Ακολουθήστε μας

Γενικά θέματα

Πως και γιατί η Δύση δημιουργεί ανεξάρτητο Κουρδιστάν.

Δημοσιεύτηκε στις

του ∆ρ. Γεωργίου Κ. Φίλη*
Η τροµακτική αποχή του κουρδικού στοιχείου από το δηµοψήφισµα της 12ης Σεπτεµβρίου για τις συνταγµατικές αλλαγές στην Τουρκία, η οποία σε πολλές επαρχίες στα νοτιοανατολικά της χώρας άγγιξε και ξεπέρασε το 90% (!), αποτέλεσε µία περιφανή νίκη του έγκλειστου στις φυλακές του Ιµραλί ηγέτη των Κούρδων της Τουρκίας και σύµβολο ολοκλήρου του έθνους, του Αµπντουλάχ Οτσαλάν.  Για µία ακόµα φορά, όπως συµβαίνει σε κάθε σχεδόν  εκλογική αναµέτρηση τα τελευταία χρόνια, το κουρδικό στοιχείο µε  την εκλογική του συµπεριφορά «χαράσσει», στην κυριολεξία, τα «σύνορά» του στο εσωτερικό της Τουρκίας.

Γιατί όµως η συγκεκριµένη εκλογική αναµέτρηση, αναφορικά µε τη στάση τωνΚούρδων,  θα µπορούσε να χαρακτηριστεί ως «διαφορετική» από τις προηγούµενες; Τα πρόσφατα µηνύµατα του Α. Οτσαλάν, προς εχθρούς και φίλους, είναι εκπληκτικά, εάν και εφόσον οπαρατηρητής διαθέτει βασικές γνώσεις γεωπολιτικής ανάλυσης και δύναται να αποκρυπτογραφήσει τα νοήµατα πίσω από τις λέξεις…

«Η ∆ηµοκρατία της Τουρκίας αντιµετωπίζει τον πλέον θανάσιµοκίνδυνο. Ένας κοινωνικός σεισµός θα µπορούσε να αποκόψει ένα κοµµάτι της Τουρκίας,ενώ το υπόλοιπο θα µπορούσενα θαφτεί κάτω από αυτό» [Τουργκούτ Οζάλ (1927-1993)]

Ο Τουρκικός φόβος…
Ο Τουργκούτ Οζάλ, εκλεκτός του στρατηγού και πραξικοπηµατία Κενάν Εβρέν, πρωθυπουργός και µετέπειτα Πρόεδρος της ∆ηµοκρατίας της Τουρκίας, αποτελεί το µοναδικό ίσως παράδειγµα Τούρκου πολιτικού άντρα (ας σηµειωθεί πως κατά πολλούς ο Τ. Οζάλ είχε αρµενικές και κουρδικές ρίζες)  ο οποίος τόλµησε να αγγίξει το Κουρδικό σε βάθος και άρθρωσε τον πολιτικό του λόγο προς την κατεύθυνση επίλυσης του θέµατος. Η προαναφερόµενη δυσοίωνη παρατήρηση του Τ. Οζάλ βρίσκεται σε γράµµα το οποίο και απηύθυνε προς τον τότε πρωθυπουργό της χώρας ΣουλεϊµάνΝτεµιρέλ, στον οποίο προσπαθούσε να επιστήσει την προσοχή στο θέµα. Ο Τ. Οζάλ έγραψε την εν λόγω επιστολή τον Φεβρουάριο του 1993, δύο µόλις µήνες πριν από τον αιφνίδιο θάνατό του (Απρίλιος του 1993).

Ας σηµειωθεί πως µέχρι σήµερα ακόµα και συγγενικά του πρόσωπα, όπως η κόρη του, στην αγκαλιά της οποίας άφησε την τελευταία του πνοή, µιλούν ανοιχτά για τη δολοφονία του, µέσω δηλητηρίασης, από το τουρκικό «Βαθύ Κράτος», το οποίο και αντιτάσσεται λυσσαλέα σε κάθε προσπάθεια για την προσέγγιση µεταξύ Τούρκων και Κούρδων. Ο Τ. Οζάλ, διαβλέποντας έναν επερχόµενο θανάσιµο κίνδυνο, ανησυχούσε για τηνεντεινόµενη δράση του PKK και φοβόταν για την ευρεία αποδοχή της οργάνωσης στις µάζες του κουρδικού πληθυσµού, κάτι το οποίο µακροπρόθεσµα θα έθετε σε κίνδυνο την εδαφική ακεραιότητα του  τουρκικού κράτους. Γιατί όµως ο συγκεκριµένος κίνδυνος είχε λάβει τόσο  επικίνδυνες διαστάσεις για την Άγκυρα εκείνη την εποχή; Είναι γνωστό πως η τουρκοκουρδική αντιπαράθεση βρισκόταν στο προσκήνιο ακόµα και κατά τα χρόνια της παντοδυναµίας του Μουσταφά Κεµάλ, επονοµαζόµενου και  Ατατούρκ, (1881-1938), ενώ οι ένοπλες αντιπαραθέσεις και εξεγέρσεις δεν ήταν κάτι το άγνωστο.

Η απάντηση είναι διττή: Πρώτον, ο ίδιος ο στρατηγικός και επιχειρησιακός σχεδιασµός του PKK είχε στριµώξει την Άγκυρα στη γωνία. ∆εύτερον, ο πραγµατικός φόβος του Τ. Οζάλ δεν είχε να κάνει τόσο µε τη δραστηριότητα του PKK όσο µε τη διαµόρφωση του νέου γεωπολιτικού και γεωστρατηγικού περιβάλλοντος µετά την πτώση του σοβιετικού µπλοκ αλλά κυρίως και µετά τον Α΄ Πόλεµο του Κόλπου (1990-91):

«Για πρώτη φορά στην ιστορία τους τα κουρδικά συµφέροντα συµπίπτουν µε τα σχέδια των πλέον ισχυρών µελών της διεθνούς κοινότητας, της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και των Ηνωµένων Πολιτειών της Αµερικής (ΗΠΑ). Η δηµιουργία της Τοπικής Κυβέρνησης του Κουρδιστάν [Kurdistan Regional Government (KRG)] στο Ιράκ είναι µεγάλης σηµασίας γεγονός». Μέσω αυτής, οι Κούρδοι έχουν πλέον τη δυνατότητα «να καθορίσουν το µέλλον τους µόνοι τους και να επηρεάσουν και τους άλλους Κούρδους της  ευρύτερης περιοχής».

Τα παραπάνω επισηµαίνονται µε τον πλέον εµφατικό τρόπο σε ανάλυση του Chatham House, κορυφαίου Think Tank του Ηνωµένου Βασιλείου, το οποίο εκφράζει ηµιεπίσηµες θέσεις, τον ∆εκέµβριο του 2007.

Η εν λόγω ανάλυση (briefing paper) µε τον τίτλο «The Kurdish PolicyImperative» αποτελεί την επιτοµή όλων εκείνων των ζυµώσεων που λαµβάνουν χώρα στην περιοχή ενδιαφέροντος τα τελευταία τριάντα έτη και ξεκινούν από την ίδρυση του PKK έως τον Β΄ Πόλεµο του Κόλπου και την επίσηµη δηµιουργία της KRG. Είναι σαφές πως ο Τ.Οζάλ, γνωρίζοντας πού πάνε τα πράγµατα και διαβλέποντας τα γεγονότα,  εξέφραζε µε τον πλέον  επίσηµο τρόπο την αγωνία του. Ο θάνατος βέβαια τον πρόλαβε µε αποτέλεσµα να µη δει την υλοποίηση της επιτοµής όλων των φόβων του:

Από το 2003 και ύστερα τα συµφέροντα του κουρδικού έθνους συµπίπτουν καθοριστικά µε τους στρατηγικούς και γεωπολιτικούς σχεδιασµούς της ∆ύσης και, ακόµα σηµαντικότερα, του  αγγλοσαξονικού παράγοντα, αλλά και του Ισραήλ.

…η Κουρδική «µετάλλαξη»
Το χαρακτηριστικότερο παράδειγµα της σταδιακής «µετακίνησης» τηςκουρδικής πολιτικής και στρατηγικής σκέψης προς το δυτικότερο, µε αποτέλεσµα οι απόψεις από ένα σηµείο και ύστερα να «συµπέσουν» σε πολλά σηµεία, αποτελεί ο ίδιος ο ηγέτης του PKK Α. Οτσαλάν. Στο σηµείο αυτό θα πρέπει να γίνει µία απαραίτητη διευκρίνιση· τι εννοούµε µε την έκφραση «δυτικά συµφέροντα», στην κατεύθυνση των οποίων έχει µετακινηθεί η «σκέψη» του Κούρδου ηγέτη; ∆ύο ζητήµατα πρέπει να υπογραµµιστούν:

Πρώτον, µε τον όρο «δυτικά συµφέροντα» εννοείται η αγγλοσαξονική γεωπολιτική θεώρηση των πραγµάτων, αφού η συγκεκριµένη παράδοση αποτελεί για την ώρα την κυριαρχούσα τάση τόσο στον δυτικό κόσµο όσο και σε αυτές καθαυτές τις αγγλοσαξονικές δυνάµεις, και ιδιαίτερα τις ΗΠΑ και το Ηνωµένο Βασίλειο.

∆εύτερον, µε τον όρο «αγγλοσαξονικά συµφέροντα» εννοούνται οι στόχοι (άµεσοι – µεσοπρόθεσµοι – µακροπρόθεσµοι) και τα µέσα (κινήσεις σε τακτικό και στρατηγικό πεδίο), που εκφράζονται µέσω της γεωπολιτικής- γεωστρατηγικής και γεωπολιτισµικής µικροσκοπικής και µακροσκοπικήςανάλυσης µίας σειράς διανοητών, ξεκινώντας από τον Άλφρεντ Θάιερ Μάχαν (1840-1914) και τον Σερ Χάλφορντ Μακίντερ (1861-1947) περνώντας στον Νίκολας Σπάικµαν (1893-1943) και καταλήγοντας στους σύγχρονους «γκουρού» της γεωπολιτικής µεθοδολογικής ανάλυσης των διεθνών σχέσεων Χένρι Κίσιντζερ, Ζµπίγκνιου Μπρζεζίνσκι, Κόλιν Γκρέι και βέβαια τον Σάµιουελ Χάντιγκτον (1927-2008).

Φυσικά, το θέµα της παρούσας ανάλυσης δεν είναι η συζήτηση των εν λόγω προσεγγίσεων και θεωριών, αλλά η εννοιολογική τοποθέτηση της έκφρασης «δυτικό συµφέρον» καθώς και η απόδοση του πλαισίου µέσα στο οποίο η γεωπολιτική κοσµοθεώρηση του Α. Οτσαλάν, και κατ’ επέκταση των Κούρδων, προσπαθεί να κινηθεί.

