Ακολουθήστε μας

Διεθνή

ΗΠΑ, Τουρκία και Ιρακινοί Κούρδοι χέρι με χέρι, ή «η σχεδόν πλήρης απομόνωση της Τουρκίας στην άμεση γειτονία της»

Δημοσιεύτηκε στις

γράφει ο M K Bhadrakumar 

Τέλος φόρμας

Υπήρχε κάτι πολύ περίεργο όταν, την Παρασκευή 20 Απριλίου, ο Ιρακινός πρωθυπουργός Νούρι αλ Μαλίκι, δήλωσε ότι η Τουρκία μετατράπηκε σε «εχθρικό κράτος» της περιοχής. Στο κάτω κάτω, η Βαγδάτη υποτίθεται ότι είναι η «ψυχή» του αραβικού κόσμου και η Τουρκία υποτίθεται ότι είναι το μοντέλο των εκδημοκρατισμένων αραβικών εθνών, όπως είναι το Ιράκ.

«Οι πρόσφατες δηλώσεις του Τούρκου πρωθυπουργού Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είναι νέα επιστροφή στην παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις του Ιράκ και επιβεβαιώνουν ότι ο Ερντογάν εξακολουθεί να ζει με την ψευδαίσθηση της περιφερειακής ηγεμονίας»,
δήλωσε ο Μαλίκι, προσθέτοντας: «Έχει πλέον καταστεί σαφές ότι οι δηλώσεις του περιέχουν μια θρησκευτική διάσταση, την οποία αρνιόταν διαρκώς στο παρελθόν, και όλοι οι Ιρακινοί την απορρίπτουν … Η επιμονή του να συνεχίσει αυτές τις εθνικιστικές και τοπικιστικές πολιτικές θα είναι επιζήμιες για τα συμφέροντα της Τουρκίας και θα την καταστήσουν εχθρικό κράτος για όλους».

Ο Ερντογάν δεν έχει συνηθίσει να ακούσει τέτοιες επιπλήξεις, ακόμη και αν η πρώτη πρόκληση ήρθε από τον ίδιο τον Ερντογάν, όταν κατηγόρησε τον Μαλίκι ως «εγωκεντρικό». Μετά από κλειστή συνάντηση με τον Ιρακινό Κούρδο ηγέτη Μασούντ Μπαρζανί την περασμένη εβδομάδα στην Κωνσταντινούπολη, ο Ερντογάν δήλωσε ότι «η σημερινή μεταχείριση που επιβάλλεται από τον πρωθυπουργό Μαλίκι στους  εταίρους του συνασπισμού, η εγωκεντρική προσέγγισή του της ιρακινής πολιτικής … ανησυχούν σοβαρά τις σιιτικές παρατάξεις, τον κ. Μπαρζανί και την παράταξη Iraqiya [που υποστηρίζεται από τους σουνίτες]».

