύνου που ήταν έτοιμα να εκτοξευτούν, επέστρεψαν σε
ένα επίπεδο που επέτρεψε στις χώρες που αντιμετώπιζαν πρόβλημα να
αποφύγουν την παύση πληρωμών, δηλαδή να χρειαστεί να προσφύγουν στα
ευρωπαϊκά προγράμματα στήριξης (ΕΜΣ, ΕΤΧΣ [6] και συνεπώς να πέσουν στα δίχτυα της Τρόικας.
Μόνο ένα πρόγραμμα του τύπου του ΟΝΣ μπορούσε να
σταθεροποιήσει την Ευρωζώνη – εξυπακούεται προσωρινά, διότι τίποτε δεν
έχει ακόμη κριθεί, και μόνο η αλόγιστη ευφορία των ευρωλάγνων
δικαιολογεί εκτιμήσεις του τύπου « η κρίση τελείωσε », όταν όλα τα
προβλήματα παραμένουν ακόμη άλυτα. Καιρός ήταν πάντως να γίνει κάτι,
διότι μετά την Ελλάδα, την Πορτογαλία και την Ιρλανδία, ήταν η σειρά της
Ισπανίας [7]
και της Ιταλίας να παραδοθούν – και τότε τα ευρωπαϊκά κεφάλαια δεν θα
επαρκούσαν πια. Αλλά χρειάστηκαν να περάσουν τρία χρόνια οξείας κρίσης
και να φτάσουμε στο χείλος της καταστροφής, το καλοκαίρι του 2012,
προκειμένου η Γερμανία, η οποία εξάντλησε κάθε περιθώριο και δέχτηκε
δραματικές εκκλήσεις να αναλάβει δράση, να συμφωνήσει να κάνει τη
σωτήρια κίνηση ώστε να μην διαλυθεί το ευρώ. Το να υποστηρίξουμε λοιπόν
ότι ο « Γερμανός Σερίφης » είναι του τύπου « αντιδραστικός » είναι το
ελάχιστο, όταν η σωτηρία του κοινού νομίσματος διασφαλίστηκε μετά από
τόσο έντονες και μακρές προσπάθειες για να πειστεί η Γερμανία να δράσει
και μόνο όταν διαφάνηκε ο κίνδυνος της οριστικής διάλυσης του ευρώ,
συναίνεσε να κάνει την προφανή κίνηση, την οποία όλοι οι εγνωσμένου
κύρους οικονομολόγοι είχαν προτείνει από το 2010.

Γερμανικές διχόνοιες

Όλα αυτά μας προσφέρουν μια επιπρόσθετη ευκαιρία να
διαπιστώσουμε ότι οι προσωποποίησεις λειτουργούν συχνά παραπλανητικά,
δεδομένου ότι η Μέρκελ και ο Σόιμπλε δεν αντιπροσωπεύουν όλη την
Γερμανία. Διότι αν η Γερμανία εν τέλει αποδέχτηκε αυτή τη λύση, το έκανε
με κόστος την εσωτερική της διάσπαση, από την οποία ακόμη πασχίζει να
συνέλθει. Η Bundesbank και ειδικότερα ο Πρόεδρος της, ο Γενς Βάιντμαν,
που την εκπροσωπεί στο Πολιτικό Νομισματικό Συμβούλιο της ΕΚΤ,
εξαναγκαστήκαν να αποδεχτούν την τελική λύση. Μάλιστα, ο Βάιντμαν, o
οποίος αποτελεί την ενσάρκωση της γερμανικής νομισματικής ορθοδοξίας
στην πιο αυστηρή και άκαμπτη μορφή της, έκανε ότι περνούσε από το χέρι
του για να εμποδίσει την υιοθέτηση του προγράμματος ΟΝΣ – και
εξακολουθεί να κάνει ότι μπορεί για να εξουδετερώσει την εφαρμογή του.
Είμαστε όλοι λοιπόν, θεατές αυτού του απίστευτου έργου
με πρωταγωνιστή τη Bundesbank η οποία προσπαθεί να σαμποτάρει τη μόνη
πρωτοβουλία που κατάφερε κάπως να σταθεροποιήσει το ευρώ και η οποία
λήφθηκε από το Ευρωπαϊκό Σύστημα των Κεντρικών Τραπεζών, ένα όργανο στο
οποίο μετέχει ως πλήρες μέλος ! Γιατί η Bundesbank, δεν έμεινε με
σταυρωμένα τα χέρια όταν έμαθε ότι το Συνταγματικό Δικαστήριο της
Καρλσρούης ετοιμάζεται να δεχτεί μια σειρά αγωγών κατά του Ευρωπαϊκού
Μηχανισμού Σταθερότητας και του προγράμματος Οριστικών Νομισματικών
Συναλλαγών, των δύο « τερατουργημάτων » που για τη μερίδα εκείνη των
γερμανών που εξακολουθεί να πιστεύει ότι η δική τους άποψη είναι η
σωστή, αποτελούν τα σύμβολα της εξαναγκασμένης αλληλεγγύης προς όφελος
των « ρακένδυτων » του Νότου. Αποφασισμένη να μην αφήσει ανεκμετάλλευτη
την ιδανική ευκαιρία που της προσφέρεται για να κατηγορήσει το ΟΝΣ για
αντισυνταγματικότητα, η Bundesbank ετοιμάζει από τον Δεκέμβρη τη δική
της αγωγή εναντίον της EKT ! Οι ακροάσεις που έλαβαν χώρα στην Καρλσρούη
στις 12 και 13 Ιουνίου αποτελούν χαρακτηριστικά στιγμιότυπα τα οποία
είναι άκρως αποκαλυπτικά για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται σήμερα
το ευρωπαϊκό οικοδόμημα αλλά και για τις προθέσεις της χώρας που σήμερα
έχει τα ηνία της Ένωσης.
O Γενς Βάιντμαν, σε μια στιγμή ειλικρίνειας αλλά και
αθωότητας ταυτόχρονα, εκτός και αν τα χαρακτηριστικά αυτά πρέπει να
ερμηνευτούν ως σκληρή ευθύτητα που αποδίδεται στους ανθρώπους που
νιώθουν απόλυτη σιγουριά για τη δύναμή τους και συνεπώς δεν νιώθουν
καμία ανάγκη να κρυφτούν, αποκάλυψε την αλήθεια και παρουσίασε τον
πυρήνα της νομισματικής σκέψης της χώρας την οποία η Γαλλία θεωρεί
« εταίρο » και « ατμομηχανή » του κοινού οικονομικού πεπρωμένου. Δήλωσε
λοιπόν, ότι « σε μια Νομισματική Ένωση, οι επαναγορές
στις δευτερογενείς αγορές δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για τη μείωση
των ασφάλιστρων κινδύνου των διαφόρων χωρών, διότι αυτό, μεταξύ άλλων,
απειλεί να ακυρώσει τον πειθαρχικό ρόλο των αγορών επιτοκίων και να
απομακρύνει τα κράτη από την οδό της δημοσιονομικής υπευθυνότητας
 » [8].
Και τα παραπάνω μεταφράζονται ως : « Σκοπίμως επιμείναμε από την αρχή
να υπαχθούν οι εθνικές οικονομικές πολιτικές στον ρυθμιστικό ρόλο των
αγορών και δεν θα θέλαμε σήμερα με τις παρεμβάσεις της ΕΚΤ να χαλαρώσει η
εφαρμογή αυτού του ορθολογικού κανόνα μέσω της τεχνητής μείωσης των
επιτοκίων, τα οποία, στην πραγματικότητα, αντιπροσωπεύουν το κόστος της
δημοσιονομικής ανευθυνότητας ».
Είναι γνωστό από παλιά, από την εποχή των
διαπραγματεύσεων της Συνθήκης του Μάαστριχτ, ότι η απόφαση για υποταγή
των δημόσιων οικονομιών στις αγορές αποτέλεσε αναπόσπαστο τμήμα των προϋποθέσεων που έθεσε η Γερμανία
για να διασφαλίσει την ορθότητα των οικονομικών πολιτικών των εταίρων
της. Η επαναφορά όμως του ζητήματος αυτού με μια τέτοιου είδους
αφοπλιστική ειλικρίνεια, όχι μόνο λειτουργεί αναζωογονητικά στη μνήμη
αλλά έχει και το πλεονέκτημα ότι βοηθάει να διασαφηνιστούν εκ νέου
δυσάρεστα πράγματα – οι λεγόμενες αρχικές αλήθειες.
Ορίστε λοιπόν, ποιες είναι αυτές οι αρχικές αλήθειες οι
οποίες επαναφέρουν στο προσκήνιο τόσο τις εμμονές της Γερμανίας… όσο και
τον χαρακτηριστικό τρόπο που έχει να τις επιβάλλει σε όλα τα υπόλοιπα
μέλη της Ευρωζώνης : η « χρηματοοικονομική σταθερότητα » και ο εφιάλτης
του να κόβεις νόμισμα. Κανονικά βεβαίως, δεν θα έπρεπε να επιτρέπουμε
στην Γερμανία να χρησιμοποιεί τα ίδια της τα λόγια και βασικά τον όρο
« χρηματοοικονομική σταθερότητα » (όρος σχεδόν αποστειρωμένος και
συνεπώς επιστημονικά ουδέτερος), από τη στιγμή που ακόμα και μετά την
επιβολή αυτής της λυσσαλέας δημοσιονομικής ορθοδοξίας δεν σταμάτησαν να
δημιουργούνται μακροοικονομικές αποκλίσεις, μάλιστα υπό τη μορφή της
συνεχόμενης βύθισης στην ύφεση – ήτοι το ακριβώς αντίθετο από την
« σταθεροποίηση ». Όσον αφορά στη λυσσαλέα φοβία του να παράγεις
νόμισμα, είναι στην πραγματικότητα μια αντίδραση ενάντια στην ανάληψη
από τη Γερμανία της κυρίαρχης θέσης σε ένα νομισματικό καθεστώς στο
οποίο θα αρνείται να ασκήσει τη νευραλγική λειτουργία του διεθνούς
δανειστή της ύστατης ευκαιρίας – απόδειξη η οποία επαληθεύεται περίτρανα
σήμερα από την προσπάθειά της να καταστρέψει τη μια μετά την άλλη τις
πιο κρίσιμες πρωτοβουλίες της ΕΚΤ στο θέμα αυτό.
Το πρόγραμμα ΟΝΣ της ΕΚΤ αντιπροσωπεύει κατά κάποιον
τρόπο το επιστέγασμα της φρίκης αφού συνδυάζει τα δύο « ανοσιουργήματα »
που είναι η ελάφρυνση του βάρους της δημοσιονομικής προσαρμογής
(μειώνοντας τα επιτόκια και συνεπώς το ύψος του δημόσιου χρέους) και –
βασικά – η δυνατότητα να κοπεί νόμισμα σε ποσότητα θεωρητικά
απεριόριστη. Όμως, αυτή ακριβώς η ρήτρα του « απεριόριστου », υπάρχει
στον ορισμό του δανειστή της ύστατης ευκαιρίας
(εθνικού ή διεθνούς) – στις περιπτώσεις όπου τα ταμεία στήριξης έχουν
περιορισμένους μόνο πόρους (όπως στην περίπτωση του Ευρωπαϊκού
Μηχανισμού Σταθερότητας) και συνεπώς είναι καταδικασμένα να υποκύψουν
υπό το βάρος των κεφαλαίων που δύνανται να κινητοποιήσουν επενδυτές που
συντονίζουν τις ενέργειες τους. Συνεπώς, η μόνη ρήτρα που είναι ικανή να
εντυπωσιάσει τις αγορές και να θεωρηθεί ως ισχυρότερη από αυτές,
αποτελεί, κατά τη γερμανική άποψη, απειλή κατά της νομισματικής
ορθότητας. Είναι σαφές λοιπόν τι επιλέγει η Bundesbank μεταξύ εγγυημένης
αποτελεσματικότητας και τήρησης των θεμελιωδών αρχών.