Γυρίζοντας στον Α. Οτσαλάν, ο πολιτικός του βίος αποτελεί το χαρακτηριστικότερο παράδειγµα της µετάλλαξης του κουρδικού κινήµατος προς το «αγγλοσαξονικότερο». Ο ίδιος ο ηγέτης των Κούρδων, έπειτα από ένα σύντοµο πέρασµα από τη Νοµική, κατέληξε να σπουδάσει Πολιτικές Επιστήµες, ενώ η αρχική ιδεολογική του τοποθέτηση δεν µπορεί παρά να χαρακτηριστεί σκληρή «µαοϊκή». Κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών και µέσω των ευθυνών και των διληµµάτων που αντιµετώπιζε ανά πάσα στιγµή ο «αντιδραστικός» σκληρός κουµουνιστής µετατρέπεται σε έναν «πολιτικώς ορθό» ηγέτη, ο οποίος µέσω πλέον της δύναµης του πνεύµατός του προσπαθεί να καθοδηγήσει και να διαφωτίσει το έθνος του. Έτσι, ο Α. Οτσαλάν, πέραν του ουτοπικού ιδεαλισµού του, υιοθετεί πιο «χειροπιαστές» πρακτικές µέσω τριών κυρίως στοιχείων: της αποδοχής της αγγλοσαξονικής «πραγµατικότητας» ως κυρίαρχο στοιχείο των διεθνών σχέσεων και των ισορροπιών στον πλανήτη, της µεθοδολογικής προσέγγισης των συστηµικών αλλαγών στη διεθνή κονίστρα και της αφαιρετικής ικανότητάς του µε σκοπό να φτάσει σε λογικοφανή συµπεράσµατα.

Με άλλα λόγια, ο Α. Οτσαλάν, προφανώς µέσω της αποκτούµενης εµπειρίας του στα πεδία των µαχών, στην εξορία, την πολιτική, τη διαπραγµάτευση, την καταδίωξη, τη φυγή και τελικά τη φυλακή, από ένας αντιδραστικός ιδεαλιστής του µαοϊκού κοµουνισµού έχει αποκτήσειιδιότητες ενός διωκόµενου πολιτικού κρατουµένου µε µία γεωπολιτική έως και διανοουµενίστικη φιλοαγγλοσαξονική αντίληψη των πραγµάτων.

Το «γράµµα» από το Ιµραλί…
Η καλύτερη απόδειξη όλων των παραπάνω αποτελεί το «γράµµα από το Ιµραλί», το οποίο δεν είναι τίποτα άλλο από τις σηµειώσεις που κράτησαν οι δικηγόροι του Α. Οτσαλάν κατά τη διάρκεια της συνάντησής τους µε τον πελάτη τους στις 23 Μαΐου του 2010. Παρά το γεγονός πως για τον πολύ κόσµο οι τοποθετήσεις του έγκλειστου ηγέτη πέρασαν στα «ψιλά», µία προσεκτικότερη ανάλυση των λεγοµένων του θα αποκαλύψει στα µάτια του έκπληκτου παρατηρητή την ακαδηµαϊκή επάρκεια, την επιστηµονική σαφήνεια, την ιδεολογική µετάλλαξη αλλά και τον έξυπνο τρόπο µε τον οποίο ο Α. Οτσαλάν εξωτερικεύει τις σκέψεις και τα µηνύµατά του προςκάθε «ενδιαφερόµενο».

Με λίγα λόγια, οι τοποθετήσεις του Α. Οτσαλάν κρύβουν µία γεωπολιτική συστηµική θεώρηση υψηλού επιπέδου, η οποία εάν προσεγγιστεί ψυχρά και χωρίς παρωπίδες φέρνει στην επιφάνεια εκπληκτικά «ευρήµατα» τα οποία και θέτουν το Κουρδικό σε µία νέα πιο αναβαθµισµένη διάσταση. Σε κάθεπερίπτωση, τα λεγόµενα πλέον του έγκλειστου ηγέτη των Κούρδων θα πρέπει να αντιµετωπιστούν από µια πιο διαφορετική οπτική γωνία, ενώ είναι σίγουρο πως αξίζουν της µεγαλύτερης προσοχής των απανταχού«ενδιαφεροµένων», συµπεριλαµβανοµένης φυσικά και της Αθήνας. Τι προσπαθεί όµως να µας πει ο έγκλειστος του Ιµραλί;

«Μέσα στο µυαλό» του Οτσαλάν…
Εάν κάποιος ήθελε να συστηµατοποιήσει τα γεωπολιτικά/γεωπολιτισµικά «ευρήµατα» από το «γράµµα του Ιµραλί», θα µπορούσε να τα κατηγοριοποιήσει ως εξής:

(1) Ανάλυση του τοπικού συστηµικού περιβάλλοντος µε έµφαση:
– Στις κουρδικές επιδιώξεις και στους τρόπους µε τους οποίους θα µπορούσαν να επιτευχθούν.
– Στις εξελίξεις στο εσωτερικό της Τουρκίας µε έµφαση στις επιπτώσεις τους στο Κουρδικό.

(2) Ανάλυση του περιφερειακού συστηµικού περιβάλλοντος µε έµφαση:
– Στις νέες γεωπολιτικές και γεωπολιτισµικές συσσωµατώσεις στην ευρύτερη περιοχή ενδιαφέροντος.

(3) Ανάλυση του πλανητικού συστηµικού περιβάλλοντος µε έµφαση:
– Στο ζήτηµα περί µίας νέας αντίληψης του χώρου.
– Στο πολιτικοοικονοµικό και βαθιά φιλοσοφικό ζήτηµα της «παγκοσµιοποίησης» σε συνάρτηση µε τη δυτική κυριαρχούσα ιδεολογία και τις νέες τάσεις περί της έννοιας «έθνος-κράτος».

Μία σύντοµη αναφορά των επίµαχων σηµείων των σκέψεων του Α. Οτσαλάν, τα οποία αντιστοιχούν στην παραπάνω κατηγοριοποίηση, αποκαλύπτουν στον παρατηρητή εκπληκτικές γεωπολιτικές προσεγγίσεις και αντιλήψεις οι οποίες δίνουν νέα διάσταση στην άρθρωση του πολικού λόγου του Κούρδου ηγέτη, ενώ σηµατοδοτούν και τη στρατηγική του κουρδικού κινήµατος µέσα στις νέες διεθνείς συνθήκες. Με άλλα λόγια, µέσω της συγκεκριµένης προσέγγισης µία πραγµατικά γεωπολιτική θεώρηση του Κουρδικού ξεδιπλώνεται µπροστά µας και κονιορτοποιεί τις αντιλήψεις περί της απουσίας κουρδικής εµπεριστατωµένης πολιτικής σκέψης και στρατηγικού σχεδιασµού για το παρόν και κυρίως για το µέλλον.

(1) Τοπικό συστηµικό περιβάλλον (µικροσκοπική προσέγγιση)
– Κουρδικές επιδιώξεις και τρόποι µε τους οποίους θα µπορούσαν να επιτευχθούν: Αναφορικά µε το συγκεκριµένο θέµα στο «γράµµα από το Ιµραλί», ο Κούρδος ηγέτης θέτει τρεις κύριες προϋποθέσεις, η υλοποίηση των οποίωνθα οδηγήσει στην ευόδωση των κουρδικών επιδιώξεων.

Πρώτον, οι Κούρδοι είναι µοιρασµένοι σε τέσσερα διαφορετικά κράτη (Τουρκία – Ιράκ – Συρία – Ιράν) τα οποία τους καταπιέζουν. Σκοπός είναι η επιβίωση του κουρδικού έθνους.

∆εύτερον, για να δηµιουργηθούν οι απαραίτητες συνθήκες ασφάλειας, ανάπτυξης και ευηµερίας, οι Κούρδοι πρώτα θα πρέπει να ενωθούν µέσα  στα κράτη στα οποία διαβιούν και ύστερα, αφού το στάδιο της τοπικής ολοκλήρωσης υλοποιηθεί, να προχωρήσουν στην ενοποίηση ολόκληρου του έθνους µέσω της ενοποίησης των τεσσάρων «κοµµατιών».

Τρίτον, το κέντρο για την ενοποίηση των απανταχού Κούρδων δεν µπορείπαρά να είναι το Ερµπίλ, στο ιρακινό Κουρδιστάν.

Γεωπολιτικές συνεπαγωγές των συγκεκριµένων θέσεων: Ο Α. Οτσαλάν, αντιλαµβανόµενος τόσο τη γεωπολιτική πραγµατικότητα όσο και την προσωπική του κατάσταση, ουσιαστικά αναγνωρίζει πως τον πρώτο λόγοστην πολιτική «ανάσταση» του κουρδικού έθνους (θα) τον έχει η KGR, της οποίας η έδρα είναι το Ερµπίλ (τα αρχαία Άρβυλα, τόπος που κατά πάσα πιθανότητα έλαβε χώρα και η περίφηµη µάχη των Γαυγαµήλων, 331π.Χ.).

Με τον τρόπο αυτό ο έγκλειστος ηγέτης αναθέτει στους Κούρδους του Νοτίου Κουρδιστάν (Βόρειο Ιράκ) την αποστολή της ενοποίησης του κουρδικού έθνους στα πρότυπα της δράσης του Πεδεµοντίου, το οποίο στα µέσα του 19ου αιώνα λειτούργησε ως ο καταλύτης αλλά και ως η κινητήριος δύναµη για την ενοποίηση και τη δηµιουργία της σύγχρονης Ιταλίας.

Εξελίξεις στο εσωτερικό της Τουρκίας και ποιες οι επιπτώσεις τους στο Κουρδικό: Ο Α. Οτσαλάν αναφέρει: «Οι Κούρδοι δεν θα πρέπει µε τη συµµετοχή τους να νοµιµοποιήσουν το ψευτοσύνταγµα του ΑΚΡ», και συµπληρώνει: «Στη συνταγµατική µεταρρύθµιση του ΑΚΡ δεν υπάρχει τίποτα που να αφορά τους Κούρδους. Αυτό που επιδιώκουν µέσα από τη συνταγµατική µεταρρύθµιση είναι ο έλεγχος της ∆ικαιοσύνης και της εξουσίας. Το ΑΚP προσπαθεί να ελέγξει την κρατική γραφειοκρατία. ∆εν έχει καµία απολύτως σηµασία για εµάς τους Κούρδους αν η ∆ικαιοσύνη ελέγχεται από το CHP ή από το ΑΚΡ. Για να µην πω ότι είναι δυνατόν η ∆ικαιοσύνη να χειροτερέψει για εµάς».

Γεωπολιτικές συνεπαγωγές των συγκεκριµένων θέσεων: µε τη συγκεκριµένη τοποθέτηση ο Α. Οτσαλάν ουσιαστικά θέτει ένα καίριοερώτηµα: Τι πραγµατικά επιδιώκει το ΑΚΡ µε την πραγµατοποίηση τουσυγκεκριµένου δηµοψηφίσµατος;

Η απάντηση του συγκεκριµένου ερωτήµατος είναι πολύ πιθανό να είναι η εξής: «Η πραγµατικότητα όµως καταδεικνύει πως η νεοθωµανική πανισλαµική ελίτ προσπαθεί να αντικαταστήσει ένα ολοκληρωτικό καθεστώς µε ένα άλλο ίδιας υφής, αλλά µε διαφορετική ιδεολογική ατζέντα.  Εκτιµάται πως η σηµερινή Τουρκία βρίσκεται στο ίδιο σταυροδρόµι µε αυτό που βρέθηκε η οθωµανική αυτοκρατορία το 1908. Ενώ όµως οι επιλογές είναι οι ίδιες, η διαδικασία και τα αποτελέσµατα είναι ακριβώς αντίθετα. Έτσι, ενώ µε την επανάσταση των Νεοτούρκων το 1908, η οθωµανική αυτοκρατορία αντικατέστησε το ολοκληρωτικό καθεστώς των Πανισλαµιστών Νεοθωµανών, του Αµπντούλ Χαµίντ Β΄, µε το δικό της εθνικιστικό ιδεολογικό µόρφωµα, σήµερα έχουµε µία ιδιότυπη επανάσταση των Νεοθωµανών, οι οποίοι εκδικούνται τους ιδεολογικούς τους προγόνους και φιλοδοξούν να εξανδραποδίσουν τη νεοτουρκική κεµαλική ελίτ. Μέσα από το συγκεκριµένο πλαίσιο, η πραγµατική σύγκρουση στην Τουρκία δεν έχει να κάνει µε τον πόλεµο ∆ηµοκρατίας-Ολοκληρωτισµού, αλλά µε την
αιώνια αντιπαράθεση δύο ολοκληρωτικής υφής και φύσης καθεστώτων. Τοαποτέλεσµα του οποίου θα είναι απλώς µία αλλαγή στον γεωπολιτικό/γεωπολιτσµικό προσανατολισµό της Τουρκίας χωρίς να έχει αποβληθεί κανένα ολοκληρωτικό χαρακτηριστικό από αυτή».