Ο Ερντογάν μόλις έκανε αυτό που κάνει συνήθως, υπαγορεύοντας στον Μαλίκι το πως έπρεπε  να κυβερνήσει το Ιράκ. Αλλά το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα συνέχεια σε αυτές τις δηλώσεις, επιβεβαιώνοντας ότι ο Ερντογάν τις είχε κάνει σκόπιμα, και ότι η Άγκυρα είχε δεδομένες απόψεις για το πώς πρέπει να λειτουργήσει η δημοκρατία στο Ιράκ.
Η δήλωση ανέφερε: «Η βάση της πολιτικής κρίσης που υφίσταται στο Ιράκ, είναι ότι οι Ιρακινοί πολιτικοί επιδιώκουν να εδραιώσουν την εξουσία τους και να αποκλείσουν τους άλλους, αντί να ακολουθήσουν μια πολιτική που βασίζεται στις δημοκρατικές και παγκόσμιες αρχές. Είναι γεγονός ότι πίσω από τις λανθασμένες αντιλήψεις που οδήγησαν τον πρωθυπουργό Μάλικι να κατηγορήσει  την Τουρκία, ο οποίος προκάλεσε την κρίση στο Ιράκ, υπάρχει αυτή η σφαλμένη αντίληψη της πολιτικής».
Ο Άξονας στην δράση
Οι εντάσεις μεταξύ της Τουρκίας και του Ιράκ αυξήθηκαν σταθερά, και πρόσφατα, κάθετα. Η «κρίση του Ιράκ» που αναφέρει η τουρκική δήλωση είναι η πολιτική διαμάχη σε εξέλιξη μεταξύ του Μαλίκι και του αντιπρόεδρου του Ιράκ Τάρεκ αλ Χασεμί, η οποία πήρε μια σεκταριστική σιιτική-σουνιτική διάσταση. Εν ολίγοις, η Τουρκία παρεμβαίνει  στη σεκταριστική πολιτική στο Ιράκ και τοποθετείται δίπλα στους Σουνίτες και Κούρδους.
Ο Χασεμί βρίσκεται σήμερα στην Κωνσταντινούπολη και συνάντησε τον κ. Ερντογάν πριν ο τελευταίος να ανοίξει τις λεκτικές αψιμαχίες κατά της Βαγδάτης. Αλλά δεν πρόκειται μόνο για αυτό. 
Το γεγονός ότι ο Χασεμί έφτασε στην Τουρκία ως τελευταίο προορισμό μιας περιοδείας που τον πήγε στο Κατάρ και τη Σαουδική Αραβία, αποσαφηνίζει τον περιφερειακό φόντο του τι συμβαίνει. (Με την ευκαιρία, ο Ερντογάν μόλις ολοκλήρωσε μια σειρά επαφών στο Ριάντ και στη Ντόχα.)
Πράγματι, ο Μαλίκι μπήκε επίσης στο στόχαστρο της Σαουδικής Αραβίας και του Κατάρ. Οι Ριάντ και Ντόχα τον βλέπουν ως έναν αντιπρόσωπο του Ιράν και δεν κρύβουν την επιθυμία τους να τον αντικαταστάσουν. Άλλωστε μποϊκοτάρισαν την πρόσφατη σύνοδο κορυφής του Αραβικού Συνδέσμου στη Βαγδάτη, όπου ο Μαλίκι είχε τον ρόλο του υποδοχέα.
Έτσι λοιπόν, ο ίδιος περιφερειακός άξονας Τουρκίας-Σαουδική Αραβία-Κατάρ ο οποίος εργάζεται σκληρά για την «αλλαγή του καθεστώτος» στη Συρία, είναι επίσης στο δρόμο της αντιπαράθεσης με τον Μαλίκι  -και το σύνθημα είναι, για μια ακόμη φορά, να απομονώσει το Ιράν στην περιοχή.
Με άμεσους όρους, ο Ερντογάν αντιδρά επίσης σε αυτό που αναλαμβάνει ως προσβολή από την Τεχεράνη, η οποία είχε στερήσει τις ελπίδες από την Τουρκία να διαδραματίσει τον ρόλο του διαμεσολαβητή για τις συνομιλίες μεταξύ του Ιράν και της «Ομάδας των Έξι» (επίσης γνωστή ως P5 +1, ΗΠΑ, Βρετανία, Γαλλία, Ρωσία και Κίνα συν τη Γερμανία). Η Τεχεράνη είχε δώσει ένα γερό δημόσιο χαστούκι στη Τουρκία όταν πρότεινε τη Βαγδάτη ως χώρο συνάντησης για τον επόμενο γύρο των διαπραγματεύσεων με την P5 1, στις 23 Μαΐου. Η στάση του Ερντογάν ως Σουλτάνου της μουσουλμανικής Μέσης Ανατολής έχει δεχτεί βαρύ χτύπημα.
Είναι ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι, μετά την ανταλλαγή αιχμηρών χαρακτηρισμών με τον Ερντογάν, ο Μαλίκι έφυγε  την Κυριακή για την Τεχεράνη για διήμερη επίσκεψη. Το πιο ενοχλητικό για τον Μαλίκι, είναι ότι ο Ερντογάν δεσμεύτηκε  για την ενίσχυση των δεσμών του με τον Κούρδο ηγέτη Μασούντ Μπαρζανί. Η Άγκυρα ενθαρρύνει μια συμμαχία μεταξύ του Μπαρζανί και των σουνιτών ηγετών του Ιράκ με την προοπτική να αμφισβητήσει την ηγεσία του Μαλίκι στη Βαγδάτη. Οι Τούρκοι εξασφάλισαν την συνάντηση του Μπαρζανί με τον Χασεμί στην Κωνσταντινούπολη την περασμένη εβδομάδα. Η Άγκυρα παίζει με τις πολιτικές φιλοδοξίες του Μπαρζανί ως ανώτατου ηγέτη του Κουρδιστάν, με πρωτεύουσα την Αρμπίλ (Αρβύλα) στο Βόρειο Ιράκ. Μετά από την συνάντηση με τον Χασεμί, ο Μπαρζανί κατηγόρησε, σε συνέντευξη τύπου στην Κωνσταντινούπολη, τον Μαλίκι ότι τρέφεται με δικτατορικές φιλοδοξίες.
Η σύγκλιση συμφερόντων μεταξύ Άγκυρας και της Αρμπίλ δεν είναι κάτι καινούργιο. Ανάγεται στην επιβολή της «ζώνης απαγόρευσης πτήσεων» πάνω από το Βόρειο Ιράκ από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Βρετανία και τη Γαλλία στη δεκαετία του 1990. Η Τουρκία διαδραμάτισε βασικό ρόλο στην εμφάνιση του Κουρδιστάν ως αυτόνομη περιοχή στο εσωτερικό του Ιράκ.
Σήμερα, αυτή η πολιτική έχει πάρει επίσης και μια ισχυρή οικονομική διάσταση: ο Μπαρζανί χρειάζεται μια διέξοδο προς τον έξω κόσμο για το εμπόριο, ιδίως για τις εξαγωγές πετρελαίου από το Κουρδιστάν. Η Τουρκία παρέχει αυτή την έξοδο, και με τη σειρά της, απολαμβάνει τεράστια κέρδη. Ανθίζουν οι εμπορικοί δεσμοί μεταξύ των δύο πλευρών, και αντιπροσωπεύουν σήμερα περισσότερο από το μισό των 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων του εμπορίου μεταξύ της Τουρκίας και του Ιράκ.
Σε ένα άλλο επίπεδο, η Τουρκία είναι έτοιμη να πάει μέχρι τέλος για την προώθηση του Μπαρζανί, μόνο υπό τον όρο ότι ο τελευταίος θα δώσει μια χείρα βοηθείας για την φίμωση της εξέγερσης των Κούρδων στην ανατολική Τουρκία, εξέγερση με επικεφαλής των αυτονομιστών του Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν (ΡΚΚ), που επιχειρεί από βάσεις στα βόρεια του Ιράκ.

