Άμυνα
Οι οριοθετήσεις των θαλασσίων ζωνών της Ελλάδος με τα γειτονικά της κράτη Τουρκία, Κύπρο, Αίγυπτο, Λιβύη, Ιταλία και Αλβανία
σε έναν μύθο που πόρρω απέχει από την πραγματικότητα με αποτέλεσμα να γίνεται
στόχος πολιτικής εκμετάλλευσης και εντυπωσιασμού σε βάρος της νομικής επιστήμης
και απίθανης λανθασμένης ερμηνείας της Σύμβασης του 1982 των Ηνωμένων Εθνών για
το Δίκαιο της Θάλασσας.
Κατόπιν αυτού, ως επιστήμων και ως χειριστής των θεμάτων
του Δικαίου της Θαλάσσης στο Υπουργείο Εξωτερικών από το 1966 έως το 2009,
ιδιαίτερα δε, ως μέλος και αρχηγός της ελληνικής αντιπροσωπείας στις Διασκέψεις
των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, θεωρώ υποχρέωσή μου να σας
ενημερώσω για το θέμα της ΑΟΖ προκειμένου να αποφευχθεί η συνέχιση μιας
παραπληροφόρησης εκ μέρους ορισμένων κύκλων. Εκ των πραγμάτων λοιπόν ήθελα να
τονίσω τα κάτωθι:
την Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών του 1982 για το Δίκαιο της Θάλασσας ο βυθός της ΑΟΖ είναι πάντα υφαλοκρηπίδα. Για την υιοθέτηση όμως ΑΟΖ απαιτείται διακήρυξη από
το παράκτιο κράτος. Την υφαλοκρηπίδα όμως την έχει ένα παράκτιο κράτος από
της δημιουργίας του και αναγνωρίζονται υπέρ του παρακτίου κράτους αποκλειστικά κυριαρχικά δικαιώματα
διερεύνησης, εξερεύνησης και εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων του βυθού και του
υπεδάφους αυτής, όπως επίσης αποκλειστικά
κυριαρχικά δικαιώματα επί των λεγομένων καθυστικών ειδών. Με την ΑΟΖ στο
παράκτιο κράτος αναγνωρίζοντας κυριαρχικά δικαιώματα και εφ’ όλων των υπολοίπων
βιολογικών πόρων, της θαλάσσιας επιφάνειας του βυθού και υπεδάφους αυτής. Επαναλαμβάνονται
δε εδώ τα δικαιώματα του παρακτίου κράτους επί των φυσικών πόρων του βυθού και
υπεδάφους της ΑΟΖ δηλαδή επί της υφαλοκρηπίδος του προς επαναβεβαίωση των
δικαιωμάτων του αυτών. Στο υπόλοιπο τμήμα της ΑΟΖ και δη στα υπερκείμενα αυτής
ύδατα το παράκτιο κράτος έχει κυριαρχικά δικαιώματα για την αλιεία για την
εκμετάλλευση των θαλασσίων ρευμάτων για απόκτηση ηλεκτρικής ενέργειας όπως
επίσης για την απόκτηση αιολικής ενέργειας από τον υπερκείμενο της θαλάσσιας
επιφάνειας αυτής άνεμο. Πέραν τούτου το παράκτιο κράτος έχει αρμοδιότητα για
την παροχή ή μη αδειών προς τρίτους για διενέργεια θαλασσίων επιστημονικών
ερευνών για τον βυθό και το υπέδαφος αυτής, όπως επίσης για την θαλάσσια επιφάνεια
αυτής. Επίσης αρμοδιότητα για την διαφύλαξη του θαλασσίου περιβάλλοντος. Ως
προς την αλιεία, κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις έχουν δικαιώματα και τα
περίκλειστα και τα γεωγραφικώς μειονεκτούντα κράτη, κατόπιν συμφωνίας με το
παράκτιο κράτος.
