Η Τουρκία παραμένει σταθερά στο πλευρό των Τουρκοκυπρίων, προχωρώντας στην ανάπτυξη μαχητικών αεροσκαφών τύπου F-16 στα κατεχόμενα εδάφη, με σκοπό να αποτρέψει τις ενέργειες της Κυπριακής Κυβέρνησης και να ξεκαθαρίσει το υφιστάμενο θολό τοπίο. Τις σχετικές δηλώσεις πραγματοποίησε ο Νουμάν Κουρτουλμούς, απευθυνόμενος σε Τουρκοκύπριους «βουλευτές» που πραγματοποιούν επίσημη επίσκεψη στην Τουρκία.

Ειδικότερα, αναφερόμενος στην Κυπριακή Κυβέρνηση, ο Τούρκος αξιωματούχος προέβη σε αυστηρές τοποθετήσεις. Κατά την υποδοχή της «πρoέδρου της διακοινοβουλευτικής ομάδας φιλίας τδβκ-Τουρκίας», Τσαναλτάι, υπογράμμισε χαρακτηριστικά: «Η Τουρκία έχει καταστήσει σαφές ότι στέκεται στο πλευρό των Τουρκοκυπρίων, αναπτύσσοντας F-16 στην τδβκ, προκειμένου να αποτρέψει την ελληνοκυπριακή διοίκηση προβεί σε κάποια βήματα εκμεταλλευόμενη αυτό το ομιχλώδες περιβάλλον».

Συνεχίζοντας την τοποθέτησή του, ο Νουμάν Κουρτουλμούς επεσήμανε ότι «οι αμφίδρομες εκτοξεύσεις πυραύλων των ΗΠΑ και κατά κάποιο τρόπο να καταστήσουν στόχο την τδβκ», κάνοντας σαφή αναφορά στο ψευδοκράτος.

Παράλληλα, σημείωσε πως η Άγκυρα παρακολουθεί στενά τις τρέχουσες εξελίξεις στην Κύπρο. Ανέφερε, επιπροσθέτως, ότι η Τουρκία επιδεικνύει τη μέγιστη δυνατή προσοχή και καταβάλλει κάθε αναγκαία προσπάθεια, προκειμένου να διασφαλιστεί πλήρως ότι οι πρόσφατες, έκτακτες εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή δεν πρόκειται να επηρεάσουν με αρνητικό τρόπο το ψευδοκράτος.

Επιπλέον, ο ίδιος ανέφερε ότι, μέσω των αμοιβαίων συνομιλιών που διεξάγονται από τις ομάδες φιλίας των «κοινοβουλίων» των δύο «χωρών», έχουν ήδη αναδειχθεί εξαιρετικά εποικοδομητικές εργασίες. Συμπλήρωσε πως η τουρκική πλευρά χαιρετίζει κάθε είδους προσπάθεια η οποία στοχεύει στην αναγνώριση της «τδβκ». Στο ίδιο πλαίσιο, τόνισε ότι οι συγκεκριμένες δραστηριότητες, οι οποίες τελούν υπό την ηγεσία των εν λόγω ομάδων φιλίας, είναι απολύτως αναγκαίο να συνεχιστούν με αυξανόμενους ρυθμούς το προσεχές διάστημα.

Κάνοντας ειδική μνεία στην Κυπριακή Προεδρία, ο Νουμάν Κουρτουλμούς δήλωσε: «η συνέχιση στο Συμβούλιο (ΕΕ) είναι μια κατάσταση που θα πρέπει να παρακολουθείται πολύ προσεκτικά τόσο από πλευράς ». Προσέθεσε, επίσης, ότι η τουρκική διπλωματία πραγματοποιεί κάθε είδους διαπραγματεύσεις, με βασικό στόχο να αποτρέψει το ενδεχόμενο να στραφούν οι διεθνείς πλατφόρμες εναντίον «πρόσχημα» των εξελίξεων που καταγράφονται στην Κύπρο. Κατέληξε στο σημείο αυτό λέγοντας ότι η Άγκυρα συνεχίζει αδιάλειπτα να εκφράζει και να προασπίζεται τη δίκαιη υπόθεση των Τουρκοκυπρίων σε διεθνές επίπεδο.

Τέλος, προβάλλοντας τον ισχυρισμό ότι πλέον «η τδβκ είναι ένα ώριμο κράτος με όλους τους θεσμούς και τους οργανισμούς της», ο Νουμάν Κουρτουλμούς ισχυρίστηκε περαιτέρω ότι «η άρνηση και η αγνόηση δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να αποτελέσει λύση για το νησί», ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του.

Ανάπτυξη τουρκικού συστήματος αναχαίτισης drones στα Κατεχόμενα για τα F-16

Με γνώμονα τη στρατιωτική της ενίσχυση, η Τουρκία προέβη στην εγκατάσταση ενός συστήματος αναχαίτισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) στα Κατεχόμενα.

Ο εξοπλισμός προορίζεται για την προστασία των έξι μαχητικών αεροσκαφών F-16 που διατηρεί η Άγκυρα στο κατεχόμενο αεροδρόμιο Τύμπου. Η θωράκιση θα επιτευχθεί με το «Σύστημα Φυσικής Καταστροφής Σαχίν», ένα σύστημα αντι-drones που αναπτύχθηκε για τις μονάδες άμυνας τον Ιανουάριο.

Το Σύστημα Φυσικής Καταστροφής 40 χιλιοστών φέρεται να λειτουργεί κάνοντας χρήση έξυπνων πυρομαχικών.

Όπως προκύπτει, η τουρκική πλευρά προετοιμαζόταν επί μήνες για την ενίσχυση της περιοχής, καλύπτοντας επιχειρησιακές ανάγκες έναντι πιθανών αεροπορικών απειλών.

Αναφορές για ευρύτερη ανάπτυξη συστημάτων αεράμυνας

Παράλληλα, τουρκικά δημοσιεύματα αναφέρονται σε πιθανή ένταξη αεράμυνας, χωρίς ωστόσο να υφίσταται επίσημη επιβεβαίωση.

Η Τουρκία παγίως δεν αποκαλύπτει τα οπλικά συστήματα που αναπτύσσει στις δυνάμεις της. Τον Ιανουάριο, ελληνοκυπριακά μέσα ενημέρωσης ισχυρίστηκαν ότι η Άγκυρα είχε εντάξει τα Κατεχόμενα στο πολυεπίπεδο εθνικό σύστημα αεράμυνας «Ατσάλινος Θόλος». Επιπλέον, ανέφεραν πως εκτοξευτές πυραύλων εγχώριας παραγωγής «Χισάρ» είχαν εγκατασταθεί στην Κερύνεια. Αυτός ο ισχυρισμός δεν έχει επιβεβαιωθεί ούτε διαψευσθεί μέχρι σήμερα.

Από τον Αρντασές Γιαγουπιάν

Η διευθύντρια του Armenian Genocide Museum Institute στο Γερεβάν, Εντίτα Γκζογιάν, παραιτήθηκε από τη θέση της μόλις λίγες εβδομάδες μετά την υποδοχή του Αντιπροέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, JD Vance, κατά την επίσκεψή του στην Αρμενία. Σύμφωνα με αναφορές, η παραίτησή της ήρθε έπειτα από πιέσεις της αρμενικής κυβέρνησης.

Ο Vance και η σύζυγός του, Usha Vance, επισκέφθηκαν το μνημειακό συγκρότημα στις 10 Φεβρουαρίου, στο πλαίσιο επίσημου ταξιδιού τους στην αρμενική πρωτεύουσα, το Γερεβάν. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης κατέθεσαν λουλούδια κοντά στην αιώνια φλόγα που είναι αφιερωμένη στα θύματα της Αρμενικής Γενοκτονίας του 1915. Η Εντίτα Γκζογιάν τους ξενάγησε προσωπικά στο μουσείο και στον περιβάλλοντα χώρο του μνημείου.

Κατά την ξενάγηση, παρουσίασε στον Αντιπρόεδρο των ΗΠΑ τις ιστορίες των τριών χατσκάρ(Σταυρόπετρες) που τοποθετήθηκαν στο Τζιτζερνακαπέρτ (Μνημείο Γενοκτονίας) στη μνήμη των Αρμενίων που έπεσαν θύματα των σφαγών που οργάνωσε η κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν στις πόλεις Σουμγκάιτ, Κιροβαμπάντ (Γκαντζάκ) και Μπακού στα τέλη του περασμένου αιώνα, και των πέντε αγωνιστών της ελευθερίας που θάφτηκαν μπροστά στο Μνημείο κατά τη διάρκεια του Πολέμου του Αρτσάχ, τονίζοντας τη σύνδεση μεταξύ αυτού που συνέβη και της Γενοκτονίας των Αρμενίων.

Λίγο μετά την επίσκεψη, ο πρωθυπουργός της Αρμενίας, Νικόλ Πασινιάν, εξέφρασε δημόσια δυσαρέσκεια για τον τρόπο με τον οποίο είχε οργανωθεί. Μιλώντας στο αρμενικό κοινοβούλιο αργότερα τον Φεβρουάριο, υπαινίχθηκε ότι ορισμένες πτυχές της επίσκεψης ήταν προβληματικές, χωρίς όμως να δώσει συγκεκριμένες λεπτομέρειες. «Συνέβησαν πράγματα που δεν έπρεπε να συμβούν, αλλά αυτό είναι θέμα για άλλη συζήτηση», δήλωσε χωρίς να επεκταθεί.

Λίγο αργότερα η Εντίτα Γκζογιάν υπέβαλε την παραίτησή της. Πολλά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι η κυβέρνηση της ζήτησε να αποχωρήσει εξαιτίας όσων είπε και παρουσίασε στον Vance κατά την επίσκεψη στο μνημειακό συγκρότημα.

Η ίδια δεν έχει εξηγήσει δημόσια την απόφασή της. Η αποχώρησή της προκάλεσε έντονη ανησυχία στο προσωπικό του Armenian Genocide Museum Institute. Και οι 74 εργαζόμενοι του ιδρύματος υπέγραψαν κοινή επιστολή προς τον πρωθυπουργό Πασινιάν διαμαρτυρόμενοι για την παραίτησή της.

«Ήταν η πρώτη φορά στην ιστορία του μουσείου μας που όλοι οι εργαζόμενοι, χωρίς καμία εξαίρεση, απευθύνθηκαν σε ανώτερη αρχή», δήλωσε ο Μιχράν Μινασιάν, σύμβουλος της διευθύντριας, μιλώντας στην αρμενική υπηρεσία του Radio Free Europe/Radio Liberty.

Ορισμένα μέλη του προσωπικού ανέφεραν ότι περίμεναν αναγνώριση για το έργο της Εντίτα Γκζογιάν και όχι την απομάκρυνσή της. «Περιμέναμε ότι η διευθύντριά μας θα επιβραβευόταν για το καλό έργο της», δήλωσε ο Σουρέν Μανουκιάν, επικεφαλής ενός από τα τμήματα του μουσείου.

Ο Μανουκιάν ανέφερε ότι ο ίδιος και οι συνάδελφοί του ενημερώθηκαν ανεπίσημα από το Υπουργείο Παιδείας, Επιστήμης, Πολιτισμού και Αθλητισμού της Αρμενίας πως ζητήθηκε από την Γκζογιάν να παραιτηθεί επειδή δήθεν δεν επέβλεψε σωστά ένα έργο ανακατασκευής στο μνημείο της Γενοκτονίας, το οποίο ξεκίνησε το περασμένο καλοκαίρι. Ο ίδιος απέρριψε αυτή την εξήγηση ως «αστεία», σημειώνοντας ότι το έργο εποπτεύεται απευθείας από το ίδιο το υπουργείο.

Οι εργασίες ανακατασκευής έχουν επιθεωρηθεί τακτικά από την υπουργό Παιδείας της Αρμενίας, Ζάνα Αντρεασιάν. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Γκζογιάν σταμάτησε να συνοδεύει την υπουργό κατά τις επιθεωρήσεις μετά την επίσκεψη του Vance στο μουσείο.

Το υπουργείο αρνήθηκε να εξηγήσει δημόσια τον λόγο της παραίτησης, δηλώνοντας ότι θα απαντήσει μόνο σε γραπτές ερωτήσεις της αρμενικής υπηρεσίας του Radio Free Europe/Radio Liberty σε μεταγενέστερο χρόνο. Αξιωματούχοι σημείωσαν επίσης ότι ο διευθυντής του Armenian Genocide Museum Institute διορίζεται από το διοικητικό συμβούλιο του ιδρύματος.

Την ίδια στιγμή, αλλαγές σημειώθηκαν και στο ίδιο το διοικητικό συμβούλιο. Ο πρόεδρός του, ο Γαλλοαρμένιος μελετητής της γενοκτονίας Ραιμόντ Κεβορκιάν, μαζί με αρκετά άλλα μέλη, παραιτήθηκαν την περασμένη εβδομάδα. Λίγο αργότερα, στις 6 Μαρτίου, ο πρωθυπουργός Πασινιάν τους αντικατέστησε με νέα μέλη.

Οι εξελίξεις αυτές έχουν προκαλέσει ερωτήματα τόσο μεταξύ των εργαζομένων του μουσείου όσο και σε παρατηρητές σχετικά με τις συνθήκες της αποχώρησης της Εντίτα Γκζογιάν, αλλά και για τις ευρύτερες αλλαγές που φαίνεται να συντελούνται στο ίδρυμα που είναι υπεύθυνο για τη διατήρηση και την έρευνα της ιστορίας της Αρμενικής Γενοκτονίας.

Σε χθεσινή του ανακοίνωση ο πρωθυπουργός Νικόλ Πασινιάν παραδέχτηκε ότι κατόπιν εντολής του η Εντίτα Γκζογιάν, διευθύντρια του Μουσείου, έγραψε την επιστολή παραίτησης. Σύμφωνα με τον Πασινιάν, οι ενέργειες της Εντίτα Γκζογιάν «αντιφάσκουν με την εξωτερική πολιτική της αρμενικής κυβέρνησης και αποτελούν προκλητική πράξη».

Κατά τη διάρκεια κυβερνητικής ενημέρωσης στις 12 Μαρτίου, ο πρωθυπουργός Νικόλ Πασινιάν ανακοίνωσε ότι θεωρούσε την κίνηση της Εντίτα Γκζογιάν πράξη αντίθετη με την εξωτερική πολιτική της αρμενικής κυβέρνησης και προκλητική πράξη.

«Όταν ο πρωθυπουργός της χώρας λέει ότι δεν υπάρχει κίνημα του Καραμπάχ, τι σημαίνει να παρουσιάζεις ένα βιβλίο για το ζήτημα του Αρτσάχ σε έναν ξένο επισκέπτη; Πόσοι άνθρωποι σε αυτή τη χώρα μπορούν να ασκήσουν εξωτερική πολιτική; Στη Δημοκρατία της Αρμενίας, η κυβέρνηση της Αρμενίας ασκεί εξωτερική πολιτική. Είμαι ο επικεφαλής της κυβέρνησης και ασκώ και εξωτερική πολιτική. Και οποιοσδήποτε κρατικός αξιωματούχος πει κάτι που έρχεται σε αντίθεση με την εξωτερική πολιτική που ακολουθεί η κυβέρνηση της Αρμενίας θα απολυθεί από τη δουλειά του, ποιο είναι το νόημα σε αυτό; Είμαστε κράτος ή μήπως πρόκειται για μια αυτοδημιούργητη ομάδα όπου δοκιμάζουμε το δημιουργικό μας δυναμικό; Αυτό είναι κράτος, αγαπητοί μου», δήλωσε ο πρωθυπουργός με την αυταρχική και πολιτικά παρεμβατική στάση του παρασυρόμενος, προφανώς μετά το τηλεφώνημα που δέχτηκε από τον Αλίγιεφ.