Οι Τούρκοι ηγέτες έστρωσαν κόκκινο χαλί στον Μπαρζανί, με υποδοχή αρχηγού κράτους. Συναντήθηκε με τον Τούρκο πρόεδρο Αμπντουλάχ Γκιουλ, τον Ερντογάν και τον υπουργό Εξωτερικών Αχμέτ Νταβούτογκλου, και με τον επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών πληροφοριών Χακάν Φιντάν. Ο Μπαρζανί άναψε νέες ελπίδες στους Τούρκους, καθώς υποσχέθηκε ότι θα κάνει κάτι το συγκεκριμένο για να εμποδίσει το PKK για περαιτέρω αιματοχυσία στην Τουρκία, σε ένα ανταρτοπόλεμο που διεξάγεται από το έδαφος υπό τον έλεγχο του στο Βόρειο Ιράκ.

Δήλωσε  στα τουρκικά μέσα ενημέρωσης: «Δεν θα καταφέρετε τίποτα με τα όπλα. Το PKK θα έπρεπε να καταθέσει τα όπλα. Δεν θα αφήσω το ΡΚΚ να βασιλεύει στο Βόρειο Ιράκ … Εάν το PKK συνεχίζει τον ένοπλο αγώνα, θα υποστεί τις συνέπειες».  Αυτές οι λέξεις θα ακούγονταν σαν γλυκιά μουσική στα τουρκικά αυτιά.
Το Κουρδικό Αίνιγμα
Το δίλημμα της Άγκυρας, ωστόσο, ήταν ότι ο Μπαρζανί είχε ήδη προφέρει αυτά τα τόσο όμορφα λόγια στο παρελθόν. Είχε υποσχεθεί να αντιμετωπίσει το ΡΚΚ άλλα είχε κάνει τακ μόλις γύρισε στην Αρμπίλ. Η σκληρή πραγματικότητα είναι ότι η συμπάθεια για τους στόχους του PKK είναι πολύ διαδεδομένη μεταξύ των Κούρδων πεσμεργκά (μαχητές) στο κουρδικό Βόρειο Ιράκ.
Αλλά θα μπορούσε να υπάρξει μια ποιοτική διαφορά αυτή τη φορά. 
Πρώτον, ο Μπαρζανί, ο οποίος διαθέτει καλά ένστικτα όπως όλοι οι έμποροι του παζαριού, γνωρίζει ότι η Τουρκία θα μπορούσε να τον βοηθήσει, τον ίδιον και την οικογένειά του, να αποκτήσει ένα απίστευτο ποσό χρημάτων μέσω των εξαγωγών πετρελαίου μέσω των τουρκικών αγωγών, και δεύτερο, γνωρίζει ότι πίσω από την Τουρκία βρίσκονται οι Σαουδάραβες και το Κατάρ, οι οποίοι είναι επίσης πολύ πρόθυμοι να χρηματοδοτήσουν τον Μπαρζανί.
Από την πλευρά της Σαουδικής Αραβίας και του Κατάρ, το γεγονός ότι ο Μπαρζανί μπορεί να είναι αγκάθι στο πόδι του  Μαλίκι τον κάνει αντικείμενο ενδιαφέροντος. Θέλουν τον Μαλίκι να αποδυναμωθεί στο σημείο όπου δεν θα μπορέσει πλέον να παράσχει σημαντική βοήθεια στο καθεστώς της Συρίας. Ο Μαλίκι βοήθησε αποφασιστικά τη Συρία με την παράδοση πετρελαίου και, γενικότερα, με το σπάσιμο των δυτικών κυρώσεων.
Ο Ερντογάν τόνισε ότι είχε συζητήσει την κατάσταση στη Συρία με τον Μπαρζανί την περασμένη εβδομάδα. Πράγματι, υπάρχει μια κουρδική διάσταση στην πολιτική της Τουρκίας στη Συρία. Το φάσμα της αναβίωσης της παλιάς συμμαχίας μεταξύ του συριακού καθεστώτος και του PKK τρομοκρατεί την Τουρκία. Σε αντίποινα για τη βαριά παρέμβαση της Τουρκίας στις υποθέσεις της Συρίας, η Δαμασκός άρχισε να δείξει ανανεωμένο ενδιαφέρον για το PKK.
Αυτές οι κινήσεις παραμένουν για την ώρα υποτονικές, αλλά είναι αρκετά δυσοίωνες για το τι μπορεί να συμβεί αν η κατάσταση επιδεινώνεται και αν η Δαμασκός θα πάρει τελικά την απόφαση να χρεώσει την Άγκυρα με το ίδιο το δικό της νόμισμα. Είναι σχετικά εύκολο για την Δαμασκό να χτυπήσει την Τουρκία, αν πάρει την ανάλογη στρατηγική απόφαση να το πράξει, επειδή η ηγεσία του ΡΚΚ περιλαμβάνει Κούρδους συριακής καταγωγής και το ένα τρίτο των στελεχών του PKK είναι συριακής καταγωγής.
