Ακολουθήστε μας

Διεθνή

Επανέρχεται το θέμα της ονομασίας των Σκοπίων – Τι θα αντιμετωπίσει η Ελλάδα

Δημοσιεύτηκε στις

Ο νέος υπουργός εξωτερικών της π.ΓΔΜ Νίκολα Ντιμιτρόφ σήμερα επισκέπτεται την Αθήνα
του Παντελή Σαββίδη
Οδηγός για να μην «πιανόμαστε» αφελείς στο «σκοπιανό».- Μια περιοδολόγηση στις εξ αρχής αποτυχημένες προσπάθειες.
Ο νέος υπουργός εξωτερικών της π.ΓΔΜ Νίκολα Ντιμιτρόφ θα βρίσκεται σήμερα Τετάρτη 14 Ιουνίου στην Αθήνα προσκεκλημένος του Έλληνα ομολόγου του Νίκου Κοτζιά.

Σε αντίθεση με ορισμένους που, ενδεχομένως, να αναμένουν από τη νέα ηγεσία της γειτονικής χώρας να αλλάξει τη στάση της στο θέμα της ονομασίας, το υπουργείο εξωτερικών είναι πιο συγκρατημένο. Έχει αφομοιώσει τις εξελίξεις μετά το 1991 και, παρά την αδυναμία του να ανταποκριθεί στην προσφυγή των Σκοπίων στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, όπου η Ελλάδα καταδικάστηκε, γνωρίζει ότι το θέμα της ονομασίας είναι ένα άλυτο ζήτημα.