[Post-Referendum: The Gates of the “Madhouse” Are Wide Open, Institute of Security & Defence Analysis – Hellenic Defence Monitor Bulletin(HDMB), (Issue 10-11, Vol. 1, Aug-Sept 2010), p. 61]

(2) Περιφερειακό συστηµικό περιβάλλον (µακροσκοπική προσέγγιση)

Νέες γεωπολιτικές και γεωπολιτισµικές συσσωµατώσεις στην ευρύτερη περιοχή ενδιαφέροντος: Ο Α. Οτσαλάν, αναφερόµενος στην τριπλή «συµµαχία» Τουρκίας – Συρίας – Ιράν, την αποκαλεί «τριπλή φασιστική συµµαχία», ενώ σύµφωνα µε τον ίδιο «ο στόχος αυτής της συµµαχίας είναι η γενοκτονία των Κούρδων», σχέδιο το οποίο διέπεται από «κεντρικό σχεδιασµό». Ο Α. Οτσαλάν προχωρά την ανάλυσή του µέσω µιας παροµοίωσης: «Εγώ παροµοιάζω αυτήν τη συµµαχία µε την τριπλή συµµαχία Γερµανίας – Ιαπωνίας – Ιταλίας, του Β΄ Παγκοσµίου Πολέµου» και συνεχίζει λέγοντας πως «αν η Ιαπωνία δεν είχε στηρίξει τη Γερµανία, η γενοκτονία των Εβραίων δεν θα είχε γίνει. Με το ίδιο σκεπτικό, αν η Γερµανία δεν είχε στηρίξει την Τουρκία, δεν θα είχε διαπραχθεί η γενοκτονία των Αρµενίων. Οι Αρµένιοι και οι Εβραίοι είχαν αναπτύξει εθνική συνείδηση, µε αποτέλεσµα η γενοκτονία τους να µπορούσε να συντελεστεί µόνο µέσω της φυσικής τους εξόντωσης. Η Τουρκία συµµάχησε µε το Ιράν και συµφώνησαν να διαπράξουν γενοκτονία εναντίον των Κούρδων».

Γεωπολιτικές συνεπαγωγές συγκεκριµένων θέσεων: Εάν κάποιος ήθελε να κωδικοποιήσει µε λίγα λόγια τα γεωπολιτικά «υποσυνείδητα µηνύµατα» της συγκεκριµένης θέσης, δεν µπορεί παρά να παρατηρήσει τρία ζητήµατα:

Πρώτον, ο Κούρδος ηγέτης αναγνωρίζει µε σαφήνεια τη δηµιουργία µιας νέας de facto περιφερειακής συµµαχίας µεταξύ της Άγκυρας, της ∆αµασκού και του Ιράν, της οποίας ο κοινός τόπος δεν είναι άλλος από το κουρδικό ζήτηµα. Το δε σηµείο καµπής για την ανάπτυξη του συγκεκριµένου άξονα και την αλλαγή των γεωπολιτικών ισορροπιών στην περιοχή υπήρξαν οι δύο Πόλεµοι του Κόλπου µε καταλύτη τη µοιραία για την Άγκυρα απόφασή της (Μάρτιος 2003) να µην επιτρέψει τη δηµιουργία του βόρειου µετώπου στο Ιράκ. Από τη στιγµή εκείνη, η πορεία των εξελίξεων στην περιοχή ήταν προδιαγεγραµµένη.

∆εύτερον, ο Α. Οτσαλάν αναγνωρίζει πως τόσο για την Τουρκία όσο και για τη Συρία και το Ιράν το Κουρδικό αποτελεί ζήτηµα, στην κυριολεξία, «ζωής ή θανάτου». Αποτέλεσµα του γεγονότος αυτού είναι η δηµιουργία ενός άξονα εναντίον των ΗΠΑ και του Ισραήλ να φαντάζει λογικό γεγονός.

Τρίτον, ο αφαιρετικός τρόπος µε τον οποίο προσεγγίζει την τριµερή συµµαχία εναντίον των Κούρδων και η παροµοίωσή της µε τον Άξονα δεν θα πρέπει να µας εκπλήσσει για δύο λόγους:

(Α) O ίδιος ως Κούρδος έχει ιδία (αν και όπως είναι φυσικό πολλές φορές δεν θα µπορεί να είναι και αντικειµενική) αντίληψη για τα µαρτύρια τουλαού του.

(B) O Κούρδος ηγέτης προσπαθεί να κάνει πιο «εύπεπτο» το επιχείρηµά του στη δυτική κοινή γνώµη, η οποία είναι πολύ «ευαίσθητη» σε ζητήµατα της συγκεκριµένης φύσης.


(3) Πλανητικό συστηµικό περιβάλλον (µακροσκοπική προσέγγιση)

-Περί µίας νέας αντίληψης του χώρου (σε γεωπολιτικούς όρους): Ο Α.Οτσαλάν, µε µία δήλωση η οποία θα µπορούσε να προκαλέσει έκπληξη στον παρατηρητή, υπογραµµίζει: «Η Κουρδική επανάσταση είναι στην καρδιά της Μέσης Ανατολής. ∆εν είναι σαν το Παλαιστινιακό και σαν το Αφγανικό ζήτηµα. Η Κουρδική επανάσταση θα επηρεάσει τόσο πολύ την ιστορία, όσο τουλάχιστον την επηρέασε η Γαλλική και η Οκτωβριανή επανάσταση».

-Περί µίας νέας αντίληψης του χώρου (σε γεωπολιτισµικούς όρους): Πέραν των προαναφεροµένων, ο Κούρδος ηγέτης επισηµαίνει: «Η δική µου πρόταση για τη λύση του Κουρδικού στηρίζεται στην παραχώρηση δηµοκρατικής αυτονοµίας εξασφαλίζει την ειρηνική συµβίωση µέσα στα υφιστάµενα σύνορα και από την άλλη την επιβίωση και τη διαφύλαξη της πολιτισµικής µας ιδιαιτερότητας µέσα σε καθεστώς της παγκόσµιας ηγεµονίας. Η λύση αυτή συµπεριλαµβάνει και τις αρχές δηµοκρατικής
συνοµοσπονδίας.

Είχα µιλήσει για αυτονοµία σε πέντε βασικούς τοµείς:  πολιτική,  κοινωνικο-πολιτισµική, οικονοµία, διπλωµατία και ασφάλεια. Αυτό είναι το πλαίσιο». Ο Α. Οτσαλάν υπογραµµίζει ακόµα: «Οι απόψεις µου σχετικά µε το κράτος και τη διοίκηση είναι παράλληλες µε αυτές τουΓκράµσι. Ενώ ο Μαρξ έκανε δεκτή την έννοια του κράτους-έθνους, εγώ δεν τη δέχοµαι. Η βασική αιτία της κρίσης που βιώνει σήµερα η ΕυρωπαϊκήΈνωση είναι το µοντέλο του κράτους-έθνους που έχει επικρατήσει µεταξύ
των µελών» και συνεχίζει λέγοντας πως «η επίλυση του Κουρδικού προβλήµατος µε βάση την αρχή της δηµοκρατικής αυτονοµίας θα φωτίσει ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, ενώ θα αποτελέσει παράδειγµα και για χώρες όπως είναι η Ισπανία και η Ιταλία».

Γεωπολιτικές συνεπαγωγές των συγκεκριµένων θέσεων: Εκτιµάται πως οι συγκεκριµένες επισηµάνσεις του έγκλειστου ηγέτη αποτελούν και τα πλέον ενδιαφέροντα σηµεία τα οποία και αποδεικνύουν τον βαθιά πολιτικό συλλογισµό του. Οι συνεπαγωγές των λόγων του Α. Οτσαλάν είναι δύο:

Πρώτον, αναφορικά µε τη χωρική προσέγγιση µε γεωπολιτικούς όρους θα πρέπει να επισηµανθεί πως ο Κούρδος ηγέτης µε το να αναφέρεται στο Παλαιστινιακό ως «περιφερειακό» θέµα και στο Αφγανικό ως ζήτηµα της «Μέσης Ανατολής» δεν τα έχει χαµένα. Απλώς έχει αντιληφθεί κάτι που πολλοί λίγοι, ακόµα και παρατηρητές των διεθνών θεµάτων, έχουν συνειδητοποιήσει. Είναι πλέον γεγονός πως η κυριαρχούσα αγγλοσαξονική γεωπολιτική παράδοση έχει αναπτύξει την έννοια ενός νέου γεωπολιτικού χώρου υπό την ονοµασία Ευρύτερη Μέση Ανατολή & Βόρεια Αφρική [Broader Middle East & North Africa (BMENA)], τα όρια του οποίου εκτείνονται από τις ακτές του Μαρόκου στον Ατλαντικό έως τον Ινδό ποταµό και το Κασµίρ. Ας σηµειωθεί πως η έννοια της Ευρύτερης Μέσης Ανατολής ενίοτε εµφανίζεται ως ξεχωριστός χώρος από τη Βόρεια Αφρική. Υπό το συγκεκριµένο πρίσµα, το Παλαιστινιακό πράγµατι αποτελεί περιφερειακό ζήτηµα της Ευρύτερης Μέσης Ανατολής, ενώ το Αφγανικό βρίσκεται και αυτό στα «σύνορα» µε την Ινδία. Θα πρέπει να γίνει  αντιληπτό πως ο συγκεκριµένος χώρος εκλαµβάνεται ως ένα κοινό σύνολο  τόσο από γεωπολιτικής όσο και από γεωστρατηγικής και γεωπολιτισµικής άποψης, µε ό,τι αυτό σηµαίνει για τους στρατιωτικο-πολιτικο-οικονοµικούς σχεδιασµούς της ∆ύσης. Ενδεικτικό βέβαια είναι το γεγονός πως το ΝΑΤΟ έχει αναπτύξει ανάλογες πρωτοβουλίες για τις συγκεκριµένες περιοχές ως σύνολο αφού έχει υιοθετήσει και την παραπάνω ορολογία.

∆εύτερον, αναφορικά µε τη χωρική προσέγγιση µε γεωπολιτισµικούς όρους, θα πρέπει να επισηµανθεί πως ο Α. Οτσαλάν δείχνει να αντιλαµβάνεται και να έχει ενστερνιστεί τις κύριες αξιωµατικές τοποθετήσεις της δυτικότροπης, αµερικανοποιηµένης και φυσικά κυρίαρχης ιδεολογίας της «παγκοσµιοποίησης». Είναι σαφές πως ο Κούρδος ηγέτης έχει αντιληφθεί την «τάση» προς «απόσυρση» της έννοιας του έθνους- κράτους, λόγω… παλαιότητας, και την ανάπτυξη νέων ιδεών περί περιφερειών οι οποίες θα είναι χαλαρά συνδεδεµένες µεταξύ τους, αλλά ταυτοχρόνως θα υπόκεινται σε µία «παγκόσµια κυβέρνηση». ∆εν διστάζει µάλιστα να δηλώσει πως το µοντέλο της επίλυσης του Κουρδικού θα είναι λειτουργικό και για κράτη-µέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης . Βέβαια, το κατά  πόσο η συγκεκριµένη άποψη περί παγκοσµιοποίησης και του ρόλου ή όχι του έθνους-κράτους είναι µεν συζητήσιµη αλλά εκτός των ορίων της συγκεκριµένης ανάλυσης. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να επισηµανθεί πως ο Κούρδος ηγέτης ουσιαστικά προσπαθεί να «δελεάσει» την ηγεµονεύουσα
παγκόσµια τάξη προς όφελος του σκοπού του.

