Γενικά θέματα
Θεσμικές δεσμεύσεις.Ευρωπαϊκή στρατηγική στη σκιά της Ουάσιγκτον
Το Ινστιτούτο Στρατηγικών Ερευνών της Στρατιωτικής Σχολής, που μόλις ιδρύθηκε με πρωτοβουλία του γαλλικού υπουργείου Αμυνας, αποκαλύπτει την αδυναμία της γαλλικής στρατηγικής σκέψης.
Τα λιγοστά μέσα τα οποία θα διαθέτει ο νέος φορέας και ο προσανατολισμός του περισσότερο προς τις διεθνείς μελέτες παρά προς την αναζήτηση ενός ανεξάρτητου στρατηγικού δόγματος δημιουργούν την εντύπωση ότι η Ευρώπη δεν θα καλύψει το χαμένο έδαφος: Τα αμερικανικά «think tanks» θα συνεχίσουν να καθορίζουν το πλαίσιο των δυτικών στρατηγικών αναλύσεων.
«Θα σας προσφέρουμε τη χειρότερη υπηρεσία, θα σας αφήσουμε χωρίς εχθρό!» προειδοποίησε το 1989, αμέσως μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου, ο σοβιετικός διπλωμάτης Αλεξάντρ Αρμπάτοφ, που συνέχιζε «Ο σοβιετικός εχθρός είχε όλες τις ιδιότητες ενός “ιδανικού” εχθρού: στιβαρός, μόνιμος, συνεκτικός. Στρατιωτικά έμοιαζε δομημένος στον μέγιστο βαθμό με βάση το “μοντέλο Κλαούζεβιτς”. Ανησυχητικός, σίγουρα, αλλά γνωστός και προβλέψιμος»(1).
Η εξαφάνισή του προκάλεσε στους στρατηγικούς αναλυτές των δυτικών δημοκρατιών βαθιά σύγχυση. Αρχικά υποστήριζαν ότι «πρέπει να παραμείνουμε σε επιφυλακή» και «να μην ενδώσουμε πολύ γρήγορα στα οφέλη της ειρήνης», αλλά με μισή καρδιά. Χρειάστηκε να περάσουν είκοσι χρόνια για να οριστεί ξανά η Ρωσία ως «σοβαρή απειλή».
Από τότε, ελάχιστα απασχολεί το γεγονός ότι το ιταλικό οργανωμένο έγκλημα σκοτώνει περισσότερους ανθρώπους από ό,τι η ρωσική μαφία. Ανησυχία εμπνέει η τελευταία.
Με τον ίδιο τρόπο, το παρελθόν του Βλαντιμίρ Πούτιν, που υπήρξε ένας ταπεινός αντισυνταγματάρχης της Komitet Gossoudarstvennoi Bezopasnost (KGB) (της Υπηρεσίας Κρατικής Ασφάλειας της πρώην ΕΣΣΔ) προκαλεί πολύ περισσότερο ενδιαφέρον από την αναρρίχηση στην προεδρία των Ηνωμένων Πολιτειών του Τζορτζ Μπους του Πρεσβύτερου (1989-1993), ο οποίος υπήρξε επικεφαλής της CIA.
Στη διαμόρφωση της εικόνας ενός εχθρού οι θεσμοί στρατηγικής σκέψης παίζουν πρωταρχικό ρόλο.
Πρόκειται, μάλιστα, για έναν από τους τρεις λόγους ύπαρξής τους: προσδιορισμός ενός απειλητικού «άλλου», δικαιολόγηση του συστήματος άμυνας μέσω της ιεράρχησης των κινδύνων, νομιμοποίηση της χρήσης βίας. Ο συγγραφέας Πολ Ντίκσον έκανε λόγο, ήδη από το 1971, για «στρατιωτικο-διανοητικό σύμπλεγμα»(2), περιγράφοντας τον τεράστιο μηχανισμό-κληρονομιά του ψυχρού πολέμου.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες υπάρχουν από πεντακόσια έως χίλια πεντακόσια «think tanks» (ιδιωτικά ή δημόσια ιδρύματα ερευνών). Το διασημότερο από αυτά είναι η Rand Corporation που απασχολεί περίπου χίλια πεντακόσια άτομα, σε πέντε γραφεία στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε τέσσερα στο εξωτερικό, διαθέτει δε προϋπολογισμό της τάξης των 130 εκατ. δολαρίων(3).
Φτωχοί συγγενείς
Τίποτε παρόμοιο δεν υπάρχει στις υπόλοιπες δημοκρατίες: η Αντιπροσωπεία Στρατηγικών Υποθέσεων του γαλλικού υπουργείου Αμυνας αριθμεί μόλις εκατό άτομα και διαθέτει προϋπολογισμό μελετών γύρω στα 4 εκατ. ευρώ για να προσελκύει πανεπιστημιακούς ειδικούς. Το Stockholm International Peace Research Institute (SIPRI) στη Σουηδία περιορίζεται σε πενήντα ερευνητές, ενώ το International Institute for Strategic Studies (IISS) στη Βρετανία απασχολεί σαράντα αναλυτές, με προϋπολογισμό 9,2 εκατ. ευρώ. Επομένως, ο δυτικός στρατηγικός προβληματισμός διατυπώνεται κατά κύριο λόγο από τους αμερικανικούς στρατηγικούς κύκλους και, στη συνέχεια, υιοθετείται από τους υπόλοιπους.
Μετά την απελευθέρωση του Κουβέιτ πιστέψαμε στην «απειλή του Νότου» που ερχόταν να υποκαταστήσει την «εξ Ανατολών απειλή». Ενας απλός γεωγραφικός αναπροσανατολισμός ίσως επέτρεπε τη διατήρηση του ίδιου στρατηγικού πλαισίου και των ίδιων μέσων υποστήριξής του. Ο Νότος, όμως, είναι πολύ ετερογενής και δύσκολα επιδεχόταν τέτοιες γενικεύσεις, μέχρι που εμφανίστηκε η διαβόητη άποψη περί «σύγκρουσης των πολιτισμών», δομημένη από τον αμερικανό καθηγητή Πολιτικών Επιστημών Σάμιουελ Χάντινγκτον(4).
Ετσι άρχισαν να εμπνέουν ανησυχία οι «γκρίζες ζώνες» και τα «χρεοκοπημένα κράτη» («failed states») όπου δεν ίσχυε το διεθνές δίκαιο. Το βιβλίο «Η μεγάλη σκακιέρα» του Ζμπίγκνιου Μπρεζίνσκι(5), πρώην συμβούλου του αμερικανού προέδρου Τζίμι Κάρτερ, έγινε το «ευαγγέλιο» της μονομερούς προσέγγισης των αμερικανών ιθυνόντων.
Σημασία, πλέον, δεν έχει ο εχθρός, αλλά η διατήρηση της πρωτοκαθεδρίας: «Αφού η χωρίς προηγούμενο ισχύς των Ηνωμένων Πολιτειών είναι καταδικασμένη να μειωθεί, προτεραιότητα στο εξής έχει η διαχείριση της ανάδυσης νέων παγκόσμιων δυνάμεων με τέτοιο τρόπο ώστε αυτές να μη θέτουν σε κίνδυνο την αμερικανική υπεροχή»(6).
Η επανάκτηση του ελέγχου των θεσμών στρατηγικού προβληματισμού από τους νεο-συντηρητικούς θα αποτελέσει σημαντική καμπή.
Το 1997 οι νεο-συντηρητικοί ιδρύουν το Project for a New American Century (PNAC), το οποίο προσδιορίζεται ως εκπαιδευτικός οργανισμός με κύρια προτεραιότητά του για τον 21ο αιώνα «η αμερικανική πρωτοκαθεδρία να είναι επωφελής για την ίδια τη χώρα αλλά συγχρόνως και για τον υπόλοιπο κόσμο».
Η έκθεση «Rebuilding America’s defenses» («Ανοικοδομώντας τις αμερικανικές άμυνες»), η οποία συντάχθηκε από τα μέλη του PNAC πριν από την 11η Σεπτεμβρίου, χαρακτηρίζει θεμιτή και νόμιμη την αρχή των προληπτικών πολέμων και της χρήσης μικρής δυναμικότητας πυρηνικών όπλων.
Στις δημοκρατικές χώρες οι στρατηγικοί αναλυτές υποχρεώνονται να εργάζονται με διαφάνεια, σε κάποιον βαθμό, και να εκφράζουν τις απόψεις τους δημόσια, με επίσημο ή ημιεπίσημο τρόπο: Λευκή Βίβλος για την Αμυνα, στη Γαλλία, το 1994 και το 2008, «Strategic Defence Review» (SDR) το 1998 και «SDR New Chapter» το 2002 στη Βρετανία, «Towards a grand strategy for an uncertain world, Renewing Transatlantic Partnership» [«Προς μια φιλόδοξη στρατηγική σε έναν αβέβαιο κόσμο. Η ανανέωση της διατλαντικής συνεργασίας»], στις Ηνωμένες Πολιτείες (2007) κ.λπ.