H γερμανική κοινή γνώμη στηρίζει τη Bundesbank

Θα είχαμε άδικο να πιστέψουμε ότι η Bundesbank είναι η
μόνη που διεκδικεί μία τόσο ανορθολογική απόφαση από το Δικαστήριο. Όλη η
γερμανική κοινωνία, ακόμη και αν δεν την υποστηρίζει εξολοκλήρου,
προβληματίζεται μαζί της και συμμερίζεται τις ανησυχίες της. Ο Πρόεδρος
της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι, που δεν θα φανταζόταν ποτέ ότι μια μέρα θα
χρειαζόταν να αντιπαρατεθεί τόσο ανοιχτά με τη Bundesbank – η οποία
αποτελεί κατά κάποιο τρόπο τον κεντρικό του πυλώνα – πήρε μια γεύση
αυτής της σύγκρουσης, αρκετά δυνατής ώστε όχι μόνο να υποχρεωθεί να
παραχωρήσει έκτακτη συνέντευξη στην ZDF αλλά και να αναγκαστεί να
αποκαλύψει μια πολύ προσωπική του ιστορία ανακαλώντας επώδυνες μνήμες
για τις αποταμιεύσεις της οικογένειας του που εξανεμίστηκαν από τον
ιταλικό πληθωρισμό των δεκαετιών του 1960-70. Επρόκειτο για μια
προσωπική εξομολόγηση πατερναλιστικού τύπου, σωστά σχεδιασμένη ώστε να
πείσει τους Γερμανούς για την απέχθεια που τρέφει για τον πληθωρισμό και
για την προτίμηση του στην ονομαστική σταθερότητα, ώστε να τους
αποδείξει ότι και αυτός είναι Γερμανός στον τόπο σκέψης.
Ήταν μια πρώτη προσπάθεια να καθησυχαστεί η γερμανική
κοινή γνώμη, της οποίας το έντονο ενδιαφέρον για τα νομισματικά
αποδεικνύεται από το γεγονός ότι είναι απολύτως σε θέση να συμμετάσχει
σε δημοσκόπηση για το τεχνικό ζήτημα του προγράμματος Οριστικών Νομισματικών Συναλλαγών
(ΟΝΣ) ! Εύκολα φαντάζεται κανείς το ποσοστό του δεν ξέρω/δεν απαντώ αν
γινόταν αντίστοιχη δημοσκόπηση στη Γαλλία… στην Γερμανία το ποσοστό
αυτό ανήλθε μόλις στο 21% στη δημοσκόπηση της Forsa που διεξήχθη για το
λογαριασμό της εφημερίδας Handelsblatt [9].
Και αυτό δεν είναι το πιο εντυπωσιακό από τα ευρήματα. Διότι η απόρριψη
του ΟΝΣ συγκεντρώνει την πλειονότητα : 48% έναντι του 31% που το
αποδέχεται. Ακόμα και με τη σχετικότητα των αριθμών, αυτό σημαίνει ότι η
πλειονότητα των Γερμανών επιθυμεί να δει το Γερμανικό Συνταγματικό
Δικαστήριο της Καρλσρούης να επιβάλλει τη διακοπή του προγράμματος
εξαγοράς του δημόσιου χρέους από την ΕΚΤ, μια θέση για την οποία θα ήταν
λάθος να σταθούμε μόνο στις τεχνικές της πτυχές χωρίς να λάβουμε υπόψη
μας και τις πολύ ευρύτερες συνέπειες της. Διότι ας υποθέσουμε ότι το
Δικαστήριο έχει πραγματικά την νομική ισχύ να επιβάλει άμεσα την διακοπή
στην ΕΚΤ (δεν την έχει [10])
– κάτι τέτοιο θα συνεπαγόταν αυτομάτως το οριστικό τέλος του ευρώ. Σε
αυτό ακριβώς το πράγμα δίνει τελικά εμμέσως τη συγκατάθεσή της η
γερμανική κοινή γνώμη.
Απόδειξη της δραματικής αντίθεσης που υπάρχει με τον
δημόσιο διάλογο στη Γαλλία, τον οποίο όχι μόνο δεν απασχολεί καθόλου το
ζήτημα αλλά αγνοεί και την ένταση με την οποία συζητείται το θέμα στην
υποτιθέμενη « συν-κινητήρια » δύναμη της Ένωσης, είναι το κεντρικό άρθρο
της Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) [11]
το οποίο δεν διστάζει να εκτιμήσει ότι η υπόθεση αυτή είναι μια από τις
σημαντικότερες που έχει κληθεί να αντιμετωπίσει το Συνταγματικό
Δικαστήριο στην ιστορία του. Για να αντιληφθούμε όμως τη δύναμη αυτής
της « νομισματική πίστης » και τι είναι η Γερμανία έτοιμη να θυσιάσει
στο όνομά της, χρειάζεται να ζυγίσουμε τα λόγια του Προέδρου του
Συνταγματικού Δικαστηρίου, Αντρέας Φόσκουλ, ο οποίος δεν παραλείπει να
κάνει μια αυστηρή αναφορά στις θεμελιώδεις αρχές, διευκρινίζοντας ευθύς
εξαρχής ότι η επιτυχία του ΟΝΣ δεν πρόκειται καθόλου να συνεκτιμηθεί στη
γνώμη περί συνταγματικότητας ή μη που θα εκφράσει το Δικαστήριο, διότι
κάτι τέτοιο θα σήμαινε « ότι ο σκοπός αγιάζει τα μέσα » [12].
Το γεγονός ότι τα συγκεκριμένα μέσα είναι τα μόνα που μπορούν να σώσουν
την Ευρώπη, έστω και βραχυπρόθεσμα, γι’ αυτόν δεν έχει απολύτως καμία
σημασία. Κατανοούμε λοιπόν, προς ποια πλευρά γέρνει η Γερμανία στο
δίλημμα ανάμεσα στη διατήρηση των βασικών αρχών της Νομισματικής Ένωσης
και της σωτηρίας του ευρώ.