τύχουν οριοθέτησης όταν το εύρος αυτών μεταξύ των ακτών δύο παρακτίων κρατών
είναι μικρότερο των 400ν.μ. με βάση το Διεθνές Δίκαιο, όπως καθορίζεται το
περιεχόμενο αυτού στο καταστατικό του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης. Μετά από
σχετική ευχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης όχι μόνο η χώρα μας αλλά και άλλα παράκτια
κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπως η
Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία και η Μάλτα δεν έχουν υιοθετήσει ΑΟΖ, στη
Μεσόγειο περιορισθέντα στην υιοθέτηση μόνο των λεγομένων “προστατευτικών θαλασσίων ζωνών”. Εξαίρεση από τον κανόνα
αυτό αποτέλεσε η Κύπρος, το Ισραήλ, ο Λίβανος και η Αίγυπτος.
πρέπει να λεχθεί ότι με βάση τις διατάξεις της Σύμβασης για το Δίκαιο της
Θάλασσας του 1982, η οριοθετική γραμμή της υφαλοκρηπίδος και εκ των πραγμάτων
του βυθού και υπεδάφους της ΑΟΖ, όπως επίσης η οριοθετική γραμμή της θαλάσσιας
περιοχής της ΑΟΖ, πάντα συμπίπτουν.
υφαλοκρηπίδος και εκείνων που αφορούν την ΑΟΖ έχει εφαρμοστεί σε ποσοστό 78% η
αρχή “της ίσης απόστασης” δια εφαρμογής της μεθόδου της “μέσης
γραμμής” για γειτονικές ακτές και της μεθόδου της “πλαγίας
γραμμής” για παρακείμενες ακτές, πολλές φορές με ορισμένες μικρές
αποκλείσεις για τεχνικούς λόγους.
Ελλάδας και Τουρκίας – στην Ελλάδα με βάση την σύμβαση του 1982, περιέρχεται το
93% της υφαλοκρηπίδος του Αιγαίου στην Ελλάδα και μόνο το 7% στην Τουρκία.
Καστελλόριζο και την συστάδα των νήσων αυτού, που βρίσκονται εκτός του Αιγαίου
Πελάγους και δη στην Ανατολική Μεσόγειο – με βάση σχετικό φυλλάδιο του Διεθνούς
Υδρογραφικού Οργανισμού περί ορίου θαλασσών – για τα οποία η Τουρκία κατά πάγια
τακτική όπως και για τα ελληνικά νησιά του Αιγαίου δεν δέχεται ότι έχουν
δικαιώματα υφαλοκρηπίδος και ΑΟΖ ως εμπίπτοντα σε “ειδικές περιστάσεις”.
μεθόδου μέσης γραμμής) αν ληφθεί υπόψη η συστάδα των νησιών του Καστελλορίζου και δη η νήσος Στρογγύλη όπως επίσης η
Κρήτη, η Κάρπαθος και η Ρόδος προκύπτουν θαλάσσια σύνορα Ελλάδος – Κύπρου
μήκους 27ν.μ. Χωρίς την επίδραση της
Στρογγύλης, ακόμη και με λήψη υπόψη των νήσων Κρήτης, Ρόδου, Καρπάθου ως και λοιπών νησίδων δεν μπορεί να έχουμε κοινά
σύνορα υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ με την Κύπρο, κάτι αρκετά αρνητικό από στρατηγικής
άποψης για την χώρα μας και την Κύπρο.
υφαλοκρηπίδος και ΑΟΖ με την Τουρκία και την Αίγυπτο ενέχει αρκετές δυσκολίες
και κινδύνους πολλώ μάλλον αν υιοθετήσουμε στις περιοχές αυτές και ΑΟΖ καθόσον η αντίδραση της Τουρκίας θα μπορούσε να
είναι ανεξέλεγκτη υποστηρίζουσα ότι η Ελλάδα ” όχι μόνο διεκδικεί όλη την
υφαλοκρηπίδα αλλά και τα υπερκείμενα ύδατα αυτής, δηλαδή της ΑΟΖ, κάτι που
συντελεί στον “πνιγμό” της Τουρκίας “ – γνωστή άλλωστε τουρκική
άποψη.
όπως έχει προκύψει και κατά τις μέχρι τούδε ελληνοαιγυπτιακές επαφές είναι
αρνητική για την χώρα μας αφού η Αίγυπτος ιδίως μετά την τελευταία
“επανάσταση” υποστηρίζει τις θέσεις της Τουρκίας, προφανώς λόγω
μουσουλμανικής αλληλεγγύης, μη
αναγνωρίζουσα δικαιώματα για υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ στο Καστελλόριζο και την
συστάδα των νήσων αυτού. Τούτο φαίνεται ιδιαίτερα έντονο τόσο με την έναρξη
όσο και με την συνέχιση του τουρκοαιγυπτιακού διαλόγου για μία μεταξύ τους
οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδος στη περιοχή αυτή, παρόλο που λόγω γεωγραφίας, δεν
μπορεί η υφαλοκρηπίδα στην περιοχή αυτή να είναι αντικείμενο μιας
τουρκοαιγυπτιακής συμφωνίας. Κατόπιν των
ανωτέρω τυγχάνει απορίας άξιον η συνέχιση εκ μέρους μας του
ελληνοαιγυπτιακού διαλόγου, χωρίς μία προειδοποίηση προς την αιγυπτιακή πλευρά
για τις συνέπειες που μπορεί να έχει μια αιγυπτιοτουρκική συμφωνία οριοθέτησης
υφαλοκρηπίδος.
υφαλοκρηπίδος και ενδεχομένως ΑΟΖ, θα πρέπει να λεχθεί ότι η θέση της Λιβύης
είναι ότι για μια τέτοια οριοθέτηση θα πρέπει η Ελλάδα να αναγνωρίσει ως νόμιμο το κλείσιμο του κόλπου της Σύρτης
μήκους περί τα 302ν.μ. και να δεχθεί η Ελλάδα ότι η Γαύδος και ορισμένες
μικρονησίδες νοτιοδυτικά της Κρήτης δεν μπορεί να ληφθούν σαν σημείο βάσεως για
μια τέτοια οριοθέτηση. Τα ίδια προβλήματα που αντιμετωπίζει η Ελλάδα
αντιμετωπίζει στην περιοχή αυτή και η Ιταλία.
Αλβανίας και Ελλάδος ιδιαίτερα δε η καταγγελία εκ μέρους του Συνταγματικού
Δικαστηρίου της Αλβανίας της συμφωνίας του 2009, πέραν των εικασιών περί
τουρκικού ή ακόμη και ιταλικού δακτύλου για την καταγγελία αυτή, θα πρέπει να
λεχθεί ότι κατά την οριοθέτηση αυτή οι Έλληνες
και οι Αλβανοί διαπραγματευτές προφανώς λόγω αγνοίας δεν έλαβαν υπόψη
την ύπαρξη του Πρωτοκόλλου της Φλωρεντίας του 1925 των Μεγάλων Δυνάμεων για τα
ελληνοαλβανικά σύνορα, το οποίο σε σχετικό παράρτημά του οριοθετούσε και την
μεταξύ των δύο κρατών αιγιαλίτιδα ζώνη – το Πρωτόκολλο αυτό δεν έχει τύχει
αποδοχής από την Ελλάδα. Περαιτέρω ένας άλλος αρνητικός για μας παράγων είναι
ότι ενώ δεχθήκαμε με την ελληνοιταλική συμφωνία του 1976 για την οριοθέτηση της
υφαλοκρηπίδος μεταξύ των νήσων Οθωνών και ιταλικής ηπειρωτικής ακτής να λάβει η
Ιταλία ποσοστό 2/3 αυτής, στην ελληνοαλβανική συμφωνία οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών του 2009 δεν
παραχωρήσαμε το ίδιο ποσοστό στην Αλβανία για την περιοχή υφαλοκρηπίδος μεταξύ
Οθωνών και αλβανικής ηπειρωτικής αυτής. Βέβαια στην περίπτωση με την Ιταλία
λάβαμε εμείς ποσοστό 2/3 της υφαλοκρηπίδος περιοχών μεταξύ των νήσων Στροφάδων
και ιταλικής ηπειρωτικής ακτής ως αντιστάθμισμα.
Αιγαίο είναι γνωστή τόσο η θέση της Ελλάδος όσο και της Τουρκίας, όπου η
Τουρκία δεν αναγνωρίζει δικαιώματα υφαλοκρηπίδος στα ελληνικά νησιά, θεωρώντας
ότι αυτά συνιστούν “ειδική περίπτωση” στερούμενα υφαλοκρηπίδος και
ΑΟΖ.
υφαλοκρηπίδος και ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδος και Κύπρου καλό θα ήτο το συντομότερο δυνατόν να προβούμε στην
οριοθέτηση αυτή, έστω αφήνοντας στην αρχή και στο τέλος της οριοθετικής
γραμμής ορισμένα ναυτικά μίλια κενά για τον καθορισμό των τριεθνών σημείων
Ελλάδος – Κύπρου – Αιγύπτου, και Ελλάδος – Τουρκίας – Κύπρου, αφήνοντας για αργότερα την υιοθέτηση ΑΟΖ εκ
μέρους μας στην περιοχή αυτή.
οριοθετική γραμμή υφαλοκρηπίδος μεταξύ Ιταλίας και Ελλάδος θα ισχύσει και για
μια μελλοντική οριοθέτηση της μεταξύ των δύο κρατών ΑΟΖ, μετά από μία υιοθέτηση
αυτής.
για το Δίκαιο της Θάλασσας ουδόλως μπορεί να ισχυριστεί κανείς ότι η
υφαλοκρηπίδα θεωρείται πλέον ότι γενικώς υπερκαλύπτεται πλέον από την έννοια
της ΑΟΖ. Αν συνέβαινε κάτι τέτοιο θα υπήρχε μεγάλο νομικό κενό ειδικά για τα αποκλειστικά
δικαιώματα κρατών των οποίων η υφαλοκρηπίδα επεκτείνεται πέρα των 200ν.μ. και
δη μέχρι 350ν.μ. από την ακτογραμμή. Όπως επίσης θα υπήρχε νομικό κενό ως προς
το περιεχόμενο των αποκλειστικών δικαιωμάτων του παρακτίου κράτους επί του
βυθού και υπεδάφους της ΑΟΖ.
απραξίας εκ μέρους της Ελλάδος για οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών της, θα
θέλαμε να αναφέρουμε ότι οριοθετικές συμφωνίες για θαλάσσιες ζώνες πολλές φορές
διαρκούν δεκάδες χρόνια όπως οι
διαβουλεύσεις μεταξύ Νορβηγίας και Ρωσίας για τον βόρειο παγωμένο ωκεανό οι
οποίες συνεχίζονται εδώ και 90 χρόνια. Ευνόητο δε τυγχάνει ότι για την
δημιουργία μιας σύμβασης τούτο πρέπει να το θέλουν όλες οι πλευρές. Ακόμη θα πρέπει να λεχθεί ότι τα οικονομικά
οφέλη που προέκυψαν για την Κύπρο με τις οριοθετήσεις των θαλασσίων ζωνών της
(υφαλοκρηπίδος και ΑΟΖ) με τα γειτονικά της κράτη, θα ήταν ακριβώς τα ίδια
αναφορικά με τους υδρογονάνθρακες αν η Κύπρος είχε περιοριστεί σε οριοθέτηση
μόνο της υφαλοκρηπίδος της, άλλωστε η γεωγραφία της περιοχής είναι πολύ απλή
χωρίς παρουσία νησίδων, βράχων κ.τ.λ.. Το γεγονός δε ότι την εκμετάλλευση
των υδρογονανθράκων της Κύπρου έχουν αναλάβει αμερικανικές και γενικά εταιρείες
ισχυρών Δυνάμεων, αποτέλεσε το μόνο
αποτρεπτικό παράγοντα για δημιουργία εντάσεων εκ μέρους της Τουρκίας.