Ολες αυτές οι εκθέσεις εξηγούσαν ότι δεν υπάρχουν πλέον σοβαροί εχθροί, αλλά ότι η αμυντική προσπάθεια έπρεπε να διατηρηθεί, υιοθετώντας μια στρατηγική προσέγγιση και παρέχοντας διάφορες βάσεις νομιμοποίησης: ο εχθρός, οι απειλές, η καταστροφή του πλανήτη έχουν αντικατασταθεί πλέον από «προκλήσεις», «αβεβαιότητες», «κρίσεις», «κινδύνους», «μεταλλάξεις» ή «συμφέροντα».
Από μηχανής εχθροί
Ελλείψει εχθρών, ο αμερικανικός στρατηγικός προβληματισμός έχει αφοσιωθεί σε έναν «τεχνολογικό φετιχισμό»: η «Επανάσταση στις Στρατιωτικές Υποθέσεις» [Revolution in Military Affairs], που προωθεί ο οργανισμός Office of Net Assessment του Αντι Μάρσαλ, εγκωμιάζει τα λεγόμενα «όπλα ακριβείας» και προσπαθεί να καταστήσει τον πόλεμο αποδεκτό, υποστηρίζοντας ότι τα όπλα αυτά περιορίζουν τις παράπλευρες απώλειες και μειώνουν τον αριθμό των νεκρών.
Στη συνέχεια, εμφανίζεται η θεματική του κυβερνο-πολέμου (της οποίας ο ιός της χιλιετίας θα αποτελέσει τη δημόσια εκδοχή)(7), η αντι-πυραυλική άμυνα, οι προσεγγίσεις C2Ι, C3Ι, C4Ι και, τώρα πια, C5Ι(8), η «διαφάνεια» του πεδίου της μάχης, η αρχιτεκτονική των συστημάτων διαχείρισης συστημάτων κ.λπ.
Στην τάση αυτή ανταποκρίθηκε η προτίμηση για την τεχνική συλλογή πληροφοριών σε βάρος των ανθρώπινων δικτύων πληροφόρησης, που έδειξε τα όριά της τόσο στις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου όσο και, στη συνέχεια, στους πολέμους του Αφγανιστάν και του Ιράκ.
Ολες οι παραπάνω τεχνολογικές κατακτήσεις στόχευαν προς έναν αντίπαλο που θα υιοθετούσε παραδοσιακές τεχνικές πολέμου. Δεν βρέθηκε παρά μόνο ένας: ο Σαντάμ Χουσέιν, κατά την πρώτη φάση του πολέμου στο Ιράκ (20 Μαρτίου-1η Μαΐου 2003). Εκτοτε, οι εμπόλεμοι εγκατέλειψαν τις κατά μέτωπον αναμετρήσεις.
Οι επιθέσεις εναντίον του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου και του Πενταγώνου ήρθαν να γενικεύσουν το φόβο. Ετσι, ο πρόεδρος Τζορτζ Μπους ο Νεότερος κήρυξε τον πόλεμο σε… διάφορες «έννοιες»: τον παγκόσμιο πόλεμο κατά της «τρομοκρατίας» και της «διάδοσης των πυρηνικών όπλων».
Ορισε τους εχθρούς με αυθαίρετο τρόπο: Ιράν, Ιράκ, Β. Κορέα -κράτη που, ωστόσο, δεν είχαν καμία σχέση με την 11η Σεπτεμβρίου- ξεχνώντας τους «πυρηνικούς συμμάχους» (Ισραήλ, Πακιστάν, Ινδία) ή κράτη στα οποία ορισμένες υπηρεσίες διατηρούν δεσμούς με τρομοκρατικές οργανώσεις (Σαουδική Αραβία, Πακιστάν). Εντούτοις, η υπόδειξη του κινδύνου δεν αρκεί, πρέπει και ο κίνδυνος να καταστεί με κάποιο τρόπο απειλητικός.
Ετσι, οι στρατηγικοί αναλυτές έσπευσαν να χρησιμοποιήσουν τρεις κλασικές μεθόδους: την υπερτροφία της απειλής, τον παραλογισμό του αντιπάλου και την αγριότητά της απειλής του.
Προστέθηκε, επίσης, η θεματική της μυστικότητας και της συνωμοσίας («μυστικός πόλεμος», «μυστικά αρχεία»), της δαιμονοποίησης («φάσμα», «ισλαμικό νεφέλωμα», «ζόμπι», «φανατικοί», «αόρατος εχθρός»), με την ανακύκλωση μέρους του παλαιού κλασικού ψυχροπολεμικού λεξιλογίου («ισλαμιστική Διεθνής», «3ος ολοκληρωτισμός», «άξονας του Κακού»… ).
Ωστόσο, έναν χρόνο πριν από την 11η Σεπτεμβρίου δεν γινόταν λόγος για συνεχή τρομοκρατία και ακόμη λιγότερο για ισλαμισμό: ο Μπρους Χόφμαν, αμερικανός ειδικός του οργανισμού RAND σε θέματα τρομοκρατίας, εξέφραζε τη λύπη του για τη μείωση του ερευνητικού προσωπικού.
Οι αποδιοπομπαίοι
Η στρατηγική του ισχυρού απέναντι στον «τρελό», την οποία διατυπώνει ο Φρανσουά ντε Ροζ(9), επιτρέπει τη δημιουργία κλίματος τρόμου γύρω από τη διάδοση των πυρηνικών όπλων.
Ορισμένα από τα κράτη που θέλουν να αποκτήσουν πυρηνικά όπλα περιγράφονται ως «απρόβλεπτα» (Ιράν, Βόρεια Κορέα) -σε αντίθεση με τις «φίλες» χώρες (Ισραήλ, Πακιστάν)- και χρησιμεύουν ως φόβητρο για να εξηγούν τις απειλές. Ακόμη και ως αποδιοπομπαίοι τράγοι, όπως στην περίπτωση του Ιράκ. Σ’ αυτή την περίπτωση οι κατασκευασμένες εκθέσεις των αμερικανικών και βρετανικών υπηρεσιών πληροφοριών έκαναν λόγο για την ύπαρξη προγραμμάτων κατασκευής όπλων μαζικής καταστροφής, χρησιμοποιήθηκαν για την εισβολή στη χώρα.
Μέσα σε μια δεκαετία, η παγκόσμια σταθερότητα που εγγυούνταν οι δύο υπερδυνάμεις έδωσε τη θέση της σε κρίσεις με αυστηρά περιφερειακές διαστάσεις (Γιουγκοσλαβία, Σομαλία, Τιμόρ, Αϊτή). Ομως, ποιος ιεραρχεί τις κρίσεις και τους κινδύνους; Ποιος αποφάσισε ότι στη Σομαλία εκτυλισσόταν μια κρίση το 1993; Ποιος ανακάλυψε ότι το Ιράκ του Σαντάμ Χουσέιν έγινε ξαφνικά άμεση απειλή; Η διαμόρφωση της ατζέντας θέτει και τους όρους της συζήτησης.
Η Ευρώπη μάλλον ακολούθησε τις Ηνωμένες Πολιτείες παρά επεξεργάστηκε τη δική της στρατηγική ταυτότητα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με σημαντικό ρόλο σε διάφορες κρίσεις, δεν αποτελεί κράτος και δεν διαθέτει καμία υπηρεσία αστυνόμευσης ή συλλογής πληροφοριών ούτε και κάποιο υπουργείο Εξωτερικών που θα μπορούσε να της παρέχει εμπιστευτική πληροφόρηση. Επομένως, για την ανάλυση της διεθνούς κατάστασης εξαρτάται πλήρως από ειδικευμένους αναλυτές του εξωτερικού.
Τι έχει, όμως, στη διάθεσή της;
Το Ινστιτούτο Μελετών Ασφαλείας της Ευρωπαϊκής Ενωσης (IES) που ιδρύθηκε το 2002 αριθμεί μόλις δέκα ερευνητές πλήρους απασχόλησης.
Η προσέγγισή του βασίζεται σε μια ευρωπαϊκή προοπτική, αλλά στις αποστολές που του ανατίθενται διαπιστώνει κανείς έναν έντονα αμερικανοκεντρικό τρόπο σκέψης, καθώς, σύμφωνα με το ιδρυτικό καταστατικό του(10). Το Ινστιτούτο επιδιώκει «τη συνεργασία πανεπιστημιακών, υπηρεσιακών παραγόντων, ειδικών επιστημόνων και κρατικών αξιωματούχων των κρατών-μελών, άλλων ευρωπαϊκών χωρών, των Ηνωμένων Πολιτειών και του Καναδά, με σκοπό τη διερευνητική ανάλυση των αμυντικών θεμάτων (…) και τον εμπλουτισμό του διατλαντικού διαλόγου για το σύνολο των ζητημάτων ασφαλείας».
Το ευρωπαϊκό στρατιωτικό κατεστημένο και ο κύκλος της διανόησης έχουν προσβληθεί από την οντολογία του ατλαντισμού, ανήμποροι να προσεγγίσουν την παγκοσμιοποίηση παρά σαν κάποια προβολή της σημερινής εικόνας της, δηλαδή ενός αμερικανικού κέντρου και μιας λιγότερο ή περισσότερο μακρινής περιφέρειας.
Στην πραγματικότητα, η ευρωπαϊκή στρατηγική προοπτική έπρεπε να αρθρωθεί γύρω από τέσσερα κεντρικά ζητήματα: Οι Ηνωμένες Πολιτείες, υπεύθυνες για τη χρηματοπιστωτική, στρατηγική και πολιτισμική κρίση, θα διαθέτουν αύριο την ίδια νομιμοποίηση για να διασφαλίσουν την παγκόσμια πρωτοκαθεδρία τους;
Ακόμη και όσοι υποστήριξαν τυφλά τις καταχρήσεις της περιόδου Μπους στοιχίζονται σήμερα πίσω από τη ριζική κριτική που του ασκεί ο Μπαράκ Ομπάμα, όπως κάποτε οι ορθόδοξοι κομμουνιστές υιοθετούσαν την έκθεση Χρουστσόφ (με τη ριζική κριτική της στον σταλινισμό) για να αποδείξουν ότι η Μόσχα είχε πάντα δίκιο.
Η ανακύκλωση της ρητορικής με βάση την οποία η δημοκρατία φέρνει την ειρήνη και μόνο τα δικτατορικά καθεστώτα είναι φιλοπόλεμα μοιάζει κάπως ανεπαρκής με όρους διεθνούς ασφάλειας, κάτω από το φως των κρίσεων σε Αφγανιστάν, Ιράκ και Πακιστάν.
Η Ευρώπη, εγκλωβισμένη στα θεσμικά προβλήματά της, μπορεί και πρέπει να γίνει διεθνής δύναμη; Εάν ναι, με ποιους όρους; Η προσέγγιση των διεθνών σχέσεων αποκλειστικά με τον τρόπο των αμερικανών στρατηγικών αναλυτών, τη στιγμή που οι ευρωπαϊκοί θεσμοί έχουν οικοδομηθεί πάνω στη συναίνεση και τη διαπραγμάτευση, είναι χαρακτηριστικό διανοητικής ημιπληγίας.
Η ΝΑΤΟϊκή ομπρέλα
Η Ευρώπη πρέπει να διαθέτει δικές της δυνάμεις για να αξιολογεί τις διεθνείς κρίσεις. Ποιες κρίσεις θα μπορούσαν να την απειλήσουν και ποια είναι τα πρόσφορα, στρατιωτικά ή μη, μέσα για την επίλυσή τους; Οφείλει να διαθέτει δικές της στρατηγικές προσεγγίσεις που να προκρίνουν την εξουδετέρωση της απειλής παρά την καταστροφή της;
Αρκετοί ευρωπαίοι στρατηγικοί αναλυτές αναρωτιούνται τι σκέφτονται οι Αμερικανοί για κάποιο ζήτημα διεθνούς πολιτικής αντί να προβληματιστούν για το τι θα έπρεπε να σκέφτεται η Ευρώπη. Κάτι τέτοιο ισχύει για την ανάδυση της Κίνας ως παγκόσμιας δύναμης ή για τις σχέσεις με τη Ρωσία.
Στην τελευταία σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ τον περασμένο Ιούνιο, δεν προβλήθηκε κάποια σαφής ευρωπαϊκή στρατηγική προσέγγιση, εκτός από την παροχή εγγυήσεων για την επιβίωση του μόνου διεθνούς στρατιωτικού οργανισμού του πλανήτη. Στο πλαίσιο του Οργανισμού η Ευρώπη δεν έχει τα στρατιωτικά μέσα για να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο.
(1) Στρατηγός Eric de La Maisonneuve, «Agir», τ. 11-12, Παρίσι, Οκτώβριος 2002.
(2) Paul Dickson, «Think Tanks», Atheneum, Νέα Υόρκη, 1971, σελ. 133.
(3) Τα στοιχεία προέρχονται από τη διδακτορική διατριβή του Jean-Loup Samaan, «Contribution a une sociologie de l’expertise militaire. La Rand Corporation dans le champ americain des etudes strategiques depuis 1989», δακτυλογραφημένο κείμενο, Πανεπιστήμιο Paris-Ι, 2008. Πάντως, ο προϋπολογισμός του Rand Corporation μοιάζει σχεδόν αξιοθρήνητος σε σύγκριση με τους προϋπολογισμούς της Aerospace (6 δισεκατομμύρια δολάρια), του Institute for Defense Analyses (IDA, 8 δισεκατομμύρια δολάρια) ή του Mitre (204 δισεκατομμύρια δολάρια), οργανισμών που συνδέονται με τις ένοπλες δυνάμεις ή με διάφορες υπηρεσίες άμυνας.
(4) Samuel Huntington, «Η σύγκρουση των πολιτισμών και ο ανασχηματισμός της παγκόσμιας τάξης», Terzo Books, Αθήνα, 1999.
(5) Zbigniew Brzezinski, «Η μεγάλη σκακιέρα: Η αμερικανική υπεροχή και οι γεωστρατηγικές επιταγές της», Α.Α. Λιβάνη, Αθήνα, 1998.
(6) Βλ. Olivier Zajec, «Les Secrets de la geopolitique. Des cles pour comprendre», Tempora, Παρίσι, 2009.
(7) ΣτΕ: Υ2Κ ή millennium bug. Στα ελληνικά χρησιμοποιήθηκε η καταχρηστική μετάφραση «ιός της χιλιετίας». Πρόκειται για πρόβλημα της αρχιτεκτονικής των υπολογιστών, οι οποίοι συνήθως χρησιμοποιούσαν μόνο τα δύο τελευταία ψηφία για να δηλώσουν τη χρονιά. Πολλοί το ανήγαγαν σε οιονεί καταστροφή γιατί θα «βύθιζε στο σκοτάδι μεγάλες ζώνες του πολιτισμένου κόσμου, θα έκοβε το νερό, το τηλέφωνο, τα εφόδια» κ.λπ.
(8) C5Ι, ακρωνύμιο του «command, control, communications, computers, collaboration and intelligence» [«διοίκηση, έλεγχος, επικοινωνίες, υπολογιστές, συνεργασία και πληροφόρηση»].
(9) Francois de Rose, «Pour une dissuasion du fort au faible», «Relations internationales et strategiques», τ. 12, IRIS, Παρίσι, 1993, σελ. 101.
(10) Κοινή απόφαση του Συμβουλίου Υπουργών στις 20 Ιουλίου 2001, για την ίδρυση Ινστιτούτου Μελετών Ασφαλείας της Ευρωπαϊκής Ενωσης, «Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων», 25 Ιουλίου 2001.
* Πρώην υψηλόβαθμος αξιωματούχος, συγγραφέας, μεταξύ άλλων, του βιβλίου «Les Mecaniques du chaos. Bushisme, proliferation et terrorisme», L’Aube, Παρίσι, 2007.
Του PIERRE CONESA*
EΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ
Γενικά θέματα
Η πετρελαϊκή «μάχη» που ενώνει Τραμπ-Πούτιν και δισεκατομμυριούχους του Κόλπου
Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».
Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».
Η συμφωνία, η οποία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και τελεί υπό την αίρεση της έγκρισης της αμερικανικής κυβέρνησης και του Κρεμλίνου, αφορά ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο πετρελαιοπηγών, διυλιστηρίων και πρατηρίων καυσίμων της Lukoil σε διάφορες χώρες.
Σύμφωνα με τους «New York Times», στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται κοινοπραξία με επικεφαλής τον Αμερικανό επενδυτή Τοντ Μπόελι, στην οποία συμμετέχουν επίσης επενδυτικοί όμιλοι από τη Μέση Ανατολή. Στην προτεινόμενη συμφωνία συμμετέχει και η αμερικανική κυβέρνηση, μέσω της U.S. International Development Finance Corporation (DFC).
Στο τραπέζι των συνομιλιών Τραμπ-Πούτιν
Οι πολύμηνες διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με οκτώ πρόσωπα με γνώση της υπόθεσης που επικαλούνται οι «New York Times», συνδέονται με την ευρύτερη προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να αποκαταστήσει οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία στο πλαίσιο των συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Το ζήτημα της Lukoil φέρεται να τέθηκε από τον Βλαντιμίρ Πούτιν κατά τη συνάντησή του με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στο Κρεμλίνο, στις 5 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα, ο Ρώσος πρόεδρος πρότεινε την προώθηση της συμφωνίας ως ένδειξη ότι η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να συνεργαστούν επιχειρηματικά.
Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές φέρεται να απάντησαν ότι θα εργαστούν για την προώθηση της συμφωνίας, τόσο ως ένδειξη «καλής θέλησης» προς το Κρεμλίνο όσο και με στόχο τη μείωση των διεθνών τιμών ενέργειας.
Η ενδεχόμενη συμφωνία παρουσιάζει ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον για τους υποψήφιους αγοραστές. Η έγκρισή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων από τις αμερικανικές κυρώσεις, αυξάνοντας παράλληλα την αξία τους.
Οι διασυνδέσεις των επενδυτών
Στην κορυφή της κοινοπραξίας βρίσκεται ο Αμερικανός επενδυτής Τοντ Μπόελι, συνιδιοκτήτης των Los Angeles Dodgers και γνωστός υποστηρικτής του Τραμπ. Στο επενδυτικό σχήμα συμμετέχουν επίσης επιχειρηματικοί όμιλοι από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Οι «New York Times» επισημαίνουν ότι ορισμένοι από τους επενδυτές διατηρούν επιχειρηματικές σχέσεις με πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ.
Μεταξύ αυτών είναι οι αδελφοί Μουτάζ και Ράμεζ αλ-Χαγιάτ από το Κατάρ, οι οποίοι έχουν συνεργαστεί με τον Τζάρεντ Κούσνερ και την Ιβάνκα Τραμπ για τη χρηματοδότηση επενδυτικού σχεδίου στην Αλβανία.
Στην κοινοπραξία συμμετέχει επίσης επενδυτικό ταμείο με έδρα το Αμπού Ντάμπι, το οποίο ελέγχεται από τον σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, σύμβουλο εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο ίδιος συνδέεται με επενδύσεις στην World Liberty Financial, την εταιρεία κρυπτονομισμάτων της οικογένειας Τραμπ.
Παράλληλα, επενδυτικό ταμείο που συνδέεται με τον σεΐχη Ταχνούν αποτελεί σημαντικό μέτοχο της εταιρείας private equity που ίδρυσε ο Κούσνερ μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο.
Τα ερωτήματα για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων
Οι διασυνδέσεις αυτές έχουν προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο προσωπικές επιχειρηματικές σχέσεις μπορεί να διασταυρώνονται με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για μια συμφωνία που συνδέεται με την αμερικανική εξωτερική πολιτική.
Οι «New York Times» αναφέρουν ότι δεν υπάρχει ένδειξη πως ο Γουίτκοφ ή ο Κούσνερ πρόκειται να αποκομίσουν προσωπικό οικονομικό όφελος από τη συμφωνία. Ωστόσο, η υπόθεση έχει εγείρει ζητήματα σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων επιχειρηματιών και προσώπων του στενού περιβάλλοντος του Τραμπ.
Η Χούι Τσεν, πρώην εισαγγελέας και σύμβουλος σε θέματα οικονομικού εγκλήματος και δεοντολογίας, χαρακτήρισε τις διασυνδέσεις «ανησυχητικές» και έθεσε το ερώτημα κατά πόσο προσωπικά συμφέροντα θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξιολόγηση των υποψήφιων αγοραστών.
Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του Γουίτκοφ απέρριψε οποιοδήποτε ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, υποστηρίζοντας ότι ο Αμερικανός διαπραγματευτής δεν λαμβάνει μισθό και καλύπτει ο ίδιος τα έξοδα των ταξιδιών του στο πλαίσιο της αποστολής του για λογαριασμό του Τραμπ.
Η κούρσα για τα περιουσιακά στοιχεία της Lukoil
Η Lukoil είχε θέσει προς πώληση τα διεθνή περιουσιακά της στοιχεία μετά την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων. Αρκετοί υποψήφιοι αγοραστές είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον, μεταξύ των οποίων και μεγάλοι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι.
Τον Ιανουάριο, η επενδυτική εταιρεία Carlyle είχε καταλήξει σε προκαταρκτική συμφωνία για την εξαγορά σημαντικού μέρους του διεθνούς χαρτοφυλακίου της Lukoil. Η συμφωνία, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε, καθώς απαιτούσε την έγκριση της αμερικανικής κυβέρνησης.
Στη συνέχεια, ο όμιλος υπό τον Μπόελι εμφανίστηκε ως ένας από τους βασικούς διεκδικητές των περιουσιακών στοιχείων.
Η αξία των διεθνών περιουσιακών στοιχείων της Lukoil είχε υπολογιστεί από την ίδια την εταιρεία σε περίπου 20 δισ. δολάρια στις αρχές του έτους. Ωστόσο, οι οικονομικοί όροι της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας δεν έχουν γίνει γνωστοί.
Ο ρόλος της αμερικανικής κυβέρνησης
Η αμερικανική κυβέρνηση συμμετέχει στην προτεινόμενη συμφωνία μέσω της U.S. International Development Finance Corporation, η οποία επενδύει και παρέχει χρηματοδότηση για έργα στο εξωτερικό.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία για τη Lukoil θα μπορούσε να ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια των ΗΠΑ, να εξυπηρετήσει στόχους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και να συμβάλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τους Αμερικανούς.
Η συμφωνία, ωστόσο, χρειάζεται την έγκριση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, το οποίο είναι αρμόδιο για την εφαρμογή των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Η ενεργειακή διάσταση
Στο υπό διαπραγμάτευση χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται διυλιστήρια της Lukoil στην Ολλανδία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, καθώς και άλλες ενεργειακές υποδομές και πρατήρια καυσίμων σε διάφορες χώρες.
Η ενεργειακή διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η αποκατάσταση οικονομικών σχέσεων με τη Ρωσία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για τη Μόσχα ώστε να προχωρήσει σε συμβιβασμούς για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Ο Ρώσος οικονομικός απεσταλμένος Κίριλ Ντμίτριεφ έχει επίσης εμπλακεί στη διαδικασία, ενώ, σύμφωνα με τους «New York Times», έχει δηλώσει ότι ο διάλογος ΗΠΑ-Ρωσίας συνεχίζεται σε πολλούς τομείς, μεταξύ των οποίων και η ενέργεια.
Η συμφωνία για τη Lukoil παραμένει, πάντως, ανοικτή και δεν έχει οριστικοποιηθεί. Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τις απαιτούμενες εγκρίσεις των αμερικανικών αρχών και της ρωσικής πλευράς.
skpress.gr
Γενικά θέματα
Πώς μια «Ελληνίδα» έγινε το «θεμέλιο» της Εθνικής Πινακοθήκης της Ουγγαρίας
Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.
Πριν λίγο καιρό επισκεφθήκαμε την Εθνική Πινακοθήκη της Ουγγαρίας στη Βουδαπέστη, ένα από τα πλέον σημαντικά μουσεία της χώρας, στο οποίο παρουσιάζεται με μοναδικό τρόπο η εξέλιξη της ουγγρικής εικαστικής τέχνης από τον 11ο αιώνα μέχρι σήμερα. Βρίσκεται στο Βασιλικό Ανάκτορο του Κάστρου της Βούδας και ιδρύθηκε το 1957 με βάση κυρίως τις ουγγρικές συλλογές του Μουσείου Καλών Τεχνών. Η συλλογή της περιλαμβάνει περίπου 110.00 έργα.
Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.
Το έργο του με τίτλο «Ελληνίδα», φιλοτεχνημένο το 1845, θεωρείται εξαιρετικά σημαντικό για τη δημιουργία της συλλογής της Ουγγρικής Εθνικής Πινακοθήκης. Είναι το πρώτο έργο που σηματοδότησε την έναρξη της συστηματικής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής στα εθνικά ιδρύματα. Είναι επίσης το πιο γνωστό και εμβληματικό έργο του ζωγράφου.
Οι διαστάσεις του είναι 77Χ61,5 cm περίπου. Το μοντέλο δεν είναι Ελληνίδα, αλλά η σύζυγος του Marastoni, η Giovanna Bianchi, με καταγωγή από τη Βενετία. Ο ζωγράφος την απεικόνισε με παραδοσιακή (ή φανταστική) ελληνική φορεσιά της εποχής, σύμφωνα με τη μόδα του ρομαντισμού. Η εικόνα συνδυάζει εξωτισμό, ελαφρύ ερωτισμό και ιδανική ομορφιά.
Η ιστορία
Το 1845 η Pest Art Society — η πρώτη καλλιτεχνική εταιρεία στην Ουγγαρία — αγόραζε κάθε χρόνο ένα έργο από την ετήσια έκθεσή της για να το δωρίσει στο Ουγγρικό Εθνικό Μουσείο, το οποίο τότε περιλάμβανε και την πινακοθήκη.
Η «Ελληνίδα» του Marastoni ήταν αυτό που επέλεξαν και δώρισαν τον Νοέμβριο του 1845. Έτσι, καταγράφηκε ως το πρώτο έργο στη συλλογή ζωγραφικής του μουσείου. Το Εθνικό Μουσείο είχε ήδη κάποιες δωρεές, αλλά η συστηματική συλλογή ουγγρικής τέχνης ξεκινάει ουσιαστικά με αυτό το έργο. Η Εθνική Πινακοθήκη κληρονόμησε αυτή τη συλλογή από το Εθνικό Μουσείο.
Η επιλογή του προκάλεσε έντονες συζητήσεις και αποτέλεσε το «πρώτο καλλιτεχνικό σκάνδαλο» της εποχής, λόγω του ερωτισμού που απέπνεε το μοντέλο. Ωστόσο ο πίνακας αυτός ήταν και ιδιαίτερα δημοφιλής, κάτι που ενίσχυσε την εθνική συζήτηση για την τέχνη.
Σήμερα, το έργο παραμένει εμβληματικό και εκτίθεται συχνά ως αφετηρία της συλλογής ζωγραφικής του 19ου αιώνα στην Πινακοθήκη. Συμβολίζει το πώς η ουγγρική τέχνη χτίστηκε με συνεισφορές από ξένους καλλιτέχνες που ενσωματώθηκαν στη χώρα, όπως ο Marastoni.
Η δημιουργία της Πινακοθήκης
Αν κάνετε περίπατο στην οδό Deák Ferenc στο κέντρο της πόλης ίσως αξίζει κάποιες φορές να σηκώσετε το βλέμμα πάνω από τις βιτρίνες των καταστημάτων. Το βλέμμα σας θα συναντήσει όχι μόνο κλασικές προσόψεις, αλλά και αναμνηστικές πλάκες, όπως για παράδειγμα εκείνη στον αριθμό 21, όπου αναγράφεται: «Η Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής – ιδρυθείσα από τον Jakab Marastoni».
Η Πέστη του 19ου αιώνα ήταν μια πραγματικά πολυπολιτισμική πόλη. Γερμανοί, Ούγγροι, Έλληνες, Ιταλοί, Σέρβοι και πολλές άλλες μικρότερες εθνότητες ζούσαν εδώ δίπλα-δίπλα ειρηνικά. Ο καθένας καλλιεργούσε τον δικό του πολιτισμό, αλλά ένα πράγμα τους ένωνε: όλοι ήθελαν να είναι και Ούγγροι και επιδίωκαν να υπηρετήσουν τον ουγγρικό πολιτισμό με τις δραστηριότητές τους.
Εκείνη την εποχή ο Marastoni υπέβαλε την αίτησή του για την ακαδημία ζωγραφικής στο Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών, όταν ιδρύθηκε εντός του Ουγγρικού Εθνικού Μουσείου ο Σύλλογος Εθνικής Πινακοθήκης, ένα «τμήμα που συνέλεγε αποκλειστικά ουγγρική ζωγραφική».
Όλα αυτά συνέβησαν το 1845 και αυτή η μεγάλη πολιτιστική δραστηριότητα μπορεί να ήταν αποτέλεσμα του γεγονότος ότι εκείνη τη χρονιά το Εθνικό Μουσείο ήθελε να τιμήσει δεόντως την πεντηκοστή επέτειο της ανάληψης καθηκόντων του αρχιδούκα Ιωσήφ της Αυστρίας.
Ο σύλλογος που έφερε το όνομα του αρχιδούκα εγκρίθηκε τελικά από το Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών τον Σεπτέμβριο του 1845. Η Εθνική Πινακοθήκη του αρχιδούκα Ιωσήφ μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί ως το πρώτο εθνικό ίδρυμα που συνέλεγε ουγγρικούς πίνακες.
Η πινακοθήκη δέχθηκε δωρεές έργων τόσο από συλλόγους, όσο και από ιδιώτες, και ανάμεσά τους το σημαντικότερο ήταν το έργο του Jakab Marastoni «H Ελληνίδα», το οποίο δωρήθηκε στην πινακοθήκη τον Νοέμβριο του 1845 από την Καλλιτεχνική Εταιρεία της Πέστης. Έτσι, μπορεί να πει κανείς ότι η ιστορία της μουσειακής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής ξεκίνησε με την «Ελληνίδα».
Αλλά γιατί μια Ελληνίδα; Το σύγχρονο (όχι αρχαίο) ελληνικό θέμα εμφανίστηκε στην ευρωπαϊκή ζωγραφική με την Ελληνική Επανάσταση ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τη δεκαετία του 1820. Φυσικά, οι συμπάθειες του ευρωπαϊκού ρομαντισμού προς τους Έλληνες άσκησαν επιρροή και στην ουγγρική τέχνη.
Οι Έλληνες, και ιδιαίτερα οι Ελληνίδες, αποτελούσαν συχνά θέμα στην ουγγρική ζωγραφική του 19ου αιώνα, και κατά μία έννοια η «Ελληνίδα» κατέληξε να αντιπροσωπεύει ένα εξωτικό θέμα αρωματισμένο με ερωτισμό.
Και αν σήμερα βρίσκουμε την «Ελληνίδα» να αποκαλύπτει ανοιχτά την ομορφιά και τη γοητεία της, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι επρόκειτο για θέμα μόδας. Και όσο κι αν μας γνέφει σαγηνευτικά αυτή η όμορφη γυναίκα, με την ιστορική έννοια το έργο αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα της ουγγρικής μουσειολογίας.
Ο ζωγράφος
Ο Jakab Marastoni (Giacomo Marastoni) γεννήθηκε το 1804 στη Βενετία και σπούδασε στην περίφημη Ακαδημία Καλών Τεχνών.
Ταξίδεψε στη Βιέννη στις αρχές της δεκαετίας του 1830, πέρασε από τη σημερινή Μπρατισλάβα το 1833 και εγκαταστάθηκε οριστικά στην Πέστη το 1836. Έγινε περιζήτητος πορτρετίστας μεταξύ αριστοκρατικών και αστικών οικογενειών, αλλά και κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικών συνεδριάσεων.
Το 1846 ίδρυσε την Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής στην Πέστη – την πρώτη ιδιωτική σχολή αποκλειστικά για ζωγραφική στην Ουγγαρία. Ανάμεσα στους μαθητές του περιλαμβάνονται σημαντικοί Ούγγροι καλλιτέχνες όπως ο Károly Lotz, ο Mihály Zichy, ο Soma Orlai Petrich κ.ά. Το 1846 έγινε Επίτιμος Πολίτης της Πέστης.
Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ασχολήθηκε με την δαγκεροτυπία ήταν ο πρώτος επαγγελματίας αυτής της τεχνικής στην Ουγγαρία. Πέθανε σε ψυχιατρική κλινική και η σχολή του έκλεισε λίγο μετά.
tovima.gr
Γενικά θέματα
Ούμαρ Κρέμλεφ: Ο άνθρωπος του Πούτιν που «εισέβαλε» στον αμερικανικό αθλητισμό
Πριν γίνει γνωστός ως Ούμαρ Κρέμλεφ, ο 43χρονος που χρόνια αργότερα θα συνδεόταν ακόμη και με το πολυτελές πάρτι του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ στις Μπαχάμες, ήταν γνωστός με το όνομα Ούμαρ Λουτφουλόεφ. Μέχρι τον Μάρτιο του 2010, το όνομα Κρέμλεφ παρέμενε ουσιαστικά άγνωστο
Πριν γίνει γνωστός ως Ούμαρ Κρέμλεφ, ο 43χρονος που χρόνια αργότερα θα συνδεόταν ακόμη και με το πολυτελές πάρτι του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ στις Μπαχάμες, ήταν γνωστός με το όνομα Ούμαρ Λουτφουλόεφ. Μέχρι τον Μάρτιο του 2010, το όνομα Κρέμλεφ παρέμενε ουσιαστικά άγνωστο.
Όταν «πάτησε» τα 28 κι έχοντας, σύμφωνα με δημοσιεύματα της εποχής, καταδίκες για εκβιασμό και ξυλοδαρμό, είδε τις φιλοδοξίες του για καριέρα στην πυγμαχία να σβήνουν εξαιτίας της έλλειψης πειθαρχίας και θέλησε να κάνει μια νέα αρχή για να ανεβεί τα σκαλοπάτια της ρωσικής κοινωνίας.
Ο 43χρονος μεγάλωσε στο Σερπούχοφ, μια πόλη περίπου 120.000 κατοίκων, 60 μίλια νότια της Μόσχας και 5.729 μίλια ανατολικά του Little Pipe Cay, του νησιού στις Μπαχάμες που νοίκιασε για τον γιο του Αμερικανού προέδρου. Γεννημένος από μητέρα Τατζίκα σε μουσουλμανική οικογένεια, «παντρεύτηκε» αρχή τον ρόλο του αουτσάιντερ.
Σύμφωνα με το ρωσικό ερευνητικό μέσο Proekt, καταδικάστηκε για εκβιασμό το 2004 και για ξυλοδαρμό το 2007, αν και οι ακριβείς συνθήκες των υποθέσεων παραμένουν ασαφείς. Ο ίδιος δεν έχει αρνηθεί τις καταδίκες.
Οι Night Wolves εμφανίστηκαν την περίοδο της Περεστρόικα, της οικονομικής αναδιάρθρωσης της δεκαετίας του 1980, ως μια ομάδα μοτοσικλετιστών και φίλων της ροκ μουσικής. Επικεφαλής τους ήταν ο Αλεξάντερ Ζαλντοστάνοφ, γνωστός ως «Χειρουργός», στενός φίλος του Βλαντίμιρ Πούτιν.
Μέσα σε αυτόν τον ετερόκλητο κόσμο που ο Κρεμλέφ άρχισε να καλλιεργεί τις σχέσεις που θα τον μετέτρεπαν από πυγμάχο σε ισχυρό παράγοντα της ρωσικής κοινωνίας. Η σημαντικότερη από αυτές ήταν με τον Αλεξέι Ρουμπέζνι, υποστράτηγο της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Προστασίας (FSO) ψηλόβαθμων κρατικών αξιωματούχων, με τον οποίο έγιναν αχώριστοι.
Το 2016, ο Ρουμπέζνι ήταν πλέον επικεφαλής της Υπηρεσίας Ασφαλείας του Προέδρου και ο Κρεμλέφ είχε αποκτήσει, με αυτό τον τρόπο, πρόσβαση στον Πούτιν. Έκτοτε, η καριέρα του απογειώθηκε.
Ανέβηκε γρήγορα στην ιεραρχία και το 2017 ανέλαβε την ηγεσία της Ρωσικής Ομοσπονδίας Πυγμαχίας. Όμως η ορεξη του Κρεμλέφ είχε ανοίξει και δεν χόρταινε. Η Association Internationale de Boxe Amateur (AIBA – Διεθνής Ομοσπονδία Ερασιτεχνικής Πυγμαχίας) βρισκόταν τότε σε βαθιά κρίση, αντιμέτωπη με καταγγελίες διαφθοράς που οδήγησαν το 2019 στην αρχική αναστολή της από τους Ολυμπιακούς Αγώνες ως φορέα που είχε την ευθύνη της ολυμπιακής πυγμαχίας.
Ο Κρεμλέφ υποσχέθηκε σαρωτικές μεταρρυθμίσεις και την εξόφληση χρέους που υπολογιζόταν στα 16 εκατ. δολάρια, με στόχο ο οργανισμός να ανακτήσει τον έλεγχο της ολυμπιακής πυγμαχίας. Έτσι, το 2020 κέρδισε με άνεση την ψηφοφορία για την προεδρία, ενώ το γεγονός ότι μιλούσε από ελάχιστα έως καθόλου αγγλικά δεν αποτέλεσε εμπόδιο. Και όπως έκανε με τον ίδιο του τον εαυτό, και σε αυτή την περίπτωση έκανε το restart με τον ίδιο τρόπο: άλλαξε το όνομα του οργανισμού σε International Boxing Association (IBA).
Ακολούθησε συνεργασία της IBA με την Gazprom, τον ρωσικό κρατικό ενεργειακό κολοσσό, με συνέπεια το χρέος να μηδενιστεί και τα χρηματικά έπαθλα να αυξηθούν. «Γιατί να μην μπορούν οι ερασιτέχνες πυγμάχοι να πληρώνουν τα στεγαστικά τους δάνεια και να στηρίζουν τις οικογένειές τους;» είχε δηλώσει τότε ο Κρεμλέφ.
Το 2022, η IBA ήρε περιορισμούς που είχαν επιβληθεί νωρίτερα την ίδια χρονιά και επέτρεψε σε Ρώσους και Λευκορώσους πυγμάχους να αγωνίζονται με τις εθνικές σημαίες και τους ύμνους τους, ενώ απέκλεισε από τις τάξεις της την Ουκρανική Ομοσπονδία Πυγμαχίας. Την επόμενη χρονιά, ωστόσο, η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή (ΔΟΕ) ψήφισε – με αφορμή τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία – υπέρ της αφαίρεσης από την IBA της ιδιότητας της παγκόσμιας ομοσπονδίας του αθλήματος.
Ο Κρεμλέφ γίνεται ο «σκιώδης δήμαρχος»
Ωστόσο, δεν ήταν μόνο οι πυγμάχοι του Κρεμλέφ που πληρώνονταν καλά. Το 2019, μια εταιρεία του απέκτησε το δικαίωμα να γίνει ο μοναδικός διαχειριστής της εθνικής λοταρίας της Ρωσίας. Σε ένα μοτίβο που θα επαναλαμβανόταν αρκετές φορές, η λοταρία έγινε σύντομα χορηγός της IBA.
Τα επόμενα χρόνια, ο Κρεμλέφ απέκτησε μερίδια σε τρεις από τις μεγαλύτερες στοιχηματικές εταιρείες της Ρωσίας, τις Fonbet, Liga Stavok και Pari. Ρωσικά μέσα ενημέρωσης έχουν αναφέρει ότι οι συμφωνίες αυτές είχαν την υποστήριξη του Αντρέι Κόστιν, του υπό κυρώσεις χρηματοδότη και προέδρου της συνδεδεμένης με το Κρεμλίνο τράπεζας VTB, ο οποίος έχει χαρακτηριστεί «τραπεζίτης-κουμπαράς του Πούτιν».
Οι εταιρείες αυτές φαίνεται ότι είχαν συνολικά έσοδα περίπου 625 δισ. ρούβλια (5,5 δισ. λίρες) το 2023, ενώ η Liga Stavok αποτελεί πλέον βασικό εταίρο της IBA.
Ο Κρεμλέφ είχε επίσης αποκτήσει σταδιακά τον έλεγχο της Tsupis, μιας εταιρείας πληρωμών που συνδέει τους παίκτες με τις στοιχηματικές εταιρείες και εισπράττει προμήθεια από κάθε ποντάρισμα. Το 2021, ο Πούτιν εξέδωσε διάταγμα κατά της απάτης, το οποίο παραχώρησε στην Tsupis μονοπώλιο σε αυτή την εξαιρετικά επικερδή δραστηριότητα. Την ίδια περίοδο, οι φορείς που ρύθμιζαν την αγορά στοιχημάτων πέρασαν επίσης υπό τον έλεγχο του Κρεμλέφ και ενοποιήθηκαν σε έναν κοινό εποπτικό οργανισμό, με αρκετά μέλη του διοικητικού συμβουλίου να προέρχονται, σύμφωνα με δημοσιεύματα, από το δίκτυό του στον χώρο της πυγμαχίας.
Στη γενέτειρά του, το Σερπούχοφ, καθώς εξελισσόταν σε ολιγάρχη, ο Κρεμλέφ απέκτησε το προσωνύμιο «σκιώδης δήμαρχος», έχοντας συγκεντρώσει ένα εντυπωσιακό χαρτοφυλάκιο ακινήτων. Κάποια από αυτά φέρεται να περιήλθαν στην κατοχή του μετά την αναδιανομή περιουσιακών στοιχείων του φυλακισμένου πρώην δημάρχου Αλεξάντερ Σεστούν.
Πηγές αναφέρουν ότι απέκτησε γεωργικές εκτάσεις, βιομηχανικές εγκαταστάσεις, ένα λιμάνι, ένα εμπορικό κέντρο και ένα ξενοδοχείο, ενώ το 2024, ο Κρεμλέφ φέρεται να επωφελήθηκε και από απαλλοτρίωση. Τον Φεβρουάριο, το Κρεμλίνο κατέσχεσε τη Rolf, τη μεγαλύτερη αντιπροσωπεία αυτοκινήτων της Ρωσίας, από τον Σεργκέι Πετρόφ, τον εξόριστο ιδιοκτήτη της και πρώην βουλευτή της αντιπολίτευσης και μέχρι τον Σεπτέμβριο, η εταιρεία είχε περάσει στον Κρεμλέφ μέσω συμφωνίας ύψους 35 δισ. ρουβλίων.
Σε ανακοίνωσή της, η Rolf παρουσίασε τον Κρεμλέφ ως νέο ιδιοκτήτη της, χαρακτηρίζοντάς τον «στρατηγικό επενδυτή, ο οποίος θα επιτρέψει στην εταιρεία να διατηρήσει τη μοναδική εταιρική κουλτούρα της και να διευρύνει το φάσμα των δραστηριοτήτων της, με έμφαση στην αύξηση της αποτελεσματικότητας και την προσέλκυση νέων συνεργατών και πελατών».
Ένας από αυτούς τους νέους συνεργάτες, σύμφωνα με μεταγενέστερα δημοσιεύματα του Proekt, ήταν η IBA.
Η πίστη στον Πούτιν
Έχοντας συγκεντρώσει προσωπική περιουσία που υπολογίζεται έως και σε 300 εκατ. λίρες και αναλαμβάνοντας παράλληλα και άλλα αξιώματα – μεταξύ αυτών την προεδρία της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ταβλιού – ο Κρεμλέφ δεν έκρυβε ποτέ τις πολιτικές του συμπάθειες.
«Χάρη σε έναν άνθρωπο, σήμερα υπάρχουν πραγματικά κάθε είδους ευκαιρίες να κερδίσεις χρήματα και να επιδιώξεις περισσότερα», είχε δηλώσει σε βιντεοσκοπημένη συνέντευξη το 2024, την οποία εντόπισε ο Guardian. «Αυτός ο άνθρωπος, φυσικά, είναι ο πρόεδρός μας, Βλαντίμιρ Βλαντιμίροβιτς Πούτιν».
Λίγους μήνες αργότερα, η Ουκρανία του επέβαλε κυρώσεις, χωρίς να βρίσκεται, ωστόσο, υπό κυρώσεις από τη Βρετανία, τις ΗΠΑ ή την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τον Απρίλιο, ο Πούτιν απένειμε στον Κρεμλέφ το Παράσημο της Φιλίας, ενώ λίγες ημέρες πριν από τον γάμο του Τραμπ Τζούνιορ, ο Κρεμλέφ συνόδευσε τον Ρώσο πρόεδρο σε επίσκεψη στην Κίνα, επιμένοντας πάντως ότι δεν βρισκόταν εκεί με επίσημη ιδιότητα.
Τα οφέλη για την οικογένειά του
Όπως συμβαίνει συχνά με τις οικογένειες ισχυρών και εύπορων πατριαρχών, και οι συγγενείς του Κρεμλέφ φαίνεται ότι επωφελήθηκαν από την άνοδό του. Το 2024, η ρωσική Novaya Gazeta ανέφερε ότι είχε παραχωρήσει στην τότε 21χρονη σύζυγό του, Αναστάσια Λεστσίνσκαγια, ένα κουρείο και ένα καφέ στο Σερπούχοφ, καθώς και πολυτελή αυτοκίνητα. Μάλιστα, αψηφώντας πλήρως τους νόμους, οι Porsche, Lamborghini και Aston Martin που φέρεται να της ανήκαν έχουν, σύμφωνα με δημοσιεύματα, συγκεντρώσει περίπου 50 κλήσεις από την τροχαία της περιφέρειας της Μόσχας.
Η Λεστσίνσκαγια ήταν γνωστή δημιουργός στο TikTok και το ένα από τα δύο μέλη του διδύμου «twinsrussian».
Ωστόσο, η δίδυμη αδελφή της είναι εκείνη που έχει προσελκύσει ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Η Εκατερίνα Λεστσίνσκαγια διευθύνει τη φιλοπουτινική οργάνωση Healthy Fatherland, ένα αθλητικό και πατριωτικό κίνημα στο οποίο το Κίεβο έχει επιβάλει κυρώσεις για τον φερόμενο ρόλο του στην απαγωγή, την απέλαση και την αναγκαστική μεταφορά παιδιών από την Ουκρανία. Η ίδια έχει επίσης συναντηθεί επανειλημμένα με τον Ρώσο πρόεδρο.
Και φαίνεται πως αυτή ακριβώς η σύνδεση του Τζούνιορ με τον Κρεμλέφ ήταν που ώθησε τη Μελάνια Τραμπ – η οποία έχει μεσολαβήσει σε συμφωνίες με Ρώσους αξιωματούχους για την επιστροφή Ουκρανών παιδιών – να πάρει αποστάσεις από τον γάμο του θετού γιου της, με εκπρόσωπό της να δηλώνει: «Η κυρία Τραμπ δεν έχει και δεν είχε ποτέ καμία σχέση με τον κ. Κρεμλέφ».
Ασαφής ο τρόπος σύνδεσης του Τραμπ Τζούνιορ με τον Κρεμλέφ
Ο Τραμπ Τζούνιορ, όμως, έχει. Το πώς ακριβώς ο γιος του Αμερικανού προέδρου μπήκε στον κύκλο του Κρεμλέφ παραμένει ασαφές. Εκπρόσωπος του γιου του Αμερικανού προέδρου δήλωσε ότι οι δύο άνδρες, αμφότεροι λάτρεις του κυνηγιού, γνωρίστηκαν μέσω κοινού φίλου και «δέθηκαν χάρη στην αγάπη τους για την πυγμαχία και τις δραστηριότητες στη φύση».
Επιπλέον, ο Τραμπ Τζούνιορ είχε επαφή με την πυγμαχία από μικρή ηλικία, λόγω της δραστηριότητας του πατέρα του ως διοργανωτή αγώνων. Στα δέκα του χρόνια είχε παρακολουθήσει από κοντά τον Μάικ Τάισον να διαλύει τον Μάικλ Σπινκς μέσα σε μόλις 91 δευτερόλεπτα στο Trump Plaza Hotel του Ατλάντικ Σίτι.
Ο κοινός φίλος μέσω του οποίου γνωρίστηκαν δεν έχει κατονομαστεί, ωστόσο αμφότεροι διατηρούν στενές σχέσεις με έναν Τούρκο επιχειρηματία, τον Κάαν Καρακάγια. Ο Καρακάγια φέρεται, μάίστα, να ήταν παρών σε ένα αμφιλεγόμενο κυνηγετικό ταξίδι στη Μογγολία το 2019, κατά το οποίο ο Τραμπ Τζούνιορ πυροβόλησε και σκότωσε ένα απειλούμενο πρόβατο.
Τον Σεπτέμβριο του περασμένου έτους, σε εκδήλωση της IBA στην Κωνσταντινούπολη, στην οποία παρευρέθηκε και ο Μάνι Πακιάο, παγκόσμιος πρωταθλητής σε οκτώ διαφορετικές κατηγορίες βάρους, ο Κρεμλέφ ανακοίνωσε τον διορισμό του Καρακάγια ως εκπροσώπου της οργάνωσης στην Τουρκία.
«Ο Κάαν υπήρξε μια γέφυρα ανάμεσα σε διαφορετικούς κόσμους, ένας φίλος που φέρνει τους ανθρώπους κοντά», είχε δηλώσει ο Κρεμλέφ.
«Ηγέτης και φίλος»
Ο Τραμπ Τζούνιορ παρευρέθηκε στην ίδια εκδήλωση της IBA και κάθισε δίπλα στον Κρεμλέφ πάνω στη σκηνή. Οι δύο άνδρες φαίνεται ότι διατηρούσαν ήδη τότε φιλική σχέση, παρά τα περιορισμένα αγγλικά του Ρώσου, ενώ ο Κρεμλέφ, σε μια ιδιαίτερα θερμή αναφορά, δήλωσε ότι ήταν «υπερήφανος που βρίσκεται εδώ με τον φίλο μου» και υποσχέθηκε ότι εκείνος και ο Τραμπ Τζούνιορ θα «προστατεύσουν τη διαφάνεια στην πυγμαχία και θα ανοίξουν τον δρόμο για την επόμενη γενιά».
Από την πλευρά του, ο Τραμπ Τζούνιορ επαίνεσε τον 43χρονο για το γεγονός ότι «επανέφερε την καθαρότητα της πυγμαχίας» και «αποκατέστησε την πραγματική δικαιοσύνη» στο άθλημα – μια αναφορά, όπως φαίνεται, στην πολιτική της IBA να μην επιτρέπει σε βιολογικούς άνδρες να αγωνίζονται στη γυναικεία πυγμαχία. «Είμαι υπερήφανος που αποκαλώ τον Ούμαρ όχι μόνο ηγέτη αλλά και φίλο», είχε δηλώσει, σύμφωνα με δελτίο Τύπου της IBA που είχε τον χαρακτηριστικό τίτλο: «Ούμαρ Κρεμλέφ και Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ ενώνουν τις δυνάμεις τους».
Η θέση του για την πυγμάχο Ιμάν Κελίφ
Η IBA βρέθηκε ακόμη περισσότερο στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού το 2024, γεγονός που δημιούργησε μια ευκαιρία την οποία ο Κρεμλέφ μπορούσε να αξιοποιήσει.
Στους Αγώνες, η ΔΟΕ χρησιμοποίησε δική της μονάδα πυγμαχίας για τη διοργάνωση του τουρνουά, καθώς η IBA είχε ήδη αποβληθεί. Η διοργάνωση, ωστόσο, βρέθηκε στο επίκεντρο έντονης αντιπαράθεσης όταν επετράπη στην Αλγερινή πυγμάχος Ιμάν Κελίφ να αγωνιστεί στην κατηγορία των 66 κιλών γυναικών, μολονότι είχε αποκλειστεί από το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της προηγούμενης χρονιάς επειδή δεν είχε περάσει εξετάσεις επαλήθευσης φύλου.
Κι ενώ η IBA του Κρεμλέφ είχε αποκλείσει την Κελίφ από τις διοργανώσεις της, η ΔΟΕ της επέτρεψε να αγωνιστεί στους Ολυμπιακούς Αγώνες με βάση το γεγονός ότι στο διαβατήριό της αναγράφεται ως γυναίκα. Ακολούθησε διεθνής αντιπαράθεση, με την Κελίφ να κερδίζει ομόφωνα όλους τους αγώνες της και να κατακτά τελικά το χρυσό μετάλλιο.
«Είναι ξεκάθαρα καθορισμένο: ο γυναικείος αθλητισμός είναι για γυναίκες, ο ανδρικός αθλητισμός για άνδρες. Ο γυναικείος αθλητισμός είναι για γυναίκες», είχε δηλώσει ο Κρεμλέφ στο TalkSPORT, μεταφέροντας, μάλιστα, το μήνυμα αυτό στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο, στέλνοντας ανοιχτή επιστολή 1.100 λέξεων στον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε πρόσφατα υπογράψει εκτελεστικό διάταγμα που απαγόρευε στις τρανς γυναίκες να αγωνίζονται στις γυναικείες κατηγορίες αθλημάτων.
Στην επιστολή, ο Κρεμλέφ έγραφε: «Είναι ζωτικής σημασίας όλοι οι αθλητές να αγωνίζονται επί ίσοις όροις και η θέση σας στο ζήτημα αποτελεί σημαντικό βήμα προς την επίτευξη αυτού του στόχου», ενώ επιτέθηκε και στη ΔΟΕ, λέγοντας: «Η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή και η σημερινή ηγεσία της έχουν, δυστυχώς, οδηγήσει το Ολυμπιακό Κίνημα σε παρακμή με τις κοντόφθαλμες ενέργειές τους και την κακή διοίκηση».
Ο Κρεμλέφ έριξε επίσης στον Αμερικανό πρόεδρο άλλο ένα «τυράκι». «Το τελευταίο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Πυγμαχίας της IBA στις Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποιήθηκε το 2007 στο Σικάγο. Ενδιαφερόμαστε πολύ να επαναφέρουμε τη διοργάνωση στη χώρα σας και είμαστε περισσότερο από έτοιμοι να συνεργαστούμε προς αυτή την κατεύθυνση» έγραψε, ενώ έκλεισε την επιστολή του παραλλάσσοντας δύο από τις αγαπημένες φράσεις του Τραμπ: «Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτά τα σημαντικά ζητήματα. Προσβλέπουμε με μεγάλη αισιοδοξία στην πιθανότητα να συνεργαστούμε για να κάνουμε ξανά σπουδαίο το Ολυμπιακό Κίνημα, να προωθήσουμε το άθλημα της πυγμαχίας και να υπερασπιστούμε τα δικαιώματα των αθλητών σε ολόκληρο τον κόσμο».
Η αντιπαράθεση με τους Σαουδάραβες
Το 2025, η IBA ανέβασε ακόμη περισσότερο στροφές. Σύμφωνα με πληροφορίες της Telegraph, στην Κωνσταντινούπολη η ομάδα του Κρεμλέφ προσέφερε στον γνωστό Βρετανό πυγμάχο Τάισον Φιούρι αμοιβή 50 εκατ. λιρών προκειμένου να αγωνιστεί σε μία από τις διοργανώσεις της IBA. Ο Φιούρι, ωστόσο, επέλεξε να υπογράψει συμφωνία τριών αγώνων με τον Τούρκι Αλ-Σέιχ, αξιωματούχο της κυβέρνησης της Σαουδικής Αραβίας.
Ο Κρεμλέφ αποτελεί, ουσιαστικά, τον ισχυρότερο promoter του αθλήματος στην Ανατολική Ευρώπη, αποτελώντας άμεση πρόκληση για την επιρροή του Αλ-Σέιχ και των Σαουδαράβων στην πυγμαχία και για τον έλεγχό τους σε ορισμένους από τους σημαντικότερους αγώνες του αθλήματος.
Άνθρωποι από τον χώρο της πυγμαχίας περιγράφουν τον Κρεμλέφ ως «μια χαρισματική προσωπικότητα που εμφανίζεται σε εκδηλώσεις και διοργανώσεις περιστοιχισμένος από μια πολυάριθμη ομάδα συνεργατών, σχεδόν σαν αρχηγός κράτους». Οι ομιλίες του είναι συχνά φορτισμένες συναισθηματικά και δυναμικές, με επαναλαμβανόμενες αναφορές στον τρόπο με τον οποίο η πυγμαχία μπορεί να αλλάξει τις ζωές των νέων ανθρώπων.
«Συχνά δεν έχει ιδιαίτερη έκφραση στο πρόσωπό του, κι όμως αποπνέει μια ευγένεια και μια ταπεινότητα», δήλωσε άνθρωπος του χώρου.
Το περασμένο καλοκαίρι, η IBA λάνσαρε και δικό της πρωτάθλημα πυγμαχίας χωρίς γάντια. Οι πρώτοι αγώνες πραγματοποιήθηκαν στη Μόσχα, όμως ήταν το ντεμπούτο στις ΗΠΑ, στο Μαϊάμι, το φετινό καλοκαίρι που τράβηξε την προσοχή.
Συμπαρουσιαστής της εκδήλωσης ήταν ο Άντριου Τέιτ, ο Βρετανός πρώην kickboxer και αυτοαποκαλούμενος μισογύνης, ο οποίος δεν ανέβηκε ποτέ στη σκηνή, καθώς συνελήφθη έξω από τον χώρο της διοργάνωσης. Ο Τέιτ και ο αδελφός του, Τρίσταν, βρίσκονται αντιμέτωποι με έκδοση στη Βρετανία, όπου αντιμετωπίζουν συνολικά 59 κατηγορίες, μεταξύ των οποίων βιασμό, αδικήματα που συνδέονται με εμπορία ανθρώπων για σεξουαλική εκμετάλλευση και άσεμνες εικόνες παιδιού. Και οι δύο αρνούνται οποιαδήποτε παρανομία.
Γλυκάθηκε με το Παγκόσμιο Κύπελλο και το UFC Freedom στον Λευκό Οίκο
Ωστόσο, δύο άλλες διοργανώσεις του καλοκαιριού φαίνεται ότι ενέπνευσαν περισσότερο τον Κρεμλέφ: το Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA υπό τον Τζάνι Ινφαντίνο και το UFC Freedom 250 του Ντέινα Γουάιτ, που φιλοξενήθηκε σε κήπο του Λευκού Οίκου.
«Ο Κρεμλέφ είδε πώς ο Ντέινα και ο Ινφαντίνο κατάφεραν να πάρουν αυτό που ήθελαν», δήλωσε παράγοντας του αθλητισμού. «Θέλει κι αυτός ένα κομμάτι από αυτή την πίτα».
«Και το να έχεις πρόσβαση στον Ντον Τζούνιορ είναι μια καλή αρχή», πρόσθεσε η ίδια πηγή.
Μάλλον πέρασε τα όρια και το «πληρώνει»
Στην προσπάθειά του, όμως, να αποκτήσει κυρίαρχη θέση στον παγκόσμιο αθλητισμό, ο Κρεμλέφ ίσως να πέρασε τα όρια. Η Ομοσπονδπια της οποίας ηγείται, απέχει πολύ από το να ανακτήσει τον έλεγχο της ολυμπιακής πυγμαχίας, καθώς τι χάσμα με τη ΔΟΕ δεν γεφυρώνεται, και η ζημιά που προκάλεσε το «εξαιρετικά γενναιόδωρο γαμήλιο δώρο» του – όπως το χαρακτήρισαν ο κύριος και η κυρία Τραμπ Τζούνιορ – φαίνεται ότι βαρύνει κυρίως τον ίδιο.
Παρότι στο νησί στις Μπαχάμες βρίσκονταν μόλις περίπου 50 άνθρωποι, ο Κρεμλέφ είχε φτάσει συνοδευόμενος από μεγάλη ομάδα Ρώσων, οι οποίοι απομονώνονταν από τους υπόλοιπους και μιλούσαν μεταξύ τους, σύμφωνα με το ProPublica. Η παρουσία και η συμπεριφορά τους είχε προκαλέσει, μάλιστα, απορίες στους άλλους καλεσμένους.
Και ύστερα τραβήχτηκε μια ομαδική φωτογραφία, όπου το ξυρισμένο κεφάλι του Κρεμλέφ διακρίνεται μισοκρυμμένο στο πίσω μέρος, ενώ στο κέντρο βρίσκονται η Ιβάνκα Τραμπ, ο Τζάρεντ Κούσνερ, η Τίφανι Τραμπ και άλλοι.
«Τι σκεφτόταν;» σχολίασε στην Telegraph πρόσωπο από κύκλους Ρώσων ολιγαρχών. «Είναι ένας μπράβος που κατάφερε να βρεθεί στη σωστή πλευρά του προέδρου και ενθουσιάστηκε υπερβολικά».
Πρώτα ήταν η Μελάνια Τραμπ που πήρε αποστάσεις. Στη συνέχεια, εκπρόσωπος του Έρικ Τραμπ, αδελφού του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, δήλωσε για τον Κρεμλέφ: «Ο Έρικ δεν έχει απολύτως καμία ιδέα ποιος είναι αυτός ο άνθρωπος και δεν έχει ακούσει ποτέ το όνομά του». Και μετά ήρθε το τελειωτικό χτύπημα από τον ίδιο τον Ντόναλντ Τραμπ: «Δεν έχω ιδέα ποιος είναι ο Ούμαρ. Δεν τον έχω ξανακούσει ποτέ».
protothema.gr
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας