Άμυνα
«Μέρος της Μεσογείου το Καστελόριζο, όχι του Αιγαίου»
Ο Αχμέτ Nταβούτογλου στην «Κ»
Αποκαλυπτικός ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών για το Αιγαίο
- Ανοιχτό το ενδεχόμενο προσφυγής στη Χάγη
- Διερεύνηση για επίτευξη συνολικής λύσης στο Αιγαίο
- Τα πιο σημαντικά επιτεύγματα στις οικονομικές σχέσεις Ελλάδος – Τουρκίας
Συνέντευξη στον Αλέξη Παπαχελά
Η προσήλωση της Τουρκίας στη βελτίωση των σχέσεών της με την Ελλάδα παραμένει αταλάντευτη, διαβεβαιώνει ο υπουργός Eξωτερικών της γειτονικής μας χώρας, Αχμέτ Νταβούτογλου, σε αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε στην «Καθημερινή». Ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας δηλώνει αισιόδοξος για την επίτευξη συνολικής λύσης στο Αιγαίο, αφήνοντας εμμέσως ανοιχτό το ενδεχόμενο προσφυγής στη Χάγη. Εξαιρεί όμως από ένα ενδεχόμενο πακέτο για το Αιγαίο το Καστελόριζο, το οποίο, όπως υποστηρίζει, δεν είναι μέρος του Αιγαίου, αλλά της Μεσογείου.
Επιπλέον, υπερασπίζεται το δικαίωμα των τουρκικών πολεμικών πλοίων να πραγματοποιούν «αβλαβείς διελεύσεις» στα ελληνικά χωρικά ύδατα, σε απόσταση αναπνοής από τη στεριά, διαμηνύοντας ότι και τα ελληνικά πολεμικά πλοία είναι ευπρόσδεκτα να κάνουν το ίδιο.
– Η Tουρκία ασκεί εσχάτως πιο σκληρή κριτική στη Γερμανία και τη Γαλλία. Πιστεύετε ότι η Ε.Ε. έχει πλέον αποφασίσει να απορρίψει την Τουρκία και, αν ναι, πώς θα επηρεάσει αυτό την εξωτερική σας πολιτική;
– Οι ενταξιακές μας διαπραγματεύσεις συνεχίζονται με σκοπό να γίνουμε μέλος της Ε.Ε. και στη βάση της αρχής των ομόφωνων αποφάσεων από όλα τα κράτη της Ενωσης, συμπεριλαμβανομένης και της Γερμανίας και της Γαλλίας. Οι δεσμεύσεις που έχουν γίνει από τα κράτη της Ε.Ε. είναι νομικά ισχυρές. Επομένως, δεν μπορούμε να αλλάξουμε τους όρους του παιχνιδιού στη μέση του αγώνα. Τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, στα οποία συναίνεσε η Γερμανία και η Γαλλία αποτελούν νομικές και ηθικές υποχρεώσεις. Η άποψη ότι η Ε.Ε. αποφάσισε να απορρίψει την Τουρκία είναι ανακριβής. Αντιθέτως, η Ε.Ε συνεχώς επιβεβαιώνει την υποστήριξή της για τη συνέχιση της διαδικασίας διεύρυνσης γενικότερα και την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας ειδικότερα. Τα μέλη της Ενωσης γνωρίζουν πολύ καλά την ισχυρή αποφασιστικότητα της κυβέρνησής μας για την επίτευξη του στρατηγικού στόχου της ένταξης στην Ε.Ε. Με την εξαίρεση πολύ λίγων κρατών, τα υπόλοιπα μέλη της Ενωσης υποστηρίζουν την πορεία της Τουρκίας προς την ένταξη. Εντούτοις, παρά τις προσπάθειές μας για περαιτέρω πρόοδο, ο ρυθμός των διαπραγματεύσεων δεν ανταποκρίνεται στις πολυεπίπεδες και πολυδιάστατες σχέσεις μας με την Ε.Ε., λόγω των πολιτικών εμποδίων που προβάλλουν ορισμένα μέλη. Αυτά τα πολιτικά εμπόδια δεν λειτουργούν προς όφελος των συγκεκριμένων κρατών.