Κράμερ εναντίον Κράμερ

Ασφαλώς « όλη η Γερμανία » δεν συντάσσεται μονομερώς με
την επιλογή αυτή. Η Μέρκελ και ο Σόιμπλε, δύο πρόσωπα τα οποία δύσκολα
μπορούν να χαρακτηριστούν ως δευτερευούσης σημασίας, τάχθηκαν με την
αντίθετη άποψη – έστω και αν αντιστάθηκαν όσο μπορούσαν και χρειάστηκε
πρώτα να πειστούν ότι το διακύβευμα ήταν η διάλυση του ευρωπαϊκού κοινού
νομίσματος. Υπάρχει ωστόσο άλλο ένα πρόσωπο κλειδί, το οποίο έχει
καταστεί το σύμβολο του γερμανικού σχίσματος πάνω στο ζήτημα αυτό.
Πρόκειται για τον εκπρόσωπο της Γερμανίας στην Εκτελεστική Επιτροπή της
ΕΚΤ, τον Γοργκ Άσμουσεν, ο οποίος εκ των πραγμάτων αποτελεί τον δίδυμο
εχθρό του Γενς Βάιντμαν– έχουν το ίδιο προφίλ, περίπου την ίδια ηλικία
και… ακούγεται μάλιστα ότι κάποτε υπήρξαν και φίλοι.
Πιθανώς λιγότερο καλοί φίλοι σήμερα, δεδομένου ότι ο
Άσμουσεν υποστηρίζει την άποψη της ΕΚΤ της οποίας είναι οργανικό μέλος
ενώ ο Βάιντμαν ενεργεί πρώτα ως Πρόεδρος της
Bundesbank και δευτερευόντως ως εκπρόσωπός της στο Διοικητικό Συμβούλιο
της ΕΚΤ. Κατανοούμε γιατί ότι ο Άσμουσεν, αν και Γερμανός, ενστερνίζεται
ανεπιφύλακτα τις θέσεις του θεσμού του οποίου είναι μέλος… και με του
οποίου τα συμφέροντα του ταυτίζονται άμεσα : Η ΕΚΤ και τα οργανικά της
μέλη έχουν πολύ καλά καταλάβει ότι αν αφήσουν το ευρώ να καταστραφεί θα
έρθει, μέσω αλυσιδωτών αντιδράσεων, το τέλος του ευρωπαϊκού νομίσματος…
και επακόλουθα το τέλος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ! Όπως και σε
άλλες περιπτώσεις, τα θεσμικά όργανα έχουν μια τάση αυτοσυντήρησης που
προέρχεται από την προσπάθεια αυτών που τα διοικούν να αντισταθούν στην
καταστροφή όλων όσων τους διατηρεί στη θέση τους. Κατευθυνόμενος λοιπόν,
από το συμφέρον του στην ΕΚΤ, ο Άσμουσεν στοιχίζεται πίσω από την
Τράπεζα χωρίς να αφήνει τον Γερμανό μέσα του να πάρει το πάνω χέρι στις
αποφάσεις του – διαφορετικά θα παραιτούνταν, όπως έκανε ο Γιούργκεν
Σταρκ τον Νοέμβριο του 2011.

Η αποκαλυπτική δύναμη των αντιπαραθέσεων

Σε κάθε περίπτωση πρόκειται για κρίσιμες αντιπαραθέσεις
που λαμβάνουν χώρα στη Γερμανία και οι οποίες μέσω των ακροάσεων ενώπιον
του Δικαστηρίου της Καρλσρούης αποκτούν μεγάλη δημοσιότητα, δεδομένου
ότι οι εμπλεκόμενες πλευρές καλούνται να παρουσιάσουν ρητά και με
απόλυτη διαφάνεια τα επιχειρήματά τους. Κανείς δεν αμφισβητεί ότι στην
υπόθεση αυτή η Γερμανία παίζει ό,τι το πολυτιμότερο έχει, δεδομένου ότι
διακυβεύονται ύψιστες αξίες όπως η δημοκρατία και το νόμισμα. Η μάλλον
πρώτα το νόμισμα και μετά η δημοκρατία. Διότι για τους γερμανούς ασφαλώς
η πρώτη αξία προηγείται της δεύτερης ή πιο συγκεκριμένα η δεύτερη δεν
αποτελεί παρά το αμυντικό μέσο της πρώτης – ακριβώς ο αντίστροφος τρόπος
με τον οποίο θα συλλογιζόταν αυθόρμητα ένας μη-γερμανικός νους.
Ο λόγος που οι πολέμιοι του ΟΝΣ επικαλούνται τη
« δημοκρατία », είναι διότι θέλουν να κατηγορήσουν την ΕΚΤ ότι παραβίασε
την εντολή της. Όπως υποστηρίζουν, δεν προκύπτει από πουθενά από την
επίσημη ερμηνεία των κανονισμών της ΕΚΤ, ότι η σωτηρία της Νομισματικής
Ένωσης συμπεριλαμβάνεται στις αποστολές της. Τα μέτρα που απαιτούνται να
ληφθούν για το σκοπό αυτό αποτελούν αποκλειστική ευθύνη των
« υπεύθυνων » και « νόμιμων » κυβερνήσεων των κρατών-μελών (ενώπιων των
αντίστοιχων κοινοβουλίων τους), άρα η ΕΚΤ δεν διαθέτει καμία νομική βάση
για να αναθέσει στον εαυτό της νέες αρμοδιότητες και πολύ περισσότερο –
εδώ βγαίνουν και τα επίσημα επιχειρήματα – όταν ετοιμάζεται να
διαπράξει τον διττό βαρβαρισμό της δημιουργίας νομίσματος (1) που
κατευθύνεται προς τα κράτη (2). « Όλος ο κόσμος γνωρίζει
την αναταραχή που θα καταλάβει τις χρηματοοικονομικές αγορές αν το
Δικαστήριο κρίνει την υπόθεση όπως πρέπει να την κρίνει
 » δηλώνει ο Ντίντριχ Μούρσκβιεκ, δικηγόρος ενός εκ των εναγώντων, « αλλά εάν η δημοκρατία υποχωρεί μπροστά στις τράπεζες, τότε όλα θα χαθούν » [13]
Όταν ακούγεται από το στόμα συνεργάτη ενός βουλευτή της Χριστιανικής Κοινωνικής Ένωση Βαυαρίας (CSU) [14],
η αλληγορία αυτή της δημοκρατίας, η οποία αντιτάσσεται στην οικονομία,
αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Δεν θυμόμαστε να έχουμε ακούσει και πολλούς
συντηρητικούς γερμανούς βουλευτές να διαμαρτύρονται γιατί ξοδεύτηκαν
δεκάδες δισεκατομμύρια για να σωθούν οι ευρωπαϊκές τράπεζες και
ειδικότερα οι γερμανικές. Είναι όμως σύνηθες τελικά να γίνεται επίκληση
των θεμελιωδών αρχών για να στηριχθούν ad hoc
ορθολογισμοί. Να λοιπόν πως η « δημοκρατία », την οποία ποτέ όλοι αυτοί
μέχρι σήμερα δεν συνδύασαν με την οικονομία, είναι έτοιμη να αναλάβει
όλους τους κινδύνους εναντίον των αγορών. Αν αφήσουμε όμως στην άκρη
αυτούς τους μάλλον γκροτέσκους κομπασμούς, η ουσία του « δημοκρατικού »
επιχειρήματος βασίζεται σε μια αυστηρή ανάγνωση των Συνθηκών : « εμείς,
αυτά ψηφίσαμε και τίποτα παραπάνω ». Αυτό το « αυτά ψηφίσαμε » δεν
αφήνει κανένα περιθώριο – έστω και ελάχιστο και για οποιοδήποτε λόγο,
ακόμα και αν ο λόγος είναι η ίδια η επιβίωση του ευρώ – να τροποποιηθεί
το (γερμανικό) δόγμα της νομισματικής ορθοδοξίας, όπως προσεκτικά
αποτυπώθηκε στις θεμελιώδεις συνθήκες της Ένωσης. Έτσι με τον τρόπο του,
ο Μούρσβιεκ επιβεβαιώνει το πρώτο θέμα της FAZ « Η
απόφαση που καλούνται να λάβουν οι δικαστές μπορεί να αποδειχτεί η
σημαντικότερη εδώ και δεκαετίες. Αυτό που διακυβεύεται είναι η
δημοκρατική αρχή
 » [15].

