Γενικά θέματα
Οι ιδιωτικοποιήσεις στην Ελλάδα: ιστορικές καταβολές και προσκλήσεις-Και επιβράβευση της ανθελληνικής προπαγάνδας;
Καραμούζης, Νίκος
Η διαδικασία των ιδιωτικοποιήσεων στην Ελλάδα ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 1990, επί υπουργίας του Στέφανου Μάνου, όταν η Ελλάδα προσαρμοζόταν, υπό πίεση και τότε, στις νέες πραγματικότητες που είχαν διαμορφωθεί στην Ευρώπη τη δεκαετία του ‘80. Σήμερα, η νέα φάση τους έρχεται και πάλι ως κεντρικό σημείο μιας προσπάθειας ριζικού μετασχηματισμού και δομικής αναδιάρθρωσης της οικονομίας, στο πλαίσιο του ευρύτερου στόχου για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και την ανάκτηση του ευρωπαϊκού βηματισμού της χώρας.
Η διεθνής εμπειρία και βιβλιογραφία, σε συνδυασμό με την εμπειρία, που έχει ήδη αποκτηθεί, δείχνει και τι μπορούν να πετύχουν οι ιδιωτικοποιήσεις, αλλά και ποιες είναι οι προϋποθέσεις για τη μεγιστοποίηση του οφέλους.
Έτσι, οι ιδιωτικοποιήσεις: 1) Έχουν θετική επίπτωση στη συνολική εθνική παραγωγή και τους ρυθμούς ανάπτυξης της οικονομίας, κυρίως όταν συνοδεύονται από ευρύτατες συμπληρωματικές μεταρρυθμίσεις, όπως η ενίσχυση του ανταγωνισμού, ο θεσμικός εκσυγχρονισμός, η ανάπτυξη των κεφαλαιαγορών και η μείωση του παρεμβατικού ρόλου του κράτους στην οικονομία. 2) Τείνουν να βελτιώνουν τη συνολική παραγωγικότητα της επιχείρησης. Ιδιαίτερα η βελτίωση φαίνεται να είναι μεγαλύτερη όταν οι μέτοχοι είναι ξένοι και λίγοι, παρά όταν είναι εγχώριοι και πολυάριθμοι. 3) Τείνουν να βελτιώνουν τα έσοδα και την κερδοφορία της επιχείρησης, ενώ τα αποτελέσματα στην παραγωγικότητα της εργασίας και την απασχόληση είναι μικρότερα, αλλά θετικά.
Πρέπει να ξέρουμε ποιες προσδοκίες είναι εύλογες και ποιες όχι. Έχουμε την εμπειρία των μαζικών ιδιωτικοποιήσεων στην Ανατολική Ευρώπη, όπου το ποσοστό του ιδιωτικού τομέα στο ΑΕΠ αυξήθηκε από 10-15% το 1990 στο 70%-80% το 2006. Η εμπειρία δείχνει ότι μαζικές και υπό πίεση ιδιωτικοποιήσεις, ιδιαίτερα όταν επιδιώκεται πολυπληθής μετοχική σύνθεση μέσω της διανομής vouchers στο κοινό, δεν στέφονται με επιτυχία.
Στα 20 χρόνια, που μεσολάβησαν, το σύνολο των κρατικών εσόδων από ιδιωτικοποιήσεις κάθε μορφής στην Ελλάδα προσεγγίζει τα € 24 δισεκ.. Το κυρίαρχο, δε, στοιχείο των ιδιωτικοποιήσεων ήταν οι μετοχοποιήσεις εταιρειών του Δημοσίου με εισπρακτικό προσανατολισμό και με διατήρηση του μετοχικού ελέγχου και της διοίκησης.
Το Πολιτικό Σύστημα Αντίθετο στις Ιδιωτικοποιήσεις
Είναι, επίσης, αλήθεια ότι όλα αυτά τα χρόνια, το ελληνικό πολιτικό σύστημα αλλά και η ελληνική κοινωνία, με ελάχιστες εξαιρέσεις, ήταν αντίθετοι και δεν κατανόησαν τη διαρθρωτική και αναπτυξιακή διάσταση των ιδιωτικοποιήσεων και της αξιοποίησης των περιουσιακών στοιχείων του Δημοσίου.
Πρόσφατα, όμως, από τρέχουσες μετρήσεις της κοινής γνώμης διαφαίνεται ότι υπάρχει μια ανατροπή: η δημοσιονομική κρίση, αποτέλεσμα της συσσώρευσης χρέους και ελλειμμάτων του Δημόσιου Τομέα, καθώς και η αναποτελεσματικότητα των δημοσίων επιχειρήσεων που κοστίζουν υπέρμετρα στον Έλληνα πολίτη, χωρίς να του προσφέρουν υπηρεσίες ανταγωνιστικές και ποιοτικές, άρχισαν να κλονίζουν κρατικιστικές πεποιθήσεις και στερεότυπα δεκαετιών, με αποτέλεσμα η πεποίθηση υπέρ των ιδιωτικοποιήσεων να εξελίσσεται σε πλειοψηφούσα άποψη.
Η αντίθεση της κοινωνικής πλειοψηφίας στην Ελλάδα στη διαδικασία των ιδιωτικοποιήσεων τα προηγούμενα χρόνια συνδέεται με την αντίθεση του πολιτικού συστήματος, που εξέφραζε την κυριαρχία ενός συγκεκριμένου ιδεολογικού σχήματος στη χώρα μας, με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά όπως: 1) την επικράτηση, τις τελευταίες δεκαετίες, ενός κρατικοδίαιτου και κρατικοκεντρικού αναπτυξιακού προτύπου λειτουργίας της οικονομίας και ενός πελατειακού και συντεχνιακού συστήματος παροχών και παρέμβασης στην οικονομία, 2) την κυριαρχία ενός εχθρικού περιβάλλοντος για το ιδιωτικό επιχειρείν και την επιχειρηματικότητα σε όλα τα επίπεδα της ελληνικής κοινωνικής και πολιτικής διαστρωμάτωσης, που τροφοδοτήθηκαν από τις αποτυχίες της επιχειρηματικότητας και των αναγκαίων, τις δεκαετίες του ’70 και ’80, κρατικοποιήσεων, 3) στη διαμόρφωση διαπλεκόμενων σχέσεων μεταξύ του πολιτικού συστήματος και ιδιωτικών επιχειρηματικών συμφερόντων, που απολάμβαναν προνομιακούς όρους σχέσεων με τον ευρύτερο Δημόσιο Τομέα σε όλο το φάσμα των οικονομικών δραστηριοτήτων, 4) την ανάπτυξη πελατειακών σχέσεων μεταξύ του πολιτικού συστήματος και του συνδικαλιστικού κινήματος στις ΔΕΚΟ.
Οι σχέσεις αυτές καταδυνάστευσαν επί δεκαετίες ολόκληρο το Δημόσιο Τομέα, Οργανισμούς και Δημόσιες Επιχειρήσεις, όπου αναπτύχθηκε ο πελατειακός μηχανισμός διορισμού υμετέρων και κομματικών στρατών, που με τη σειρά τους διασφάλιζαν απολαβές και προνόμια μέχρι και τρεις φορές υψηλότερα των αντίστοιχων του ιδιωτικού τομέα και, σταδιακά, εθίστηκαν στη συνδιαχείριση των εταιριών και την άσκηση εξουσίας.
Κάθε προσπάθεια ιδιωτικοποίησης προσέκρουε στα αλληλοεξαρτώμενα συμφέροντα πολιτικού και συνδικαλιστικού συστήματος. Άρα, το πολιτικό σύστημα ήταν, με ελάχιστες εξαιρέσεις και ανεξαρτήτως εναλλαγών κομμάτων γενικά, αντίθετο στις ιδιωτικοποιήσεις αποκλείοντας και ενοχοποιώντας κάθε συζήτηση για τη διαρθρωτική και αναπτυξιακή διάσταση των ιδιωτικοποιήσεων.
Παράλληλα, ανεχόταν ή/και τροφοδοτούσε την απομάκρυνση των ΔΕΚΟ από τη βασική τους αποστολή, που είναι η εξυπηρέτηση των πολιτών με ανταγωνιστικές τιμές, ποιοτικές υπηρεσίες και διαφανείς όρους λειτουργίας, χωρίς ζημιές, υπερδανεισμό και επιβάρυνση του κοινωνικού συνόλου.
Είναι εντυπωσιακό ότι σπάνια γίνεται συζήτηση ουσίας γύρω από τις ΔΕΚΟ αναφορικά με τη βασική αποστολή τους που είναι: 1) να προσφέρουν, σήμερα, ποιοτικές και σύγχρονες υπηρεσίες στους πολίτες, 2) να διατηρούν ανταγωνιστικές τιμές και σε κάθε περίπτωση χαμηλότερες από τις αντίστοιχες του ιδιωτικού τομέα, κάτω από τις ίδιες συνθήκες λειτουργίας, επιτελώντας τον κοινωνικό τους ρόλο, 3) να εφαρμόζουν τους κανόνες οικονομικής πειθαρχίας, ορθολογικής διαχείρισης, και σύγχρονης διοίκησης, ώστε να μην είναι ζημιογόνες επιβαρύνοντας το κοινωνικό σύνολο με συνεχείς επιδοτήσεις και κυρίως με συσσώρευση χρέους, και 4) να τηρούν τους κανόνες διαφάνειας, λογοδοσίας, εποπτείας, αξιοκρατίας, εταιρικής και κοινωνικής ευθύνης, γιατί διαχειρίζονται δημόσιο χρήμα.
Κατά τη γνώμη μου, καμία από τις παραπάνω αποστολές δεν φαίνεται ότι έχει ικανοποιηθεί στην Ελλάδα.
Η αλλαγή στην κοινωνία και τον πολιτικό σχηματισμό της παραπάνω κυρίαρχης αντίληψης λειτουργίας του ευρύτερου δημοσίου τομέα και η ανατροπή των υφιστάμενων παθογενών δομών και σχέσεων, αποτελούν την πολιτική προϋπόθεση για την επιτάχυνση των ιδιωτικοποιήσεων και την ένταξή τους σε μία νέα αναπτυξιακή στρατηγική της χώρας.
Μεγάλο Πρόγραμμα Ιδιωτικοποιήσεων
Η Ελλάδα καλείται, σήμερα, να προχωρήσει ταχύτατα και υπό πίεση σε ένα μεγάλο πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων και αξιοποίησης της Δημόσιας Περιουσίας.