Οι συζητήσεις για την ένταξη της Τουρκίας πρέπει λοιπόν να προχωρήσουν με τρόπο εποικοδομητικό και οραματικό. Στον παγκοσμιοποιημένο κόσμο του σήμερα υπάρχει μεγάλη ανάγκη για την ενίσχυση της Ευρώπης. Είμαι πεπεισμένος ότι η Τουρκία έχει τη δυνατότητα και την ικανότητα να βοηθήσει την Ευρώπη να αναλάβει τον ρόλο που θέλει και το βάρος που επιθυμεί στη διεθνή σκηνή και να συνδράμει στην επίτευξη των εσωτερικών και εξωτερικών στόχων της Ε.Ε. Οι σκοποί της εξωτερικής μας πολιτικής βρίσκονται σε πλήρη αρμονία με τους σκοπούς της Ευρώπης.
– Εχουν αυξηθεί τελευταία οι επιχειρηματικές σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας; Εδειξαν κάποιο ιδιαίτερο ενδιαφέρον οι μεγάλοι επιχειρηματίες της Τουρκίας κατά την πρόσφατη επίσκεψη του πρωθυπουργού σας στην Αθήνα;
– Βλέποντας τα στατιστικά στοιχεία, διαπιστώνουμε ότι τα πιο σημαντικά επιτεύγματα του διαλόγου και της συνεργασίας ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία τα τελευταία χρόνια επιτεύχθηκαν στον τομέα των οικονομικών και εμπορικών σχέσεων. Για παράδειγμα, ο όγκος των διμερών εμπορικών μας συναλλαγών το 2000 ήταν μόλις 870 εκατομμύρια δολάρια. Σε μία μόλις δεκαετία τριπλασιάστηκε και έφτασε τα τρία δισεκατομμύρια, σχεδόν, το 2010. Παρομοίως, οι συνολικές απευθείας επενδύσεις της Ελλάδας στην Τουρκία, έφταναν μόλις τα 56 εκατομμύρια δολάρια το 2001. Την τελευταία δεκαετία πολλαπλασιάστηκαν επί 106 φορές, φτάνοντας τα 6,5 δισεκατομμύρια το 2010. Τα στοιχεία αυτά και μόνο δείχνουν πόσο θετικά εκλαμβάνουν οι επιχειρηματικές μας κοινότητες το νέο κλίμα που έχει διαμορφωθεί και πόσο σίγουρες νιώθουν ότι αυτό το κλίμα δεν θα αναστραφεί.
Το Ελληνο-Τουρκικό Εμπορικό Φόρουμ που έλαβε χώρα κατά την επίσκεψη του πρωθυπουργού στην Αθήνα, τον Μάιο του 2010, κατέδειξε τον ενθουσιασμό των Ελλήνων και Τούρκων επιχειρηματιών και την επιθυμία τους να εμβαθύνουν τη συνεργασία σε διαφόρους τομείς. Υστερα από εκείνη την επίσκεψη, επιχειρηματικά φόρα διοργανώθηκαν στην Κωνσταντινούπολη, την Ανδριανούπολη, τη Θεσσαλονίκη και την Κομοτηνή. Εξάλλου, η 12η Συνάντηση της Ελληνοτουρκικής Ομάδας Εργασίας για την Επιχειρηματική και Οικονομική Συνεργασία φιλοξενήθηκε στην Αγκυρα το περασμένο φθινόπωρο. Είμαστε έτοιμοι να αναπτύξουμε ακόμη περισσότερο τη συνεργασία μας, σε κάθε κλάδο. Θα θέλαμε να δούμε περισσότερες τουρκικές επενδύσεις στην Ελλάδα, αφού το επίπεδό τους απέχει ακόμη πολύ από το να χαρακτηριστεί ικανοποιητικό. Οι διμερείς οικονομικές και επιχειρηματικές σχέσεις μπορούν να αναπτυχθούν μόνο αμοιβαία. Αν δοθούν τα απαραίτητα κίνητρα από τις ελληνικές αρχές, σίγουρα θα αυξηθούν και οι τουρκικές επενδύσεις.
– Βρίσκονται η Ελλάδα και η Τουρκία κοντά σε μια συνολική συμφωνία για τις διαφορές τους στο Αιγαίο;
– Η Τουρκία είναι αποφασισμένη να διερευνήσει κάθε πιθανή οδό για την επίτευξη μιας συνολικής και βιώσιμης λύσης σε όλα τα θέματα που αφορούν το Αιγαίο, το οποίο πρέπει να γίνει μια θάλασσα φιλίας και συνεργασίας μεταξύ των δύο κρατών. Η διευθέτηση είναι απαραίτητη για την περαιτέρω βελτίωση των διμερών μας σχέσεων. Ωστόσο, μια διευθέτηση θα είναι λειτουργική μόνο αν είναι αμοιβαία αποδεκτή και έχει ως βάση έναν κοινό παρονομαστή, δηλαδή τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και νόμιμων συμφερόντων των δύο κρατών. Γι’ αυτό και οι διερευνητικές επαφές μεταξύ των δύο χωρών διεξάγονται με πολύ προσεκτικό τρόπο. Δεν είναι μυστικό ότι οι επαφές αυτές είχαν χάσει τη δυναμική τους για χρόνια. Εντούτοις, χάρη στους δύο πρωθυπουργούς μας, τους έχουμε δώσει νέα πνοή από τον περασμένο Μάιο, με σκοπό την επίτευξη απτών αποτελεσμάτων.