Η ανεξαρτησία της Κεντρικής Τράπεζας : μια μεταβλητή γεωμετρία

Στο πλαίσιο των καιροσκοπικών ενορχηστρώσεων, οι
αναφορές αυτές στις θεμελιώδεις αρχές προκαλούν αναπόφευκτα μια
απολαυστική ανταλλαγή δηλώσεων. Ο Γερμανός Υπουργός Οικονομικών
Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, θυμίζει στους αντιπάλους του, που υποστηρίζουν την
κατά τη γερμανική άποψη τήρηση στο ύψιστο βαθμό της « νομισματικής
ορθοδοξίας » (monetary correctness) ότι η ΕΚΤ είναι ανεξάρτητη…
και ότι η Γερμανία επέμεινε πάρα πολύ για να κατοχυρωθεί αυτό. Συνεπώς
δεν τίθεται θέμα να παρέμβει το Δικαστήριο στις κυρίαρχες επιλογές των
λειτουργιών της. Πρέπει πάντως να παραδεχτούμε ότι το επιχείρημα του
Σόιμπλε δύσκολα στέκει, διότι ακόμα και αν αποδεχτούμε ότι η Κεντρική
Τράπεζα είναι ανεξάρτητη, τι εμποδίζει να συζητηθεί νομικά το
περιεχόμενο της εντολής της και (κυρίως) κατά πόσο είναι σύμφωνες οι
πράξεις της με την εντολή αυτή ;
Αλλά ο Σόιμπλε δεν είναι ο μόνος που έχει βρεθεί σε
δύσκολη θέση. Το κόστος των άστοχων δηλώσεων είναι ισόποσα κατανεμημένο.
Είναι γεγονός ότι οι αντιπαραθέσεις αυτού του τύπου διαθέτουν την
ξεχωριστή ικανότητα να φανερώνουν τις πραγματικές ατζέντες και μέσω της
έντονης αντιπαράθεσης να καταρρίπτουν τις ψευδείς γενικεύσεις της
οπορτουνιστικής επιχειρηματολογίας που συνήθως συναντάμε στις δηλώσεις
των πολιτικών. Επίσης η ψευδαίσθηση συνοχής που δίνεται από τις δηλώσεις
αυτές σε ήρεμους καιρούς, καταρρέει όταν τεθούν υπό πίεση σε περιόδους
κρίσης. Από την πλευρά του, το αντίπαλο στρατόπεδο, αυτό που υποστηρίζει
τη monetary correctness, έχει ομολογήσει εμμέσως τι
σκέφτεται για την ανεξαρτησία της Κεντρικής Τράπεζας : το απασχολεί όσο
ένα κάρο γεμάτο υποτιμημένα χαρτονομίσματα, τουλάχιστον ως γενική αρχή.
Αυτό που ενδιαφέρει πάνω απ’ όλα αυτούς τους « νομισματικομανείς »
είναι η Τράπεζα να υλοποιεί τις νομισματικές τους εμμονές. Η ανεξαρτησία
της γι’ αυτούς έχει νόημα μόνο στο βαθμό που μπορεί να τους γλιτώσει
από τις τάσεις χαλάρωσης που παραμονεύουν (αυτές που προωθούν πολιτικοί
των μεσογειακών χωρών). Αντίθετα, μια ανεξάρτητη Κεντρική Τράπεζα που θα
επιθυμούσε να εφαρμόσει ετερόδοξες πολιτικές – όπως για παράδειγμα η
Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ – όσο και ανεξάρτητη αν ήταν, θα αποτελούσε
γι’ αυτούς τη χειρότερη απειλή. Απροσπέλαστη και οχυρωμένη μέσα στην
ανεξαρτησία της και έχοντας τη δυνατότητα να κόψει χρήματα δίχως
σταματημό – θα ήταν ένας πραγματικός εφιάλτης. Αυτό που μετράει λοιπόν
πάνω απ’ όλα, δεν είναι αν η Κεντρική Τράπεζα είναι επισήμως ανεξάρτητη,
αλλά πρώτα αν είναι« γερμανική » και δευτερευόντως αν είναι ανεξάρτητη
ώστε να προστατευθεί η « γερμανικότητά » της.

Η χειρότερη των κυριαρχιών

Θα έπρεπε ίσως να μας είχε εκπλήξει το γεγονός ότι η
νομισματική αυτή υπόθεση θα κριθεί τελικά με νομικά κριτήρια ενώπιον των
δικαστηρίων, κάτι το αρκετά ασυνήθιστο για τέτοιου είδους πολιτικά
ζητήματα. Αυτό συμβαίνει διότι μόνο το γράμμα των Συνθηκών και των
καταστατικών μπορεί να εγγυηθεί την αυστηρή τήρηση των νομισματικών
κανόνων τους οποίους η Γερμανία ανήγαγε σε απαραίτητη προϋπόθεση για τη
συμμετοχή της στο ευρώ και οποιαδήποτε απόκλιση από το γράμμα αυτό
εκλαμβάνεται ως απειλή για τα ζωτικά της συμφέροντα. Ορίστε λοιπόν, που
βρίσκεται το πραγματικό μερίδιο της ηγεμονίας του ηγεμόνα « με βαριά
καρδιά » : στη τυφλή επιμονή του να επιβάλει, χωρίς τη παραμικρή
παραχώρηση, τη δική του οπτική πάνω στο κοινό νόμισμα, στην νομισματική
πολιτική και τους θεσμούς εν γένει – μοναδική περίπτωση στην ευρωπαϊκή
ιστορία όπου ένα κράτος θέλει να επιβάλει ένα πιστό αντίγραφο του δικού
του μοντέλου, ετοιμοπαράδοτο, με μια λογική του τύπου « ή το παίρνεις ή
το αφήνεις ». Η γερμανική κυριαρχία συνδέθηκε από την αρχή με αυτήν τη
λογική, με αυτό το απίστευτο τελεσίγραφο το οποίο όλα τα κράτη μέλη
αποδέχτηκαν χωρίς να πουν τη παραμικρή κουβέντα, με πρώτη και καλύτερη
τη Γαλλία, με κόστος το ξέσπασμα αυτής της μεγάλης κρίσης, για να
συνειδητοποιήσουν εκ των υστέρων, το προφανές, ότι το γερμανικό
νομισματικό μοντέλο ταιριάζει …στη Γερμανία, αλλά όχι στους υπολοίπους.
Και το χειρότερο : ενώ κατέχει τη θέση του ευρωπαίου
ηγεμόνα, στην οποία τοποθετήθηκε με αυτή την πραξικοπηματικού τύπου
αρχική απόφαση, η Γερμανία αρνείται από την πρώτη στιγμή να ασκήσει τα
καθήκοντά της – και αυτό για τον ίδιο ακριβώς λόγο με αυτόν που
τοποθετήθηκε στη θέση αυτή : λόγω της εμμονής της στο νομισματικό
ζήτημα. Αυτή η εμμονή ήταν που της υπαγόρευσε επιτακτικά να πάρει τη
διεύθυνση των ευρωπαϊκών νομισματικών λειτουργιών και η εμμονή αυτή
επίσης είναι που της υπαγορεύει να μην πράξει απολύτως τίποτα εκτός από
το να φροντίζει για την αυστηρή τήρηση των απαράβατων κανόνων – και
συνεπώς να κατευθύνει το σύνολο προς την καταστροφή.
Η Γερμανία δεν είχε σχέδιο ηγεμονίας : καθοδηγήθηκε απλά
από την επιθυμία της και με εξαλλοσύνη διαμήνυσε προς όλες τις
κατευθύνσεις ότι είναι έτοιμη για όλα προκειμένου να γίνουν αποδεκτές οι
έμμονες ιδέες της, τις οποίες έθεσε ως προϋπόθεση για να δεχτεί να
ενταχθεί στο ευρωπαϊκό νομισματικό οικοδόμημα. Από τη στιγμή όμως που οι
εμμονές της αποτυπώθηκαν στα θεσμικά όγρανα, αγνόησε τις υποχρεώσεις
που συνεπάγεται η κατοχή της ηγεμονικής θέσης την οποία μόνη της
διεκδίκησε και χωρίς το παραμικρό ενδιαφέρον για το κοινό καλό για το
οποίο υποτίθεται ότι είναι ο διαχειριστής, επιδόθηκε μανιωδώς στην
προσπάθειά της για συνολική διόρθωση πορείας.
Ο ιμπεριαλισμός ή ο δεσποτισμός έχουν ως βασικό
χαρακτηριστικό την ανάπτυξη ενός σχεδίου το οποίο, σε επίπεδο
διακηρύξεων, ξεπερνά τον ορίζοντα τους. Κατά κάποιο τρόπο δηλαδή,
αξιώνουν, όχι μόνο για τον εαυτό τους, αλλά και για τους άλλους… τους
οποίους σκοπεύουν να υποτάξουν. Υπάρχει φυσικά μια δόση τρέλας σε αυτόν
τον συλλογισμό (αλλά και φρίκης όπως έχει αποδειχτεί σε πολλές
περιστάσεις). Αλλά εάν δούμε τα πράγματα από κάποια απόσταση υπάρχει και
μια μορφή μεγαλείου – το μεγαλείο της κίνησης που υπερβαίνει τον ίδιο
τον δημιουργό της. Η Γερμανία δεν έχει σχέδιο, σκέφτεται τον εαυτό της –
ελπίζοντας ότι η ευρωπαϊκή κοινή γνώμη θα αντιληφθεί τη διαφορά μεταξύ
του « σκέφτομαι τον εαυτό μου » και « σκέφτομαι μόνο τον εαυτό μου ».
Πρόκειται για αυτό το πλασματικό δίλημμα του « εγωισμού » (έναντι της
αλληλεγγύης φυσικά…) που απλά επιβεβαιώνει πόσο φτωχή είναι η ανάλυση
των ευρωπαϊκών υποθέσεων και περιορίζει τη συζήτηση για την πολιτική
στην αρετή (ή μη αρετή) των λαών.
Η Γερμανία ηγεμονεύει, αλλά το κάνει με το χειρότερο δυνατό τρόπο, γιατί η ηγεμονία της σε πρώτη ανάγνωση [16], δεν είναι το αποτέλεσμα της βούλησής της για εξουσία αλλά το αποτέλεσμα ενός ανεξέλεγκτου φόβου
καταδικασμένου να μετεξελιχθεί σε τυφλό κυνήγι εξουσίας, χωρίς σχέδιο
και με έλλειψη διορατικότητας. Είναι με αυτή τη δύναμη απλωμένη μπροστά
της, χωρίς νόημα και σκοπό άλλο από τη με κάθε κόστος διατήρηση της
νομισματικής της λογικής, με αυτή τη δύναμη που μας κάνει λοιπόν να
αναρωτηθούμε γιατί ενεπλάκη σε αυτή τη συλλογική περιπέτεια η οποία στην
ουσία δεν της ταιριάζει καθόλου, δεδομένου ότι ο διαμοιρασμός της
νομισματικής εξουσίας ήταν από την αρχή καταδικασμένος να καταλήξει σε
ανοιχτή πληγή για αυτήν – και παρά την τυφλή αυτή δύναμη και την έλλειψη
σχεδίου, είναι λοιπόν με αυτή τη δύναμη που οι Ευρωπαίοι επιμένουν ότι
θέλουν να έχουν ένα κοινό νόμισμα. Το μοναδικό σωστό ερώτημα που
απομένει να τεθεί είναι ποσό καιρό ακόμα θα χρειαστεί να υπομείνουμε
αυτόν τον παραλογισμό, πόσο καιρό ακόμη για να αναγνωρίσουμε ότι τελικά η
εποχή του νομισματικού Sonderweg [17] δεν πέρασε ακόμη και συνεπώς να μετρήσουμε επιτέλους τις επιπτώσεις.