Η γεωπολιτική του Κουρδικού
Έξι είναι τα κύρια σηµεία τα οποία θα µπορούσαν να συγκροτήσουν µια εµπεριστατωµένη γεωπολιτική τοποθέτηση και τα οποία αποδεικνύουν πως ο λόγος του Α. Οτσαλάν δεν είναι τυχαίος ή επιφανειακός, αλλά βαθύτατα γεωπολιτικός:

Σε τοπικό επίπεδο:
(1) Υπάρχει µία άµεση ανάγκη για την ανάπτυξη µιας κουρδικής πρώτα περιφερειακής και ύστερα συνολικής ενότητας του κουρδικού έθνους. Η KRG του Βορείου Ιράκ θα πρέπει να δράσει ως το εθνικό κέντρο το οποίο, ως άλλο Πεδεµόντιο, θα ενοποιήσει το κουρδικό έθνος σε ένα ενοποιηµένο
κράτος.

(2) Η Τουρκία δεν περνάει τη φάση της σύγκρουσης µεταξύ δηµοκρατίας και ολοκληρωτισµού. Το ΑΚΡ δεν αποτελεί τίποτα άλλα παρά την άλλη όψη του ίδιου νοµίσµατος. Η δε επικράτησή του θα επιφέρει νέα δεινά στον κουρδικό λαό, αφού ένα ολοκληρωτικό καθεστώς θα αντικαταστήσει ένα
άλλο.

Σε περιφερειακό επίπεδο:
(3) Η παρέµβαση της ∆ύσης/Αγγλοσαξόνων στο Ιράκ, µέσω των δύο Πολέµων στον Κόλπο, έχει πυροδοτήσει αλλαγές στις γεωπολιτικές ισορροπίες της περιοχής µε τη συµµετοχή τοπικών και περιφερειακών δρώντων.

(4) Σήµερα, η Τουρκία, η Συρία και το Ιράν, όπως οι δυνάµεις του Άξονα έκαναν στο παρελθόν, έχουν προχωρήσει σε µία «ανίερη» συµµαχία εναντίον των Κούρδων µε σκοπό να τους εξαφανίσουν µέσω τακτικών γενοκτονίας.

Σε παγκόσµιο επίπεδο:
(5) Κατά τη µεταψυχροπολεµική περίοδο, η Ευρασία περνάει περίοδο χωρικών ανακατατάξεων κατά την οποία τα υπάρχοντα γεωπολιτικά και γεωπολιτισµικά χωρικά σχήµατα αποδοµούνται (de-regionalization) και αναδοµούνται (re-regionalization) σε κάτι καινούργιο µε σκοπό να εξυπηρετήσουν καλύτερα τις σύγχρονες στρατηγικές ανάγκες ή/και πραγµατικότητες. Υπό το συγκεκριµένο πρίσµα, οι Κούρδοι βρίσκονται πλέον στην καρδιά µιας από τις πλέον σηµαντικές περιοχές της Ευρασίας της BMENA.

(6) Η δυτικότροπη έννοια της παγκοσµιοποίησης και τα αξιώµατα αυτής αποτελούν ένα αποδεκτό πλαίσιο για την επίλυση του κουρδικού ζητήµατος.

Ο ηγέτης…
Πολλοί θα µπορούσαν να θέσουν το ερώτηµα εάν ο Α. Οτσαλάν δεν είναι παρά ένας τροµοκράτης του κοινού ποινικού δικαίου ή εάν είναι ένας αγωνιστής της ελευθερίας. Είναι σαφές πως το διεθνές δίκαιο έχει ακριβή καταγραφή και ορισµό τού τι θεωρείται τροµοκρατία και τι όχι· είναι όµως επίσης σαφές πως οι νόµοι και οι ορισµοί χρησιµοποιούνται τις περισσότερες φορές κατά το δοκούν.

Υπό το συγκεκριµένο πρίσµα θα πρέπει κάποιος να αναρωτηθεί πώς θα χαρακτήριζε κάποιος τον Τζορτζ Ουάσινγκτον ή τον Νέλσον Μαντέλα ή τον Τσε Γκεβάρα ή τον Σιµόν Μπολιβάρ ή τον Γρηγόρη Αυξεντίου ή τον Κολοκοτρώνη ή τον Μουσταφά Κεµάλ. Είναι σίγουρο πως, επειδή τέτοιου είδους θέµατα είναι από τη φύση τους βαθιά πολιτικά, ο καθένας θα αναφερόταν σε όλους τους παραπάνω µε βάση την εθνικότητά του, την ιδεολογία του αλλά και τη χρονική περίοδο στην οποία θα ζούσε. Για
παράδειγµα, ο Άγγλος του 18ου αιώνα δεν θα έχει την ίδια άποψη µε τον Άγγλο του 21ου αιώνα για τη δραστηριότητα του Τ. Ουάσινγκτον.

Σε κάθε περίπτωση, είτε κάποιος χαρακτηρίσει τον Α. Οτσαλάν τροµοκράτη είτε τον αναγνωρίσει ως πολεµιστή της ελευθερίας, θα πρέπει να του προσάψει δύο συγκεκριµένα χαρακτηριστικά:

Πρώτον, έχει αναπτύξει ένα πλήρες γεωπολιτικό πλαίσιο µέσα από το οποίο προσπαθεί να εξηγήσει και να εξορθολογίσει το κουρδικό πρόβληµα, µε απώτερο σκοπό να φτάσει σε µία ικανοποιητική λύση.

∆εύτερον, ο Α. Οτσαλάν αποτελεί τον κύριο λόγο για τον οποίο το κουρδικό έθνος έχει αποκτήσει µια γεωπολιτική πυξίδα, έχει αναπτύξει σαφή και δυναµική εθνική ταυτότητα, καθώς έχει γεννήσει την ελπίδα της γρήγορης ανάπτυξης και φυσικά έχει µετατρέψει το Κουρδικό από εσωτερικό στρατιωτικής υφής πρόβληµα της Άγκυρας σε ένα µέγιστο διεθνές γεωπολιτικό ζήτηµα, του οποίου η επίλυση δεν είναι δυνατόν να καθυστερήσει περισσότερο.

Ο Α. Οτσαλάν, ως απόγονος του άλλου διάσηµου Κούρδου πολέµαρχου και ηγέτη Σαλαντίν (1138-1193), αποτελεί το λόγο για τον οποίο το κουρδικό έθνος έχει αρχίσει να αποκτά ξανά την αίσθηση της εθνικής του διαφορετικότητας και να επιζητά πλέον µία ισότιµη θέση στην κοινωνία των εθνών. Το γεωγραφικό και πολιτικό δράµα του συγκεκριµένου λαού είναι εύγλωττα αποτυπωµένο στους στίχους ενός ποιήµατος του Αχµάντ-ι-Χανί µε τον τίτλο «Μεµου-ου-Ζιν», το οποίο γράφτηκε τον 17ο αιώνα και αποτελεί ένα πρώιµο δείγµα της εθνικής αφύπνισης των Κούρδων:

Κοίτα από τους Άραβες στους Γεωργιανούς,
Οι Κούρδοι έχουν γίνει σαν πύργοι,
Οι Τούρκοι και οι Πέρσες είναι περικυκλωµένοι από αυτούς,
Οι Κούρδοι βρίσκονται και στις τέσσερις γωνίες.
Και οι δύο πλευρές έχουν κάνει τους Κούρδους
Στόχους για τα βέλη της µοίρας.
Λένε πως είναι τα κλειδιά για τα σύνορα
Κάθε φυλή φτιάχνει ένα δυνατό προπύργιο
Κάθε φορά που η οθωµανική θάλασσα
Και η θάλασσα των Τατζίκων (Περσών)
Ξεχειλίζει και ταράζεται
Οι Κούρδοι µουσκεύουν στο αίµα
Χωρίζοντάς τους (τους Οθωµανούς και τους Πέρσες)
σαν ένας ισθµός.

*Ο ∆ρ. Γεώργιος Φίλης, ∆ιεθνολόγος-Οικονοµολόγος, δραστηριοποιείται επαγγελµατικά στο χώρο του περιοδικού ειδικού τύπου και διδάσκει στο Business School (International Business & European Affairs) του Αµερικανικού Κολλεγίου Ελλάδας (Deree College) και είναι συνεργαζόµενο µέλος (Associate Member) στο Ινστιτούτο Αναλύσεων Ασφάλειας και Άµυνας.http://www.onalert.gr

Γενικά θέματα

Η πετρελαϊκή «μάχη» που ενώνει Τραμπ-Πούτιν και δισεκατομμυριούχους του Κόλπου

Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».

Η συμφωνία, η οποία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και τελεί υπό την αίρεση της έγκρισης της αμερικανικής κυβέρνησης και του Κρεμλίνου, αφορά ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο πετρελαιοπηγών, διυλιστηρίων και πρατηρίων καυσίμων της Lukoil σε διάφορες χώρες.

Σύμφωνα με τους «New York Times», στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται κοινοπραξία με επικεφαλής τον Αμερικανό επενδυτή Τοντ Μπόελι, στην οποία συμμετέχουν επίσης επενδυτικοί όμιλοι από τη Μέση Ανατολή. Στην προτεινόμενη συμφωνία συμμετέχει και η αμερικανική κυβέρνηση, μέσω της U.S. International Development Finance Corporation (DFC).

 Στο τραπέζι των συνομιλιών Τραμπ-Πούτιν

Οι πολύμηνες διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με οκτώ πρόσωπα με γνώση της υπόθεσης που επικαλούνται οι «New York Times», συνδέονται με την ευρύτερη προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να αποκαταστήσει οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία στο πλαίσιο των συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Το ζήτημα της Lukoil φέρεται να τέθηκε από τον Βλαντιμίρ Πούτιν κατά τη συνάντησή του με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στο Κρεμλίνο, στις 5 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα, ο Ρώσος πρόεδρος πρότεινε την προώθηση της συμφωνίας ως ένδειξη ότι η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να συνεργαστούν επιχειρηματικά.

Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές φέρεται να απάντησαν ότι θα εργαστούν για την προώθηση της συμφωνίας, τόσο ως ένδειξη «καλής θέλησης» προς το Κρεμλίνο όσο και με στόχο τη μείωση των διεθνών τιμών ενέργειας.

Η ενδεχόμενη συμφωνία παρουσιάζει ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον για τους υποψήφιους αγοραστές. Η έγκρισή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων από τις αμερικανικές κυρώσεις, αυξάνοντας παράλληλα την αξία τους.

 Οι διασυνδέσεις των επενδυτών

Στην κορυφή της κοινοπραξίας βρίσκεται ο Αμερικανός επενδυτής Τοντ Μπόελι, συνιδιοκτήτης των Los Angeles Dodgers και γνωστός υποστηρικτής του Τραμπ. Στο επενδυτικό σχήμα συμμετέχουν επίσης επιχειρηματικοί όμιλοι από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Οι «New York Times» επισημαίνουν ότι ορισμένοι από τους επενδυτές διατηρούν επιχειρηματικές σχέσεις με πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ.