Αντίθετα, για να μπορέσει η Τουρκία να εντείνει τις παρεμβάσεις της στη Συρία την προσεχή περίοδο, θα πρέπει πρώτα να ελαχιστοποιηθεί το πεδίο εφαρμογής των αντιποίνων από τη Δαμασκό. Η Τουρκία ελπίζει ότι ο Μπαρζανί θα μπορέσει να δώσει μια χείρα βοηθείας, επηρεάζοντας τις  συριακές κουρδικές ομάδες.
Ένας άλλος παράγοντας που περιπλέκει την κατάσταση, είναι ότι οι Σύροι Κούρδοι, οι οποίοι αποτελούν περίπου το 10% του πληθυσμού, ήταν απρόθυμοι να ευθυγραμμιστούν με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα και άλλες ομάδες της συριακής αντιπολίτευσης, εκτός αν δέχονται το αίτημα τους για αυτόνομη κουρδική περιοχή στην ανατολική Συρία (όπου βρίσκονται τα κοιτάσματα πετρελαίου της Συρίας).
Το μεγαλύτερο μέρος του κουρδικού πληθυσμού της Συρίας ζει στην άγονη περιοχή του Ayn al-Arab και στην αγροτική ζώνη του Ifrin, που συνορεύουν με την Τουρκία. Οι Κούρδοι είναι επίσης πλειοψηφία στα μεγάλα προάστια της Δαμασκού και στο εμπορικό κέντρο του Χαλεπίου, το οποίο βρίσκεται σε λιγότερο από 50 χιλιόμετρα από τα τουρκικά σύνορα. Όπως ήταν αναμενόμενο, η κουρδική αυτονομία στη Συρία θα παραμείνει πάντα ένα ευαίσθητο θέμα για την Άγκυρα, διότι θα μπορούσε να γίνει ντόμινο στην ίδια την Τουρκία.
Αλλά οι κουρδικές ομάδες στο εσωτερικό της Συρίας είναι πολύ διαιρεμένες και εδώ ακριβώς είναι το σημείο που μπαίνει ο Μπαρζανί στο παιγνίδι. Η μεγαλύτερη ομάδα συντονισμού των Κούρδων στη Συρία, το Κουρδικό Εθνικό Κογκρέσο (ΚΕΚ, KNC), υποστηρίζεται από τον Μπαρζανί. Εάν το KNC θα μπορούσε να οδηγηθεί να δημιουργήσει δεσμούς με τη συριακή αντιπολίτευση, η Τουρκία θα αισθανόταν πολύ πιο άνετη.
Πράγματι, η Τουρκία ενθαρρύνει τον Μπαρζανί να συγκαλέσει μια εθνική κουρδική συνδιάσκεψη στην Αρμπίλ, τον Ιούνιο, για να προωθήσει τα συμφέροντα της Τουρκίας: φίμωση του ΡΚΚ,  ενθάρρυνση των Κούρδων της Συρίας να εγκαταλείψουν τη σημερινή ασάφεια τους για μια «αλλαγή καθεστώτος» στο Δαμασκό και να οδηγηθούν να δεσμευτούν με αποφασιστικό τρόπο με την αντιπολίτευση στον Άσαντ, αυτήν την αντιπολίτευση που έχει έδρα την Τουρκία.
Η Άγκυρα γνωρίζει πολύ καλά ότι ο Μπαρζανί είναι αναξιόπιστος πελάτης. Αλλά αυτό που ενθαρρύνει την τουρκική ηγεσία είναι ότι οι ΗΠΑ παρενέβησαν επίσης για να εξασφαλιστεί ότι ο Μπαρζανί θα τηρήσει τις υποσχέσεις του. Στις αρχές Απριλίου, οι ΗΠΑ κάλεσαν τον Μπαρζανί στην Ουάσιγκτον, όπου έγινε δεκτός από τον πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα.
Παίρνοντας τη σκυτάλη από την Τουρκία, η Ουάσιγκτον τροφοδοτεί επίσης τα ένστικτα του εμπόρου παζαριού του Μπαρζανί. Ιδρύθηκε στη Ουάσιγκτον ένα Επιχειρηματικό Συμβούλιο ΗΠΑ-Κουρδιστάν για την προώθηση των αμερικανικών «επενδύσεων» στα εδάφη του Βορείου Ιράκ που ελέγχεται από τον Μπαρζανί. Ο διευθύνων σύμβουλος της Exxon Mobil, ο Rex Tillerson, συναντήθηκε με τον Μασούντ Μπαρζανί στην Ουάσιγκτον. Τον Νοέμβριο, ο Μπαρζανί είχε αναθέσει επικερδή συμβόλαια στην Exxon Mobil για να εξερευνήσει έξι τομείς πετρελαίου στο Κουρδιστάν, αγνοώντας τις έντονες διαμαρτυρίες από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση του Μαλίκι, ο οποίος υπενθύμισε ότι η χορήγηση δικαιωμάτων εκμετάλλευσης πετρελαίου σε ξένες εταιρείες ανήκει στο ομοσπονδιακό κράτος.