Η Ελλάδα δεν μπορεί να κάνει πίσω από την τελευταία θέση για σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό για όλες τις χρήσεις– αν και είναι αμφίβολο κατά πόσο θα μπορούσε να περάσει στην κοινή γνώμη και αυτή τη θέση- και τα Σκόπια, υποστηρίζουν πως δεν μπορούν να πείσουν την κοινή γνώμη τους για κάτι διαφορετικό από «Δημοκρατία Μακεδονίας».
Υπάρχουν πολλοί που το πιστεύουν αυτό. Ενδεχομένως, ως ένα βαθμό, να έχουν δίκαιο, διότι γενιές ολόκληρες- και πολύ περισσότερο η τελευταία- μεγάλωσαν με αυτήν την ονομασία της χώρας τους και με την ψευδαίσθηση της εθνικής ταυτότητας του «Μακεδόνα».
Ωστόσο, η κοινωνία των Σκοπίων έδειξε μεγάλη ευελιξία και αποδέχθηκε ό,τι μέχρι τώρα αφορούσε τους Αλβανούς σε βαθμό που να έχει αλλοιωθεί ο χαρακτήρας του κράτους τους.  Το επιχείρημα, βεβαίως, της «μακεδονικής» ταυτότητας και του «μακεδονικού» κράτους που τους διαφοροποιεί από τους άλλους λαούς της πρώην Γιουγκοσλαβίας δεν έχει, πια, βάση, δεδομένου ότι έχουν εδραιωθεί ως κρατική υπόσταση, 26  χρόνια από την απόσχισή τους από την ενιαία Γιουγκοσλαβία.
Παρά ταύτα, πρέπει να θεωρείται δεδομένη η εμμονή στην ονομασία «Μακεδονία». Στην καλύτερη περίπτωση να αποδεχθούν μια νέα εντατική διαδικασία για τη λύση του προβλήματος της ονομασίας. Σε ποια βάση, όμως;
Αυτό, ακριβώς, φαίνεται πως θα συζητήσει ο φιλοξενούμενος του Έλληνα υπουργού εξωτερικών Νίκολα Ντιμιτρόφ, ένας πρώην, ικανός, διπλωμάτης με ευρωπαϊκά χαρακτηριστικά, που σημαίνει με εμβέλεια στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Ο κ. Ντιμιτρόφ, άλλωστε, γνωρίζει πολύ καλά τις διαπραγματεύσεις για την ονομασία, αφού συμμετείχε ως διαπραγματευτής  εκ μέρους της χώρας του.
ΤΙ ΘΕΛΕΙ Ο Κ. ΝΤΙΜΙΤΡΟΦ;
Ο νέος Πρωθυπουργός της π.ΓΔΜ Ζόραν Ζάεφ με εμφανή τα σημάδια της κακοποίησης απο την εισβολή πολιτών στο κοινοβούλιο των Σκοπίων.
Η νέα κυβέρνηση των Σκοπίων αντιλαμβάνεται καλά ότι θα πρέπει να διασφαλίσει τη χώρα και από άποψη ασφάλειας, άρα θα πρέπει να την εντάξει στο ΝΑΤΟ, και από άποψη οικονομική, άρα θα πρέπει να προωθήσει την ένταξη στην Ε.Ε. Διαφορετικά, ο αλβανικός κίνδυνος είναι υπαρκτός.
Οι Αλβανοί έχουν ως μεσοπρόθεσμο στόχο την Ομοσπονδοποίηση της π.ΓΔΜ και την επιδίωξή τους αυτή δεν την έκρυψαν ποτέ. Από τις αρχές του ’90 τα αλβανικά κόμματα της π.ΓΔΜ ομολογούν ρητά ότι η περιοχή που ζούν είναι η Ιλλυρίδα και πως θα επιδιώξουν να την ονομάσουν «Δημοκρατία της Ιλλυρίδας».
Αριστερά, η Ιλλιρίδα, όπως τη φαντασιώνονται οι Αλβανοί
Μέχρι τώρα, κυρίως, μετά την εξέγερσή τους το 2001 και τη Συμφωνία της Αχρίδας, έχουν πετύχει de facto ένα σημαντικό μέρος του στόχου τους. Η «Πλατφόρμα των Τιράνων» στην οποία κατέληξαν σε κοινή συνάντηση όλων στην αλβανική πρωτεύουσα (!), διευρύνει την επιτυχία. Αντιλαμβάνονται, όμως, πως δεν μπορούν ούτε να θέσουν άμεσα, ούτε να επιδιώξουν ένοπλα το ζήτημα μιας de jure ομοσπονδοποίησης.
Εκτιμούν, όμως, πως η ένταξη στο ΝΑΤΟ θα ανοίξει το δρόμο για την ένταξη και στην Ε.Ε. και θα διασφαλίσει τη χώρα από τη ρωσική επιρροή. Ένταξη, δε, στην Ε.Ε. μαζί με τις άλλες περιοχές που ζουν αλβανοί (Κόσοβο και, κυρίως Αλβανία) θα διαμορφώσει έναν ενιαίο οικονομικό χώρο στον οποίο θα υπάρχει αλβανική εθνική συνέχεια.
Ανεξαρτήτως του τι λένε κατά καιρούς οι ηγέτες τους, αυτό είναι που επιδιώκουν οι Αλβανοί και όχι την ενοποίηση σε ένα κράτος των εδαφών στα οποία διαβιούν. Δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι οι Κοσοβάροι θέλουν να συνυπάρξουν στην ίδια κρατική οντότητα με τους Αλβανούς της κυρίως Αλβανίας.
Ένταξη στο ΝΑΤΟ και την Ε.Ε., όμως, προϋποθέτουν τη συμφωνία με την Ελλάδα στο θέμα της ονομασίας. Και αυτό είναι αδύνατον αν η νέα ηγεσία των Σκοπίων δεν κάνει πίσω στις μέχρι τώρα εμμονές της.
ΟΙ ΕΜΜΟΝΕΣ ΤΩΝ ΣΚΟΠΙΩΝ
Κίρο Γκλιγκόρωφ. Πρώτος πρόεδρος της π.ΓΔΜ
Ποιες είναι οι εμμονές αυτές;
Αρχές του 1991 τα Σκόπια ανακηρύσσουν την ανεξαρτησία τους, ονομάζονται «Δημοκρατία της Μακεδονίας» και εκλέγουν πρόεδρο τον Κίρο Γκλιγκόρωφ.
Η Ελλάδα αντιδρά και το Δεκέμβριο του ίδιου χρόνου η κυβέρνηση Μητσοτάκη θέτει τρείς όρους: να αλλάξουν ονομασία, να αναγνωρίσουν ότι δεν έχουν εδαφικές βλέψεις κατά της Ελλάδας και να αποδεχτούν ότι δεν υπάρχει «μακεδονική» μειονότητα στην Ελλάδα.