Μεταξύ αυτών είναι οι αδελφοί Μουτάζ και Ράμεζ αλ-Χαγιάτ από το Κατάρ, οι οποίοι έχουν συνεργαστεί με τον Τζάρεντ Κούσνερ και την Ιβάνκα Τραμπ για τη χρηματοδότηση επενδυτικού σχεδίου στην Αλβανία.

Στην κοινοπραξία συμμετέχει επίσης επενδυτικό ταμείο με έδρα το Αμπού Ντάμπι, το οποίο ελέγχεται από τον σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, σύμβουλο εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο ίδιος συνδέεται με επενδύσεις στην World Liberty Financial, την εταιρεία κρυπτονομισμάτων της οικογένειας Τραμπ.

Παράλληλα, επενδυτικό ταμείο που συνδέεται με τον σεΐχη Ταχνούν αποτελεί σημαντικό μέτοχο της εταιρείας private equity που ίδρυσε ο Κούσνερ μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο.

 Τα ερωτήματα για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων

Οι διασυνδέσεις αυτές έχουν προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο προσωπικές επιχειρηματικές σχέσεις μπορεί να διασταυρώνονται με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για μια συμφωνία που συνδέεται με την αμερικανική εξωτερική πολιτική.

Οι «New York Times» αναφέρουν ότι δεν υπάρχει ένδειξη πως ο Γουίτκοφ ή ο Κούσνερ πρόκειται να αποκομίσουν προσωπικό οικονομικό όφελος από τη συμφωνία. Ωστόσο, η υπόθεση έχει εγείρει ζητήματα σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων επιχειρηματιών και προσώπων του στενού περιβάλλοντος του Τραμπ.

Η Χούι Τσεν, πρώην εισαγγελέας και σύμβουλος σε θέματα οικονομικού εγκλήματος και δεοντολογίας, χαρακτήρισε τις διασυνδέσεις «ανησυχητικές» και έθεσε το ερώτημα κατά πόσο προσωπικά συμφέροντα θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξιολόγηση των υποψήφιων αγοραστών.

Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του Γουίτκοφ απέρριψε οποιοδήποτε ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, υποστηρίζοντας ότι ο Αμερικανός διαπραγματευτής δεν λαμβάνει μισθό και καλύπτει ο ίδιος τα έξοδα των ταξιδιών του στο πλαίσιο της αποστολής του για λογαριασμό του Τραμπ.

Η κούρσα για τα περιουσιακά στοιχεία της Lukoil

Η Lukoil είχε θέσει προς πώληση τα διεθνή περιουσιακά της στοιχεία μετά την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων. Αρκετοί υποψήφιοι αγοραστές είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον, μεταξύ των οποίων και μεγάλοι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι.

Τον Ιανουάριο, η επενδυτική εταιρεία Carlyle είχε καταλήξει σε προκαταρκτική συμφωνία για την εξαγορά σημαντικού μέρους του διεθνούς χαρτοφυλακίου της Lukoil. Η συμφωνία, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε, καθώς απαιτούσε την έγκριση της αμερικανικής κυβέρνησης.

Στη συνέχεια, ο όμιλος υπό τον Μπόελι εμφανίστηκε ως ένας από τους βασικούς διεκδικητές των περιουσιακών στοιχείων.

Η αξία των διεθνών περιουσιακών στοιχείων της Lukoil είχε υπολογιστεί από την ίδια την εταιρεία σε περίπου 20 δισ. δολάρια στις αρχές του έτους. Ωστόσο, οι οικονομικοί όροι της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας δεν έχουν γίνει γνωστοί.

 Ο ρόλος της αμερικανικής κυβέρνησης

Η αμερικανική κυβέρνηση συμμετέχει στην προτεινόμενη συμφωνία μέσω της U.S. International Development Finance Corporation, η οποία επενδύει και παρέχει χρηματοδότηση για έργα στο εξωτερικό.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία για τη Lukoil θα μπορούσε να ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια των ΗΠΑ, να εξυπηρετήσει στόχους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και να συμβάλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τους Αμερικανούς.

Η συμφωνία, ωστόσο, χρειάζεται την έγκριση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, το οποίο είναι αρμόδιο για την εφαρμογή των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.

 Η ενεργειακή διάσταση

Στο υπό διαπραγμάτευση χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται διυλιστήρια της Lukoil στην Ολλανδία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, καθώς και άλλες ενεργειακές υποδομές και πρατήρια καυσίμων σε διάφορες χώρες.

Η ενεργειακή διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η αποκατάσταση οικονομικών σχέσεων με τη Ρωσία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για τη Μόσχα ώστε να προχωρήσει σε συμβιβασμούς για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Ο Ρώσος οικονομικός απεσταλμένος Κίριλ Ντμίτριεφ έχει επίσης εμπλακεί στη διαδικασία, ενώ, σύμφωνα με τους «New York Times», έχει δηλώσει ότι ο διάλογος ΗΠΑ-Ρωσίας συνεχίζεται σε πολλούς τομείς, μεταξύ των οποίων και η ενέργεια.

Η συμφωνία για τη Lukoil παραμένει, πάντως, ανοικτή και δεν έχει οριστικοποιηθεί. Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τις απαιτούμενες εγκρίσεις των αμερικανικών αρχών και της ρωσικής πλευράς.

skpress.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

Γενικά θέματα

Πώς μια «Ελληνίδα» έγινε το «θεμέλιο» της Εθνικής Πινακοθήκης της Ουγγαρίας

Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Πριν λίγο καιρό επισκεφθήκαμε την Εθνική Πινακοθήκη της Ουγγαρίας στη Βουδαπέστη, ένα από τα πλέον σημαντικά μουσεία της χώρας, στο οποίο παρουσιάζεται με μοναδικό τρόπο η εξέλιξη της ουγγρικής εικαστικής τέχνης από τον 11ο αιώνα μέχρι σήμερα. Βρίσκεται στο Βασιλικό Ανάκτορο του Κάστρου της Βούδας και ιδρύθηκε το 1957 με βάση κυρίως τις ουγγρικές συλλογές του Μουσείου Καλών Τεχνών. Η συλλογή της περιλαμβάνει περίπου 110.00 έργα.

Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.

Το έργο του με τίτλο «Ελληνίδα», φιλοτεχνημένο το 1845, θεωρείται εξαιρετικά σημαντικό για τη δημιουργία της συλλογής της Ουγγρικής Εθνικής Πινακοθήκης. Είναι το πρώτο έργο που σηματοδότησε την έναρξη της συστηματικής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής στα εθνικά ιδρύματα.⁠ Είναι επίσης το πιο γνωστό και εμβληματικό έργο του ζωγράφου.

Οι διαστάσεις του είναι 77Χ61,5 cm περίπου. Το μοντέλο δεν είναι Ελληνίδα, αλλά η σύζυγος του Marastoni, η Giovanna Bianchi, με καταγωγή από τη Βενετία. Ο ζωγράφος την απεικόνισε με παραδοσιακή (ή φανταστική) ελληνική φορεσιά της εποχής, σύμφωνα με τη μόδα του ρομαντισμού. Η εικόνα συνδυάζει εξωτισμό, ελαφρύ ερωτισμό και ιδανική ομορφιά.

Η ιστορία

Το 1845 η Pest Art Society — η πρώτη καλλιτεχνική εταιρεία στην Ουγγαρία — αγόραζε κάθε χρόνο ένα έργο από την ετήσια έκθεσή της για να το δωρίσει στο Ουγγρικό Εθνικό Μουσείο, το οποίο τότε περιλάμβανε και την πινακοθήκη.

Η «Ελληνίδα» του Marastoni ήταν αυτό που επέλεξαν και δώρισαν τον Νοέμβριο του 1845. Έτσι, καταγράφηκε ως το πρώτο έργο στη συλλογή ζωγραφικής του μουσείου.⁠ Το Εθνικό Μουσείο είχε ήδη κάποιες δωρεές, αλλά η συστηματική συλλογή ουγγρικής τέχνης ξεκινάει ουσιαστικά με αυτό το έργο. Η Εθνική Πινακοθήκη κληρονόμησε αυτή τη συλλογή από το Εθνικό Μουσείο.

Η επιλογή του προκάλεσε έντονες συζητήσεις και αποτέλεσε το «πρώτο καλλιτεχνικό σκάνδαλο» της εποχής, λόγω του ερωτισμού που απέπνεε το μοντέλο. Ωστόσο ο πίνακας αυτός ήταν και ιδιαίτερα δημοφιλής, κάτι που ενίσχυσε την εθνική συζήτηση για την τέχνη.⁠

Σήμερα, το έργο παραμένει εμβληματικό και εκτίθεται συχνά ως αφετηρία της συλλογής ζωγραφικής του 19ου αιώνα στην Πινακοθήκη. Συμβολίζει το πώς η ουγγρική τέχνη χτίστηκε με συνεισφορές από ξένους καλλιτέχνες που ενσωματώθηκαν στη χώρα, όπως ο Marastoni.

Η δημιουργία της Πινακοθήκης

Αν κάνετε περίπατο στην οδό Deák Ferenc στο κέντρο της πόλης ίσως αξίζει κάποιες φορές να σηκώσετε το βλέμμα πάνω από τις βιτρίνες των καταστημάτων. Το βλέμμα σας θα συναντήσει όχι μόνο κλασικές προσόψεις, αλλά και αναμνηστικές πλάκες, όπως για παράδειγμα εκείνη στον αριθμό 21, όπου αναγράφεται: «Η Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής – ιδρυθείσα από τον Jakab Marastoni».

Η Πέστη του 19ου αιώνα ήταν μια πραγματικά πολυπολιτισμική πόλη. Γερμανοί, Ούγγροι, Έλληνες, Ιταλοί, Σέρβοι και πολλές άλλες μικρότερες εθνότητες ζούσαν εδώ δίπλα-δίπλα ειρηνικά. Ο καθένας καλλιεργούσε τον δικό του πολιτισμό, αλλά ένα πράγμα τους ένωνε: όλοι ήθελαν να είναι και Ούγγροι και επιδίωκαν να υπηρετήσουν τον ουγγρικό πολιτισμό με τις δραστηριότητές τους.

Εκείνη την εποχή ο Marastoni υπέβαλε την αίτησή του για την ακαδημία ζωγραφικής στο Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών, όταν ιδρύθηκε εντός του Ουγγρικού Εθνικού Μουσείου ο Σύλλογος Εθνικής Πινακοθήκης, ένα «τμήμα που συνέλεγε αποκλειστικά ουγγρική ζωγραφική».

Όλα αυτά συνέβησαν το 1845 και αυτή η μεγάλη πολιτιστική δραστηριότητα μπορεί να ήταν αποτέλεσμα του γεγονότος ότι εκείνη τη χρονιά το Εθνικό Μουσείο ήθελε να τιμήσει δεόντως την πεντηκοστή επέτειο της ανάληψης καθηκόντων του αρχιδούκα Ιωσήφ της Αυστρίας.

Ο σύλλογος που έφερε το όνομα του αρχιδούκα εγκρίθηκε τελικά από το Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών τον Σεπτέμβριο του 1845. Η Εθνική Πινακοθήκη του αρχιδούκα Ιωσήφ μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί ως το πρώτο εθνικό ίδρυμα που συνέλεγε ουγγρικούς πίνακες.

Η πινακοθήκη δέχθηκε δωρεές έργων τόσο από συλλόγους, όσο και από ιδιώτες, και ανάμεσά τους το σημαντικότερο ήταν το έργο του Jakab Marastoni «H Ελληνίδα», το οποίο δωρήθηκε στην πινακοθήκη τον Νοέμβριο του 1845 από την Καλλιτεχνική Εταιρεία της Πέστης. Έτσι, μπορεί να πει κανείς ότι η ιστορία της μουσειακής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής ξεκίνησε με την «Ελληνίδα».

Αλλά γιατί μια Ελληνίδα; Το σύγχρονο (όχι αρχαίο) ελληνικό θέμα εμφανίστηκε στην ευρωπαϊκή ζωγραφική με την Ελληνική Επανάσταση ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τη δεκαετία του 1820. Φυσικά, οι συμπάθειες του ευρωπαϊκού ρομαντισμού προς τους Έλληνες άσκησαν επιρροή και στην ουγγρική τέχνη.

Οι Έλληνες, και ιδιαίτερα οι Ελληνίδες, αποτελούσαν συχνά θέμα στην ουγγρική ζωγραφική του 19ου αιώνα, και κατά μία έννοια η «Ελληνίδα» κατέληξε να αντιπροσωπεύει ένα εξωτικό θέμα αρωματισμένο με ερωτισμό.

Και αν σήμερα βρίσκουμε την «Ελληνίδα» να αποκαλύπτει ανοιχτά την ομορφιά και τη γοητεία της, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι επρόκειτο για θέμα μόδας. Και όσο κι αν μας γνέφει σαγηνευτικά αυτή η όμορφη γυναίκα, με την ιστορική έννοια το έργο αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα της ουγγρικής μουσειολογίας.

Ο ζωγράφος

Ο Jakab Marastoni (Giacomo Marastoni) γεννήθηκε το 1804 στη Βενετία και σπούδασε στην περίφημη Ακαδημία Καλών Τεχνών.

Ταξίδεψε στη Βιέννη στις αρχές της δεκαετίας του 1830, πέρασε από τη σημερινή Μπρατισλάβα το 1833 και εγκαταστάθηκε οριστικά στην Πέστη το 1836. Έγινε περιζήτητος πορτρετίστας μεταξύ αριστοκρατικών και αστικών οικογενειών, αλλά και κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικών συνεδριάσεων.⁠

Το 1846 ίδρυσε την Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής στην Πέστη – την πρώτη ιδιωτική σχολή αποκλειστικά για ζωγραφική στην Ουγγαρία. Ανάμεσα στους μαθητές του περιλαμβάνονται σημαντικοί Ούγγροι καλλιτέχνες όπως ο Károly Lotz, ο Mihály Zichy, ο Soma Orlai Petrich κ.ά. Το 1846 έγινε Επίτιμος Πολίτης της Πέστης.

Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ασχολήθηκε με την δαγκεροτυπία ήταν ο πρώτος επαγγελματίας αυτής της τεχνικής στην Ουγγαρία. Πέθανε σε ψυχιατρική κλινική και η σχολή του έκλεισε λίγο μετά.

tovima.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

Γενικά θέματα

Ούμαρ Κρέμλεφ: Ο άνθρωπος του Πούτιν που «εισέβαλε» στον αμερικανικό αθλητισμό

Πριν γίνει γνωστός ως Ούμαρ Κρέμλεφ, ο 43χρονος που χρόνια αργότερα θα συνδεόταν ακόμη και με το πολυτελές πάρτι του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ στις Μπαχάμες, ήταν γνωστός με το όνομα Ούμαρ Λουτφουλόεφ. Μέχρι τον Μάρτιο του 2010, το όνομα Κρέμλεφ παρέμενε ουσιαστικά άγνωστο

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Πριν γίνει γνωστός ως Ούμαρ Κρέμλεφ, ο 43χρονος που χρόνια αργότερα θα συνδεόταν ακόμη και με το πολυτελές πάρτι του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ στις Μπαχάμες, ήταν γνωστός με το όνομα Ούμαρ Λουτφουλόεφ. Μέχρι τον Μάρτιο του 2010, το όνομα Κρέμλεφ παρέμενε ουσιαστικά άγνωστο.

Όταν «πάτησε» τα 28 κι έχοντας, σύμφωνα με δημοσιεύματα της εποχής, καταδίκες για εκβιασμό και ξυλοδαρμό, είδε τις φιλοδοξίες του για καριέρα στην πυγμαχία να σβήνουν εξαιτίας της έλλειψης πειθαρχίας και θέλησε να κάνει μια νέα αρχή για να ανεβεί τα σκαλοπάτια της ρωσικής κοινωνίας.

Και για να πετύχει αυτή του την επιδίωξη, δεν θα μπορούσε να διαλέξει καταλληλότερο επώνυμο από το Κρεμλέφ – ουσιαστικά, «ο άνθρωπος του Κρεμλίνου». Όπως και στην περίπτωση του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, αυτό ήταν ένα όνομα που έμελλε να συνδεθεί με φήμη, πλούτο και αντιπαραθέσεις.
Ο Ρόμπερτ Γκαρσία, ο κορυφαίος Δημοκρατικός στην Επιτροπή Εποπτείας της Βουλής των Αντιπροσώπων, έθεσε το εύλογο ερώτημα: «Τι πήρε ως αντάλλαγμα; Χρειαζόμαστε απαντήσεις» και το ζευγάρι των νεόνυμφων έσπευσε να απαντήσει: «Η φιλία δεν προϋποθέτει πολιτικά κίνητρα. Η γενναιοδωρία δεν συνοδεύεται αυτομάτως από κάποια ατζέντα. Και μερικές φορές ένα γαμήλιο δώρο είναι απλώς ένα γαμήλιο δώρο», προσφέροντας στη συνέχεια να επιστρέψει τα χρήματα.

Ο 43χρονος μεγάλωσε στο Σερπούχοφ, μια πόλη περίπου 120.000 κατοίκων, 60 μίλια νότια της Μόσχας και 5.729 μίλια ανατολικά του Little Pipe Cay, του νησιού στις Μπαχάμες που νοίκιασε για τον γιο του Αμερικανού προέδρου. Γεννημένος από μητέρα Τατζίκα σε μουσουλμανική οικογένεια, «παντρεύτηκε» αρχή τον ρόλο του αουτσάιντερ.

Στράφηκε από μικρός στην πυγμαχία, όμως έχει παραδεχτεί σε συνέντευξή του ότι σταμάτησε στα 19 του, επειδή δεν διέθετε την απαιτούμενη πειθαρχία. Ακόμη και την ημέρα ενός αγώνα μπορούσε να βρεθεί σε νυχτερινό κέντρο ως τις τέσσερις τα ξημερώματα. Με μεγάλα χέρια και τη σωματική διάπλαση πυγμάχου βαρέων βαρών, ο Κρεμλέφ πέρασε τα επόμενα χρόνια αναζητώντας τον δρόμο που του ταίριαζε. Παρέμεινε, πάντως, στον κόσμο της πυγμαχίας, εργαζόμενος ως διοργανωτής αγώνων.

Σύμφωνα με το ρωσικό ερευνητικό μέσο Proekt, καταδικάστηκε για εκβιασμό το 2004 και για ξυλοδαρμό το 2007, αν και οι ακριβείς συνθήκες των υποθέσεων παραμένουν ασαφείς. Ο ίδιος δεν έχει αρνηθεί τις καταδίκες.

Οι Night Wolves εμφανίστηκαν την περίοδο της Περεστρόικα, της οικονομικής αναδιάρθρωσης της δεκαετίας του 1980, ως μια ομάδα μοτοσικλετιστών και φίλων της ροκ μουσικής. Επικεφαλής τους ήταν ο Αλεξάντερ Ζαλντοστάνοφ, γνωστός ως «Χειρουργός», στενός φίλος του Βλαντίμιρ Πούτιν.

Μέσα σε αυτόν τον ετερόκλητο κόσμο που ο Κρεμλέφ άρχισε να καλλιεργεί τις σχέσεις που θα τον μετέτρεπαν από πυγμάχο σε ισχυρό παράγοντα της ρωσικής κοινωνίας. Η σημαντικότερη από αυτές ήταν με τον Αλεξέι Ρουμπέζνι, υποστράτηγο της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Προστασίας (FSO) ψηλόβαθμων κρατικών αξιωματούχων, με τον οποίο έγιναν αχώριστοι.

Το 2016, ο Ρουμπέζνι ήταν πλέον επικεφαλής της Υπηρεσίας Ασφαλείας του Προέδρου και ο Κρεμλέφ είχε αποκτήσει, με αυτό τον τρόπο, πρόσβαση στον Πούτιν. Έκτοτε, η καριέρα του απογειώθηκε.

Ανέβηκε γρήγορα στην ιεραρχία και το 2017 ανέλαβε την ηγεσία της Ρωσικής Ομοσπονδίας Πυγμαχίας. Όμως η ορεξη του Κρεμλέφ είχε ανοίξει και δεν χόρταινε. Η Association Internationale de Boxe Amateur (AIBA – Διεθνής Ομοσπονδία Ερασιτεχνικής Πυγμαχίας) βρισκόταν τότε σε βαθιά κρίση, αντιμέτωπη με καταγγελίες διαφθοράς που οδήγησαν το 2019 στην αρχική αναστολή της από τους Ολυμπιακούς Αγώνες ως φορέα που είχε την ευθύνη της ολυμπιακής πυγμαχίας.

Ο Κρεμλέφ υποσχέθηκε σαρωτικές μεταρρυθμίσεις και την εξόφληση χρέους που υπολογιζόταν στα 16 εκατ. δολάρια, με στόχο ο οργανισμός να ανακτήσει τον έλεγχο της ολυμπιακής πυγμαχίας. Έτσι, το 2020 κέρδισε με άνεση την ψηφοφορία για την προεδρία, ενώ το γεγονός ότι μιλούσε από ελάχιστα έως καθόλου αγγλικά δεν αποτέλεσε εμπόδιο. Και όπως έκανε με τον ίδιο του τον εαυτό, και σε αυτή την περίπτωση έκανε το restart με τον ίδιο τρόπο: άλλαξε το όνομα του οργανισμού σε International Boxing Association (IBA).

Ακολούθησε συνεργασία της IBA με την Gazprom, τον ρωσικό κρατικό ενεργειακό κολοσσό, με συνέπεια το χρέος να μηδενιστεί και τα χρηματικά έπαθλα να αυξηθούν. «Γιατί να μην μπορούν οι ερασιτέχνες πυγμάχοι να πληρώνουν τα στεγαστικά τους δάνεια και να στηρίζουν τις οικογένειές τους;» είχε δηλώσει τότε ο Κρεμλέφ.

Το 2022, η IBA ήρε περιορισμούς που είχαν επιβληθεί νωρίτερα την ίδια χρονιά και επέτρεψε σε Ρώσους και Λευκορώσους πυγμάχους να αγωνίζονται με τις εθνικές σημαίες και τους ύμνους τους, ενώ απέκλεισε από τις τάξεις της την Ουκρανική Ομοσπονδία Πυγμαχίας. Την επόμενη χρονιά, ωστόσο, η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή (ΔΟΕ) ψήφισε – με αφορμή τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία – υπέρ της αφαίρεσης από την IBA της ιδιότητας της παγκόσμιας ομοσπονδίας του αθλήματος.