Ενώ βρισκόταν στην Ουάσινγκτον, ο Μπαρζανί πραγματοποίησε επίσης συνάντηση με τον υπουργό Αμυνας Λέον Πανέτα και με τον υφυπουργό Γουίλιαμ Μπερνς, συνάντηση κατά την οποία η υπουργός Εξωτερικών Χίλαρι Κλίντον σταμάτησε για να τον χαιρετήσει, και όπου συν-ενέργησαν με «δεξαμενιστές σκέψης» (’think tankers’) με επιρροή. Ο Αντιπρόεδρος Τζο Μπάιντεν οργάνωσε και «γεύμα εργασίας» για τον Μπαρζανί.
Είναι ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι οι τυράδες του Μπαρζανί κατά του Μαλίκι πήραν ένα τόνο εντυπωσιακά πιο έντονο μετά την επίσκεψή του στην Ουάσιγκτον. Δήλωσε στην εφημερίδα  Al-Hayat ότι «το Ιράκ κατευθύνεται προς καταστροφή, προς επιστροφή στη δικτατορία», και ότι όταν επιστραφεί στην Αρμπίλ, θα συγκαλέσει συνάντηση με τους ηγέτες του Ιράκ για να «σώσουν» τη χώρα από τον Μαλίκι και για να ψάξουν για «ριζικές λύσεις». Ο Μπαρζανί δήλωσε επίσης ότι δεν θα παραδώσει τον Χασεμί στη Βαγδάτη. Και πάλι, η αιτία της έριδος μεταξύ του Μαλίκι και του Χασεμί είναι το ζήτημα της διανομής του πετρελαϊκού πλούτου του Ιράκ.
Ο εκπρόσωπος του κ. Μαλίκι στη Βαγδάτη Αλί Moussawi, περιέγραψε τη ρητορική του Μπαρζανί στην επίσκεψη του στην Ουάσιγκτον ως «ακατανόητη κλιμάκωση». Με παραδειγματικό τρόπο, η κυβέρνηση Μαλίκι τοποθέτησε την Exxon Mobil σε «μαύρη λίστα». Η εταιρεία δεν εμφανίζεται πια στον τελικό κατάλογο των 47 προεπιλεγέντων υποψηφίων για τον επόμενο γύρο ανάθεσης δικαιωμάτων ενεργειακής εξερεύνησης σε 12 νέα τμήματα στο δυτικό και κεντρικό Ιράκ, που θα προσθέσει το τεράστιο ποσό των 800 εκατομμύριων κυβικών μέτρων αερίου και 10 δισεκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου στα αποθέματα του Ιράκ. Ο διαγωνισμός θα πρέπει να διεξαχθεί στις 30 και 31 Μαΐου
Ένα τραπουλόχαρτο για παίξιμο
Εν πάση περίπτωση, ο Μπαρζανί αισθάνθηκε ενθαρρυμένος μετά την επίσκεψή του στην Ουάσιγκτον ώστε να συμμετάσχει σε μια στρατηγική πρόκληση εναντίον της ομοσπονδιακής κυβέρνησης της Βαγδάτης. Οι ΗΠΑ του έκαναν θερμή υποδοχή, όπως αρμόζει σε αρχηγό κράτους, το όλο σκηνικό με υποστηρικτικές αναφορές για την ανεξαρτησία του Κουρδιστάν.
Είναι πολύ πιθανό ότι η Ουάσιγκτον και η Άγκυρα ενεργούν από κοινού και ότι υπάρχει στενή συνεργασία μεταξύ των ΗΠΑ και της Τουρκίας σε σχέση με τους Κούρδους της Συρίας και του  Ιράκ. Για τις δύο χώρες, ο απώτερος στόχος είναι να αποδυναμωθεί η περιφερειακή επιρροή του Ιράν. Η κυβέρνηση Ομπάμα ελπίζει ότι οι προσπάθειες της Τουρκίας εναντίον του ΡΚΚ θα είναι επιτυχείς, και παρέχει υποστήριξη για πληροφορίες για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Η Ουάσινγκτον ελπίζει επίσης ότι ο Μαλίκι,  υπό οργανωμένη πίεση  για αρκετούς μήνες, θα πράξει επιτέλους κάτι το καλό για τον ίδιον, και θα χαλαρώσει τους δεσμούς του με το Ιράν και τη Συρία. Τέλος, η Ουάσιγκτον θα ήθελε οι Κούρδοι της Συρίας να ενταχθούν στις αντιπολιτευόμενες ομάδες που έχουν τη βάση τους στη Τουρκία, έτσι ώστε η ατζέντα της «αλλαγής του  καθεστώτος» στη Δαμασκό να αποκτήσει περισσότερο αιχμή.