Είμαι επομένως αισιόδοξος ότι οι αναγεννημένες διερευνητικές επαφές προοδεύουν με κατεύθυνση τον κοινό μας στόχο και θα μας οδηγήσουν κάποια στιγμή σε συμφωνία για την επίλυση με ειρηνικά μέσα όλων των υφιστάμενων ζητημάτων στο Αιγαίο. Θα πρέπει εδώ να προσθέσω ότι δεν αποκλείω τα όποια μέσα για τη διευθέτηση των προβλημάτων να βασίζονται στην οικειοθελή αποδοχή τους από τα δύο κράτη.
Το όραμά μας στον κόσμο– Ορισμένοι εμπειρογνώμονες που διάβασαν το βιβλίο σας για το δόγμα της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, πιστεύουν ότι είναι προϊόν της δικής σας αντίληψης περί προβολής ισχύος. Οντως έτσι έχουν τα πράγματα;
— Το «στρατηγικό βάθος» είναι αναλυτικό σύγγραμμα, που περιγράφει και επαναξιολογεί τη στρατηγική θέση της Τουρκίας απέναντι σ’ ένα δυναμικό διεθνές πλαίσιο. Σκοπός του βιβλίου είναι να διαγράψει μια εναλλακτική και πιο ρεαλιστική, θα έλεγα, προοπτική για την Τουρκία, με τη διαμόρφωση ενός πλαισίου στρατηγικής ανάλυσης, σε μια εποχή κατά την οποία και η Τουρκία και το διεθνές σύστημα διέρχονται περίοδο έντονων μεταβολών. Στόχος είναι να προσελκύσει την προσοχή στον συσχετισμό και την αλληλεπίδραση ανάμεσα στη θεωρητική διάσταση και τα πεδία των πρακτικών εφαρμογών του στρατηγικού χώρου όπου βρίσκεται η Τουρκία.
Επιπλέον το «στρατηγικό βάθος» είναι μια προσπάθεια να δούμε την ιστορία και τη γεωγραφία μας με καινούριο μάτι, με την πρόθεση να αντιληφθούμε τις πραγματικές της δυνατότητες και να υποδείξουμε ποια θα μπορούσε να είναι στο παρελθόν και ποια μπορεί να είναι ακόμη η φυσική της πορεία. Πρόκειται για μια προσπάθεια να παρουσιαστεί το στρατηγικό όραμα και ο ρόλος που πρέπει να επιδιώξει η Τουρκία, κηρύσσοντας μια νέα προσέγγιση που ονομάζεται «στρατηγικό βάθος», με γνώμονα την ενσωμάτωση περιοχών γειτονικών με την Τουρκία, εφόσον όλοι οι λαοί που ζουν στην ευρεία αυτή περιοχή έχουν κοινά πεπρωμένα, βασισμένα στη μακρά κοινή τους ιστορία.
Ετσι, το βιβλίο μου είναι μια έκκληση για τη διαμόρφωση μιας νέας στρατηγικής αντίληψης. Ο ρόλος που θα διαδραματίσει η Τουρκία για την επίτευξη του στόχου αυτού προβλέπεται σημαντικός και συνίσταται στη βελτίωση της ασφάλειας για όλους, στην ενδυνάμωση του πολιτικού διαλόγου, στην αύξηση της οικονομικής αλληλεξάρτησης, καθώς και στην πολιτισμική αρμονία και τον αμοιβαίο σεβασμό. Αυτό ακριβώς κάνουμε εμείς τα τελευταία οκτώ χρόνια με ερείσματα την ταχεία ανάπτυξη της οικονομίας μας, τον κοινωνικό δυναμισμό μας, τη βελτίωση και την καθιέρωση ενός συνόλου αξιών.