Notes

[1]
Βλ « Le “modèle allemand” ou comment s’obstiner dans l’erreur »,
http://www.monde-diplomatique.fr/carnet/2013-05-05-allemagne και « Pour
une monnaie commune sans l’Allemagne (ou avec, mais pas à la
francfortoise) »,
http://blog.mondediplo.net/2013-05-25-Pour-une-monnaie-commune-sans-l-Allemagne-ou-avec.
[2] Κάτι που δεν αποκλείει φυσικά, στην πράξη, να υπάρχουν βαθιά δεσμά μεταξύ του κεφαλαίου μιας χώρας και του Κράτους-Έθνους.
[3]
που δεν θα τον αποτρέψει να εργαστεί ως σύμβουλος του πατέρα Μπους
μεταξύ του 1989 και του 1993 και στη συνέχεια του Κόλιν Πάουελ το 2003…
[4] Όπως γνωρίζουμε, τα γεγονότα στη συνέχεια εξελίχτηκαν αρκετά διαφορετικά…
[5] Mάλλον όχι από το 2001 και μετά…
[6] Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας και Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, αντίστοιχα
[7] Πέρα από το σχέδιο υποστήριξης των τραπεζών του 2012
[8] Παρατίθεται στο άρθρο « Bundesbank in court clash with ECB over bond-buying plan, Financial Times, 11-6-13.
[9] « Stoppt die EZB », Handelsblatt, 10-6-13.
[10]
Έχει μόνο το δικαίωμα να στείλει την υπόθεση στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο,
το μόνο αρμόδιο να κρίνει αν στην υπόθεση αυτή η ΕΚΤ υπερέβη την εντολή
της, έτσι όπως καθορίζεται από τις Συνθήκες.
[11] « Die EZB vor Gericht », Frankfürter Allgemeine Zeitung, 11-6-13.
[12] « Bundesbank in court clash with ECB… », όπ.π.
[13] Παρατίθεται στο άρθρο « ECB case pits market stability against democracy, court told », Bloomberg, 11-6-13.
[14] Ο Ντίντριχ Μούρσκβιεκ είναι δικηγόρος του Πέτερ Γκαουβάιλερ, ο οποίος είναι από παλιά πολέμιος των Ευρωπαϊκών Συνθηκών.
[15] Παρατίθεται στο « ECB case pits market stabiliy … », όπ.π.
[16] Μόνο σε πρώτη ανάγνωση, γιατί κανείς δεν ξέρει πως μπορούν να εξελιχθούν τα ζητήματα που σχετίζονται με την ηγεμονία…
[17] Το Sonderweg (κυριολεκτικά σημαίνει ειδικό μονοπάτι) είναι το όνομα που η Γερμανία δίνει στην « ιδιαιτερότητας » της

http://www.monde-diplomatique.gr/spip.php?article456

Γενικά θέματα

Θρίλερ στα βάθη της Τουρκίας με 58χρονο Έλληνα μοναχό από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών! Αγνοείται από τον Ιούλιο

Ο 58χρονος μοναχός έφυγε από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών, με προορισμό την Τουρκία, αποφασισμένος να φτάσει στον Πόντο και την Καππαδοκία, τόπους που συνδέονταν βαθιά με τις ρίζες του και το όραμά του να ζήσει ως ασκητής. Τα ίχνη του όμως χάθηκαν μέσα στην απέραντη τουρκική επικράτεια, βυθίζοντας την οικογένειά του στην αγωνία.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Σε θρίλερ έχει εξελιχθεί η εξαφάνιση ενός 58χρονου Έλληνα ορθόδοξου μοναχού στην Τουρκία, ο οποίος αναχώρησε από τα Γιαννιτσά με προορισμό τον Πόντο και την Καππαδοκία, επιθυμώντας να επισκεφθεί τις πατρογονικές εστίες της οικογένειάς του και να ζήσει ως ασκητής. Σχεδόν τρεις μήνες μετά την αναχώρησή του, τα ίχνη του παραμένουν άγνωστα, με τους συγγενείς του να αναζητούν απεγνωσμένα ένα σημάδι ζωής.

Πρόκειται για τον μοναχό Ιωσήφ, κατά κόσμον Νικόλαο Τσιγκόζη, ο οποίος έφυγε στις 23 Ιουλίου από τον Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών, χωρίς έκτοτε να έχει επικοινωνήσει με την οικογένειά του.

Η υπόθεση παρουσιάστηκε στην εκπομπή «Φως στο Τούνελ» της Αγγελικής Νικολούλη, όπου οι αδελφές του περιέγραψαν τις συνθήκες της εξαφάνισής του και τις προσπάθειες που έχουν κάνει για να τον εντοπίσουν.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η απάντηση του ελληνικού Προξενείου στην Κωνσταντινούπολη, σύμφωνα με την οποία ένα άτομο που μοιάζει με τον αγνοούμενο εμφανίστηκε στα γραφεία του στις 25 Ιουλίου, αναζητώντας πληροφορίες για το πώς θα μπορούσε να ταξιδέψει προς τον Πόντο.

Το όνειρο να επιστρέψει στις πατρογονικές εστίες και να ζήσει ως ασκητής

Η απόφαση του 58χρονου να ταξιδέψει στην Τουρκία δεν ήταν, σύμφωνα με τους συγγενείς του, μια παρορμητική ενέργεια. Αντίθετα, αποτελούσε μια βαθιά προσωπική επιθυμία που είχε εκφράσει επανειλημμένα.

Ο μοναχός Ιωσήφ ήθελε να επισκεφθεί τον Πόντο και την Καππαδοκία, περιοχές με τις οποίες συνδεόταν η οικογενειακή του καταγωγή, αλλά και το όραμά του να ακολουθήσει μια πιο απομονωμένη ασκητική ζωή.

«Είχε διακαή πόθο να πάει στον Πόντο. Έλεγε ότι θέλει να γίνει ασκητής», ανέφερε η αδελφή του, Ευαγγελία, στην εκπομπή.
Η ίδια μίλησε και για την πορεία του αδελφού της στον μοναχισμό, εξηγώντας ότι είχε αφιερώσει μεγάλο μέρος της ζωής του στη μοναστική κοινότητα.

Καλόγερος χάθηκε από τα Γιαννιτσά στα βάθη της Τουρκίας

«Ο αδελφός μου ανήκει στο σχήμα του μοναχισμού. Το 2003 ήταν στο Άγιον Όρος και μετέβη μετά στην Αγία Τριάδα Λαγκαδά. Ακολούθησε τον ηγούμενό του στην Ελασσόνα και έκανε και κουρά. Από Νικόλαος μετονομάστηκε σε Ιωσήφ αλλά το μοναστήρι ορφάνεψε από ηγούμενο και το διάστημα της μετάβασης του σε άλλο μοναστήρι, έμενε μαζί μου στο πατρικό μας», περιέγραψε.
Έτσι, ο 58χρονος βρισκόταν το τελευταίο διάστημα στο οικογενειακό σπίτι στον Νέο Μυλότοπο, περιμένοντας να μεταβεί σε άλλο μοναστήρι. Ωστόσο, όπως αποδείχθηκε, είχε ήδη αρχίσει να σχεδιάζει το ταξίδι του στην Τουρκία.

Η αναχώρηση στις 23 Ιουλίου και το εισιτήριο για την Τουρκία

Η εξαφάνιση του μοναχού έγινε αντιληπτή την Πέμπτη 23 Ιουλίου, όταν οι συγγενείς του διαπίστωσαν ότι είχε φύγει από το χωριό χωρίς να γνωρίζουν τον προορισμό του.