Ωστόσο, υπάρχουν πολλοί αστάθμητοι παράγοντες στο αναδυόμενο σενάριο. 
Με τη πλάτη στον τοίχο, η Δαμασκός θα μπορούσε να αφήσει το κουρδικό τζίνι να βγει από το μπουκάλι, και το αποτέλεσμα θα μπορούσε κάλλιστα να είναι μια συριακή έκδοση του ιρακινού Κουρδιστάν  -ήτοι μια δεύτερη κουρδική αυτόνομη ζώνη κατά μήκος των συνόρων της Τουρκίας. Αυτό θα μπορούσε να φέρει, στη συνέχεια, τους Κούρδους της Τουρκίας να αναζητήσουν παρόμοια αυτονομία. Η καλύτερη λύση θα ήταν για τον Ερντογάν να είχε σημειώσει πρόοδο προς την κατεύθυνση μιας πολιτικής λύσης στο κουρδικό πρόβλημα στην Τουρκία, όπως είχε αρχίσει να το κάνει. Αλλά η προϋπόθεση εκ των ων ουκ άνευ (sine qua non) μιας αποδεκτής λύσης θα ήταν ακριβώς μια επιστροφή στην «ομαλότητα» των σχέσεων της Τουρκίας με τη Συρία και μεγαλύτερη σταθερότητα στο Ιράκ.
Μπορούμε να πούμε ότι ο Ερντογάν βρίσκεται σε ολισθηρό δρόμο. Η οξεία ανταλλαγή δηλώσεων του με τον Μαλίκι τονίζει ότι η απομόνωση της Τουρκίας είναι σχεδόν πλήρης στην άμεση γειτονία της. Ο πιο αδύναμος κρίκος στην τουρκική στρατηγική είναι ο ίδιος ο Μπαρζανί.
Η Άγκυρα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την ικανότητα του Μπαρζανί να συνάψει συμφωνίες με το PKK, καθώς και να ξεγελάσει τους Σύρους Κούρδους. Βέβαια, ο Μπαρζανί έχει άμεσο συμφέρον να συνεργαστεί με την Άγκυρα αφού το ιρακινό Κουρδιστάν έχει αναπτύξει εκτεταμένες οικονομικές σχέσεις με την Τουρκία και δεδομένου ότι αυτοί οι οικονομικοί δεσμοί μεγαλώνουν μέρα με τη μέρα. Αλλά ο Μπαρζανί έχει επίσης τα όριά του.
Τα πάντα εξαρτώνται από την ικανότητά του να εκμεταλλευθεί τους Κούρδους εθνικιστικές,  διάσπαρτους όχι μόνο σε όλη την Τουρκία, το Ιράκ και τη Συρία, αλλά και στο Ιράν, την Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν, τη Γεωργία και το Λίβανο και να πείσει αυτούς τους εθνικιστές ότι η μόνη ρεαλιστική ελπίδα τους είναι να επιδιώκουν μεγαλύτερη αυτονομία εντός των υφιστάμενων κρατικών δομών, εντός των γραμμών που έχει οριοθετήσει με την υποστήριξη των ΗΠΑ. Είναι μια πρόκληση μεγάλου μεγέθους. Να πειστούν οι Κούρδοι μαχητές να καταθέσουν τα όπλα και να ακολουθήσουν τα βήματα του Μπαρζανί παραμένει εξαιρετικά αμφίβολο.
Ο Μπαρζανί είναι μια αμφιλεγόμενη προσωπικότητα, ακόμη και μεταξύ των Κούρδων.  Ουσιαστικά, πρόκειται για έναν φυλετικό πολέμαρχο που χρησιμοποιεί αναγκαστικές μεθόδους, συχνά βίαιες, για να κρατήσει την οικογένειά του στην κορυφή του ιρακινού Κουρδιστάν, και η οικογένειά του έχει τον προσωπικό έλεγχο στις γαίες, στα ακίνητα, πόρους και την οικονομία της περιοχής. Με καθαρούς όρους, αυτός και η οικογένειά του, διοικούν ένα καρτέλ επιχειρήσεων που ονομάζεται «Κουρδιστάν». Οι Κούρδοι αισθάνονται όλο και περισσότερο ότι μεταχειρίζονται σαν μισθωτές τους η ως δουλοπάροικοι.