λυπηρό, πολιτικοί αρχηγοί των ελληνικών κομμάτων με ανακοινώσεις τους να
φαίνεται ότι αγνοούν την νομική αλήθεια για το θέμα της ΑΟΖ, θεωρώντας ως
προϋπόθεση για την εκμετάλλευση υδρογονανθράκων την υιοθέτηση προηγουμένως ΑΟΖ,
κάτι που όχι μόνο δεν ευσταθεί, αλλά ενέχει ιδιαίτερα αρκετούς κινδύνους, ειδικά
αν γίνει αυτή στο Αιγαίο και στην νοτιοανατολική Μεσόγειο (περιοχή
Καστελλορίζου), για τους γνωστούς λόγους.
θέσουμε μόνο ως στόχο την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων και των λεγομένων
καθυστικών ειδών στον βυθό και στο υπέδαφος της υφαλοκρηπίδας δεν χρειάζεται
καν υιοθέτηση ΑΟΖ, αν βέβαια θελήσουμε να έχουμε και όλα τα δικαιώματα που
αναφέρονται στη θαλάσσια επιφάνεια της ΑΟΖ τότε θα πρέπει να υιοθετήσουμε τη
ζώνη αυτή λαμβάνοντας όμως υπόψη τις
πολιτικές επιπτώσεις που απορρέουν από μια θέσπιση της ζώνης αυτής, ειδικότερα
στις περιοχές εκείνες που αντιμετωπίζουν οριοθέτηση των θαλασσίων αυτών ζωνών
με την Τουρκία. Ευνόητο δε τυγχάνει, ότι υιοθέτηση ΑΟΖ χωρίς προηγούμενη
οριοθέτηση αυτής μάλλον προβλήματα επιφέρει παρά οφέλη.
Πανεπιστημίου του Βερολίνου,
Πρεσβευτής για θέματα Δικαίου Θαλάσσης
Εξωτερικών της Ελλάδος
GEOPOLITICO
Η Ινδία ανοίγει αμυντική αγορά στην Κεντρική Ασία: Τατζικιστάν και Τουρκμενιστάν επιλέγουν Akash
Νέους πελάτες στην Κεντρική Ασία αποκτά η ινδική αμυντική βιομηχανία, με το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν να προστίθενται στους αγοραστές του αντιαεροπορικού συστήματος Akash. Η εξέλιξη ενισχύει την εξαγωγική παρουσία του Νέου Δελχί σε μια περιοχή όπου κυριαρχεί ακόμη ο σοβιετικός και ρωσικός εξοπλισμός.
Την εξαγωγή των συστημάτων στις δύο χώρες επιβεβαίωσε ο γραμματέας Άμυνας της Ινδίας, Ρατζές Κουμάρ Σινγκ, σε δηλώσεις του στο πρακτορείο Asian News International στις αρχές Οκτωβρίου, σύμφωνα με δημοσίευμα της Catherine Putz στο The Diplomat, στις 13 Οκτωβρίου 2026.
Ο Ινδός αξιωματούχος παρουσίασε το εγχώριας σχεδίασης και παραγωγής κινητό αντιαεροπορικό σύστημα μέσου βεληνεκούς ως παράδειγμα της προόδου της αμυντικής βιομηχανίας της χώρας.
Όπως ανέφερε, πρώτη πελάτισσα ήταν η Αρμενία, η οποία απέκτησε πολλαπλές πυροβολαρχίες. Ακολούθησαν οι εξαγωγές προς το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η παραγωγή έχει σταθεροποιηθεί, υπάρχουν επιπλέον παραγγελίες για τις ινδικές Ένοπλες Δυνάμεις και αναμένονται νέοι πελάτες από άλλες περιοχές του κόσμου.
Επιβεβαίωση από την Ινδία, χωρίς λεπτομέρειες για τις συμφωνίες
Οι δηλώσεις Σινγκ επιβεβαιώνουν προηγούμενο δημοσίευμα του ινδικού επιχειρηματικού περιοδικού BW Businessworld, τον Ιούλιο, το οποίο επικαλούνταν επίσημα στοιχεία και περιλάμβανε τις δύο χώρες στους εξαγωγικούς προορισμούς του Akash.