Η αδελφή του, Ευτυχία, που κατοικεί στη Θεσσαλονίκη, κινητοποιήθηκε άμεσα και ξεκίνησε να τον αναζητά. «Το πρωί της 23ης Ιουλίου, ημέρα Πέμπτη, έφυγε ο αδερφός μου. Πήγα στο χωριό μας το Μυλότοπο στα Γιαννιτσά. Ξεκινήσαμε να τον ψάχνουμε αλλά δεν τον βρίσκαμε πουθενά. Πήγα στην αστυνομία, το δήλωσα αλλά έκανα και τον συνειρμό στο μυαλό μου ότι ανέφερε συνέχεια την Κωνσταντινούπολη και πήγαμε να ψάξουμε στα τρένα. Εκεί ήταν ένα ταξιδιωτικό γραφείο και βρήκαμε ότι ένα εισιτήριο κόπηκε στο όνομά του. Επιβεβαιώσαμε αργότερα ότι ανέβηκε στο λεωφορείο για Τουρκία», ανέφερε.

Η ανακάλυψη του εισιτηρίου αποτέλεσε το πρώτο σημαντικό στοιχείο για τις κινήσεις του 58χρονου. Η οικογένεια κατάφερε να επιβεβαιώσει ότι ο μοναχός επιβιβάστηκε σε λεωφορείο με προορισμό την Τουρκία. Ωστόσο, δεν γνώριζε εάν είχε καταφέρει να φτάσει στην Κωνσταντινούπολη και από εκεί να συνεχίσει προς τις περιοχές που επιθυμούσε να επισκεφθεί.

Η επίσκεψη στο ελληνικό Προξενείο και η αναζήτηση διαδρομής προς την Τραπεζούντα

Οι προσπάθειες των συγγενών οδήγησαν και σε επικοινωνία με το ελληνικό Προξενείο στην Κωνσταντινούπολη.
Σύμφωνα με όσα περιέγραψε η Ευτυχία, ο αδελφός τους που ζει στον Καναδά επικοινώνησε με τις προξενικές Αρχές, αναζητώντας πληροφορίες για τον αγνοούμενο.

«Ο αδελφός μου από τον Καναδά πήρε τηλέφωνο στο προξενείο της Κωνσταντινούπολης. Εγώ είχα ενημερώσει και την αστυνομία και μας είπαν ότι όντως ήρθε ένας κύριος που δεν φορούσε ράσα, με ταξί και έψαχνε πώς να πάει στην Τραπεζούντα», ανέφερε.

Κατά την οικογένεια, οι υπάλληλοι του Προξενείου είδαν το διαβατήριο του άνδρα και του έδωσαν οδηγίες για να μεταβεί στον σταθμό υπεραστικών λεωφορείων, ώστε να συνεχίσει το ταξίδι του. Η πληροφορία αυτή ενίσχυσε την εκτίμηση των συγγενών ότι ο μοναχός είχε φτάσει στην Κωνσταντινούπολη και προσπαθούσε να βρει τρόπο να μετακινηθεί προς τον Πόντο. Ωστόσο, κανείς δεν γνωρίζει αν τελικά επιβιβάστηκε σε άλλο λεωφορείο, ποια διαδρομή ακολούθησε ή αν έφτασε στην Τραπεζούντα.

Η επίσημη απάντηση του Προξενείου

Στην προσπάθεια να συγκεντρώσει περισσότερες πληροφορίες για την εξαφάνιση, η εκπομπή «Φως στο Τούνελ» επικοινώνησε με το ελληνικό Προξενείο στην Κωνσταντινούπολη, το οποίο έδωσε γραπτή απάντηση. Σύμφωνα με όσα ανέφερε το Προξενείο, το μεσημέρι του Σαββάτου 25 Ιουλίου εμφανίστηκε στα γραφεία του ένα άτομο που έμοιαζε με τον αγνοούμενο μοναχό.
Ο άνδρας αναζητούσε πληροφορίες σχετικά με τους τρόπους μετάβασης στην περιοχή του Πόντου.

Στην απάντησή του, το Προξενείο ανέφερε: «Ζητούσε πληροφορίες σχετικά με τρόπους μετάβασής του στην περιοχή του Πόντου. Καθώς επρόκειτο για μη εργάσιμη ημέρα, κατόρθωσε να επικοινωνήσει τηλεφωνικά με τον αρμόδιο υπάλληλο στον αριθμό έκτακτης ανάγκης της Αρχής, με χρήση κινητού τηλεφώνου που ανήκε, ωστόσο, σε τρίτο πρόσωπο. Αργά το βράδυ της ίδιας μέρας, αδελφός του αγνοούμενου επικοινώνησε για πρώτη φορά μαζί μας».

Η αναφορά στη χρήση κινητού τηλεφώνου τρίτου προσώπου αποτελεί ένα ακόμη στοιχείο που ενδεχομένως θα μπορούσε να βοηθήσει στην αναζήτηση του μοναχού. Παράλληλα, η χρονική ακολουθία των γεγονότων δείχνει ότι η εμφάνιση του άνδρα στο Προξενείο έγινε δύο ημέρες μετά την αναχώρηση του 58χρονου από τα Γιαννιτσά. Πάντως, στην απάντηση του Προξενείου γίνεται λόγος για άτομο που μοιάζει με τον αγνοούμενο και όχι για οριστική ταυτοποίηση του μοναχού Ιωσήφ.

Η ενημέρωση της Interpol και η αγωνία των συγγενών

Η οικογένεια συνεχίζει τις προσπάθειες εντοπισμού του μοναχού, έχοντας απευθυνθεί τόσο στις ελληνικές Αρχές όσο και στις αρμόδιες υπηρεσίες που μπορούν να συνδράμουν στη διασυνοριακή αναζήτηση. «Η Ίντερπολ και το ελληνικό προξενείο στην Τουρκία έχουν ενημερωθεί», ανέφερε η αδελφή του, Ευαγγελία.

Οι συγγενείς θεωρούν ότι οι έρευνες θα πρέπει να επικεντρωθούν κυρίως στην Κωνσταντινούπολη, στην Τραπεζούντα και στις υπόλοιπες περιοχές του Πόντου, καθώς εκεί σκόπευε να κατευθυνθεί ο 58χρονος. Παράλληλα, δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο να προσπάθησε να μεταβεί στην Καππαδοκία, την οποία επίσης επιθυμούσε να επισκεφθεί. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν υπάρχουν επιβεβαιωμένες πληροφορίες για το πού μπορεί να βρίσκεται ή αν έχει εγκατασταθεί σε κάποια μοναστική κοινότητα. Η μεγαλύτερη αγωνία των συγγενών του είναι να μάθουν αν είναι καλά στην υγεία του και αν βρίσκεται σε ασφαλές περιβάλλον.
«Θέλουμε να μάθουμε… Ζει; Είναι καλά;», λένε χαρακτηριστικά.

Τα χαρακτηριστικά του αγνοούμενου μοναχού

Ο μοναχός Ιωσήφ, κατά κόσμον Νικόλαος Τσιγκόζης, είναι 58 ετών και έχει ύψος περίπου 1,64 μέτρα. Έχει μακριά γκρίζα μαλλιά, τα οποία συνήθως πιάνει σε κοτσίδα, γκρίζο μουστάκι, κοντοκουρεμένο μούσι και πράσινα μάτια. Είναι κανονικού σωματικού βάρους. Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, κατά την επίσκεψη του άνδρα που του έμοιαζε στο ελληνικό Προξενείο δεν φορούσε μοναχικά ράσα, στοιχείο που ενδέχεται να δυσχεραίνει την αναγνώρισή του από ανθρώπους που γνωρίζουν μόνο τη μοναχική του εμφάνιση.

Η οικογένεια απευθύνει έκκληση σε όποιον μπορεί να έχει πληροφορίες για τις κινήσεις του στην Τουρκία ή γνωρίζει εάν βρίσκεται σε κάποιο μοναστήρι ή ασκητήριο να επικοινωνήσει με τις αρμόδιες Αρχές. Σχεδόν τρεις μήνες μετά την αναχώρησή του, το βασικό ερώτημα παραμένει αναπάντητο: Κατάφερε ο μοναχός Ιωσήφ να φτάσει στον Πόντο και να πραγματοποιήσει το όνειρό του ή συνέβη κάτι που διέκοψε το ταξίδι του; Για τους δικούς του ανθρώπους, το μόνο που έχει σημασία είναι να υπάρξει ένα σημάδι ζωής και να μάθουν ότι ο 58χρονος είναι ασφαλής.

protothema.gr
Συνέχεια ανάγνωσης

Γενικά θέματα

Η πετρελαϊκή «μάχη» που ενώνει Τραμπ-Πούτιν και δισεκατομμυριούχους του Κόλπου

Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».

Η συμφωνία, η οποία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και τελεί υπό την αίρεση της έγκρισης της αμερικανικής κυβέρνησης και του Κρεμλίνου, αφορά ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο πετρελαιοπηγών, διυλιστηρίων και πρατηρίων καυσίμων της Lukoil σε διάφορες χώρες.

Σύμφωνα με τους «New York Times», στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται κοινοπραξία με επικεφαλής τον Αμερικανό επενδυτή Τοντ Μπόελι, στην οποία συμμετέχουν επίσης επενδυτικοί όμιλοι από τη Μέση Ανατολή. Στην προτεινόμενη συμφωνία συμμετέχει και η αμερικανική κυβέρνηση, μέσω της U.S. International Development Finance Corporation (DFC).