Ενώ είχε αρχικά εκτιμηθεί ότι ένα πρόγραμμα € 50 δισεκ. εσόδων από ιδιωτικοποιήσεις και αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας είναι εφικτό, τώρα το ποσό έχει μειωθεί στα € 19 δισεκ. μέχρι το 2015, στόχος που εξακολουθεί κατά τη γνώμη μου να είναι ιδιαίτερο αισιόδοξος, με τις παρούσες δομές αποφάσεων, ταχύτητα υλοποίησης και συνθήκες αγοράς.
Υπάρχουν τρείς σημαντικές κατηγορίες ιδιωτικοποιήσεων: 1) πωλήσεις εταιριών και εκχώρηση της ευθύνης διαχείρισης σε ιδιώτες (20% του συνόλου), 2) αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας και της δημόσιας γης (50% του συνόλου), και 3) αξιοποίηση των δικαιωμάτων και παραχωρήσεων (30% του συνόλου).
Είναι ενδιαφέρον να τονίσουμε στο σημείο αυτό, ότι δομές τύπου EURECA, όπου τα περιουσιακά στοιχεία της Ελλάδας θα δεσμεύονταν σε μία διεθνή νομική οντότητα, υπέρ του EFSF, το οποίο θα μας δάνειζε, με στόχο κυρίως την εξαγορά υφιστάμενου δημοσίου χρέους και τη χρηματοδότηση επενδύσεων, είχε μεγάλο ενδιαφέρον και πρακτική χρησιμότητα πριν μερικούς μήνες όταν η κατάσταση δεν είχε χειροτερεύσει τόσο δραματικά.
Τώρα που βρισκόμαστε μπροστά στην ολοκλήρωση ενός νέου μεγάλου πακέτου βοήθειας προς την Ελλάδα, το EURECA στην αρχική μορφή φαίνεται μάλλον ξεπερασμένο από τα γεγονότα.
Συγκεκριμένα, το ύψος της νέας επίσημης βοήθειας θα ξεπεράσει τα € 130 δισεκ., με ακόμα χαμηλότερο από το αρχικά συμφωνηθέν επιτόκιο και χωρίς να ζητηθούν εμπράγματες εξασφαλίσεις, με εξαίρεση τη Φιλανδία, το ύψος της διαγραφής δημοσίου χρέους στην κατοχή ιδιωτών μέσω του PSI εκτιμάται ότι θα προσεγγίσει τα € 107 δισεκ., ενώ το χαμηλό μεσοσταθμικό επιτόκιο των νέων ομολόγων, μεσοσταθμικό κοντά στο 3,65% για 30 χρόνια, βελτιώνει περαιτέρω την αποκλιμάκωση της δυναμικής του λόγου χρέους προς ΑΕΠ. Επιπλέον, είναι πολύπλοκα και χρονοβόρα τα διαδικαστικά προετοιμασίας και υλοποίησης ενός τέτοιου εγχειρήματος τύπου EURECA, ενώ η αξία των περιουσιακών στοιχείων έχει μειωθεί δραματικά από την πρωτοεμφάνιση της πρότασης.
Μία παρεμφερής πρόταση, που μπορεί να έχει κάποιο ενδιαφέρον σήμερα είναι, η Ελλάδα να εκχωρήσει σε εταιρεία ειδικού σκοπού στο εξωτερικό όλες τις μελλοντικές εισπράξεις από έργα παραχωρήσεων (όπως η Αττική Οδός, η Εγνατία Οδός, τα λιμάνια, οι μεγάλοι οδικοί άξονες) και τις συμβάσεις αξιοποίησης περιουσίας όπως το Ελληνικό. Με την ενεχυρίαση των παραπάνω εξασφαλίσεων, οργανισμοί όπως η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων θα μπορούσαν να διαμορφώσουν ένα μεγάλο, στοχευμένο πρόγραμμα χρηματοδότησης επενδύσεων από ιδιωτικές επιχειρήσεις και του προγράμματος ΣΔΙΤ στην Ελλάδα, με τη διαμεσολάβηση και διαχείριση των τραπεζών, με ευνοϊκούς όρους δανεισμού, για να τονωθούν οι ιδιωτικές επενδύσεις και η ανάπτυξη. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων θα μπορούσε να συγχρηματοδοτεί με τις τράπεζες και το ΕΣΠΑ τις παραπάνω ιδιωτικές επενδύσεις, σε πολλαπλάσιο ποσό των εκχωρηθέντων εξασφαλίσεων (μόχλευση), γιατί θα έχει από κοινού με τις τράπεζες επιπρόσθετες εξασφαλίσεις τις προσημειώσεις στα προς χρηματοδότηση ιδιωτικά έργα.
Παρά τις προσπάθειες, το κυρίαρχο στοιχείο των ιδιωτικοποιήσεων, σήμερα, παραμένει η είσπραξη εσόδων για δημοσιονομικούς λόγους κάτω από την πίεση των αρνητικών εξελίξεων, αλλά και η βίαιη συρρίκνωση του δημοσίου τομέα, ώστε οι αμαρτίες του χθες να μην επαναληφθούν.
Σε μία χώρα, όμως, που οι ιδιωτικές επενδύσεις έχουν καταρρεύσει από 24% του ΑΕΠ το 2007 σε 13,4%, περίπου, σήμερα, οι ξένες επενδύσεις απομακρύνονται από την Ελλάδα και οι δημόσιες επενδύσεις συρρικνούνται, κυρίαρχο στοιχείο της αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας πρέπει να είναι η αναπτυξιακή διάσταση και η προσέλευση εγχώριων και ξένων επενδύσεων, στο πλαίσιο μιας νέας εθνικής αναπτυξιακής στρατηγικής, που θα συμπεριλαμβάνει φιλικές για το επιχειρείν μεταρρυθμίσεις, άνοιγμα των αγορών στον ανταγωνισμό, ριζική αναδιάρθρωση της δημόσιας διοίκησης, έντονη ανάπτυξη της οικονομικής εξωστρέφειας και άνθιση των ιδιωτικών και δημοσίων επενδύσεων.
Εισηγμένες Εταιρείες
Ενδεικτικά να αναφέρω ότι, η σημερινή αξία όλων των εισηγμένων υπό δημόσιο έλεγχο εταιριών προσεγγίζει τα €3 δισεκ., όταν στις αρχές του 2007 η αντίστοιχη αξία ήταν πάνω από €15 δισεκ. Άρα, η ταχύτατη και άμεση ρευστοποίηση των παραπάνω συμμετοχών στο σημερινό επενδυτικό και χρηματιστηριακό κλίμα δεν συμβάλλει παρά ελάχιστα στη μείωση του Δημόσιου Χρέους – ενώ θα τροφοδοτήσει με επιχειρήματα και όσους είναι, είτε από συμφέρον είτε ιδεολογικά, αντίθετοι συκοφαντώντας έτσι συνολικά τη διαδικασία.
Πώς μπορούμε να το αποτρέψουμε; Κατά τη γνώμη μου, οι πωλήσεις των παραπάνω στρατηγικών μεριδίων του Δημοσίου, αφού δεν έχουμε χρόνο να βρούμε προσφορότερες συνθήκες, πρέπει να συνδυαστούν εναλλακτικά ή σωρευτικά: α) με τη δέσμευση για υλοποίηση από τον επενδυτή συγκεκριμένου επενδυτικού προγράμματος, ώστε να διασφαλίζεται η αναπτυξιακή διάσταση, β) με ρήτρες συμμετοχής στα μελλοντικά κέρδη της εταιρίας, ή διαφάλισης υπέρ του Δημοσίου, τμήματος της χρηματιστηριακής υπεραξίας (upside), και γ) με την πώληση μικρότερου πακέτου μετοχών, σήμερα, αλλά οπωσδήποτε με εκχώρηση της διοίκησης μέσω συμφωνίας μετόχων, ώστε να διατεθεί το υπόλοιπο σε καλύτερες συνθήκες στο μέλλον, είτε στην αγορά, ή στο στρατηγικό επενδυτή.
Μη Εισηγμένες Εταιρείες
Υπάρχουν, σήμερα, 140 περίπου μη εισηγμένες εταιρίες και Οργανισμοί υπό τον έλεγχο του Δημοσίου με συνολικό οικονομικό έλλειμμα, πριν τις επιχορηγήσεις και το επενδυτικό τους πρόγραμμα, κοντά στα €2,5 δισεκ. με βάση τις εκτιμήσεις του προϋπολογισμού για το 2011. Βασικός τροφοδότης των ελλειμμάτων στις ΔΕΚΟ είναι 11 εταιρίες, κυρίως, στις συγκοινωνίες με αρνητικό οικονομικό αποτέλεσμα που αθροίζει κοντά στο 90% του συνολικού ελλείμματος των ΔΕΚΟ.
Το συμπέρασμα είναι ότι δεν υπάρχουν παρά λίγες εταιρείες (κυρίως στους τομείς της ενέργειας και των αεροδρομίων), που θα μπορούσαν να ιδιωτικοποιηθούν στον παραπάνω κατάλογο, εκτός αν αποφασίσουμε πιο ριζοσπαστικές παρεμβάσεις, που δεν βρίσκονται σήμερα στην ατζέντα και είναι βέβαιο ότι θα προκαλέσουν πλήθος αντιδράσεων, όπως: 1) ιδιωτικοποιήσεις π.χ. στον τομέα των συγκοινωνιών (οι αστικές συγκοινωνίες στα Χανιά είναι ιδιωτικές και στη Θεσσαλονίκη είναι συνεταιρισμός ιδιωτών και μια χαρά φαίνεται να λειτουργούν), 2) outsourcing των προσφερομένων κοινωνικών υπηρεσιών και 3) εκχώρηση ζημιογόνων εταιρειών του Δημοσίου εκτός των κλάδων κοινής ωφέλειας στους εργαζόμενους, έναντι € 1 και απαλλαγμένων μάλιστα από τα υφιστάμενα χρέη (π.χ. ΕΛΒΟ, ΠΥΡΚΑΛ). Αν δεν το δεχθούν, να προσφέρουμε το ίδιο πακέτο με πλειοδοτικό διαγωνισμό, σε ιδιώτες επενδυτές.
Πάντως, το βάρος της προσπάθειας στις μη εισηγμένες ζημιογόνες εταιρείες και οργανισμούς του δημοσίου, που δεν μπορούν να ιδιωτικοποιηθούν και να αξιοποιηθούν με τις παραπάνω διαδικασίες, θα πρέπει να επικεντρωθεί στον σοβαρό εξορθολογισμό των δαπανών, στη διαμόρφωση της κατάλληλης τιμολογιακής πολιτικής, στην αναδιάρθρωση και συγχώνευση των εταιρειών και στο κλείσιμο όλων εκείνων, που δεν έχουν καμία παραγωγική και κοινωνική αποτελεσματικότητα.