Το σύστημα αιγίδας του Μπαρζανί βασίζεται στην πρακτική του να χειριστεί τα πετρελαϊκά έσοδα και φυσικού αέριου του Κουρδιστάν σαν να είναι ιδιωτικοί λογαριασμοί της οικογένειάς του, χωρίς κανένα πραγματικό δημοσιονομικό έλεγχο. Το σύστημα αιγίδας του βασίζεται στον κανόνα της φυλής και μπορεί να λειτουργήσει μόνο επειδή δεν υπάρχει κράτος δικαίου.  Αλλά ο εκδημοκρατισμός του Ιράκ εξαπλώνει τον ιό του και στο Κουρδιστάν, και οι μορφωμένοι Κούρδοι άρχισαν να αντιδράσουν κατά του απολυταρχικού τρόπου ζωής της φυλής Μπαρζανί.
Για παράδειγμα, οι πετρελαϊκές συμβάσεις που υπογράφονται με τις τουρκικές, αμερικανικές, βρετανικές και άλλες εταιρείες θα είναι τα κύρια μέσα που θα χρησιμοποιηθούν από την Άγκυρα και τη Ουάσιγκτον για να επηρεάσουν τον Μπαρζανί, και δεν υπάρχει κανένας που να έχει την παραμικρή ιδέα για το τι περιέχουν αυτές οι συμβάσεις, πώς διαπραγματεύτηκαν, από που προέρχονται τα χρήματα και πού πάνε. Το βέβαιο είναι ότι ο Μπαρζανί ο ίδιος έχει μεγάλα εμπορικά συμφέροντα στην Τουρκία, στις ΗΠΑ και αρκετές ευρωπαϊκές χώρες.
[…] Ο Ομπάμα αντιγράφει κυριολεκτικά κατά γράμμα τον μνημειώδη κυνισμό του Χένρι Κίσινγκερ και την διπροσωπία του προς τους Κούρδους του Ιράκ  -ήτοι ενθάρρυνση των  εθνικών επιδιώξεων τους στα πλαίσια μιας αδίστακτης και δόλιας διαδικασίας για την αποσταθεροποίηση του καθεστώτος στη Βαγδάτη, ενώ ταυτόχρονα δεν θέλουν τους «προστατευόμενους» τους να κερδίσουν τον αγώνα τους, επειδή θα μπορούσαν να αναστατώσουν πολύ την περιοχή ολόκληρη, ειδικά τον στενότερο σύμμαχο των ΗΠΑ, την Τουρκία. Ο Μπαρζανί ήταν πάντα, ιστορικά μιλώντας, «ένα τραπουλόχαρτο», ακόμη στα μέτρα των μυστικών επιχειρήσεων, ο Ερντογάν και ο Ομπάμα έχουν εμπλακεί σε μια άκρως κυνική επιχείρηση.
Ο Κίσινγκερ, τουλάχιστον, ήταν ειλικρινής. 
Αναφερόμενος στην προδοσία των Κούρδων του Ιράκ από τις Ηνωμένες Πολιτείες το 1975, σχολίασε: «Οι μυστικές επιχειρήσεις δεν πρέπει να συγχέονται με το ιεραποστολικό έργο». 
Ο Ομπάμα θα μπορούσε πιθανότατα να συμφωνήσει, αλλά η βασική διαφορά είναι ότι ο Ερντογάν του έδειξε πώς θα μπορούσε επίσης να αυτοχρηματοδοτηθεί το φλερτάρισμα με τους Κούρδους, και να φαίνεται σαν μια λογιστική κοστολογική αρχή, μια οπτική γωνία που γοητεύει ιδιαίτερα τον Ομπάμα σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς.
Εν ολίγοις, ενώ ο Κίσινγκερ ήταν βυθισμένος στη realpolitik, ο Ομπάμα εξασφαλίζει επίσης ότι οι αμερικανικές εταιρίες θα κάνουν κάποιες κερδοφόρες επιχειρήσεις στις υπέροχες πετρελαιοπηγές του Κουρδιστάν. Οι ΗΠΑ θα μπορούσαν κάλλιστα να εξασφαλίσουν μια κατάσταση «win-win», ανεξάρτητα από την πορεία της δημοκρατίας στο Ιράκ, ή τη μακροβιότητα του καθεστώτος στη Δαμασκό.
Traduit de l’anglais par Investig’Action
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ:

var _wau = _wau || []; _wau.push([“small”, “wvg1ie6mi5ta”, “m3y”]);
(function() {var s=document.createElement(“script”); s.async=true;
s.src=”http://widgets.amung.us/small.js”;
document.getElementsByTagName(“head”)[0].appendChild(s);
})();

Αναλύσεις

Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες

Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.

Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.

Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.

Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.

Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.

Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία

Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.

Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.

Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».

Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.

Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.

Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC

Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.

Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.

Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.

Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.

Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.

Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.

Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία

Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.

Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.

Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.

Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.

Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.

Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.

Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ

Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.

Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.

Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.

Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.

Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.

Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας

Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.

Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.

Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.

Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.

Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.

Το μήνυμα προς το Πακιστάν

Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.

Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.

Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.

Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.

Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.

Συνέχεια ανάγνωσης

Διεθνή

Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς

Δημοσιεύτηκε

στις

Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.

Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο

Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.

Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.

Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.

Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές

Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.

Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς

Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.

Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.

Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών

Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.

Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.

Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.

Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες

Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.

Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.

Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή

Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.

Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.

Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.

Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.

Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.

Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.

Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.

Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.

Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.

Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.

Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις

Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.

Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.

Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.

Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.

Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.

Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας

Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.

Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.

Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.

Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.

Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.

Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.

Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.

Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία

Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.

Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.

Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.

Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.

Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.

Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες

Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.

Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.

Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.

Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.

Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.

Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία

Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;

Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.

Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.

Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.

Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.

Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.

Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO5 ώρες πριν

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...

Ιστορία - Πολιτισμός6 ώρες πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...

Αναλύσεις6 ώρες πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...

GEOPOLITICO6 ώρες πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...

GEOPOLITICO6 ώρες πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

Δημοφιλή