 Στο τραπέζι των συνομιλιών Τραμπ-Πούτιν

Οι πολύμηνες διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με οκτώ πρόσωπα με γνώση της υπόθεσης που επικαλούνται οι «New York Times», συνδέονται με την ευρύτερη προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να αποκαταστήσει οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία στο πλαίσιο των συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Το ζήτημα της Lukoil φέρεται να τέθηκε από τον Βλαντιμίρ Πούτιν κατά τη συνάντησή του με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στο Κρεμλίνο, στις 5 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα, ο Ρώσος πρόεδρος πρότεινε την προώθηση της συμφωνίας ως ένδειξη ότι η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να συνεργαστούν επιχειρηματικά.

Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές φέρεται να απάντησαν ότι θα εργαστούν για την προώθηση της συμφωνίας, τόσο ως ένδειξη «καλής θέλησης» προς το Κρεμλίνο όσο και με στόχο τη μείωση των διεθνών τιμών ενέργειας.

Η ενδεχόμενη συμφωνία παρουσιάζει ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον για τους υποψήφιους αγοραστές. Η έγκρισή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων από τις αμερικανικές κυρώσεις, αυξάνοντας παράλληλα την αξία τους.

 Οι διασυνδέσεις των επενδυτών

Στην κορυφή της κοινοπραξίας βρίσκεται ο Αμερικανός επενδυτής Τοντ Μπόελι, συνιδιοκτήτης των Los Angeles Dodgers και γνωστός υποστηρικτής του Τραμπ. Στο επενδυτικό σχήμα συμμετέχουν επίσης επιχειρηματικοί όμιλοι από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Οι «New York Times» επισημαίνουν ότι ορισμένοι από τους επενδυτές διατηρούν επιχειρηματικές σχέσεις με πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ.

Μεταξύ αυτών είναι οι αδελφοί Μουτάζ και Ράμεζ αλ-Χαγιάτ από το Κατάρ, οι οποίοι έχουν συνεργαστεί με τον Τζάρεντ Κούσνερ και την Ιβάνκα Τραμπ για τη χρηματοδότηση επενδυτικού σχεδίου στην Αλβανία.

Στην κοινοπραξία συμμετέχει επίσης επενδυτικό ταμείο με έδρα το Αμπού Ντάμπι, το οποίο ελέγχεται από τον σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, σύμβουλο εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο ίδιος συνδέεται με επενδύσεις στην World Liberty Financial, την εταιρεία κρυπτονομισμάτων της οικογένειας Τραμπ.

Παράλληλα, επενδυτικό ταμείο που συνδέεται με τον σεΐχη Ταχνούν αποτελεί σημαντικό μέτοχο της εταιρείας private equity που ίδρυσε ο Κούσνερ μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο.

 Τα ερωτήματα για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων

Οι διασυνδέσεις αυτές έχουν προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο προσωπικές επιχειρηματικές σχέσεις μπορεί να διασταυρώνονται με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για μια συμφωνία που συνδέεται με την αμερικανική εξωτερική πολιτική.

Οι «New York Times» αναφέρουν ότι δεν υπάρχει ένδειξη πως ο Γουίτκοφ ή ο Κούσνερ πρόκειται να αποκομίσουν προσωπικό οικονομικό όφελος από τη συμφωνία. Ωστόσο, η υπόθεση έχει εγείρει ζητήματα σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων επιχειρηματιών και προσώπων του στενού περιβάλλοντος του Τραμπ.

Η Χούι Τσεν, πρώην εισαγγελέας και σύμβουλος σε θέματα οικονομικού εγκλήματος και δεοντολογίας, χαρακτήρισε τις διασυνδέσεις «ανησυχητικές» και έθεσε το ερώτημα κατά πόσο προσωπικά συμφέροντα θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξιολόγηση των υποψήφιων αγοραστών.

Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του Γουίτκοφ απέρριψε οποιοδήποτε ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, υποστηρίζοντας ότι ο Αμερικανός διαπραγματευτής δεν λαμβάνει μισθό και καλύπτει ο ίδιος τα έξοδα των ταξιδιών του στο πλαίσιο της αποστολής του για λογαριασμό του Τραμπ.

Η κούρσα για τα περιουσιακά στοιχεία της Lukoil

Η Lukoil είχε θέσει προς πώληση τα διεθνή περιουσιακά της στοιχεία μετά την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων. Αρκετοί υποψήφιοι αγοραστές είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον, μεταξύ των οποίων και μεγάλοι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι.

Τον Ιανουάριο, η επενδυτική εταιρεία Carlyle είχε καταλήξει σε προκαταρκτική συμφωνία για την εξαγορά σημαντικού μέρους του διεθνούς χαρτοφυλακίου της Lukoil. Η συμφωνία, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε, καθώς απαιτούσε την έγκριση της αμερικανικής κυβέρνησης.

Στη συνέχεια, ο όμιλος υπό τον Μπόελι εμφανίστηκε ως ένας από τους βασικούς διεκδικητές των περιουσιακών στοιχείων.

Η αξία των διεθνών περιουσιακών στοιχείων της Lukoil είχε υπολογιστεί από την ίδια την εταιρεία σε περίπου 20 δισ. δολάρια στις αρχές του έτους. Ωστόσο, οι οικονομικοί όροι της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας δεν έχουν γίνει γνωστοί.

 Ο ρόλος της αμερικανικής κυβέρνησης

Η αμερικανική κυβέρνηση συμμετέχει στην προτεινόμενη συμφωνία μέσω της U.S. International Development Finance Corporation, η οποία επενδύει και παρέχει χρηματοδότηση για έργα στο εξωτερικό.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία για τη Lukoil θα μπορούσε να ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια των ΗΠΑ, να εξυπηρετήσει στόχους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και να συμβάλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τους Αμερικανούς.

Η συμφωνία, ωστόσο, χρειάζεται την έγκριση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, το οποίο είναι αρμόδιο για την εφαρμογή των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.

 Η ενεργειακή διάσταση

Στο υπό διαπραγμάτευση χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται διυλιστήρια της Lukoil στην Ολλανδία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, καθώς και άλλες ενεργειακές υποδομές και πρατήρια καυσίμων σε διάφορες χώρες.

Η ενεργειακή διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η αποκατάσταση οικονομικών σχέσεων με τη Ρωσία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για τη Μόσχα ώστε να προχωρήσει σε συμβιβασμούς για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Ο Ρώσος οικονομικός απεσταλμένος Κίριλ Ντμίτριεφ έχει επίσης εμπλακεί στη διαδικασία, ενώ, σύμφωνα με τους «New York Times», έχει δηλώσει ότι ο διάλογος ΗΠΑ-Ρωσίας συνεχίζεται σε πολλούς τομείς, μεταξύ των οποίων και η ενέργεια.

Η συμφωνία για τη Lukoil παραμένει, πάντως, ανοικτή και δεν έχει οριστικοποιηθεί. Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τις απαιτούμενες εγκρίσεις των αμερικανικών αρχών και της ρωσικής πλευράς.

skpress.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

Γενικά θέματα

Πώς μια «Ελληνίδα» έγινε το «θεμέλιο» της Εθνικής Πινακοθήκης της Ουγγαρίας

Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Πριν λίγο καιρό επισκεφθήκαμε την Εθνική Πινακοθήκη της Ουγγαρίας στη Βουδαπέστη, ένα από τα πλέον σημαντικά μουσεία της χώρας, στο οποίο παρουσιάζεται με μοναδικό τρόπο η εξέλιξη της ουγγρικής εικαστικής τέχνης από τον 11ο αιώνα μέχρι σήμερα. Βρίσκεται στο Βασιλικό Ανάκτορο του Κάστρου της Βούδας και ιδρύθηκε το 1957 με βάση κυρίως τις ουγγρικές συλλογές του Μουσείου Καλών Τεχνών. Η συλλογή της περιλαμβάνει περίπου 110.00 έργα.

Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.

Το έργο του με τίτλο «Ελληνίδα», φιλοτεχνημένο το 1845, θεωρείται εξαιρετικά σημαντικό για τη δημιουργία της συλλογής της Ουγγρικής Εθνικής Πινακοθήκης. Είναι το πρώτο έργο που σηματοδότησε την έναρξη της συστηματικής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής στα εθνικά ιδρύματα.⁠ Είναι επίσης το πιο γνωστό και εμβληματικό έργο του ζωγράφου.

Οι διαστάσεις του είναι 77Χ61,5 cm περίπου. Το μοντέλο δεν είναι Ελληνίδα, αλλά η σύζυγος του Marastoni, η Giovanna Bianchi, με καταγωγή από τη Βενετία. Ο ζωγράφος την απεικόνισε με παραδοσιακή (ή φανταστική) ελληνική φορεσιά της εποχής, σύμφωνα με τη μόδα του ρομαντισμού. Η εικόνα συνδυάζει εξωτισμό, ελαφρύ ερωτισμό και ιδανική ομορφιά.