Αξιοποίηση Ακινήτων
Η αξιοποίηση των ακινήτων είναι μια χρονοβόρα και δύσκολη υπόθεση και οι εκτιμήσεις για περιουσία €300 δισεκ. ανήκουν στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας. Ακόμα και σήμερα, δεν έχει χαρτογραφηθεί και εκτιμηθεί η ακίνητη περιουσία του ευρύτερου Δημόσιου Τομέα, συμπεριλαμβανομένων των ΔΕΚΟ, Ασφαλιστικών Ταμείων και Οργανισμών.
Πολλά από τα ακίνητα έχουν σοβαρά νομικά και χωροταξικά ζητήματα, πολεοδομικές παραβάσεις, ενώ άλλα έχουν απαξιωθεί καθώς έχουν εγκαταλειφθεί ή δεν έχουν συντηρηθεί για χρόνια.
Τους τελευταίους μήνες και μετά από διετή, τουλάχιστον, προετοιμασία, έχουν εντοπιστεί γύρω στα 30 ιδιοχρησιμοποιούμενα ακίνητα του Δημοσίου, εκτιμώμενης αξίας €350 – €400 εκατ., τα οποία οδεύουν προς αξιοποίηση μέσω της πώλησής τους σε ιδιώτες και με ταυτόχρονη μίσθωσή τους στο Δημόσιο (με απόδοση περίπου 9%). Η διαδικασία αξιοποίησης των ακινήτων του ευρύτερου Δημόσιου Τομέα χρειάζεται αρκετό χρόνο, ενώ η στενότητα ρευστότητας στην αγορά, ο νόμος Κατσέλη για τις μακροχρόνιες μισθώσεις, τα υψηλά επιτόκια δανεισμού και η μεγάλη προσφορά ιδιωτικών ακινήτων, καθιστούν ακόμα πιο δύσκολη την άσκηση.
Ίσως, παράλληλα θα πρέπει να εξεταστεί η δημιουργία 2 – 3 εξειδικευμένων εταιρειών ανάπτυξης και διαχείρισης ακινήτων του Δημοσίου. Η άντληση κεφαλαίων για τη χρηματοδότησή τους μπορεί να γίνει είτε με την εισαγωγή των παραπάνω εταιρειών στο ΧΑΑ με διάθεση υφιστάμενων μετοχών, είτε με διάθεση μετοχών με ιδιωτική τοποθέτηση σε στρατηγικούς ιδιώτες επενδυτές, αλλά και με ενεργοποίηση του δανεισμού από τις εταιρείες για μόχλευση. Επιπλέον, η διαχείριση θα μπορούσε να ανατεθεί σε ιδιωτικούς εξειδικευμένους φορείς, αφού υποχρεωθούν οι τελευταίοι – ως προϋπόθεση – να συνεπενδύσουν με μετρητά στις παραπάνω εταιρείες ακινήτων.
Δικαιώματα / Παραχωρήσεις
Τέλος, το τμήμα των ιδιωτικοποιήσεων που αφορά: 1) την πώληση δικαιωμάτων (π.χ. φάσματα επικοινωνίας), 2) τις παραχωρήσεις γης για ανάπτυξη (π.χ. Ελληνικό), 3) τις παραχωρήσεις για ανάπτυξη των υποδομών – αεροδρόμια, λιμάνια, εναλλακτικές πηγές ενέργειας, τουριστικές εγκαταστάσεις, οδικά δίκτυα, διαχείριση αποβλήτων, υδάτινοι πόροι και 4) τις συμπράξεις ιδιωτικού με Δημόσιο Τομέα για δημόσια έργα, έχουν όλα έντονο αναπτυξιακό χαρακτήρα, αλλά απαιτούν σημαντικό χρόνο και προετοιμασία για την αξιοποίησή τους.
Τα μεγάλα οδικά έργα έχουν σταματήσει εδώ και δύο χρόνια και οι υπεύθυνοι ακόμα συνεδριάζουν για να επιλύσουν τα εκκρεμή ζητήματα. Το προσχέδιο του νομοσχεδίου για το πλαίσιο αξιοποίησης του πρώην αεροδρομίου «Ελληνικό» μόλις δημοσιεύθηκε μετά από δύο χρόνια προσπάθειας. Κανένα νέο ΣΔΙΤ δεν προχωράει, κυρίως λόγω έλλειψης χρηματοδότησης και η εξυγίανση της ΥΠΑ παραμένει στα χαρτιά για χρόνια. Τα έργα παραχώρησης, αν ξεκινήσουν όλα σήμερα, δεν θα αποδώσουν έσοδα, ούτε αναπτυξιακό μέρισμα τα επόμενα 2 – 3 χρόνια, αλλά η υλοποίησή τους θα θέσει τις βάσεις για μια σταθερή μακροχρόνια αναπτυξιακή πορεία, για ένα μεγάλο αναπτυξιακό μετασχηματισμό της ελληνικής οικονομίας.
Το ΤΑΔΠ και τα Προβλήματα Ιδιωτικοποιήσεων
Η δημιουργία του Ταμείου Αξιοποίησης Δημόσιας Περιουσίας ήταν ένα σωστό βήμα, μετά από δυο χρόνια σχεδόν μηδενικών ιδιωτικοποιήσεων, αλλά τολμώ να πω χωρίς να παρεξηγηθώ ότι η πρόοδος που έχει σημειωθεί δεν είναι ικανοποιητική, γιατί η δομή του και η διαδικασία λήψης των αποφάσεων είναι αρκετά γραφειοκρατική και πολιτικοποιημένη, παρά τις μεγάλες προσπάθειες και ικανότητες του κ. Μητρόπουλου.
Σε κάθε περίπτωση πρέπει να είναι σαφές σε όλους ότι στη σημερινή συγκυρία, οι ιδιωτικοποιήσεις είναι δύσκολες και για αντικειμενικούς λόγους. Ενδεικτικά μόνο να αναφέρω: το αρνητικό διεθνές περιβάλλον, τους κινδύνους και τις αβεβαιότητες στις αγορές, τους επιβραδυνόμενους ρυθμούς ανάπτυξης, τη διαδικασία δανειακής απομόχλευσης των ευρωπαϊκών τραπεζών και τα ανοδικά spreads για την ανάληψη πιστωτικού κινδύνου. Ακόμη, η εκτιμώμενη από τις αγορές υψηλή πιθανότητα χρεοκοπίας και επιστροφής στη δραχμή, αποτρέπει οποιαδήποτε σκέψη για επενδύσεις. Η στενότητα ρευστότητας του εγχώριου τραπεζικού συστήματος δε διευκολύνει επενδύσεις από το εγχώριο επιχειρηματικό κεφάλαιο, ενώ και το επιχειρηματικό περιβάλλον παραμένει προβληματικό, χωρίς άρση των γραφειοκρατικών και άλλων εμποδίων.
Αυτό σημαίνει ότι για να πετύχει το πρόγραμμα μέσα σε αντίξοες συνθήκες, θα χρειαστεί πέρα από τεχνοκρατική επάρκεια, σταθερή πολιτική βούληση και διεύρυνση της κοινωνικής υποστήριξης. Προϋπόθεση για αυτό είναι η καθαρότητα στη στόχευση και η διαφάνεια στην εκτέλεση: να ξέρουμε τι θέλουμε και πώς να το πετύχουμε.
Επομένως, κάθε κίνηση πρέπει να στηρίζεται σε ξεκάθαρα και καθαρά διατυπωμένα κριτήρια: 1) Στις ιδιωτικοποιήσεις με αναπτυξιακή διάσταση το οικονομικό προϊόν δεν είναι ούτε το αποκλειστικό, ούτε το βασικό κριτήριο. Να είμαστε προετοιμασμένοι να αποδεχθούμε χαμηλότερο τίμημα έναντι δεσμεύσεων για επενδύσεις και ανάπτυξη της εταιρείας, 2) Προτεραιοποιούμε πρώτα την πώληση assets, που η αξία τους είναι καλή σήμερα στην αγορά (π.χ. εταιρείες ενέργειας, αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος). Άλλα που είναι υποτιμημένα (π.χ. Τράπεζες), να αναδιαρθρωθούν πρώτα και να δομηθούν με τρόπο που να επαυξάνουν για το Δημόσιο τη μελλοντική υπεραξία πριν πουληθούν, 3) Για τις ζημιογόνες Δημόσιες Επιχειρήσεις, η εξυγίανση και η βελτίωση του κόστους λειτουργίας προηγείται της ιδιωτικοποίησης. Στην ακίνητη περιουσία, πρώτα ξεκαθαρίζουμε τους τίτλους ιδιοκτησίας, τα άλλα προβλήματα, καθώς και τα δικαιώματα γης και μετά ακολουθεί η αξιοποίηση (χρήση γης, περιβαλλοντολογικά θέματα, χωροταξικά, αιγιαλός, σχέση με τοπική αυτοδιοίκηση, zoning, etc.), 4) Για στρατηγικής σημασίας επιχειρήσεις, σε πολύ χαμηλή τρέχουσα χρηματιστηριακή αξία, μπορεί να εκχωρηθεί η διαχείριση ενδεχομένως μαζί με ένα σημαντικό ποσοστό συμμετοχής σε στρατηγικό μέτοχο και να διατηρηθεί μειοψηφικό ποσοστό από το Δημόσιο για να καρπωθεί μελλοντικές υπεραξίες.
Οι ιδιωτικοποιήσεις έχουν κι ένα άλλο, παράπλευρο αλλά καθόλου ασήμαντο όφελος για την κοινωνία. Περιορίζουν το πελατειακό κράτος, την ώρα που απελευθερώνουν πολύτιμους πόρους για την παραγωγική οικονομία, μηδενίζουν την αιμορραγία αν οι εταιρείες είναι ζημιογόνες και δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας αν συνδεθούν με σοβαρό αναπτυξιακό πρόγραμμα. Στη διαδικασία αυτή δεν πρέπει να υπάρχουν προκαταλήψεις ως προς τα εργαλεία – και υπάρχει πια, με βάση τη διεθνή εμπειρία δεκαετιών, πλήθος εργαλείων και τεχνικών που μπορούν και πρέπει να αξιοποιηθούν.
Επιπλέον, οι ιδιωτικοποιήσεις μπορούν να έχουν στη σημερινή συγκυρία δύο ακόμη καίριας σημασίας θετικές επιδράσεις:
πρώτον, να δώσουν ένα πρώιμο σήμα, προς τους εταίρους και τις αγορές, ότι η προσπάθεια συνεχίζεται με συνέπεια και δέσμευση, κάτι που είναι αναγκαίο ώστε να αρχίσει η ανάκτηση της εμπιστοσύνης προς τη χώρα. Εμπιστοσύνη χωρίς την οποία, όσο και αν οι επενδυτικές ευκαιρίες στην Ελλάδα είναι πολλές και ελκυστικές, δεν πρόκειται να προσελκύσουν ούτε το ξένο, ούτε το εγχώριο επενδυτικό ενδιαφέρον.