Ένα πολιτικοδιπλωματικό παιχνίδι εκτυλίσσεται από τότε μέχρι σήμερα κατά το οποίο το μόνο που αποδέχτηκε η ηγεσία της γειτονικής χώρας είναι να αναγνωρίσει ότι δεν έχει εδαφικές βλέψεις απέναντι στις γειτονικές χώρες. (τροποποίηση του Συντάγματος στις 6 Ιανουαρίου 1992).
Στο ζήτημα της ονομασίας ήταν και είναι ανένδοτη ενώ θέμα μειονότητας στην Ελλάδα τέθηκε και από τον πρόεδρο της χώρας το 2006 (18/05/06) Μπράνκο Τσερβένκοβσκι, ηγέτη, μετά τον Γκλιγκόρωφ,  του κυβερνώντος και σήμερα Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, αλλά, πολύ πιο έντονα, από τον πρωθυπουργό  Νίκολα Γκρούεφσκι  στις 14 Ιουλίου 2008. Τέσσερις ημέρες αργότερα ο Έλληνας πρωθυπουργός Κ. Καραμανλής απέρριψε τις αιτιάσεις του κ. Γκρούεφσκι.
Τα Σκόπια ποτέ δεν επεδίωξαν ειλικρινή διάλογο για αλλαγή ονομασίας. Τόσο από τις δηλώσεις του Γκλιγκόρωφ όσο και από τις δηλώσεις των διαδόχων του φαίνεται η εμμονή τους στην ονομασία «Δημοκρατία της Μακεδονίας» με τη μόνη παραχώρηση, η Ελλάδα να τα αποκαλεί όπως θέλει στις διμερείς σχέσεις.
Στην Ελλάδα υπάρχει ένα σημαντικό μέρος της κοινής γνώμης που θεωρεί πως υπήρξαν ευκαιρίες στο θέμα της ονομασίας τις οποίες η χώρα απεμπόλησε. Και διακρίνουν την πολιτική Μητσοτάκη, την οποία χαρακτηρίζουν διαλλακτική, από την πολιτική Σαμαρά, τον οποίο θεωρούν αδιάλλακτο.  Στο Μητσοτάκη, ο Σαμαράς απέδωσε ότι επιθυμεί μια λύση διπλής ονομασίας (Οκτώβριος 92) ενώ ο ίδιος ο τότε πρωθυπουργός είχε δηλώσει λίγους μήνες αργότερα (Φεβρουάριος του 93) ότι το όνομα δεν έχει μεγάλη σημασία διότι σε δέκα χρόνια κανένας δεν θα το θυμάται.
Ζοάο ντε Πινέιρο: υπουργός εξωτερικών της Πορτογαλίας το 1992. Ανέλαβε να υποβάλει προτάσεις.
Η πρώτη περίπτωση που από ορισμένους αναλυτές χαρακτηρίζεται αναξιοποίητη ευκαιρία είναι το λεγόμενο «Πακέτο Πινέϊρο».
Κατά τη διάρκεια της πορτογαλικής προεδρίας ανατέθηκε, στις 17 Φεβρουαρίου 1992, στον Πορτογάλο υπουργό εξωτερικών Ζοάο ντε Πινέϊρο να αναζητήσει συμβιβαστική λύση μεταξύ των δύο μερών. Τον Απρίλιο του ίδιου έτους ο κ. Πινέϊρο παρουσίασε διαδοχικά σχέδια για ένα κείμενο συμφωνίας επιβεβαίωσης των υφιστάμενων συνόρων και για ένα σχέδιο επιστολής της κυβέρνησης των Σκοπίων σχετικά με το θέμα της εχθρικής προπαγάνδας και των μειονοτήτων.
Ο ίδιος ο κ. Πινέϊρο είπε ότι πρότεινε ως δική του συμβιβαστική ονομασία το όνομα «New Macedonia” , μερικούς, ή το όνομα «Νοβοματσεντόνια», κατ άλλους. Η πρόταση Πινέϊρο προκάλεσε διάσταση μεταξύ Μητσοτάκη και Σαμαρά αλλά, από ό,τι φαίνεται, δεν ήταν κάποια ευκαιρία λύσης του προβλήματος σύμφωνα με την απόφαση που έλαβε το Συμβούλιο των Αρχηγών υπο τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας (18.02.92). Άλλωστε, ανάλογες ονομασίες αργότερα, τα Σκόπια τις απέρριψαν.
Μια δεύτερη περίπτωση, που όσοι παρακολουθούν επισταμένως το θέμα θεωρούν ως ευκαιρία, ήταν η Σύνοδος Κορυφής του Εδιμβούργου (11/12/92) κατά την οποία, τα Σκόπια έφεραν στη βουλή τους, και αποφάσισαν κατ αρχήν,  την ονομασία «Δημοκρατία της Μακεδονίας- Σκόπια» αλλά η Σύνοδος αποφάσισε τη συνέχιση των προσπαθειών στη βάση των αποφάσεων της Λισαβώνας. Δηλαδή, δεν έγινε αποδεκτός ο ελιγμός. Έθεσαν το θέμα στη βουλή διότι γνώριζαν πως δεν θα το αποδεχόταν η Ελλάδα.
Βάνς (δεξιά- Όουεν (αριστερά)
Στις 14 Μαίου του 1993 οι διαμεσολαβητές Βάνς και Όουεν πρότειναν την ονομασία «Νέα Μακεδονία»  αλλά απορρίφθηκε και από τις δύο πλευρές.
Ελευθέριος Καραγιάννης, πρέσβης, τότε, της Ελλάδας στο Βελιγράδι. 
Υπάρχει και μια άλλη περίπτωση με ενδιαφέρον παρασκήνιο την οποία αποκάλυψε σε ομιλία του ο πρέσβης ε.τ. Ελευθέριος Καραγιάννης ο οποίος, τότε, ήταν πρέσβης της Ελλάδας στο Βελιγράδι.
Σύμφωνα με τον κ. Καραγιάννη, ζητήθηκε από την ελληνική κυβέρνηση η διαμεσολάβηση του Μιλόσεβιτς στον Γκλιγκόρωφ για να βρεθεί λύση στο πρόβλημα της ονομασίας. Προτάθηκε, μάλιστα, η ονομασία «Δημοκρατία Σλαβομακεδονίας». Ο Μιλόσεβιτς δέχθηκε να μεσολαβήσει, το είπε στον Γκλιγκόρωφ και ο πονηρός πρόεδρος της γειτονικής χώρας, και άλλοτε σύντροφός του, είπε πως ναι μεν δέχεται αλλά θα πρέπει να πάρει την έγκριση και του Προέδρου της Βουλής, αρχηγού ενός μικρού κόμματος, του Στέφαν Άντωφ. Όταν ξαναρωτήθηκε ο Γκλιγκόρωφ τι απέγινε με την πρόταση, ο Γκλογκόρωφ απήντησε  πως δεν την δέχεται ο Αντωφ. Ιστορίες για μικρά παιδιά. Ενδεικτική περίπτωση του πως «παίζεται» το παιχνίδι.