Σύμφωνα με το ANI, την προσθήκη τους στον κατάλογο των αγοραστών επιβεβαίωσαν τόσο ο Οργανισμός Αμυντικής Έρευνας και Ανάπτυξης της Ινδίας, DRDO, όσο και το ινδικό υπουργείο Άμυνας.
Ωστόσο, ούτε το Τατζικιστάν ούτε το Τουρκμενιστάν έχουν τοποθετηθεί δημοσίως, σύμφωνα με το δημοσίευμα. Δεν έχουν γνωστοποιηθεί ο αριθμός των συστημάτων, η αξία των συμφωνιών και τα χρονοδιαγράμματα παραδόσεων. Συνεπώς, η ινδική επιβεβαίωση δεν αρκεί για να προσδιοριστεί σε ποιο στάδιο βρίσκεται η παραλαβή και η επιχειρησιακή ένταξή τους.
Περισσότεροι προμηθευτές στην Κεντρική Ασία
Η επιλογή ινδικών συστημάτων εντάσσεται στη σταδιακή διαφοροποίηση των προμηθευτών των κρατών της Κεντρικής Ασίας. Παρότι μεγάλο μέρος του εξοπλισμού τους παραμένει σοβιετικής ή ρωσικής προέλευσης, στις ένοπλες δυνάμεις της περιοχής προστίθενται κινεζικά, τουρκικά, ινδικά και δυτικά μέσα.
Το The Diplomat, επικαλούμενο σχετικό ρεπορτάζ του RFE/RL, αναφέρει ότι το Τουρκμενιστάν παρουσίασε στην παρέλαση της ανεξαρτησίας του, στις 27 Σεπτεμβρίου, το κινεζικό σύστημα αεράμυνας FK-2000. Παρουσιάστηκαν επίσης βραζιλιάνικα αεροσκάφη A-29 Super Tucano και ιταλικά εκπαιδευτικά Leonardo M-346.
Το Τατζικιστάν έχει εμφανίσει κινεζικά συστήματα αεράμυνας HQ-17AE και τεθωρακισμένα οχήματα κινεζικής κατασκευής, ενώ το Κιργιστάν έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια διάφορους τύπους τουρκικών στρατιωτικών drones.
Η εικόνα δείχνει ότι οι κυβερνήσεις της περιοχής αναζητούν περισσότερες επιλογές για την κάλυψη των αμυντικών αναγκών τους. Αυτό δεν σημαίνει άμεση ανατροπή της θέσης της Ρωσίας, αλλά διεύρυνση των διαθέσιμων συνεργασιών.
Το προηγούμενο της Αρμενίας
Η Αρμενία αποτελεί το προηγούμενο εξαγωγικό παράδειγμα για το Akash. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η πρώτη πυροβολαρχία παραδόθηκε τον Νοέμβριο του 2024 και περιλάμβανε τέσσερις εκτοξευτές και ένα ραντάρ Rajendra. Δεύτερη παράδοση φέρεται να πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2025.
Τα στοιχεία αυτά προσφέρουν μια εικόνα της εξαγωγικής πορείας του συστήματος, χωρίς να επιτρέπουν συμπεράσματα για το μέγεθος ή τη σύνθεση των παραγγελιών του Τατζικιστάν και του Τουρκμενιστάν.
Η παλαιότερη σχέση με το Τατζικιστάν
Η αμυντική παρουσία της Ινδίας στο Τατζικιστάν έχει βαθύτερες ρίζες. Το The Diplomat επικαλείται έκθεση της Oxus Society, σύμφωνα με την οποία η συνεργασία αναπτύχθηκε από τη δεκαετία του 1990 και τις αρχές του 2000, με σημαντικό σταθμό την ανακαίνιση της αεροπορικής βάσης Αϊνί.
Τα σχέδια για εγκατάσταση ινδικών στρατιωτικών μέσων στη βάση δεν προχώρησαν, καθώς η Ντουσάνμπε στράφηκε στη Μόσχα και συμφώνησε να επιτρέψει τη χρήση της από ρωσικές δυνάμεις. Η Ινδία είχε επίσης πρόσβαση στην αεροπορική βάση Φαρχόρ, κοντά στα σύνορα με το Αφγανιστάν, χωρίς μόνιμη παρουσία.