δεύτερον, να δώσουν και προς τα μέσα, προς τους πολίτες και την ελληνική κοινωνία, θετικό μήνυμα ότι η προσπάθεια αποδίδει, η οικονομία αρχίζει να κινείται, το κλίμα αρχίζει να αλλάζει. Να είναι το πρώτο φως στο τούνελ.
Επιπρόσθετα, λιγότερο προφανές αλλά εξαιρετικά σημαντικό: καθαρές, διαφανείς, ιεραρχημένες και στοχευμένες ιδιωτικοποιήσεις μπορούν να συμβάλουν αποφασιστικά στην ανάδυση μιας νέας επιχειρηματικής τάξης, που να κινείται μακριά από την προστασία και τη θαλπωρή των κρατικών εργασιών, οι οποίες ούτως ή άλλως μειώνονται δραματικά, μιας τάξης, που θα αναλαμβάνει δυναμικές πρωτοβουλίες και επιχειρηματικούς κινδύνους, θα είναι διεθνοποιημένη και θα στέκεται με αξιώσεις και πλεονεκτήματα απέναντι στο διεθνή ανταγωνισμό χωρίς κρατικά δεκανίκια, διατηρώντας αίσθημα κοινωνικής και εταιρικής ευθύνης, εν τέλει αίσθημα ευθύνης απέναντι στην ίδια τη χώρα της.
Η επιχειρηματικότητα και το ιδιωτικό επιχειρείν, τουλάχιστον στην Ελλάδα, δεν είναι χωρίς τις δικές του ατέλειες, αποτυχίες και ευθύνες. Δεν υπάρχει το απόλυτα υγιές και καθαρό ιδιωτικό επιχειρείν και απέναντι το γκρίζο και παθογενές κρατικό. Έχουμε περιπτώσεις, που το σπάσιμο του κρατικού μονοπωλίου και το άνοιγμα των αγορών στον ανταγωνισμό έχει οδηγήσει στη δημιουργία θνησιγενών και προβληματικών ιδιωτικών επιχειρήσεων (π.χ. αγορά ηλεκτρισμού).
Έχουμε ιδιωτικές επιχειρήσεις, που δεν τηρούν τους νόμους και επιβιώνουν ιδιοποιώντας έσοδα υπέρ τρίτων, μη τηρώντας την εργατική νομοθεσία, «αξιοποιώντας» αναπτυξιακούς νόμους και κοινοτικά προγράμματα και εμπλεκόμενες σε γκρίζες περιοχές εμπορικών συναλλαγών. Έχουμε ιδιωτικές επιχειρήσεις, που κυριαρχούν στην εγχώρια αγορά, όχι γιατί έχουν διαμορφώσει ένα τεχνολογικό ή ποιοτικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, αλλά γιατί έχουν διασφαλίσει προνομιακούς όρους οικονομικών σχέσεων με τον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Έχουμε κυρίως ξένες πολυεθνικές επιχειρήσεις, που κυριαρχούν σε αρκετούς τομείς (π.χ. τρόφιμα, ποτά, απορρυπαντικά), χωρίς να φαίνεται ότι επικρατούν όροι ανταγωνισμού που να διασφαλίζουν ανταγωνιστικές τιμές. Έχουμε ιδιωτικοποιήσεις, που απέτυχαν οικτρά (π.χ. ναυπηγεία), παρά τις γενναίες κρατικές επιδοτήσεις.
Το κρίσιμο στοιχείο για να λειτουργήσει η αγορά και οι ιδιωτικοποιήσεις και η ωφέλεια της κοινωνίας και της οικονομίας, είναι να λειτουργήσουν αποτελεσματικά οι θεσμοί της αγοράς: ο ανταγωνισμός, οι ανεξάρτητες εποπτικές, ελεγκτικές και ρυθμιστικές αρχές, η δικαιοσύνη, η δημόσια διοίκηση, η εύρυθμη και αποτελεσματική λειτουργία του χρηματοπιστωτικού συστήματος, η διαφάνεια, ο έλεγχος, η λογοδοσία και η εταιρική διακυβέρνηση στις επιχειρήσεις, τις ΔΕΚΟ, την τοπική αυτοδιοίκηση, την υγεία και την παιδεία.
Οι ιδιωτικοποιήσεις πρέπει να γίνουν με καθαρούς, διαφανείς, αποτελεσματικούς και αναπτυξιακούς τρόπους και με φερέγγυους επενδυτές, ώστε να πείσουν την κοινωνία για την αναγκαιότητά τους και να δώσουν ένα σήμα στις αγορές και τους εταίρους ότι η Ελλάδα αλλάζει, ότι η προσπάθεια αποδίδει.
Ο κ. Νικόλαος Β. Καραμούζης είναι αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου Eurobank EFG και καθηγητής του Πανεπιστημίου Πειραιώς στο Τμήμα Χρηματοοικονομικής και Τραπεζικής Διοικητικής
****************
Και επιβράβευση της ανθελληνικής προπαγάνδας;
Αίσθηση προκαλεί η αποκάλυψη ότι η Διυπουργική Επιτροπή Αναδιαρθρώσεων και Αποκρατικοποιήσεων ανέθεσε το έργο του νομικού συμβούλου επί θεμάτων αλλοδαπού και ευρωπαϊκού Δικαίου για την αποκρατικοποίηση του κοιτάσματος Φυσικού Αερίου «Νότια Καβάλα», στη δικηγορική εταιρία DLA Piper. Η εν λόγω πολυεθνική νομική εταιρεία ασκεί επισήμως την πολιτική επιρροής (lobby) για την Τουρκία στο αμερικανικό Κογκρέσο από το 2008 (βλ. Ο εναγκαλισμός της Ουάσιγκτον από το τουρκικό λόμπυ) και έχει στο δυναμικό της τον πρόεδρο της UMD και γνωστό ανθέλληνα Μέτο Α. Κολόσκι (Metodija A. Koloski), o oποίος εργάζεται ως ειδικός σε κυβερνητικά ζητήματα (Government Afairs Specialist), προωθώντας συστηματικά την σκοπιανή προπαγάνδα στα όργανα λήψης αποφάσεων των ΗΠΑ και στη διεθνή κοινή γνώμη (βλ. Όργιο προπαγάνδας της σκοπιανής διασποράς σε Καναδά και Αυστραλία). Σοβαρό ζήτημα ηθικής και πολιτικής τάξης αποτελεί επιπλέον η πληροφορία του talaxia.blogspot.com ότι ο εκπρόσωπος της DLA στην Ελλάδα είναι ο γιός της πρώην υπουργού του ΠΑΣΟΚ Λούκας Κατσέλη
ΠΗΓΗ:http://strategyreports.wordpress.com
Γενικά θέματα
Η πετρελαϊκή «μάχη» που ενώνει Τραμπ-Πούτιν και δισεκατομμυριούχους του Κόλπου
Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».
Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».
Η συμφωνία, η οποία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και τελεί υπό την αίρεση της έγκρισης της αμερικανικής κυβέρνησης και του Κρεμλίνου, αφορά ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο πετρελαιοπηγών, διυλιστηρίων και πρατηρίων καυσίμων της Lukoil σε διάφορες χώρες.
Σύμφωνα με τους «New York Times», στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται κοινοπραξία με επικεφαλής τον Αμερικανό επενδυτή Τοντ Μπόελι, στην οποία συμμετέχουν επίσης επενδυτικοί όμιλοι από τη Μέση Ανατολή. Στην προτεινόμενη συμφωνία συμμετέχει και η αμερικανική κυβέρνηση, μέσω της U.S. International Development Finance Corporation (DFC).
Στο τραπέζι των συνομιλιών Τραμπ-Πούτιν
Οι πολύμηνες διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με οκτώ πρόσωπα με γνώση της υπόθεσης που επικαλούνται οι «New York Times», συνδέονται με την ευρύτερη προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να αποκαταστήσει οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία στο πλαίσιο των συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Το ζήτημα της Lukoil φέρεται να τέθηκε από τον Βλαντιμίρ Πούτιν κατά τη συνάντησή του με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στο Κρεμλίνο, στις 5 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα, ο Ρώσος πρόεδρος πρότεινε την προώθηση της συμφωνίας ως ένδειξη ότι η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να συνεργαστούν επιχειρηματικά.
Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές φέρεται να απάντησαν ότι θα εργαστούν για την προώθηση της συμφωνίας, τόσο ως ένδειξη «καλής θέλησης» προς το Κρεμλίνο όσο και με στόχο τη μείωση των διεθνών τιμών ενέργειας.
Η ενδεχόμενη συμφωνία παρουσιάζει ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον για τους υποψήφιους αγοραστές. Η έγκρισή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων από τις αμερικανικές κυρώσεις, αυξάνοντας παράλληλα την αξία τους.
Οι διασυνδέσεις των επενδυτών
Στην κορυφή της κοινοπραξίας βρίσκεται ο Αμερικανός επενδυτής Τοντ Μπόελι, συνιδιοκτήτης των Los Angeles Dodgers και γνωστός υποστηρικτής του Τραμπ. Στο επενδυτικό σχήμα συμμετέχουν επίσης επιχειρηματικοί όμιλοι από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Οι «New York Times» επισημαίνουν ότι ορισμένοι από τους επενδυτές διατηρούν επιχειρηματικές σχέσεις με πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ.
Μεταξύ αυτών είναι οι αδελφοί Μουτάζ και Ράμεζ αλ-Χαγιάτ από το Κατάρ, οι οποίοι έχουν συνεργαστεί με τον Τζάρεντ Κούσνερ και την Ιβάνκα Τραμπ για τη χρηματοδότηση επενδυτικού σχεδίου στην Αλβανία.
Στην κοινοπραξία συμμετέχει επίσης επενδυτικό ταμείο με έδρα το Αμπού Ντάμπι, το οποίο ελέγχεται από τον σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, σύμβουλο εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο ίδιος συνδέεται με επενδύσεις στην World Liberty Financial, την εταιρεία κρυπτονομισμάτων της οικογένειας Τραμπ.
Παράλληλα, επενδυτικό ταμείο που συνδέεται με τον σεΐχη Ταχνούν αποτελεί σημαντικό μέτοχο της εταιρείας private equity που ίδρυσε ο Κούσνερ μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο.
Τα ερωτήματα για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων
Οι διασυνδέσεις αυτές έχουν προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο προσωπικές επιχειρηματικές σχέσεις μπορεί να διασταυρώνονται με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για μια συμφωνία που συνδέεται με την αμερικανική εξωτερική πολιτική.