Η ιστορία

Το 1845 η Pest Art Society — η πρώτη καλλιτεχνική εταιρεία στην Ουγγαρία — αγόραζε κάθε χρόνο ένα έργο από την ετήσια έκθεσή της για να το δωρίσει στο Ουγγρικό Εθνικό Μουσείο, το οποίο τότε περιλάμβανε και την πινακοθήκη.

Η «Ελληνίδα» του Marastoni ήταν αυτό που επέλεξαν και δώρισαν τον Νοέμβριο του 1845. Έτσι, καταγράφηκε ως το πρώτο έργο στη συλλογή ζωγραφικής του μουσείου.⁠ Το Εθνικό Μουσείο είχε ήδη κάποιες δωρεές, αλλά η συστηματική συλλογή ουγγρικής τέχνης ξεκινάει ουσιαστικά με αυτό το έργο. Η Εθνική Πινακοθήκη κληρονόμησε αυτή τη συλλογή από το Εθνικό Μουσείο.

Η επιλογή του προκάλεσε έντονες συζητήσεις και αποτέλεσε το «πρώτο καλλιτεχνικό σκάνδαλο» της εποχής, λόγω του ερωτισμού που απέπνεε το μοντέλο. Ωστόσο ο πίνακας αυτός ήταν και ιδιαίτερα δημοφιλής, κάτι που ενίσχυσε την εθνική συζήτηση για την τέχνη.⁠

Σήμερα, το έργο παραμένει εμβληματικό και εκτίθεται συχνά ως αφετηρία της συλλογής ζωγραφικής του 19ου αιώνα στην Πινακοθήκη. Συμβολίζει το πώς η ουγγρική τέχνη χτίστηκε με συνεισφορές από ξένους καλλιτέχνες που ενσωματώθηκαν στη χώρα, όπως ο Marastoni.

Η δημιουργία της Πινακοθήκης

Αν κάνετε περίπατο στην οδό Deák Ferenc στο κέντρο της πόλης ίσως αξίζει κάποιες φορές να σηκώσετε το βλέμμα πάνω από τις βιτρίνες των καταστημάτων. Το βλέμμα σας θα συναντήσει όχι μόνο κλασικές προσόψεις, αλλά και αναμνηστικές πλάκες, όπως για παράδειγμα εκείνη στον αριθμό 21, όπου αναγράφεται: «Η Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής – ιδρυθείσα από τον Jakab Marastoni».

Η Πέστη του 19ου αιώνα ήταν μια πραγματικά πολυπολιτισμική πόλη. Γερμανοί, Ούγγροι, Έλληνες, Ιταλοί, Σέρβοι και πολλές άλλες μικρότερες εθνότητες ζούσαν εδώ δίπλα-δίπλα ειρηνικά. Ο καθένας καλλιεργούσε τον δικό του πολιτισμό, αλλά ένα πράγμα τους ένωνε: όλοι ήθελαν να είναι και Ούγγροι και επιδίωκαν να υπηρετήσουν τον ουγγρικό πολιτισμό με τις δραστηριότητές τους.

Εκείνη την εποχή ο Marastoni υπέβαλε την αίτησή του για την ακαδημία ζωγραφικής στο Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών, όταν ιδρύθηκε εντός του Ουγγρικού Εθνικού Μουσείου ο Σύλλογος Εθνικής Πινακοθήκης, ένα «τμήμα που συνέλεγε αποκλειστικά ουγγρική ζωγραφική».

Όλα αυτά συνέβησαν το 1845 και αυτή η μεγάλη πολιτιστική δραστηριότητα μπορεί να ήταν αποτέλεσμα του γεγονότος ότι εκείνη τη χρονιά το Εθνικό Μουσείο ήθελε να τιμήσει δεόντως την πεντηκοστή επέτειο της ανάληψης καθηκόντων του αρχιδούκα Ιωσήφ της Αυστρίας.

Ο σύλλογος που έφερε το όνομα του αρχιδούκα εγκρίθηκε τελικά από το Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών τον Σεπτέμβριο του 1845. Η Εθνική Πινακοθήκη του αρχιδούκα Ιωσήφ μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί ως το πρώτο εθνικό ίδρυμα που συνέλεγε ουγγρικούς πίνακες.

Η πινακοθήκη δέχθηκε δωρεές έργων τόσο από συλλόγους, όσο και από ιδιώτες, και ανάμεσά τους το σημαντικότερο ήταν το έργο του Jakab Marastoni «H Ελληνίδα», το οποίο δωρήθηκε στην πινακοθήκη τον Νοέμβριο του 1845 από την Καλλιτεχνική Εταιρεία της Πέστης. Έτσι, μπορεί να πει κανείς ότι η ιστορία της μουσειακής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής ξεκίνησε με την «Ελληνίδα».

Αλλά γιατί μια Ελληνίδα; Το σύγχρονο (όχι αρχαίο) ελληνικό θέμα εμφανίστηκε στην ευρωπαϊκή ζωγραφική με την Ελληνική Επανάσταση ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τη δεκαετία του 1820. Φυσικά, οι συμπάθειες του ευρωπαϊκού ρομαντισμού προς τους Έλληνες άσκησαν επιρροή και στην ουγγρική τέχνη.

Οι Έλληνες, και ιδιαίτερα οι Ελληνίδες, αποτελούσαν συχνά θέμα στην ουγγρική ζωγραφική του 19ου αιώνα, και κατά μία έννοια η «Ελληνίδα» κατέληξε να αντιπροσωπεύει ένα εξωτικό θέμα αρωματισμένο με ερωτισμό.

Και αν σήμερα βρίσκουμε την «Ελληνίδα» να αποκαλύπτει ανοιχτά την ομορφιά και τη γοητεία της, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι επρόκειτο για θέμα μόδας. Και όσο κι αν μας γνέφει σαγηνευτικά αυτή η όμορφη γυναίκα, με την ιστορική έννοια το έργο αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα της ουγγρικής μουσειολογίας.

Ο ζωγράφος

Ο Jakab Marastoni (Giacomo Marastoni) γεννήθηκε το 1804 στη Βενετία και σπούδασε στην περίφημη Ακαδημία Καλών Τεχνών.

Ταξίδεψε στη Βιέννη στις αρχές της δεκαετίας του 1830, πέρασε από τη σημερινή Μπρατισλάβα το 1833 και εγκαταστάθηκε οριστικά στην Πέστη το 1836. Έγινε περιζήτητος πορτρετίστας μεταξύ αριστοκρατικών και αστικών οικογενειών, αλλά και κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικών συνεδριάσεων.⁠

Το 1846 ίδρυσε την Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής στην Πέστη – την πρώτη ιδιωτική σχολή αποκλειστικά για ζωγραφική στην Ουγγαρία. Ανάμεσα στους μαθητές του περιλαμβάνονται σημαντικοί Ούγγροι καλλιτέχνες όπως ο Károly Lotz, ο Mihály Zichy, ο Soma Orlai Petrich κ.ά. Το 1846 έγινε Επίτιμος Πολίτης της Πέστης.

Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ασχολήθηκε με την δαγκεροτυπία ήταν ο πρώτος επαγγελματίας αυτής της τεχνικής στην Ουγγαρία. Πέθανε σε ψυχιατρική κλινική και η σχολή του έκλεισε λίγο μετά.

tovima.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Διεθνή7 λεπτά πριν

Πεδίο μάχης η Γαλλία για την ακρίβεια – Έφοδοι, δακρυγόνα και εκατοντάδες συλλήψεις

Σύμφωνα με πηγές προσκείμενες στον υπουργό Εσωτερικών Λοράν Νουνιές, μέχρι το μεσημέρι οι αρχές είχαν καταγράψει 140 διαδηλώσεις, με τη...

Αναλύσεις38 λεπτά πριν

Από τη Σαρία στην Ατομική Ελευθερία; Η Αλλαγή που Συντελείται στη Μέση Ανατολή

Μεταξύ 2000 και 2020, επέβλεψα μια σειρά ερευνών στη Μέση Ανατολή, πραγματοποιώντας προσωπικές συνεντεύξεις με αντιπροσωπευτικά δείγματα πληθυσμού σε πέντε...

Αναλύσεις1 ώρα πριν

FT: Πώς υπνοβατούμε προς τον Γ΄ Παγκόσμιο Πόλεμο!

Το αεροδρόμιο του Ριάντ κλείνει έπειτα από φονικές πυραυλικές επιθέσεις. Ρωσία – Ουκρανία ανταλλάσσουν πολύνεκρα πλήγματα. Η Πολωνία προειδοποιεί για...

Newsroom1 ώρα πριν

Project Bromo: Η Ευρώπη επιταχύνει τη δημιουργία διαστημικού γίγαντα απέναντι στη SpaceX

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να επιταχύνει την αντιμονοπωλιακή αξιολόγηση της συμφωνίας μεταξύ Airbus, Thales και Leonardo. Ο νέος όμιλος, με...

Αναλύσεις2 ώρες πριν

350 Δισ. Δολάρια στην Αμερική: Η Νότια Κορέα ενεργοποιεί τη μεγαλύτερη στρατηγική επένδυση της συμμαχίας τους

Καθώς στη Σεούλ διατυπώνονται επικρίσεις σχετικά με τους κινδύνους και την εποπτεία των επενδύσεων αυτών, ενώ οι ενδιάμεσες εκλογές στις...

Δημοφιλή