Κατά το δημοσίευμα, πριν από τις συμφωνίες για το Akash δεν είχαν καταγραφεί ινδικές πωλήσεις αμυντικού εξοπλισμού στις δύο χώρες.
Η νέα εξαγωγική εξέλιξη προσφέρει στο Νέο Δελχί ένα επιπλέον έρεισμα στην Κεντρική Ασία. Για τους αγοραστές, όμως, η διεύρυνση των προμηθευτών συνοδεύεται από την πρόκληση της διαλειτουργικότητας: διαφορετικά συστήματα πρέπει να μπορούν να συνεργάζονται αποτελεσματικά μέσα στην ίδια αμυντική δομή.
GEOPOLITICO
Δένδιας–Πιστόριους στην Κρήτη: Αμυντική συνεργασία και SPARTAN ARROW στο επίκεντρο
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.
Συνάντηση με τον Γερμανό υπουργό Άμυνας Μπόρις Πιστόριους πραγματοποιεί σήμερα, Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, στο Πεδίο Βολής Κρήτης ο Νίκος Δένδιας, με αντικείμενο την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τη διμερή αμυντική συνεργασία.
Σύμφωνα με την προαναγγελία του ΥΠΕΘΑ, οι συνομιλίες θα επικεντρωθούν στις προκλήσεις άμυνας και ασφάλειας που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, στη συνεργασία Ελλάδας–Γερμανίας στους τομείς της αμυντικής βιομηχανίας και της τεχνολογίας και στην ανάπτυξη ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων.
Η συνάντηση θα συνδυαστεί με παρακολούθηση βολών στο πλαίσιο της άσκησης αεράμυνας «SPARTAN ARROW – 26».
Οι δύο υπουργοί αναμένεται να παρακολουθήσουν βολές των συστημάτων PATRIOT και LEFLASYS-OZELOT, καθώς και βολή πιστοποίησης του νέου συστήματος IRIS-T SLM. Η άσκηση διοργανώνεται κάθε χρόνο από τις γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις στο NATO Missile Firing Installation, το Πεδίο Βολής Κρήτης.
Οι κοινές δηλώσεις στον Τύπο έχουν προγραμματιστεί περίπου στις 14:40.
Η ατζέντα συνδέει τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή άμυνα με την πρακτική συνεργασία στη βιομηχανία, στην τεχνολογία και στην εκπαίδευση. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.
GEOPOLITICO
«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο
Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.
Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.
Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.
Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.
Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων
Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.
Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.
Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.
Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.
Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».
Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.
Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.
Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία
Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.
Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.
Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.
Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων
Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.
Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.
Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.
Στα εγκαίνια της Διακλαδικής Σχολής Μη Επανδρωμένων, αλλά και των Αυτονόμων Συστημάτων Θάλασσας. Ένα περαιτέρω βήμα, που δημιουργεί τεράστιες δυνατότητες για το Πολεμικό Ναυτικό μας στο Αρχιπέλαγος, με τα Αυτόνομα Συστήματα τα οποία μπορούν να προσφέρουν απεριόριστες δυνατότητες στην επιτήρηση και αναγνώριση, στην προστασία των λιμένων, στον ναρκοπόλεμο και στην ασφάλεια των υποδομών.
Αυτό το νέο Πολεμικό Ναυτικό με τις σύγχρονες πλατφόρμες, θα μπορεί να προστατεύει όχι μόνο την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά και τα ενεργειακά και επικοινωνιακά δίκτυα στον βυθό, τα οποία είναι επίσης απαραίτητα για την ασφάλεια της Πατρίδας.
(από τον χαιρετισμό μου στην τελετή των εγκαινίων του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων στο Κέντρο Εκπαίδευσης ΠΑΛΑΣΚΑΣ του ΠΝ)
#HellenicNavy
— Nikos Dendias (@NikosDendias) October 13, 2026
Το αίτημα για τα Corsair
Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.
Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.
Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.
Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή
Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