Την επόμενη χρονιά, στις 4 Οκτωβρίου του 1994 ο Γερμανός υπουργός εξωτερικών Κλάους Κίνκελ προτείνει το «Άνω Μακεδονία» αλλά τα Σκόπια απέρριψαν χωρίς συζήτηση την πρόταση.
Στις 8 Οκτωβρίου του 2005 ο μεσολαβητής των Ηνωμένων Εθνών Μάθιου Νίμιτς προτείνει το «Republika Makedonija – Skopje» το οποίο απορρίπτεται από τα Σκόπια. Ο Νίμιτς επανέρχεται  με την ίδια πρόταση στις 8 Οκτωβρίου 2005 και ζητά η ονομασία να ισχύσει μόνο για διμερή χρήση αλλά η πρότασή του απορρίπτεται και από τις δύο πλευρές.
Η ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΒΟΥΚΟΥΡΕΣΤΙΟΥ
Το 2008 είναι η κρίσιμη χρονιά κατά την οποία επιχειρήθηκε να ενταχθούν τα Σκόπια στο ΝΑΤΟ με την υποστήριξη των ΗΠΑ. Η αρνητική στάση της ελληνικής πλευράς είχε ως συνέπεια την προσφυγή των Σκοπίων στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης με την κατηγορία κατά της Ελλάδας ότι παραβίασε την ενδιάμεση συμφωνία του 1995 με την παρεμπόδιση της π.ΓΔΜ να ενταχθεί σε διεθνή οργανισμό, υπόθεση την οποία κέρδισαν τα Σκόπια. Το θετικό για την Ελλάδα ήταν ότι η απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου δεν ακύρωνε την απόφαση της ΝΑΤΟϊκής Συνόδου Κορυφής του Βουκουρεστίου σύμφωνα με την οποία τα Σκόπια δεν μπορούν να ενταχθούν στη Συμμαχία αν δεν λυθεί το θέμα της ονομασίας.
Για να διευκολύνει την είσοδο της π.ΓΔΜ στο ΝΑΤΟ, ο Νίμιτς έκανε την πρόταση αποδοχής της ονομασίας «Δημοκρατία Μακεδονίας- Σκόπια», πρόταση γνωστή και από τη Σύνοδο του Εδιμβούργου, την οποία απέρριψε η Ελλάδα. Ο Γκρούεφσκι δήλωσε, αργότερα, ότι αποδέχθηκε την πρόταση Νίμιτς και αν χρειαζόταν θα την έθετε για δημοψήφισμα αλλά ο ίδιος θα ψήφιζε κατά της αποδοχής της πρότασης. Αν, δηλαδή, η Ελλάδα αποδεχόταν την πρόταση, τα Σκόπια θα έμπαιναν στο ΝΑΤΟ αλλά, αργότερα, στο δημοψήφισμα που θα ακολουθούσε, θα την απέρριπταν.
Η συνέχεια χάνεται στους διπλωματικούς δαιδάλους και περιλαμβάνει προτάσεις «Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας» και άλλες συναφείς αλλά οι διαπραγματεύσεις καλά κρατούν. Θα πρόκειται για μια ονομασία για όλες τις χρήσεις, θα πρόκειται για διμερή ονομασία, θα πρόκειται για εξωτερική χρήση και για εσωτερική «Δημοκρατία Μακεδονίας», θα κάνουν πίσω τα Σκόπια στο θέμα της ονομασίας και θα κερδίσουν το χαρακτηρισμό ως Μακεδόνων στο θέμα της εθνότητας και της γλώσσας;  Άγνωσται αι βουλαί του κυρίου.
Αλλά, όλα τα παραπάνω είχαν έναν λόγο που αναφέρθηκαν. Να καταδειχθούν οι ελιγμοί της ηγεσίας της γειτονικής χώρας, ανεξαρτήτως κομματικής τοποθέτησης,  και να αναδειχθεί η νέα τακτική τους.
ΚΑΙ ΤΩΡΑ;
Και τώρα; Τι γίνεται τώρα;
Ο στόχος της νέας ηγεσίας των Σκοπίων, όπως επισημάνθηκε παραπάνω, είναι η ένταξη στο ΝΑΤΟ. Και στο στόχο αυτό έχουν τη συμπαράσταση σημαντικού μέρους της διεθνούς κοινότητας και, κυρίως, των ΗΠΑ. Θα επιδιώξουν, άραγε, οι ΗΠΑ να εντάξουν τα Σκόπια στο ΝΑΤΟ και με ποια ονομασία, δεδομένης της απόφασης του Βουκουρεστίου;
Οι πιθανότητες είναι δύο: η μια, όπως προκύπτει στατιστικά, να αρχίσει μια διαδικασία κατ αρχήν αποδοχής της ονομασίας «Δημοκρατία Μακεδονίας- Σκόπια», όπως έγινε και τις άλλες δύο φορές που χρειάστηκε (Εδιμβούργο 1992- ΝΑΤΟ 2008) και η δεύτερη με το προσωρινό όνομα π.ΓΔΜ.
Και στις δύο περιπτώσεις η ελληνική διπλωματία θα έρθει σε δύσκολη θέση.
Η μεν πρώτη περίπτωση είναι μια ονομασία που δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή από την Ελλάδα.
Η δε δεύτερη εμπεριέχει τον κίνδυνο να ενταχθεί η χώρα στο ΝΑΤΟ ως π.ΓΔΜ αλλά στο τέλος να εκφυλιστεί το θέμα τόσο που κανείς δεν θα την αποκαλεί και δεν θα τη θεωρεί ως π.ΓΔΜ.
Το ζήτημα είναι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούν πως τα Σκόπια διέρχονται έναν ακόμη υπαρξιακό κίνδυνο και, όπως τότε που τα αναγνώρισαν ως «Δημοκρατία της Μακεδονίας» (4 Νοεμβρίου 2004), έτσι και τώρα θα πρέπει να κάνουν κάτι για να τα βοηθήσουν. Άρα, εκείνος που, και πάλι, θα πιεστεί είναι η Ελλάδα.