Οι «New York Times» αναφέρουν ότι δεν υπάρχει ένδειξη πως ο Γουίτκοφ ή ο Κούσνερ πρόκειται να αποκομίσουν προσωπικό οικονομικό όφελος από τη συμφωνία. Ωστόσο, η υπόθεση έχει εγείρει ζητήματα σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων επιχειρηματιών και προσώπων του στενού περιβάλλοντος του Τραμπ.
Η Χούι Τσεν, πρώην εισαγγελέας και σύμβουλος σε θέματα οικονομικού εγκλήματος και δεοντολογίας, χαρακτήρισε τις διασυνδέσεις «ανησυχητικές» και έθεσε το ερώτημα κατά πόσο προσωπικά συμφέροντα θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξιολόγηση των υποψήφιων αγοραστών.
Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του Γουίτκοφ απέρριψε οποιοδήποτε ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, υποστηρίζοντας ότι ο Αμερικανός διαπραγματευτής δεν λαμβάνει μισθό και καλύπτει ο ίδιος τα έξοδα των ταξιδιών του στο πλαίσιο της αποστολής του για λογαριασμό του Τραμπ.
Η κούρσα για τα περιουσιακά στοιχεία της Lukoil
Η Lukoil είχε θέσει προς πώληση τα διεθνή περιουσιακά της στοιχεία μετά την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων. Αρκετοί υποψήφιοι αγοραστές είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον, μεταξύ των οποίων και μεγάλοι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι.
Τον Ιανουάριο, η επενδυτική εταιρεία Carlyle είχε καταλήξει σε προκαταρκτική συμφωνία για την εξαγορά σημαντικού μέρους του διεθνούς χαρτοφυλακίου της Lukoil. Η συμφωνία, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε, καθώς απαιτούσε την έγκριση της αμερικανικής κυβέρνησης.
Στη συνέχεια, ο όμιλος υπό τον Μπόελι εμφανίστηκε ως ένας από τους βασικούς διεκδικητές των περιουσιακών στοιχείων.
Η αξία των διεθνών περιουσιακών στοιχείων της Lukoil είχε υπολογιστεί από την ίδια την εταιρεία σε περίπου 20 δισ. δολάρια στις αρχές του έτους. Ωστόσο, οι οικονομικοί όροι της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας δεν έχουν γίνει γνωστοί.
Ο ρόλος της αμερικανικής κυβέρνησης
Η αμερικανική κυβέρνηση συμμετέχει στην προτεινόμενη συμφωνία μέσω της U.S. International Development Finance Corporation, η οποία επενδύει και παρέχει χρηματοδότηση για έργα στο εξωτερικό.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία για τη Lukoil θα μπορούσε να ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια των ΗΠΑ, να εξυπηρετήσει στόχους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και να συμβάλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τους Αμερικανούς.
Η συμφωνία, ωστόσο, χρειάζεται την έγκριση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, το οποίο είναι αρμόδιο για την εφαρμογή των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Η ενεργειακή διάσταση
Στο υπό διαπραγμάτευση χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται διυλιστήρια της Lukoil στην Ολλανδία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, καθώς και άλλες ενεργειακές υποδομές και πρατήρια καυσίμων σε διάφορες χώρες.
Η ενεργειακή διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η αποκατάσταση οικονομικών σχέσεων με τη Ρωσία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για τη Μόσχα ώστε να προχωρήσει σε συμβιβασμούς για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Ο Ρώσος οικονομικός απεσταλμένος Κίριλ Ντμίτριεφ έχει επίσης εμπλακεί στη διαδικασία, ενώ, σύμφωνα με τους «New York Times», έχει δηλώσει ότι ο διάλογος ΗΠΑ-Ρωσίας συνεχίζεται σε πολλούς τομείς, μεταξύ των οποίων και η ενέργεια.
Η συμφωνία για τη Lukoil παραμένει, πάντως, ανοικτή και δεν έχει οριστικοποιηθεί. Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τις απαιτούμενες εγκρίσεις των αμερικανικών αρχών και της ρωσικής πλευράς.
skpress.gr
Γενικά θέματα
Πώς μια «Ελληνίδα» έγινε το «θεμέλιο» της Εθνικής Πινακοθήκης της Ουγγαρίας
Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.
Πριν λίγο καιρό επισκεφθήκαμε την Εθνική Πινακοθήκη της Ουγγαρίας στη Βουδαπέστη, ένα από τα πλέον σημαντικά μουσεία της χώρας, στο οποίο παρουσιάζεται με μοναδικό τρόπο η εξέλιξη της ουγγρικής εικαστικής τέχνης από τον 11ο αιώνα μέχρι σήμερα. Βρίσκεται στο Βασιλικό Ανάκτορο του Κάστρου της Βούδας και ιδρύθηκε το 1957 με βάση κυρίως τις ουγγρικές συλλογές του Μουσείου Καλών Τεχνών. Η συλλογή της περιλαμβάνει περίπου 110.00 έργα.
Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.
Το έργο του με τίτλο «Ελληνίδα», φιλοτεχνημένο το 1845, θεωρείται εξαιρετικά σημαντικό για τη δημιουργία της συλλογής της Ουγγρικής Εθνικής Πινακοθήκης. Είναι το πρώτο έργο που σηματοδότησε την έναρξη της συστηματικής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής στα εθνικά ιδρύματα. Είναι επίσης το πιο γνωστό και εμβληματικό έργο του ζωγράφου.
Οι διαστάσεις του είναι 77Χ61,5 cm περίπου. Το μοντέλο δεν είναι Ελληνίδα, αλλά η σύζυγος του Marastoni, η Giovanna Bianchi, με καταγωγή από τη Βενετία. Ο ζωγράφος την απεικόνισε με παραδοσιακή (ή φανταστική) ελληνική φορεσιά της εποχής, σύμφωνα με τη μόδα του ρομαντισμού. Η εικόνα συνδυάζει εξωτισμό, ελαφρύ ερωτισμό και ιδανική ομορφιά.
Η ιστορία
Το 1845 η Pest Art Society — η πρώτη καλλιτεχνική εταιρεία στην Ουγγαρία — αγόραζε κάθε χρόνο ένα έργο από την ετήσια έκθεσή της για να το δωρίσει στο Ουγγρικό Εθνικό Μουσείο, το οποίο τότε περιλάμβανε και την πινακοθήκη.
Η «Ελληνίδα» του Marastoni ήταν αυτό που επέλεξαν και δώρισαν τον Νοέμβριο του 1845. Έτσι, καταγράφηκε ως το πρώτο έργο στη συλλογή ζωγραφικής του μουσείου. Το Εθνικό Μουσείο είχε ήδη κάποιες δωρεές, αλλά η συστηματική συλλογή ουγγρικής τέχνης ξεκινάει ουσιαστικά με αυτό το έργο. Η Εθνική Πινακοθήκη κληρονόμησε αυτή τη συλλογή από το Εθνικό Μουσείο.
Η επιλογή του προκάλεσε έντονες συζητήσεις και αποτέλεσε το «πρώτο καλλιτεχνικό σκάνδαλο» της εποχής, λόγω του ερωτισμού που απέπνεε το μοντέλο. Ωστόσο ο πίνακας αυτός ήταν και ιδιαίτερα δημοφιλής, κάτι που ενίσχυσε την εθνική συζήτηση για την τέχνη.
Σήμερα, το έργο παραμένει εμβληματικό και εκτίθεται συχνά ως αφετηρία της συλλογής ζωγραφικής του 19ου αιώνα στην Πινακοθήκη. Συμβολίζει το πώς η ουγγρική τέχνη χτίστηκε με συνεισφορές από ξένους καλλιτέχνες που ενσωματώθηκαν στη χώρα, όπως ο Marastoni.
Η δημιουργία της Πινακοθήκης
Αν κάνετε περίπατο στην οδό Deák Ferenc στο κέντρο της πόλης ίσως αξίζει κάποιες φορές να σηκώσετε το βλέμμα πάνω από τις βιτρίνες των καταστημάτων. Το βλέμμα σας θα συναντήσει όχι μόνο κλασικές προσόψεις, αλλά και αναμνηστικές πλάκες, όπως για παράδειγμα εκείνη στον αριθμό 21, όπου αναγράφεται: «Η Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής – ιδρυθείσα από τον Jakab Marastoni».
Η Πέστη του 19ου αιώνα ήταν μια πραγματικά πολυπολιτισμική πόλη. Γερμανοί, Ούγγροι, Έλληνες, Ιταλοί, Σέρβοι και πολλές άλλες μικρότερες εθνότητες ζούσαν εδώ δίπλα-δίπλα ειρηνικά. Ο καθένας καλλιεργούσε τον δικό του πολιτισμό, αλλά ένα πράγμα τους ένωνε: όλοι ήθελαν να είναι και Ούγγροι και επιδίωκαν να υπηρετήσουν τον ουγγρικό πολιτισμό με τις δραστηριότητές τους.
Εκείνη την εποχή ο Marastoni υπέβαλε την αίτησή του για την ακαδημία ζωγραφικής στο Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών, όταν ιδρύθηκε εντός του Ουγγρικού Εθνικού Μουσείου ο Σύλλογος Εθνικής Πινακοθήκης, ένα «τμήμα που συνέλεγε αποκλειστικά ουγγρική ζωγραφική».
Όλα αυτά συνέβησαν το 1845 και αυτή η μεγάλη πολιτιστική δραστηριότητα μπορεί να ήταν αποτέλεσμα του γεγονότος ότι εκείνη τη χρονιά το Εθνικό Μουσείο ήθελε να τιμήσει δεόντως την πεντηκοστή επέτειο της ανάληψης καθηκόντων του αρχιδούκα Ιωσήφ της Αυστρίας.
Ο σύλλογος που έφερε το όνομα του αρχιδούκα εγκρίθηκε τελικά από το Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών τον Σεπτέμβριο του 1845. Η Εθνική Πινακοθήκη του αρχιδούκα Ιωσήφ μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί ως το πρώτο εθνικό ίδρυμα που συνέλεγε ουγγρικούς πίνακες.
Η πινακοθήκη δέχθηκε δωρεές έργων τόσο από συλλόγους, όσο και από ιδιώτες, και ανάμεσά τους το σημαντικότερο ήταν το έργο του Jakab Marastoni «H Ελληνίδα», το οποίο δωρήθηκε στην πινακοθήκη τον Νοέμβριο του 1845 από την Καλλιτεχνική Εταιρεία της Πέστης. Έτσι, μπορεί να πει κανείς ότι η ιστορία της μουσειακής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής ξεκίνησε με την «Ελληνίδα».
Αλλά γιατί μια Ελληνίδα; Το σύγχρονο (όχι αρχαίο) ελληνικό θέμα εμφανίστηκε στην ευρωπαϊκή ζωγραφική με την Ελληνική Επανάσταση ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τη δεκαετία του 1820. Φυσικά, οι συμπάθειες του ευρωπαϊκού ρομαντισμού προς τους Έλληνες άσκησαν επιρροή και στην ουγγρική τέχνη.
Οι Έλληνες, και ιδιαίτερα οι Ελληνίδες, αποτελούσαν συχνά θέμα στην ουγγρική ζωγραφική του 19ου αιώνα, και κατά μία έννοια η «Ελληνίδα» κατέληξε να αντιπροσωπεύει ένα εξωτικό θέμα αρωματισμένο με ερωτισμό.
Και αν σήμερα βρίσκουμε την «Ελληνίδα» να αποκαλύπτει ανοιχτά την ομορφιά και τη γοητεία της, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι επρόκειτο για θέμα μόδας. Και όσο κι αν μας γνέφει σαγηνευτικά αυτή η όμορφη γυναίκα, με την ιστορική έννοια το έργο αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα της ουγγρικής μουσειολογίας.
Ο ζωγράφος
Ο Jakab Marastoni (Giacomo Marastoni) γεννήθηκε το 1804 στη Βενετία και σπούδασε στην περίφημη Ακαδημία Καλών Τεχνών.
Ταξίδεψε στη Βιέννη στις αρχές της δεκαετίας του 1830, πέρασε από τη σημερινή Μπρατισλάβα το 1833 και εγκαταστάθηκε οριστικά στην Πέστη το 1836. Έγινε περιζήτητος πορτρετίστας μεταξύ αριστοκρατικών και αστικών οικογενειών, αλλά και κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικών συνεδριάσεων.
Το 1846 ίδρυσε την Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής στην Πέστη – την πρώτη ιδιωτική σχολή αποκλειστικά για ζωγραφική στην Ουγγαρία. Ανάμεσα στους μαθητές του περιλαμβάνονται σημαντικοί Ούγγροι καλλιτέχνες όπως ο Károly Lotz, ο Mihály Zichy, ο Soma Orlai Petrich κ.ά. Το 1846 έγινε Επίτιμος Πολίτης της Πέστης.
Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ασχολήθηκε με την δαγκεροτυπία ήταν ο πρώτος επαγγελματίας αυτής της τεχνικής στην Ουγγαρία. Πέθανε σε ψυχιατρική κλινική και η σχολή του έκλεισε λίγο μετά.
tovima.gr
Γενικά θέματα
Ούμαρ Κρέμλεφ: Ο άνθρωπος του Πούτιν που «εισέβαλε» στον αμερικανικό αθλητισμό
Πριν γίνει γνωστός ως Ούμαρ Κρέμλεφ, ο 43χρονος που χρόνια αργότερα θα συνδεόταν ακόμη και με το πολυτελές πάρτι του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ στις Μπαχάμες, ήταν γνωστός με το όνομα Ούμαρ Λουτφουλόεφ. Μέχρι τον Μάρτιο του 2010, το όνομα Κρέμλεφ παρέμενε ουσιαστικά άγνωστο
Πριν γίνει γνωστός ως Ούμαρ Κρέμλεφ, ο 43χρονος που χρόνια αργότερα θα συνδεόταν ακόμη και με το πολυτελές πάρτι του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ στις Μπαχάμες, ήταν γνωστός με το όνομα Ούμαρ Λουτφουλόεφ. Μέχρι τον Μάρτιο του 2010, το όνομα Κρέμλεφ παρέμενε ουσιαστικά άγνωστο.
Όταν «πάτησε» τα 28 κι έχοντας, σύμφωνα με δημοσιεύματα της εποχής, καταδίκες για εκβιασμό και ξυλοδαρμό, είδε τις φιλοδοξίες του για καριέρα στην πυγμαχία να σβήνουν εξαιτίας της έλλειψης πειθαρχίας και θέλησε να κάνει μια νέα αρχή για να ανεβεί τα σκαλοπάτια της ρωσικής κοινωνίας.
Ο 43χρονος μεγάλωσε στο Σερπούχοφ, μια πόλη περίπου 120.000 κατοίκων, 60 μίλια νότια της Μόσχας και 5.729 μίλια ανατολικά του Little Pipe Cay, του νησιού στις Μπαχάμες που νοίκιασε για τον γιο του Αμερικανού προέδρου. Γεννημένος από μητέρα Τατζίκα σε μουσουλμανική οικογένεια, «παντρεύτηκε» αρχή τον ρόλο του αουτσάιντερ.
Σύμφωνα με το ρωσικό ερευνητικό μέσο Proekt, καταδικάστηκε για εκβιασμό το 2004 και για ξυλοδαρμό το 2007, αν και οι ακριβείς συνθήκες των υποθέσεων παραμένουν ασαφείς. Ο ίδιος δεν έχει αρνηθεί τις καταδίκες.
Οι Night Wolves εμφανίστηκαν την περίοδο της Περεστρόικα, της οικονομικής αναδιάρθρωσης της δεκαετίας του 1980, ως μια ομάδα μοτοσικλετιστών και φίλων της ροκ μουσικής. Επικεφαλής τους ήταν ο Αλεξάντερ Ζαλντοστάνοφ, γνωστός ως «Χειρουργός», στενός φίλος του Βλαντίμιρ Πούτιν.
Μέσα σε αυτόν τον ετερόκλητο κόσμο που ο Κρεμλέφ άρχισε να καλλιεργεί τις σχέσεις που θα τον μετέτρεπαν από πυγμάχο σε ισχυρό παράγοντα της ρωσικής κοινωνίας. Η σημαντικότερη από αυτές ήταν με τον Αλεξέι Ρουμπέζνι, υποστράτηγο της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Προστασίας (FSO) ψηλόβαθμων κρατικών αξιωματούχων, με τον οποίο έγιναν αχώριστοι.
Το 2016, ο Ρουμπέζνι ήταν πλέον επικεφαλής της Υπηρεσίας Ασφαλείας του Προέδρου και ο Κρεμλέφ είχε αποκτήσει, με αυτό τον τρόπο, πρόσβαση στον Πούτιν. Έκτοτε, η καριέρα του απογειώθηκε.
Ανέβηκε γρήγορα στην ιεραρχία και το 2017 ανέλαβε την ηγεσία της Ρωσικής Ομοσπονδίας Πυγμαχίας. Όμως η ορεξη του Κρεμλέφ είχε ανοίξει και δεν χόρταινε. Η Association Internationale de Boxe Amateur (AIBA – Διεθνής Ομοσπονδία Ερασιτεχνικής Πυγμαχίας) βρισκόταν τότε σε βαθιά κρίση, αντιμέτωπη με καταγγελίες διαφθοράς που οδήγησαν το 2019 στην αρχική αναστολή της από τους Ολυμπιακούς Αγώνες ως φορέα που είχε την ευθύνη της ολυμπιακής πυγμαχίας.
Ο Κρεμλέφ υποσχέθηκε σαρωτικές μεταρρυθμίσεις και την εξόφληση χρέους που υπολογιζόταν στα 16 εκατ. δολάρια, με στόχο ο οργανισμός να ανακτήσει τον έλεγχο της ολυμπιακής πυγμαχίας. Έτσι, το 2020 κέρδισε με άνεση την ψηφοφορία για την προεδρία, ενώ το γεγονός ότι μιλούσε από ελάχιστα έως καθόλου αγγλικά δεν αποτέλεσε εμπόδιο. Και όπως έκανε με τον ίδιο του τον εαυτό, και σε αυτή την περίπτωση έκανε το restart με τον ίδιο τρόπο: άλλαξε το όνομα του οργανισμού σε International Boxing Association (IBA).
Ακολούθησε συνεργασία της IBA με την Gazprom, τον ρωσικό κρατικό ενεργειακό κολοσσό, με συνέπεια το χρέος να μηδενιστεί και τα χρηματικά έπαθλα να αυξηθούν. «Γιατί να μην μπορούν οι ερασιτέχνες πυγμάχοι να πληρώνουν τα στεγαστικά τους δάνεια και να στηρίζουν τις οικογένειές τους;» είχε δηλώσει τότε ο Κρεμλέφ.
Το 2022, η IBA ήρε περιορισμούς που είχαν επιβληθεί νωρίτερα την ίδια χρονιά και επέτρεψε σε Ρώσους και Λευκορώσους πυγμάχους να αγωνίζονται με τις εθνικές σημαίες και τους ύμνους τους, ενώ απέκλεισε από τις τάξεις της την Ουκρανική Ομοσπονδία Πυγμαχίας. Την επόμενη χρονιά, ωστόσο, η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή (ΔΟΕ) ψήφισε – με αφορμή τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία – υπέρ της αφαίρεσης από την IBA της ιδιότητας της παγκόσμιας ομοσπονδίας του αθλήματος.
Ο Κρεμλέφ γίνεται ο «σκιώδης δήμαρχος»
Ωστόσο, δεν ήταν μόνο οι πυγμάχοι του Κρεμλέφ που πληρώνονταν καλά. Το 2019, μια εταιρεία του απέκτησε το δικαίωμα να γίνει ο μοναδικός διαχειριστής της εθνικής λοταρίας της Ρωσίας. Σε ένα μοτίβο που θα επαναλαμβανόταν αρκετές φορές, η λοταρία έγινε σύντομα χορηγός της IBA.
Τα επόμενα χρόνια, ο Κρεμλέφ απέκτησε μερίδια σε τρεις από τις μεγαλύτερες στοιχηματικές εταιρείες της Ρωσίας, τις Fonbet, Liga Stavok και Pari. Ρωσικά μέσα ενημέρωσης έχουν αναφέρει ότι οι συμφωνίες αυτές είχαν την υποστήριξη του Αντρέι Κόστιν, του υπό κυρώσεις χρηματοδότη και προέδρου της συνδεδεμένης με το Κρεμλίνο τράπεζας VTB, ο οποίος έχει χαρακτηριστεί «τραπεζίτης-κουμπαράς του Πούτιν».
Οι εταιρείες αυτές φαίνεται ότι είχαν συνολικά έσοδα περίπου 625 δισ. ρούβλια (5,5 δισ. λίρες) το 2023, ενώ η Liga Stavok αποτελεί πλέον βασικό εταίρο της IBA.
Ο Κρεμλέφ είχε επίσης αποκτήσει σταδιακά τον έλεγχο της Tsupis, μιας εταιρείας πληρωμών που συνδέει τους παίκτες με τις στοιχηματικές εταιρείες και εισπράττει προμήθεια από κάθε ποντάρισμα. Το 2021, ο Πούτιν εξέδωσε διάταγμα κατά της απάτης, το οποίο παραχώρησε στην Tsupis μονοπώλιο σε αυτή την εξαιρετικά επικερδή δραστηριότητα. Την ίδια περίοδο, οι φορείς που ρύθμιζαν την αγορά στοιχημάτων πέρασαν επίσης υπό τον έλεγχο του Κρεμλέφ και ενοποιήθηκαν σε έναν κοινό εποπτικό οργανισμό, με αρκετά μέλη του διοικητικού συμβουλίου να προέρχονται, σύμφωνα με δημοσιεύματα, από το δίκτυό του στον χώρο της πυγμαχίας.
Στη γενέτειρά του, το Σερπούχοφ, καθώς εξελισσόταν σε ολιγάρχη, ο Κρεμλέφ απέκτησε το προσωνύμιο «σκιώδης δήμαρχος», έχοντας συγκεντρώσει ένα εντυπωσιακό χαρτοφυλάκιο ακινήτων. Κάποια από αυτά φέρεται να περιήλθαν στην κατοχή του μετά την αναδιανομή περιουσιακών στοιχείων του φυλακισμένου πρώην δημάρχου Αλεξάντερ Σεστούν.
Πηγές αναφέρουν ότι απέκτησε γεωργικές εκτάσεις, βιομηχανικές εγκαταστάσεις, ένα λιμάνι, ένα εμπορικό κέντρο και ένα ξενοδοχείο, ενώ το 2024, ο Κρεμλέφ φέρεται να επωφελήθηκε και από απαλλοτρίωση. Τον Φεβρουάριο, το Κρεμλίνο κατέσχεσε τη Rolf, τη μεγαλύτερη αντιπροσωπεία αυτοκινήτων της Ρωσίας, από τον Σεργκέι Πετρόφ, τον εξόριστο ιδιοκτήτη της και πρώην βουλευτή της αντιπολίτευσης και μέχρι τον Σεπτέμβριο, η εταιρεία είχε περάσει στον Κρεμλέφ μέσω συμφωνίας ύψους 35 δισ. ρουβλίων.
Σε ανακοίνωσή της, η Rolf παρουσίασε τον Κρεμλέφ ως νέο ιδιοκτήτη της, χαρακτηρίζοντάς τον «στρατηγικό επενδυτή, ο οποίος θα επιτρέψει στην εταιρεία να διατηρήσει τη μοναδική εταιρική κουλτούρα της και να διευρύνει το φάσμα των δραστηριοτήτων της, με έμφαση στην αύξηση της αποτελεσματικότητας και την προσέλκυση νέων συνεργατών και πελατών».
Ένας από αυτούς τους νέους συνεργάτες, σύμφωνα με μεταγενέστερα δημοσιεύματα του Proekt, ήταν η IBA.
Η πίστη στον Πούτιν
Έχοντας συγκεντρώσει προσωπική περιουσία που υπολογίζεται έως και σε 300 εκατ. λίρες και αναλαμβάνοντας παράλληλα και άλλα αξιώματα – μεταξύ αυτών την προεδρία της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ταβλιού – ο Κρεμλέφ δεν έκρυβε ποτέ τις πολιτικές του συμπάθειες.
«Χάρη σε έναν άνθρωπο, σήμερα υπάρχουν πραγματικά κάθε είδους ευκαιρίες να κερδίσεις χρήματα και να επιδιώξεις περισσότερα», είχε δηλώσει σε βιντεοσκοπημένη συνέντευξη το 2024, την οποία εντόπισε ο Guardian. «Αυτός ο άνθρωπος, φυσικά, είναι ο πρόεδρός μας, Βλαντίμιρ Βλαντιμίροβιτς Πούτιν».
Λίγους μήνες αργότερα, η Ουκρανία του επέβαλε κυρώσεις, χωρίς να βρίσκεται, ωστόσο, υπό κυρώσεις από τη Βρετανία, τις ΗΠΑ ή την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τον Απρίλιο, ο Πούτιν απένειμε στον Κρεμλέφ το Παράσημο της Φιλίας, ενώ λίγες ημέρες πριν από τον γάμο του Τραμπ Τζούνιορ, ο Κρεμλέφ συνόδευσε τον Ρώσο πρόεδρο σε επίσκεψη στην Κίνα, επιμένοντας πάντως ότι δεν βρισκόταν εκεί με επίσημη ιδιότητα.
Τα οφέλη για την οικογένειά του
Όπως συμβαίνει συχνά με τις οικογένειες ισχυρών και εύπορων πατριαρχών, και οι συγγενείς του Κρεμλέφ φαίνεται ότι επωφελήθηκαν από την άνοδό του. Το 2024, η ρωσική Novaya Gazeta ανέφερε ότι είχε παραχωρήσει στην τότε 21χρονη σύζυγό του, Αναστάσια Λεστσίνσκαγια, ένα κουρείο και ένα καφέ στο Σερπούχοφ, καθώς και πολυτελή αυτοκίνητα. Μάλιστα, αψηφώντας πλήρως τους νόμους, οι Porsche, Lamborghini και Aston Martin που φέρεται να της ανήκαν έχουν, σύμφωνα με δημοσιεύματα, συγκεντρώσει περίπου 50 κλήσεις από την τροχαία της περιφέρειας της Μόσχας.
Η Λεστσίνσκαγια ήταν γνωστή δημιουργός στο TikTok και το ένα από τα δύο μέλη του διδύμου «twinsrussian».
Ωστόσο, η δίδυμη αδελφή της είναι εκείνη που έχει προσελκύσει ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Η Εκατερίνα Λεστσίνσκαγια διευθύνει τη φιλοπουτινική οργάνωση Healthy Fatherland, ένα αθλητικό και πατριωτικό κίνημα στο οποίο το Κίεβο έχει επιβάλει κυρώσεις για τον φερόμενο ρόλο του στην απαγωγή, την απέλαση και την αναγκαστική μεταφορά παιδιών από την Ουκρανία. Η ίδια έχει επίσης συναντηθεί επανειλημμένα με τον Ρώσο πρόεδρο.
Και φαίνεται πως αυτή ακριβώς η σύνδεση του Τζούνιορ με τον Κρεμλέφ ήταν που ώθησε τη Μελάνια Τραμπ – η οποία έχει μεσολαβήσει σε συμφωνίες με Ρώσους αξιωματούχους για την επιστροφή Ουκρανών παιδιών – να πάρει αποστάσεις από τον γάμο του θετού γιου της, με εκπρόσωπό της να δηλώνει: «Η κυρία Τραμπ δεν έχει και δεν είχε ποτέ καμία σχέση με τον κ. Κρεμλέφ».
Ασαφής ο τρόπος σύνδεσης του Τραμπ Τζούνιορ με τον Κρεμλέφ
Ο Τραμπ Τζούνιορ, όμως, έχει. Το πώς ακριβώς ο γιος του Αμερικανού προέδρου μπήκε στον κύκλο του Κρεμλέφ παραμένει ασαφές. Εκπρόσωπος του γιου του Αμερικανού προέδρου δήλωσε ότι οι δύο άνδρες, αμφότεροι λάτρεις του κυνηγιού, γνωρίστηκαν μέσω κοινού φίλου και «δέθηκαν χάρη στην αγάπη τους για την πυγμαχία και τις δραστηριότητες στη φύση».
Επιπλέον, ο Τραμπ Τζούνιορ είχε επαφή με την πυγμαχία από μικρή ηλικία, λόγω της δραστηριότητας του πατέρα του ως διοργανωτή αγώνων. Στα δέκα του χρόνια είχε παρακολουθήσει από κοντά τον Μάικ Τάισον να διαλύει τον Μάικλ Σπινκς μέσα σε μόλις 91 δευτερόλεπτα στο Trump Plaza Hotel του Ατλάντικ Σίτι.
Ο κοινός φίλος μέσω του οποίου γνωρίστηκαν δεν έχει κατονομαστεί, ωστόσο αμφότεροι διατηρούν στενές σχέσεις με έναν Τούρκο επιχειρηματία, τον Κάαν Καρακάγια. Ο Καρακάγια φέρεται, μάίστα, να ήταν παρών σε ένα αμφιλεγόμενο κυνηγετικό ταξίδι στη Μογγολία το 2019, κατά το οποίο ο Τραμπ Τζούνιορ πυροβόλησε και σκότωσε ένα απειλούμενο πρόβατο.
Τον Σεπτέμβριο του περασμένου έτους, σε εκδήλωση της IBA στην Κωνσταντινούπολη, στην οποία παρευρέθηκε και ο Μάνι Πακιάο, παγκόσμιος πρωταθλητής σε οκτώ διαφορετικές κατηγορίες βάρους, ο Κρεμλέφ ανακοίνωσε τον διορισμό του Καρακάγια ως εκπροσώπου της οργάνωσης στην Τουρκία.
«Ο Κάαν υπήρξε μια γέφυρα ανάμεσα σε διαφορετικούς κόσμους, ένας φίλος που φέρνει τους ανθρώπους κοντά», είχε δηλώσει ο Κρεμλέφ.
«Ηγέτης και φίλος»
Ο Τραμπ Τζούνιορ παρευρέθηκε στην ίδια εκδήλωση της IBA και κάθισε δίπλα στον Κρεμλέφ πάνω στη σκηνή. Οι δύο άνδρες φαίνεται ότι διατηρούσαν ήδη τότε φιλική σχέση, παρά τα περιορισμένα αγγλικά του Ρώσου, ενώ ο Κρεμλέφ, σε μια ιδιαίτερα θερμή αναφορά, δήλωσε ότι ήταν «υπερήφανος που βρίσκεται εδώ με τον φίλο μου» και υποσχέθηκε ότι εκείνος και ο Τραμπ Τζούνιορ θα «προστατεύσουν τη διαφάνεια στην πυγμαχία και θα ανοίξουν τον δρόμο για την επόμενη γενιά».
Από την πλευρά του, ο Τραμπ Τζούνιορ επαίνεσε τον 43χρονο για το γεγονός ότι «επανέφερε την καθαρότητα της πυγμαχίας» και «αποκατέστησε την πραγματική δικαιοσύνη» στο άθλημα – μια αναφορά, όπως φαίνεται, στην πολιτική της IBA να μην επιτρέπει σε βιολογικούς άνδρες να αγωνίζονται στη γυναικεία πυγμαχία. «Είμαι υπερήφανος που αποκαλώ τον Ούμαρ όχι μόνο ηγέτη αλλά και φίλο», είχε δηλώσει, σύμφωνα με δελτίο Τύπου της IBA που είχε τον χαρακτηριστικό τίτλο: «Ούμαρ Κρεμλέφ και Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ ενώνουν τις δυνάμεις τους».
Η θέση του για την πυγμάχο Ιμάν Κελίφ
Η IBA βρέθηκε ακόμη περισσότερο στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού το 2024, γεγονός που δημιούργησε μια ευκαιρία την οποία ο Κρεμλέφ μπορούσε να αξιοποιήσει.
Στους Αγώνες, η ΔΟΕ χρησιμοποίησε δική της μονάδα πυγμαχίας για τη διοργάνωση του τουρνουά, καθώς η IBA είχε ήδη αποβληθεί. Η διοργάνωση, ωστόσο, βρέθηκε στο επίκεντρο έντονης αντιπαράθεσης όταν επετράπη στην Αλγερινή πυγμάχος Ιμάν Κελίφ να αγωνιστεί στην κατηγορία των 66 κιλών γυναικών, μολονότι είχε αποκλειστεί από το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της προηγούμενης χρονιάς επειδή δεν είχε περάσει εξετάσεις επαλήθευσης φύλου.
Κι ενώ η IBA του Κρεμλέφ είχε αποκλείσει την Κελίφ από τις διοργανώσεις της, η ΔΟΕ της επέτρεψε να αγωνιστεί στους Ολυμπιακούς Αγώνες με βάση το γεγονός ότι στο διαβατήριό της αναγράφεται ως γυναίκα. Ακολούθησε διεθνής αντιπαράθεση, με την Κελίφ να κερδίζει ομόφωνα όλους τους αγώνες της και να κατακτά τελικά το χρυσό μετάλλιο.
«Είναι ξεκάθαρα καθορισμένο: ο γυναικείος αθλητισμός είναι για γυναίκες, ο ανδρικός αθλητισμός για άνδρες. Ο γυναικείος αθλητισμός είναι για γυναίκες», είχε δηλώσει ο Κρεμλέφ στο TalkSPORT, μεταφέροντας, μάλιστα, το μήνυμα αυτό στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο, στέλνοντας ανοιχτή επιστολή 1.100 λέξεων στον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε πρόσφατα υπογράψει εκτελεστικό διάταγμα που απαγόρευε στις τρανς γυναίκες να αγωνίζονται στις γυναικείες κατηγορίες αθλημάτων.
Στην επιστολή, ο Κρεμλέφ έγραφε: «Είναι ζωτικής σημασίας όλοι οι αθλητές να αγωνίζονται επί ίσοις όροις και η θέση σας στο ζήτημα αποτελεί σημαντικό βήμα προς την επίτευξη αυτού του στόχου», ενώ επιτέθηκε και στη ΔΟΕ, λέγοντας: «Η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή και η σημερινή ηγεσία της έχουν, δυστυχώς, οδηγήσει το Ολυμπιακό Κίνημα σε παρακμή με τις κοντόφθαλμες ενέργειές τους και την κακή διοίκηση».
Ο Κρεμλέφ έριξε επίσης στον Αμερικανό πρόεδρο άλλο ένα «τυράκι». «Το τελευταίο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Πυγμαχίας της IBA στις Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποιήθηκε το 2007 στο Σικάγο. Ενδιαφερόμαστε πολύ να επαναφέρουμε τη διοργάνωση στη χώρα σας και είμαστε περισσότερο από έτοιμοι να συνεργαστούμε προς αυτή την κατεύθυνση» έγραψε, ενώ έκλεισε την επιστολή του παραλλάσσοντας δύο από τις αγαπημένες φράσεις του Τραμπ: «Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτά τα σημαντικά ζητήματα. Προσβλέπουμε με μεγάλη αισιοδοξία στην πιθανότητα να συνεργαστούμε για να κάνουμε ξανά σπουδαίο το Ολυμπιακό Κίνημα, να προωθήσουμε το άθλημα της πυγμαχίας και να υπερασπιστούμε τα δικαιώματα των αθλητών σε ολόκληρο τον κόσμο».
Η αντιπαράθεση με τους Σαουδάραβες
Το 2025, η IBA ανέβασε ακόμη περισσότερο στροφές. Σύμφωνα με πληροφορίες της Telegraph, στην Κωνσταντινούπολη η ομάδα του Κρεμλέφ προσέφερε στον γνωστό Βρετανό πυγμάχο Τάισον Φιούρι αμοιβή 50 εκατ. λιρών προκειμένου να αγωνιστεί σε μία από τις διοργανώσεις της IBA. Ο Φιούρι, ωστόσο, επέλεξε να υπογράψει συμφωνία τριών αγώνων με τον Τούρκι Αλ-Σέιχ, αξιωματούχο της κυβέρνησης της Σαουδικής Αραβίας.
Ο Κρεμλέφ αποτελεί, ουσιαστικά, τον ισχυρότερο promoter του αθλήματος στην Ανατολική Ευρώπη, αποτελώντας άμεση πρόκληση για την επιρροή του Αλ-Σέιχ και των Σαουδαράβων στην πυγμαχία και για τον έλεγχό τους σε ορισμένους από τους σημαντικότερους αγώνες του αθλήματος.
Άνθρωποι από τον χώρο της πυγμαχίας περιγράφουν τον Κρεμλέφ ως «μια χαρισματική προσωπικότητα που εμφανίζεται σε εκδηλώσεις και διοργανώσεις περιστοιχισμένος από μια πολυάριθμη ομάδα συνεργατών, σχεδόν σαν αρχηγός κράτους». Οι ομιλίες του είναι συχνά φορτισμένες συναισθηματικά και δυναμικές, με επαναλαμβανόμενες αναφορές στον τρόπο με τον οποίο η πυγμαχία μπορεί να αλλάξει τις ζωές των νέων ανθρώπων.
«Συχνά δεν έχει ιδιαίτερη έκφραση στο πρόσωπό του, κι όμως αποπνέει μια ευγένεια και μια ταπεινότητα», δήλωσε άνθρωπος του χώρου.
Το περασμένο καλοκαίρι, η IBA λάνσαρε και δικό της πρωτάθλημα πυγμαχίας χωρίς γάντια. Οι πρώτοι αγώνες πραγματοποιήθηκαν στη Μόσχα, όμως ήταν το ντεμπούτο στις ΗΠΑ, στο Μαϊάμι, το φετινό καλοκαίρι που τράβηξε την προσοχή.
Συμπαρουσιαστής της εκδήλωσης ήταν ο Άντριου Τέιτ, ο Βρετανός πρώην kickboxer και αυτοαποκαλούμενος μισογύνης, ο οποίος δεν ανέβηκε ποτέ στη σκηνή, καθώς συνελήφθη έξω από τον χώρο της διοργάνωσης. Ο Τέιτ και ο αδελφός του, Τρίσταν, βρίσκονται αντιμέτωποι με έκδοση στη Βρετανία, όπου αντιμετωπίζουν συνολικά 59 κατηγορίες, μεταξύ των οποίων βιασμό, αδικήματα που συνδέονται με εμπορία ανθρώπων για σεξουαλική εκμετάλλευση και άσεμνες εικόνες παιδιού. Και οι δύο αρνούνται οποιαδήποτε παρανομία.
Γλυκάθηκε με το Παγκόσμιο Κύπελλο και το UFC Freedom στον Λευκό Οίκο
Ωστόσο, δύο άλλες διοργανώσεις του καλοκαιριού φαίνεται ότι ενέπνευσαν περισσότερο τον Κρεμλέφ: το Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA υπό τον Τζάνι Ινφαντίνο και το UFC Freedom 250 του Ντέινα Γουάιτ, που φιλοξενήθηκε σε κήπο του Λευκού Οίκου.
«Ο Κρεμλέφ είδε πώς ο Ντέινα και ο Ινφαντίνο κατάφεραν να πάρουν αυτό που ήθελαν», δήλωσε παράγοντας του αθλητισμού. «Θέλει κι αυτός ένα κομμάτι από αυτή την πίτα».
«Και το να έχεις πρόσβαση στον Ντον Τζούνιορ είναι μια καλή αρχή», πρόσθεσε η ίδια πηγή.
Μάλλον πέρασε τα όρια και το «πληρώνει»
Στην προσπάθειά του, όμως, να αποκτήσει κυρίαρχη θέση στον παγκόσμιο αθλητισμό, ο Κρεμλέφ ίσως να πέρασε τα όρια. Η Ομοσπονδπια της οποίας ηγείται, απέχει πολύ από το να ανακτήσει τον έλεγχο της ολυμπιακής πυγμαχίας, καθώς τι χάσμα με τη ΔΟΕ δεν γεφυρώνεται, και η ζημιά που προκάλεσε το «εξαιρετικά γενναιόδωρο γαμήλιο δώρο» του – όπως το χαρακτήρισαν ο κύριος και η κυρία Τραμπ Τζούνιορ – φαίνεται ότι βαρύνει κυρίως τον ίδιο.
Παρότι στο νησί στις Μπαχάμες βρίσκονταν μόλις περίπου 50 άνθρωποι, ο Κρεμλέφ είχε φτάσει συνοδευόμενος από μεγάλη ομάδα Ρώσων, οι οποίοι απομονώνονταν από τους υπόλοιπους και μιλούσαν μεταξύ τους, σύμφωνα με το ProPublica. Η παρουσία και η συμπεριφορά τους είχε προκαλέσει, μάλιστα, απορίες στους άλλους καλεσμένους.
Και ύστερα τραβήχτηκε μια ομαδική φωτογραφία, όπου το ξυρισμένο κεφάλι του Κρεμλέφ διακρίνεται μισοκρυμμένο στο πίσω μέρος, ενώ στο κέντρο βρίσκονται η Ιβάνκα Τραμπ, ο Τζάρεντ Κούσνερ, η Τίφανι Τραμπ και άλλοι.
«Τι σκεφτόταν;» σχολίασε στην Telegraph πρόσωπο από κύκλους Ρώσων ολιγαρχών. «Είναι ένας μπράβος που κατάφερε να βρεθεί στη σωστή πλευρά του προέδρου και ενθουσιάστηκε υπερβολικά».
Πρώτα ήταν η Μελάνια Τραμπ που πήρε αποστάσεις. Στη συνέχεια, εκπρόσωπος του Έρικ Τραμπ, αδελφού του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, δήλωσε για τον Κρεμλέφ: «Ο Έρικ δεν έχει απολύτως καμία ιδέα ποιος είναι αυτός ο άνθρωπος και δεν έχει ακούσει ποτέ το όνομά του». Και μετά ήρθε το τελειωτικό χτύπημα από τον ίδιο τον Ντόναλντ Τραμπ: «Δεν έχω ιδέα ποιος είναι ο Ούμαρ. Δεν τον έχω ξανακούσει ποτέ».
protothema.gr
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