Αν έρθει ένα ελληνικό πολεμικό– Πολλά έχουν γραφτεί στον Τύπο για ενδεχόμενα κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Συμμερίζεστε αυτές τις εκτιμήσεις; Εχετε ως στόχο τις κοινές ελληνοτουρκικές έρευνες και την από κοινού εκμετάλλευση αυτών των κοιτασμάτων;
– Η Ελλάδα και η Τουρκία συνεργάζονται ήδη πολύ στενά στον τομέα της ενέργειας. Θα θέλαμε να ενισχύσουμε περαιτέρω και να εμβαθύνουμε αυτήν την ενεργειακή συνεργασία. Η κατασκευή του ελληνοτουρκικού μέρους του διασυνδετηρίου αγωγού Τουρκίας – Ελλάδας – Ιταλίας (ITGI) πρόσθεσε νέα διάσταση στη συνεργασία μας. Και η ολοκλήρωση του κομματιού Ελλάδας – Ιταλίας μέχρι το 2015, όπως έχει προγραμματιστεί, έχει πολύ μεγάλη σημασία. Οσο για την κοινή εκμετάλλευση ενεργειακών κοιτασμάτων στο Αιγαίο, θα ήμασταν διατεθειμένοι να συζητήσουμε το θέμα με την Ελλάδα, υπό την προϋπόθεση ότι και οι δύο χώρες συμφωνούν στους πολιτικούς και νομικούς όρους αυτής της συνεργασίας.
– Αντιτίθεται πράγματι η Τουρκία στη συμπερίληψη του Καστελόριζου σ’ ένα ενδεχόμενο συνολικό πακέτο συμφωνίας και γιατί;
– Οι διερευνητικές επαφές έχουν ρητό στόχο να εξετάσουν όλα τα θέματα που αφορούν τις διαφωνίες μας στο Αιγαίο. Επομένως, είμαστε επικεντρωμένοι κατά προτεραιότητα στο θέμα του Αιγαίου. Ωστόσο, το Καστελόριζο βρίσκεται στη Μεσόγειο. Σε ό, τι αφορά το νησί του Καστελόριζου, η Τουρκία έχει βάσιμες νομικές και πολιτικές θέσεις, σε συμφωνία με το διεθνές δίκαιο και τη νομολογία των διεθνών δικαστηρίων, συμπεριλαμβανομένης και της Χάγης. Και γνωρίζουμε ότι η Ελλάδα και η Τουρκία διαφωνούν σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο. Ασχετα, όμως, με τη γεωγραφική συνάφεια ή άλλα θέματα, εμείς θέλουμε να λύσουμε όλες τις διαφορές μας με την Ελλάδα το συντομότερο δυνατό.
– Τα τελευταία χρόνια, τουρκικά πολεμικά πλοία συχνά πλέουν πολύ κοντά στην ελληνική ενδοχώρα. Ποιος είναι ο σκοπός αυτών των κινήσεων; Θα συνεχιστούν, παρότι αυξάνουν την ένταση στο κλίμα που επικρατεί και τον θυμό της ελληνικής κοινής γνώμης;
– Δεν πρόκειται για κάτι καινούργιο από τουρκικής πλευράς. Είναι απογοητευτικό για εμάς ότι τα μίντια και ορισμένοι κύκλοι προσπαθούν να προσδώσουν διαφορετικό νόημα σε αυτές τις διελεύσεις. Μου είναι δύσκολο να τους καταλάβω. Δίνουν την εντύπωση ότι η Ελλάδα σταδιακά υιοθετεί τη θέση της πλήρους αποκοπής της Τουρκίας από το Αιγαίο. Δεν νομίζω ότι αυτή είναι η πραγματική πρόθεση της Ελλάδας. Πολεμικά και εμπορικά πλοία της Τουρκίας, όπως και κάθε άλλης χώρας, έχουν την ελευθερία να κινούνται στο Αιγαίο. Αυτή η ελευθερία ισχύει τόσο για την ανοιχτή θάλασσα, όσο και για τα χωρικά ύδατα. Σε ό, τι αφορά τα χωρικά ύδατα, η αρχή της «αβλαβούς διέλευσης» στο διεθνές δίκαιο είναι σαφής και δεν αφήνει χώρο για εθνικές ερμηνείες. Πρέπει επίσης να προσθέσω ότι αυτές οι διελεύσεις δεν συνιστούν απειλή για την Ελλάδα ή για οποιαδήποτε άλλη χώρα. Κατ’ αναλογία, αν ένα ελληνικό πολεμικό πλοίο πραγματοποιήσει αβλαβή διέλευση από τα τουρκικά χωρικά ύδατα, ακόμη και αν περάσει πολύ κοντά από την τουρκική ενδοχώρα, δεν θα αντιδράσουμε καθόλου. Τουναντίον, θα το καλωσορίσουμε σε κάποιο από τα λιμάνια μας και θα προσφέρουμε και μία κούπα καφέ στο πλήρωμά του.