Ο Κρεμλέφ γίνεται ο «σκιώδης δήμαρχος»

Ωστόσο, δεν ήταν μόνο οι πυγμάχοι του Κρεμλέφ που πληρώνονταν καλά. Το 2019, μια εταιρεία του απέκτησε το δικαίωμα να γίνει ο μοναδικός διαχειριστής της εθνικής λοταρίας της Ρωσίας. Σε ένα μοτίβο που θα επαναλαμβανόταν αρκετές φορές, η λοταρία έγινε σύντομα χορηγός της IBA.

Τα επόμενα χρόνια, ο Κρεμλέφ απέκτησε μερίδια σε τρεις από τις μεγαλύτερες στοιχηματικές εταιρείες της Ρωσίας, τις Fonbet, Liga Stavok και Pari. Ρωσικά μέσα ενημέρωσης έχουν αναφέρει ότι οι συμφωνίες αυτές είχαν την υποστήριξη του Αντρέι Κόστιν, του υπό κυρώσεις χρηματοδότη και προέδρου της συνδεδεμένης με το Κρεμλίνο τράπεζας VTB, ο οποίος έχει χαρακτηριστεί «τραπεζίτης-κουμπαράς του Πούτιν».

Οι εταιρείες αυτές φαίνεται ότι είχαν συνολικά έσοδα περίπου 625 δισ. ρούβλια (5,5 δισ. λίρες) το 2023, ενώ η Liga Stavok αποτελεί πλέον βασικό εταίρο της IBA.

Ο Κρεμλέφ είχε επίσης αποκτήσει σταδιακά τον έλεγχο της Tsupis, μιας εταιρείας πληρωμών που συνδέει τους παίκτες με τις στοιχηματικές εταιρείες και εισπράττει προμήθεια από κάθε ποντάρισμα. Το 2021, ο Πούτιν εξέδωσε διάταγμα κατά της απάτης, το οποίο παραχώρησε στην Tsupis μονοπώλιο σε αυτή την εξαιρετικά επικερδή δραστηριότητα. Την ίδια περίοδο, οι φορείς που ρύθμιζαν την αγορά στοιχημάτων πέρασαν επίσης υπό τον έλεγχο του Κρεμλέφ και ενοποιήθηκαν σε έναν κοινό εποπτικό οργανισμό, με αρκετά μέλη του διοικητικού συμβουλίου να προέρχονται, σύμφωνα με δημοσιεύματα, από το δίκτυό του στον χώρο της πυγμαχίας.

Στη γενέτειρά του, το Σερπούχοφ, καθώς εξελισσόταν σε ολιγάρχη, ο Κρεμλέφ απέκτησε το προσωνύμιο «σκιώδης δήμαρχος», έχοντας συγκεντρώσει ένα εντυπωσιακό χαρτοφυλάκιο ακινήτων. Κάποια από αυτά φέρεται να περιήλθαν στην κατοχή του μετά την αναδιανομή περιουσιακών στοιχείων του φυλακισμένου πρώην δημάρχου Αλεξάντερ Σεστούν.

Πηγές αναφέρουν ότι απέκτησε γεωργικές εκτάσεις, βιομηχανικές εγκαταστάσεις, ένα λιμάνι, ένα εμπορικό κέντρο και ένα ξενοδοχείο, ενώ το 2024, ο Κρεμλέφ φέρεται να επωφελήθηκε και από απαλλοτρίωση. Τον Φεβρουάριο, το Κρεμλίνο κατέσχεσε τη Rolf, τη μεγαλύτερη αντιπροσωπεία αυτοκινήτων της Ρωσίας, από τον Σεργκέι Πετρόφ, τον εξόριστο ιδιοκτήτη της και πρώην βουλευτή της αντιπολίτευσης και μέχρι τον Σεπτέμβριο, η εταιρεία είχε περάσει στον Κρεμλέφ μέσω συμφωνίας ύψους 35 δισ. ρουβλίων.

Σε ανακοίνωσή της, η Rolf παρουσίασε τον Κρεμλέφ ως νέο ιδιοκτήτη της, χαρακτηρίζοντάς τον «στρατηγικό επενδυτή, ο οποίος θα επιτρέψει στην εταιρεία να διατηρήσει τη μοναδική εταιρική κουλτούρα της και να διευρύνει το φάσμα των δραστηριοτήτων της, με έμφαση στην αύξηση της αποτελεσματικότητας και την προσέλκυση νέων συνεργατών και πελατών».

Ένας από αυτούς τους νέους συνεργάτες, σύμφωνα με μεταγενέστερα δημοσιεύματα του Proekt, ήταν η IBA.

Η πίστη στον Πούτιν

Έχοντας συγκεντρώσει προσωπική περιουσία που υπολογίζεται έως και σε 300 εκατ. λίρες και αναλαμβάνοντας παράλληλα και άλλα αξιώματα – μεταξύ αυτών την προεδρία της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ταβλιού – ο Κρεμλέφ δεν έκρυβε ποτέ τις πολιτικές του συμπάθειες.

«Χάρη σε έναν άνθρωπο, σήμερα υπάρχουν πραγματικά κάθε είδους ευκαιρίες να κερδίσεις χρήματα και να επιδιώξεις περισσότερα», είχε δηλώσει σε βιντεοσκοπημένη συνέντευξη το 2024, την οποία εντόπισε ο Guardian. «Αυτός ο άνθρωπος, φυσικά, είναι ο πρόεδρός μας, Βλαντίμιρ Βλαντιμίροβιτς Πούτιν».

Λίγους μήνες αργότερα, η Ουκρανία του επέβαλε κυρώσεις, χωρίς να βρίσκεται, ωστόσο, υπό κυρώσεις από τη Βρετανία, τις ΗΠΑ ή την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τον Απρίλιο, ο Πούτιν απένειμε στον Κρεμλέφ το Παράσημο της Φιλίας, ενώ λίγες ημέρες πριν από τον γάμο του Τραμπ Τζούνιορ, ο Κρεμλέφ συνόδευσε τον Ρώσο πρόεδρο σε επίσκεψη στην Κίνα, επιμένοντας πάντως ότι δεν βρισκόταν εκεί με επίσημη ιδιότητα.

Τα οφέλη για την οικογένειά του

Όπως συμβαίνει συχνά με τις οικογένειες ισχυρών και εύπορων πατριαρχών, και οι συγγενείς του Κρεμλέφ φαίνεται ότι επωφελήθηκαν από την άνοδό του. Το 2024, η ρωσική Novaya Gazeta ανέφερε ότι είχε παραχωρήσει στην τότε 21χρονη σύζυγό του, Αναστάσια Λεστσίνσκαγια, ένα κουρείο και ένα καφέ στο Σερπούχοφ, καθώς και πολυτελή αυτοκίνητα. Μάλιστα, αψηφώντας πλήρως τους νόμους, οι Porsche, Lamborghini και Aston Martin που φέρεται να της ανήκαν έχουν, σύμφωνα με δημοσιεύματα, συγκεντρώσει περίπου 50 κλήσεις από την τροχαία της περιφέρειας της Μόσχας.

Η Λεστσίνσκαγια ήταν γνωστή δημιουργός στο TikTok και το ένα από τα δύο μέλη του διδύμου «twinsrussian».

Ωστόσο, η δίδυμη αδελφή της είναι εκείνη που έχει προσελκύσει ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Η Εκατερίνα Λεστσίνσκαγια διευθύνει τη φιλοπουτινική οργάνωση Healthy Fatherland, ένα αθλητικό και πατριωτικό κίνημα στο οποίο το Κίεβο έχει επιβάλει κυρώσεις για τον φερόμενο ρόλο του στην απαγωγή, την απέλαση και την αναγκαστική μεταφορά παιδιών από την Ουκρανία. Η ίδια έχει επίσης συναντηθεί επανειλημμένα με τον Ρώσο πρόεδρο.

Και φαίνεται πως αυτή ακριβώς η σύνδεση του Τζούνιορ με τον Κρεμλέφ ήταν που ώθησε τη Μελάνια Τραμπ – η οποία έχει μεσολαβήσει σε συμφωνίες με Ρώσους αξιωματούχους για την επιστροφή Ουκρανών παιδιών – να πάρει αποστάσεις από τον γάμο του θετού γιου της, με εκπρόσωπό της να δηλώνει: «Η κυρία Τραμπ δεν έχει και δεν είχε ποτέ καμία σχέση με τον κ. Κρεμλέφ».

Ασαφής ο τρόπος σύνδεσης του Τραμπ Τζούνιορ με τον Κρεμλέφ
Ο Τραμπ Τζούνιορ, όμως, έχει. Το πώς ακριβώς ο γιος του Αμερικανού προέδρου μπήκε στον κύκλο του Κρεμλέφ παραμένει ασαφές. Εκπρόσωπος του γιου του Αμερικανού προέδρου δήλωσε ότι οι δύο άνδρες, αμφότεροι λάτρεις του κυνηγιού, γνωρίστηκαν μέσω κοινού φίλου και «δέθηκαν χάρη στην αγάπη τους για την πυγμαχία και τις δραστηριότητες στη φύση».

Επιπλέον, ο Τραμπ Τζούνιορ είχε επαφή με την πυγμαχία από μικρή ηλικία, λόγω της δραστηριότητας του πατέρα του ως διοργανωτή αγώνων. Στα δέκα του χρόνια είχε παρακολουθήσει από κοντά τον Μάικ Τάισον να διαλύει τον Μάικλ Σπινκς μέσα σε μόλις 91 δευτερόλεπτα στο Trump Plaza Hotel του Ατλάντικ Σίτι.

Ο κοινός φίλος μέσω του οποίου γνωρίστηκαν δεν έχει κατονομαστεί, ωστόσο αμφότεροι διατηρούν στενές σχέσεις με έναν Τούρκο επιχειρηματία, τον Κάαν Καρακάγια. Ο Καρακάγια φέρεται, μάίστα, να ήταν παρών σε ένα αμφιλεγόμενο κυνηγετικό ταξίδι στη Μογγολία το 2019, κατά το οποίο ο Τραμπ Τζούνιορ πυροβόλησε και σκότωσε ένα απειλούμενο πρόβατο.

Τον Σεπτέμβριο του περασμένου έτους, σε εκδήλωση της IBA στην Κωνσταντινούπολη, στην οποία παρευρέθηκε και ο Μάνι Πακιάο, παγκόσμιος πρωταθλητής σε οκτώ διαφορετικές κατηγορίες βάρους, ο Κρεμλέφ ανακοίνωσε τον διορισμό του Καρακάγια ως εκπροσώπου της οργάνωσης στην Τουρκία.

«Ο Κάαν υπήρξε μια γέφυρα ανάμεσα σε διαφορετικούς κόσμους, ένας φίλος που φέρνει τους ανθρώπους κοντά», είχε δηλώσει ο Κρεμλέφ.

«Ηγέτης και φίλος»

Ο Τραμπ Τζούνιορ παρευρέθηκε στην ίδια εκδήλωση της IBA και κάθισε δίπλα στον Κρεμλέφ πάνω στη σκηνή. Οι δύο άνδρες φαίνεται ότι διατηρούσαν ήδη τότε φιλική σχέση, παρά τα περιορισμένα αγγλικά του Ρώσου, ενώ ο Κρεμλέφ, σε μια ιδιαίτερα θερμή αναφορά, δήλωσε ότι ήταν «υπερήφανος που βρίσκεται εδώ με τον φίλο μου» και υποσχέθηκε ότι εκείνος και ο Τραμπ Τζούνιορ θα «προστατεύσουν τη διαφάνεια στην πυγμαχία και θα ανοίξουν τον δρόμο για την επόμενη γενιά».

Από την πλευρά του, ο Τραμπ Τζούνιορ επαίνεσε τον 43χρονο για το γεγονός ότι «επανέφερε την καθαρότητα της πυγμαχίας» και «αποκατέστησε την πραγματική δικαιοσύνη» στο άθλημα – μια αναφορά, όπως φαίνεται, στην πολιτική της IBA να μην επιτρέπει σε βιολογικούς άνδρες να αγωνίζονται στη γυναικεία πυγμαχία. «Είμαι υπερήφανος που αποκαλώ τον Ούμαρ όχι μόνο ηγέτη αλλά και φίλο», είχε δηλώσει, σύμφωνα με δελτίο Τύπου της IBA που είχε τον χαρακτηριστικό τίτλο: «Ούμαρ Κρεμλέφ και Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ ενώνουν τις δυνάμεις τους».

Η θέση του για την πυγμάχο Ιμάν Κελίφ

Η IBA βρέθηκε ακόμη περισσότερο στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού το 2024, γεγονός που δημιούργησε μια ευκαιρία την οποία ο Κρεμλέφ μπορούσε να αξιοποιήσει.

Στους Αγώνες, η ΔΟΕ χρησιμοποίησε δική της μονάδα πυγμαχίας για τη διοργάνωση του τουρνουά, καθώς η IBA είχε ήδη αποβληθεί. Η διοργάνωση, ωστόσο, βρέθηκε στο επίκεντρο έντονης αντιπαράθεσης όταν επετράπη στην Αλγερινή πυγμάχος Ιμάν Κελίφ να αγωνιστεί στην κατηγορία των 66 κιλών γυναικών, μολονότι είχε αποκλειστεί από το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της προηγούμενης χρονιάς επειδή δεν είχε περάσει εξετάσεις επαλήθευσης φύλου.

Κι ενώ η IBA του Κρεμλέφ είχε αποκλείσει την Κελίφ από τις διοργανώσεις της, η ΔΟΕ της επέτρεψε να αγωνιστεί στους Ολυμπιακούς Αγώνες με βάση το γεγονός ότι στο διαβατήριό της αναγράφεται ως γυναίκα. Ακολούθησε διεθνής αντιπαράθεση, με την Κελίφ να κερδίζει ομόφωνα όλους τους αγώνες της και να κατακτά τελικά το χρυσό μετάλλιο.

«Είναι ξεκάθαρα καθορισμένο: ο γυναικείος αθλητισμός είναι για γυναίκες, ο ανδρικός αθλητισμός για άνδρες. Ο γυναικείος αθλητισμός είναι για γυναίκες», είχε δηλώσει ο Κρεμλέφ στο TalkSPORT, μεταφέροντας, μάλιστα, το μήνυμα αυτό στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο, στέλνοντας ανοιχτή επιστολή 1.100 λέξεων στον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε πρόσφατα υπογράψει εκτελεστικό διάταγμα που απαγόρευε στις τρανς γυναίκες να αγωνίζονται στις γυναικείες κατηγορίες αθλημάτων.

Στην επιστολή, ο Κρεμλέφ έγραφε: «Είναι ζωτικής σημασίας όλοι οι αθλητές να αγωνίζονται επί ίσοις όροις και η θέση σας στο ζήτημα αποτελεί σημαντικό βήμα προς την επίτευξη αυτού του στόχου», ενώ επιτέθηκε και στη ΔΟΕ, λέγοντας: «Η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή και η σημερινή ηγεσία της έχουν, δυστυχώς, οδηγήσει το Ολυμπιακό Κίνημα σε παρακμή με τις κοντόφθαλμες ενέργειές τους και την κακή διοίκηση».

Ο Κρεμλέφ έριξε επίσης στον Αμερικανό πρόεδρο άλλο ένα «τυράκι». «Το τελευταίο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Πυγμαχίας της IBA στις Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποιήθηκε το 2007 στο Σικάγο. Ενδιαφερόμαστε πολύ να επαναφέρουμε τη διοργάνωση στη χώρα σας και είμαστε περισσότερο από έτοιμοι να συνεργαστούμε προς αυτή την κατεύθυνση» έγραψε, ενώ έκλεισε την επιστολή του παραλλάσσοντας δύο από τις αγαπημένες φράσεις του Τραμπ: «Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτά τα σημαντικά ζητήματα. Προσβλέπουμε με μεγάλη αισιοδοξία στην πιθανότητα να συνεργαστούμε για να κάνουμε ξανά σπουδαίο το Ολυμπιακό Κίνημα, να προωθήσουμε το άθλημα της πυγμαχίας και να υπερασπιστούμε τα δικαιώματα των αθλητών σε ολόκληρο τον κόσμο».

Η αντιπαράθεση με τους Σαουδάραβες

Το 2025, η IBA ανέβασε ακόμη περισσότερο στροφές. Σύμφωνα με πληροφορίες της Telegraph, στην Κωνσταντινούπολη η ομάδα του Κρεμλέφ προσέφερε στον γνωστό Βρετανό πυγμάχο Τάισον Φιούρι αμοιβή 50 εκατ. λιρών προκειμένου να αγωνιστεί σε μία από τις διοργανώσεις της IBA. Ο Φιούρι, ωστόσο, επέλεξε να υπογράψει συμφωνία τριών αγώνων με τον Τούρκι Αλ-Σέιχ, αξιωματούχο της κυβέρνησης της Σαουδικής Αραβίας.

Ο Κρεμλέφ αποτελεί, ουσιαστικά, τον ισχυρότερο promoter του αθλήματος στην Ανατολική Ευρώπη, αποτελώντας άμεση πρόκληση για την επιρροή του Αλ-Σέιχ και των Σαουδαράβων στην πυγμαχία και για τον έλεγχό τους σε ορισμένους από τους σημαντικότερους αγώνες του αθλήματος.

Άνθρωποι από τον χώρο της πυγμαχίας περιγράφουν τον Κρεμλέφ ως «μια χαρισματική προσωπικότητα που εμφανίζεται σε εκδηλώσεις και διοργανώσεις περιστοιχισμένος από μια πολυάριθμη ομάδα συνεργατών, σχεδόν σαν αρχηγός κράτους». Οι ομιλίες του είναι συχνά φορτισμένες συναισθηματικά και δυναμικές, με επαναλαμβανόμενες αναφορές στον τρόπο με τον οποίο η πυγμαχία μπορεί να αλλάξει τις ζωές των νέων ανθρώπων.

«Συχνά δεν έχει ιδιαίτερη έκφραση στο πρόσωπό του, κι όμως αποπνέει μια ευγένεια και μια ταπεινότητα», δήλωσε άνθρωπος του χώρου.

Το περασμένο καλοκαίρι, η IBA λάνσαρε και δικό της πρωτάθλημα πυγμαχίας χωρίς γάντια. Οι πρώτοι αγώνες πραγματοποιήθηκαν στη Μόσχα, όμως ήταν το ντεμπούτο στις ΗΠΑ, στο Μαϊάμι, το φετινό καλοκαίρι που τράβηξε την προσοχή.

Συμπαρουσιαστής της εκδήλωσης ήταν ο Άντριου Τέιτ, ο Βρετανός πρώην kickboxer και αυτοαποκαλούμενος μισογύνης, ο οποίος δεν ανέβηκε ποτέ στη σκηνή, καθώς συνελήφθη έξω από τον χώρο της διοργάνωσης. Ο Τέιτ και ο αδελφός του, Τρίσταν, βρίσκονται αντιμέτωποι με έκδοση στη Βρετανία, όπου αντιμετωπίζουν συνολικά 59 κατηγορίες, μεταξύ των οποίων βιασμό, αδικήματα που συνδέονται με εμπορία ανθρώπων για σεξουαλική εκμετάλλευση και άσεμνες εικόνες παιδιού. Και οι δύο αρνούνται οποιαδήποτε παρανομία.

Γλυκάθηκε με το Παγκόσμιο Κύπελλο και το UFC Freedom στον Λευκό Οίκο

Ωστόσο, δύο άλλες διοργανώσεις του καλοκαιριού φαίνεται ότι ενέπνευσαν περισσότερο τον Κρεμλέφ: το Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA υπό τον Τζάνι Ινφαντίνο και το UFC Freedom 250 του Ντέινα Γουάιτ, που φιλοξενήθηκε σε κήπο του Λευκού Οίκου.

«Ο Κρεμλέφ είδε πώς ο Ντέινα και ο Ινφαντίνο κατάφεραν να πάρουν αυτό που ήθελαν», δήλωσε παράγοντας του αθλητισμού. «Θέλει κι αυτός ένα κομμάτι από αυτή την πίτα».

«Και το να έχεις πρόσβαση στον Ντον Τζούνιορ είναι μια καλή αρχή», πρόσθεσε η ίδια πηγή.

Μάλλον πέρασε τα όρια και το «πληρώνει»

Στην προσπάθειά του, όμως, να αποκτήσει κυρίαρχη θέση στον παγκόσμιο αθλητισμό, ο Κρεμλέφ ίσως να πέρασε τα όρια. Η Ομοσπονδπια της οποίας ηγείται, απέχει πολύ από το να ανακτήσει τον έλεγχο της ολυμπιακής πυγμαχίας, καθώς τι χάσμα με τη ΔΟΕ δεν γεφυρώνεται, και η ζημιά που προκάλεσε το «εξαιρετικά γενναιόδωρο γαμήλιο δώρο» του – όπως το χαρακτήρισαν ο κύριος και η κυρία Τραμπ Τζούνιορ – φαίνεται ότι βαρύνει κυρίως τον ίδιο.

Παρότι στο νησί στις Μπαχάμες βρίσκονταν μόλις περίπου 50 άνθρωποι, ο Κρεμλέφ είχε φτάσει συνοδευόμενος από μεγάλη ομάδα Ρώσων, οι οποίοι απομονώνονταν από τους υπόλοιπους και μιλούσαν μεταξύ τους, σύμφωνα με το ProPublica. Η παρουσία και η συμπεριφορά τους είχε προκαλέσει, μάλιστα, απορίες στους άλλους καλεσμένους.

Και ύστερα τραβήχτηκε μια ομαδική φωτογραφία, όπου το ξυρισμένο κεφάλι του Κρεμλέφ διακρίνεται μισοκρυμμένο στο πίσω μέρος, ενώ στο κέντρο βρίσκονται η Ιβάνκα Τραμπ, ο Τζάρεντ Κούσνερ, η Τίφανι Τραμπ και άλλοι.

«Τι σκεφτόταν;» σχολίασε στην Telegraph πρόσωπο από κύκλους Ρώσων ολιγαρχών. «Είναι ένας μπράβος που κατάφερε να βρεθεί στη σωστή πλευρά του προέδρου και ενθουσιάστηκε υπερβολικά».

Πρώτα ήταν η Μελάνια Τραμπ που πήρε αποστάσεις. Στη συνέχεια, εκπρόσωπος του Έρικ Τραμπ, αδελφού του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, δήλωσε για τον Κρεμλέφ: «Ο Έρικ δεν έχει απολύτως καμία ιδέα ποιος είναι αυτός ο άνθρωπος και δεν έχει ακούσει ποτέ το όνομά του». Και μετά ήρθε το τελειωτικό χτύπημα από τον ίδιο τον Ντόναλντ Τραμπ: «Δεν έχω ιδέα ποιος είναι ο Ούμαρ. Δεν τον έχω ξανακούσει ποτέ».

protothema.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...

Ιστορία - Πολιτισμός3 ώρες πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...

Αναλύσεις3 ώρες πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...

GEOPOLITICO3 ώρες πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...

GEOPOLITICO4 ώρες πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

Δημοφιλή