Ποιος ήταν, τότε, ο υπαρξιακός κίνδυνος για τα Σκόπια;
Υπογραφή της Συμφωνίας της Αχρίδας
Η εφαρμογή της Συμφωνίας της Αχρίδας, η οποία συνήφθη μετά την αλβανική εξέγερση του 2001.
Οι Αλβανοί επιχείρησαν είτε να αλλοιώσουν πληθυσμιακά δήμους, μεταξύ των οποίων και των Σκοπίων, είτε να συνενώσουν περιοχές που θα διαμόρφωναν υπέρ αυτών ποσοστό 20% ώστε να απολαμβάνουν των προνομίων της Συμφωνίας της Αχρίδας. Η τότε- Σοσιαλδημοκρατική και πάλι- κυβέρνηση,  αποδέχθηκε με νόμο την πληθυσμιακή αλλοίωση αλλά η αντιπολίτευση αντέδρασε και κατάφερε να συγκεντρώσει τον απαιτούμενο αριθμό υπογραφών για δημοψήφισμα που θα αναιρούσε το νόμο.
Προκειμένου να μην είναι έγκυρο το δημοψήφισμα, η κυβέρνηση διήλθε διαφόρων μεθοδεύσεων (ακόμη και εργασιακές απειλές) και οι Ηνωμένες Πολιτείες προέβησαν στην αναγνώριση της χώρας με τη συνταγματική της ονομασία. Οι προσελθόντες για να ψηφίσουν ήσαν πολύ λιγότεροι του απαιτουμένου αριθμού και έτσι, το δημοψήφισμα εκρίθη άκυρο.
Τώρα; Τι θα γίνει τώρα;
Θα πρέπει να περιμένουμε τις δηλώσεις μετά τη συνάντηση. Πάντως, οι μέρες δεν είναι εύκολες.
Η νέα κυβέρνηση δεν αποδέχεται, βεβαίως, τη θέση Γκρούεφσκι για κατευθείαν συνέχεια των σημερινών σκοπιανών από τους αρχαίους Μακεδόνες, (θεωρεί, όπως και ο Γκλιγκόρωφ ότι είναι σλάβοι) αλλά, η νομενκλατούρα η οποία την στηρίζει και σε μεγάλο βαθμό υποστήριξε το ψευδές ιστορικό αφήγημά τους, πιστεύει πως ως σλάβοι αναμίχθηκαν με μακεδονικούς θύλακες στην περιοχή και διαμόρφωσαν το σημερινό λαό.
Ανεξαρτήτως του ιδεολογήματος αυτού, τα Σκόπια είναι ως ένα βαθμό αιχμάλωτα και του φανατισμού τον οποίο δημιούργησαν στο λαό τους μετά το 1990. Έναν φανατισμό στο θέμα της ονομασίας τον οποίο είναι δύσκολο, σήμερα, να διαχειριστούν.
Νίκολα Ντιμιτρόφ. Υπουργός Εξωτερικών της π.ΓΔΜ

Αναλύσεις

Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες

Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.

Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.

Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.

Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.

Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.

Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία

Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.

Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.

Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».

Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.

Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.

Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC

Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.

Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.

Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.

Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.

Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.

Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.

Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία

Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.

Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.

Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.

Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.

Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.

Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.

Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ

Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.

Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.

Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.

Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.

Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.

Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας

Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.

Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.

Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.

Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.

Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.

Το μήνυμα προς το Πακιστάν

Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.

Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.

Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.

Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.

Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.

Συνέχεια ανάγνωσης

Διεθνή

Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς

Δημοσιεύτηκε

στις

Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.

Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο

Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.

Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.

Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.

Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές

Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.

Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς

Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.

Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.

Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών

Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.

Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.

Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.

Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες

Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.

Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.

Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή

Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.

Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.

Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.

Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.

Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.

Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.

Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.

Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.

Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.

Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.

Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις

Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.

Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.

Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.

Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.

Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.

Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας

Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.

Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.

Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.

Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.

Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.

Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.

Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.

Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία

Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.

Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.

Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.

Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.

Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.

Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες

Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.

Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.

Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.

Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.

Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.

Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία

Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;

Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.

Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.

Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.

Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.

Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.

Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...

Ιστορία - Πολιτισμός3 ώρες πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...

Αναλύσεις3 ώρες πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...

GEOPOLITICO3 ώρες πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...

GEOPOLITICO4 ώρες πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

Δημοφιλή