Δεν αποτελούμε απειλή…– Το ίδιο ερώτημα με τα πολεμικά πλοία αφορά και τις πτήσεις τουρκικών μαχητικών πάνω από ελληνικά νησιά.
– Το κεντρικό νόημα αυτού που μόλις ανέφερα για την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στο Αιγαίο ισχύει και για την ελευθερία των πτήσεων. Κατά την ίδια λογική, τα στρατιωτικά αεροσκάφη της Τουρκίας και οιασδήποτε άλλης χώρας θα έπρεπε να έχουν το δικαίωμα της ελευθερίας των πτήσεων στον διεθνή εναέριο χώρο πάνω από ανοιχτές θάλασσες, συμφώνως και προς το διεθνές δίκαιο. Ομως, εάν ο διεθνής εναέριος χώρος, στο Αιγαίο, στη Μεσόγειο ή και αλλού, αντιμετωπίζεται ως εθνικός εναέριος χώρος ή εδαφική κυριαρχία, αυτό είναι εντελώς εσφαλμένο από κάθε έννοια και θα δημιουργήσει προβλήματα, όπως αυτά που έχουμε στο Αιγαίο. Πρέπει να υπερβούμε αυτήν την εσφαλμένη αντίληψη της ελληνικής κοινής γνώμης και η οποία αποτελεί τροχοπέδη για τη διευθέτηση των ζητημάτων του εναέριου χώρου. Υπό την έννοια αυτή, η απάντηση στο ερώτημά σας είναι άμεσα συνδεδεμένη με τα σημαντικότερα ζητήματα εναερίου χώρου στο Αιγαίο, όπως η πρακτική της διαφοροποίησης των ορίων των εθνικών εναέριων χώρων, η αντίληψη περί της ευθύνης επίβλεψης του FIR και ώς ένα βαθμό ο καθορισμός των θαλασσίων συνόρων στο Αιγαίο. Είμαι πεπεισμένος ότι όταν θα βρούμε μια συνολική λύση για όλα τα θέματα του Αιγαίου, αυτά τα επιμέρους ζητήματα δεν θα έχουν πλέον νόημα, περιλαμβανομένων και των στρατιωτικών πτήσεων των δύο χωρών στο Αιγαίο.
– Μολονότι οι δύο χώρες έχουν έλθει πιο κοντά, δεν απολαμβάνουν το μέρισμα της ειρήνης στο Αιγαίο. Οι ελληνικές αρχές πιστεύουν ότι αυτό οφείλεται στην αύξηση των δραστηριοτήτων της Τουρκίας. Πιστεύετε ότι τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης θα μπορούσαν να μας οδηγήσουν στο μέρισμα της ειρήνης;
– Πιστεύω ότι τόσο η Ελλάδα, όσο και η Τουρκία πρέπει να απολαύσουν τα οφέλη του μερίσματος ειρήνης στις μεταξύ τους σχέσεις και δεν βλέπω λόγο γιατί να μην το καταφέρουμε. Κάτι τέτοιο απαιτεί πρώτα απ’ όλα αλλαγή στην εσφαλμένη εντύπωση ότι η Τουρκία αποτελεί απειλή για την Ελλάδα και φυσικά τη διευθέτηση όλων των διμερών διαφορών στο Αιγαίο. Οσο εκκρεμεί η διευθέτηση, όμως, νομίζω ότι θα μας ωφελήσει πολύ να αναπτύξουμε ακόμη περισσότερο τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο κρατών, μέσω εποικοδομητικών και συγκεκριμένων ιδεών. Αυτό δεν θα συνέβαλε μόνο στην αποτροπή ενδεχόμενων εστιών έντασης, αλλά θα δημιουργούσε και μια ευνοϊκή ατμόσφαιρα για την επίλυση όλων των θεμάτων στο Αιγαίο. Σε αυτό το πλαίσιο, είμαστε έτοιμοι να δουλέψουμε μαζί με την Ελλάδα πάνω σε τέτοιες ιδέες και συγκεκριμένα σε ό, τι αφορά τον τρόπο πραγματοποίησης στρατιωτικών δραστηριοτήτων και την ασφάλεια των πτήσεων στο Αιγαίο, χωρίς να θίγονται οι πολιτικές και νομικές μας θέσεις.
– Εσχάτως έχει δημιουργηθεί ένταση στις σχέσεις μεταξύ της Αγκυρας και της τουρκοκυπριακής κοινότητας. Θα επηρεάσει αυτό τις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού;
– Στις πορείες διαμαρτυρίας της 28ης Ιανουαρίου στη Βόρεια Κύπρο, ορισμένες περιθωριακές ομάδες εκμεταλλεύθηκαν την ειρηνική ατμόσφαιρα και ύψωσαν ορισμένα προκλητικά πανό που προκάλεσαν αγανάκτηση τόσο στη Βόρεια Κύπρο, όσο και στην Τουρκία. Η πλειοψηφία των Τουρκοκυπρίων ενοχλήθηκε σφόδρα από αυτές τις πράξεις και αντέδρασε. Επομένως, η πρόσφατη διαδήλωση δεν δείχνει με κανέναν τρόπο ότι υπάρχει ένταση στις σχέσεις μεταξύ της Τουρκίας και της ΤΔΒΚ.
Kαθημερινή
Απάντηση του υπουργείου Εξωτερικών σε δηλώσεις Νταβούτογλου για το Καστελόριζο
«Για την Ελλάδα, στόχος των διερευνητικών επαφών είναι η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας μεταξύ των δύο χωρών σε όλο το εύρος της, από τη Θράκη μέχρι το Καστελόριζο» τόνισε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Γρηγόρης Δελαβέκουρας, με αφορμή δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Αχμέτ Νταβούτογλου με τις οποίες εξαιρεί από μία ενδεχόμενη συνολική συμφωνία για το Αιγαίο το Καστελόριζο, το οποίο, όπως υποστηρίζει, δεν είναι μέρος του Αιγαίου αλλά της Μεσογείου.
«Οι διερευνητικές επαφές έχουν ρητό στόχο να εξετάσουν όλα τα θέματα που αφορούν τις διαφωνίες μας στο Αιγαίο. Επομένως, είμαστε επικεντρωμένοι κατά προτεραιότητα στο θέμα του Αιγαίου. Ωστόσο, το Καστελόριζο βρίσκεται στη Μεσόγειο» δηλώνει ο κ. Νταβούτογλου στην Καθημερινή της Κυριακής, δύο ημέρες πριν από την άφιξή του στην Αθήνα για τριήμερη επίσκεψη.
Επιπλέον, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας υπερασπίζεται το δικαίωμα των τουρκικών πολεμικών πλοίων, να πραγματοποιούν «αβλαβείς διελεύσεις» στα ελληνικά χωρικά ύδατα, σε απόσταση αναπνοής από τη στεριά. «Κατ΄αναλογία, αν ένα ελληνικό πολεμικό πλοίο πραγματοποιήσει αβλαβή διέλευση από τα τουρκικά χωρικά ύδατα, ακόμη και αν περάσει πολύ κοντά από την τουρκική ενδοχώρα, δεν θα αντιδράσουμε καθόλου. Τουναντίον, θα το καλωσορίσουμε σε κάποιο από τα λιμάνια μας και θα προσφέρουμε μία κούπα καφέ στο πλήρωμα του» προσθέτει χαρακτηριστικά.
Newsroom ΔΟΛ
GEOPOLITICO
Η Ινδία ανοίγει αμυντική αγορά στην Κεντρική Ασία: Τατζικιστάν και Τουρκμενιστάν επιλέγουν Akash
Νέους πελάτες στην Κεντρική Ασία αποκτά η ινδική αμυντική βιομηχανία, με το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν να προστίθενται στους αγοραστές του αντιαεροπορικού συστήματος Akash. Η εξέλιξη ενισχύει την εξαγωγική παρουσία του Νέου Δελχί σε μια περιοχή όπου κυριαρχεί ακόμη ο σοβιετικός και ρωσικός εξοπλισμός.
Την εξαγωγή των συστημάτων στις δύο χώρες επιβεβαίωσε ο γραμματέας Άμυνας της Ινδίας, Ρατζές Κουμάρ Σινγκ, σε δηλώσεις του στο πρακτορείο Asian News International στις αρχές Οκτωβρίου, σύμφωνα με δημοσίευμα της Catherine Putz στο The Diplomat, στις 13 Οκτωβρίου 2026.
Ο Ινδός αξιωματούχος παρουσίασε το εγχώριας σχεδίασης και παραγωγής κινητό αντιαεροπορικό σύστημα μέσου βεληνεκούς ως παράδειγμα της προόδου της αμυντικής βιομηχανίας της χώρας.
Όπως ανέφερε, πρώτη πελάτισσα ήταν η Αρμενία, η οποία απέκτησε πολλαπλές πυροβολαρχίες. Ακολούθησαν οι εξαγωγές προς το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η παραγωγή έχει σταθεροποιηθεί, υπάρχουν επιπλέον παραγγελίες για τις ινδικές Ένοπλες Δυνάμεις και αναμένονται νέοι πελάτες από άλλες περιοχές του κόσμου.
Επιβεβαίωση από την Ινδία, χωρίς λεπτομέρειες για τις συμφωνίες
Οι δηλώσεις Σινγκ επιβεβαιώνουν προηγούμενο δημοσίευμα του ινδικού επιχειρηματικού περιοδικού BW Businessworld, τον Ιούλιο, το οποίο επικαλούνταν επίσημα στοιχεία και περιλάμβανε τις δύο χώρες στους εξαγωγικούς προορισμούς του Akash.
Σύμφωνα με το ANI, την προσθήκη τους στον κατάλογο των αγοραστών επιβεβαίωσαν τόσο ο Οργανισμός Αμυντικής Έρευνας και Ανάπτυξης της Ινδίας, DRDO, όσο και το ινδικό υπουργείο Άμυνας.
Ωστόσο, ούτε το Τατζικιστάν ούτε το Τουρκμενιστάν έχουν τοποθετηθεί δημοσίως, σύμφωνα με το δημοσίευμα. Δεν έχουν γνωστοποιηθεί ο αριθμός των συστημάτων, η αξία των συμφωνιών και τα χρονοδιαγράμματα παραδόσεων. Συνεπώς, η ινδική επιβεβαίωση δεν αρκεί για να προσδιοριστεί σε ποιο στάδιο βρίσκεται η παραλαβή και η επιχειρησιακή ένταξή τους.
Περισσότεροι προμηθευτές στην Κεντρική Ασία
Η επιλογή ινδικών συστημάτων εντάσσεται στη σταδιακή διαφοροποίηση των προμηθευτών των κρατών της Κεντρικής Ασίας. Παρότι μεγάλο μέρος του εξοπλισμού τους παραμένει σοβιετικής ή ρωσικής προέλευσης, στις ένοπλες δυνάμεις της περιοχής προστίθενται κινεζικά, τουρκικά, ινδικά και δυτικά μέσα.
Το The Diplomat, επικαλούμενο σχετικό ρεπορτάζ του RFE/RL, αναφέρει ότι το Τουρκμενιστάν παρουσίασε στην παρέλαση της ανεξαρτησίας του, στις 27 Σεπτεμβρίου, το κινεζικό σύστημα αεράμυνας FK-2000. Παρουσιάστηκαν επίσης βραζιλιάνικα αεροσκάφη A-29 Super Tucano και ιταλικά εκπαιδευτικά Leonardo M-346.
Το Τατζικιστάν έχει εμφανίσει κινεζικά συστήματα αεράμυνας HQ-17AE και τεθωρακισμένα οχήματα κινεζικής κατασκευής, ενώ το Κιργιστάν έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια διάφορους τύπους τουρκικών στρατιωτικών drones.
Η εικόνα δείχνει ότι οι κυβερνήσεις της περιοχής αναζητούν περισσότερες επιλογές για την κάλυψη των αμυντικών αναγκών τους. Αυτό δεν σημαίνει άμεση ανατροπή της θέσης της Ρωσίας, αλλά διεύρυνση των διαθέσιμων συνεργασιών.
Το προηγούμενο της Αρμενίας
Η Αρμενία αποτελεί το προηγούμενο εξαγωγικό παράδειγμα για το Akash. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η πρώτη πυροβολαρχία παραδόθηκε τον Νοέμβριο του 2024 και περιλάμβανε τέσσερις εκτοξευτές και ένα ραντάρ Rajendra. Δεύτερη παράδοση φέρεται να πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2025.
Τα στοιχεία αυτά προσφέρουν μια εικόνα της εξαγωγικής πορείας του συστήματος, χωρίς να επιτρέπουν συμπεράσματα για το μέγεθος ή τη σύνθεση των παραγγελιών του Τατζικιστάν και του Τουρκμενιστάν.
Η παλαιότερη σχέση με το Τατζικιστάν
Η αμυντική παρουσία της Ινδίας στο Τατζικιστάν έχει βαθύτερες ρίζες. Το The Diplomat επικαλείται έκθεση της Oxus Society, σύμφωνα με την οποία η συνεργασία αναπτύχθηκε από τη δεκαετία του 1990 και τις αρχές του 2000, με σημαντικό σταθμό την ανακαίνιση της αεροπορικής βάσης Αϊνί.
Τα σχέδια για εγκατάσταση ινδικών στρατιωτικών μέσων στη βάση δεν προχώρησαν, καθώς η Ντουσάνμπε στράφηκε στη Μόσχα και συμφώνησε να επιτρέψει τη χρήση της από ρωσικές δυνάμεις. Η Ινδία είχε επίσης πρόσβαση στην αεροπορική βάση Φαρχόρ, κοντά στα σύνορα με το Αφγανιστάν, χωρίς μόνιμη παρουσία.
Κατά το δημοσίευμα, πριν από τις συμφωνίες για το Akash δεν είχαν καταγραφεί ινδικές πωλήσεις αμυντικού εξοπλισμού στις δύο χώρες.
Η νέα εξαγωγική εξέλιξη προσφέρει στο Νέο Δελχί ένα επιπλέον έρεισμα στην Κεντρική Ασία. Για τους αγοραστές, όμως, η διεύρυνση των προμηθευτών συνοδεύεται από την πρόκληση της διαλειτουργικότητας: διαφορετικά συστήματα πρέπει να μπορούν να συνεργάζονται αποτελεσματικά μέσα στην ίδια αμυντική δομή.
GEOPOLITICO
Δένδιας–Πιστόριους στην Κρήτη: Αμυντική συνεργασία και SPARTAN ARROW στο επίκεντρο
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.
Συνάντηση με τον Γερμανό υπουργό Άμυνας Μπόρις Πιστόριους πραγματοποιεί σήμερα, Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, στο Πεδίο Βολής Κρήτης ο Νίκος Δένδιας, με αντικείμενο την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τη διμερή αμυντική συνεργασία.
Σύμφωνα με την προαναγγελία του ΥΠΕΘΑ, οι συνομιλίες θα επικεντρωθούν στις προκλήσεις άμυνας και ασφάλειας που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, στη συνεργασία Ελλάδας–Γερμανίας στους τομείς της αμυντικής βιομηχανίας και της τεχνολογίας και στην ανάπτυξη ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων.
Η συνάντηση θα συνδυαστεί με παρακολούθηση βολών στο πλαίσιο της άσκησης αεράμυνας «SPARTAN ARROW – 26».
Οι δύο υπουργοί αναμένεται να παρακολουθήσουν βολές των συστημάτων PATRIOT και LEFLASYS-OZELOT, καθώς και βολή πιστοποίησης του νέου συστήματος IRIS-T SLM. Η άσκηση διοργανώνεται κάθε χρόνο από τις γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις στο NATO Missile Firing Installation, το Πεδίο Βολής Κρήτης.
Οι κοινές δηλώσεις στον Τύπο έχουν προγραμματιστεί περίπου στις 14:40.
Η ατζέντα συνδέει τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή άμυνα με την πρακτική συνεργασία στη βιομηχανία, στην τεχνολογία και στην εκπαίδευση. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.
GEOPOLITICO
«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο
Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.
Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.
Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.
Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.
Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων
Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.
Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.
Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.
Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.
Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».
Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.
Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.
Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία
Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.
Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.
Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.
Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων
Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.
Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.
Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.
Στα εγκαίνια της Διακλαδικής Σχολής Μη Επανδρωμένων, αλλά και των Αυτονόμων Συστημάτων Θάλασσας. Ένα περαιτέρω βήμα, που δημιουργεί τεράστιες δυνατότητες για το Πολεμικό Ναυτικό μας στο Αρχιπέλαγος, με τα Αυτόνομα Συστήματα τα οποία μπορούν να προσφέρουν απεριόριστες δυνατότητες στην επιτήρηση και αναγνώριση, στην προστασία των λιμένων, στον ναρκοπόλεμο και στην ασφάλεια των υποδομών.
Αυτό το νέο Πολεμικό Ναυτικό με τις σύγχρονες πλατφόρμες, θα μπορεί να προστατεύει όχι μόνο την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά και τα ενεργειακά και επικοινωνιακά δίκτυα στον βυθό, τα οποία είναι επίσης απαραίτητα για την ασφάλεια της Πατρίδας.
(από τον χαιρετισμό μου στην τελετή των εγκαινίων του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων στο Κέντρο Εκπαίδευσης ΠΑΛΑΣΚΑΣ του ΠΝ)
#HellenicNavy
— Nikos Dendias (@NikosDendias) October 13, 2026
Το αίτημα για τα Corsair
Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.
Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.
Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.
Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή
Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας