Γενικά θέματα
Σοκ για τη στρατιωτική βιομηχανία της Ρωσίας
| Στον πόλεμο της Γεωργίας μπορεί να επικράτησε ο ρωσικός στρατός, αλλά ταυτόχρονα απέδειξε τις αδυναμίες των οπλικών συστημάτων του κάποτε ισχυρού Κόκκινου Στρατού. |
Εχει περάσει πλέον ο καιρός που ο στρατός βρισκόταν στην καρδιά του βιομηχανικού συστήματος της Ρωσίας. Καθώς έχει παραμεληθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, δεν μπορεί, πλέον, παρά να αρκεστεί σε γηρασμένες τεχνολογίες, τη στιγμή που νέοι παραγωγοί οπλικών συστημάτων ανταγωνίζονται τις ρωσικές εξαγωγές. Γι’ αυτόν τον λόγο, ο πρόεδρος, Ντιμίτρι Μεντβέντεφ έχει δρομολογήσει ένα ευρύτατο εκσυγχρονιστικό σχέδιο.
Η νίκη που κατήγαγε στον πόλεμο αστραπή ενάντια στη Γεωργία, τον Αύγουστο του 2008, δεν εμπόδισε τη Μόσχα να προχωρήσει, ήδη από τον Οκτώβριο της ίδιας χρονιάς, στην πλήρη αναδιοργάνωση του στρατού της. Ο ειδικός σε στρατιωτικά ζητήματα Αλεξάντρ Γκολτς θεωρεί ότι «οι ρώσοι ιθύνοντες φάνηκαν ιδιαίτερα συνετοί, καθώς είναι σπάνιο να επιχειρεί μια κυβέρνηση μεταρρυθμίσεις σε αυτόν τον τομέα αμέσως μόλις κερδίσει έναν πόλεμο. Ομως, στη συγκεκριμένη περίπτωση, παρά τη δεκαετία παχιών αγελάδων, κατά τη διάρκεια της οποίας οι στρατιωτικές διοικήσεις είχαν εξασφαλίσει σημαντικότατους οικονομικούς πόρους, η κρίση του 2008 απέδειξε ότι η Ρωσία διέθετε έναν γηρασμένο στρατό, ανίκανο να χειριστεί σύγχρονα όπλα. Αυτή ακριβώς η διαπίστωση οδήγησε τον υπουργό Αμυνας, Ανατόλι Σερντιούκοφ, στην εξαγγελία της πλέον ριζοσπαστικής μεταρρύθμισης που επιχειρήθηκε τα τελευταία εκατόν πενήντα χρόνια μετά τον Κριμαϊκό Πόλεμο (1853-1856).
Ηδη, κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’90, οι δύο πόλεμοι της Τσετσενίας είχαν αποκαλύψει πόσο ευάλωτος ήταν ο ρωσικός στρατός. Η σύγκρουση με τη Γεωργία -παρά την επιτυχή της έκβαση, η οποία είχε αρχίσει να γίνεται προφανής μέσα σε διάστημα μόνο 48 ωρών από την έναρξη των εχθροπραξιών, αλλά και με τη σύναψη εκεχειρίας με βάση τους όρους της Μόσχας μετά από πέντε ημέρες μαχών μόνο- επιτάχυνε αυτήν τη διαπίστωση, στους κόλπους τόσο των επιτελείων όσο και των πολιτικών ελίτ. Το επεισόδιο της Γεωργίας ήταν ενδεικτικό του πόσο ξεπερασμένος ήταν ο τρόπος διοίκησης και ελέγχου του στρατού και πόσο απηρχαιωμένα ήταν τα συστήματα αναγνώρισης και διαβιβάσεων.
ΟΙ ΑΝΤΙΠΑΛΟΙ
Η Γεωργία δεν διέθετε καταδιωκτικά αεροσκάφη κι όμως η Ρωσία αναγνώρισε ότι έχασε τέσσερα αεροσκάφη (τρία μαχητικά αεροσκάφη Soukhoi Su 25 και ένα βομβαρδιστικό με μεγάλη ακτίνα δράσης Tupolev Tu 22, που χρησιμοποιούνταν σε αποστολές αναγνώρισης), τα οποία καταρρίφθηκαν από γεωργιανούς πυραύλους εδάφους-αέρος. Από την πλευρά της, βέβαια, η Τιφλίδα εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι κατέρριψε 21 αεροσκάφη(1). Αν και η ρωσική υπεροπλία και αριθμητική υπεροχή ήταν αναμφισβήτητη, ο γεωργιανός στρατός, ο οποίος διαθέτει άρματα μάχης Τ-72 εκσυγχρονισμένα και ανακατασκευασμένα στη Δημοκρατία της Τσεχίας, μη επανδρωμένα αεροσκάφη ισραηλινής κατασκευής και σύγχρονα συστήματα διαβιβάσεων, απέδειξε ότι διέθετε την τεχνολογική υπεροχή.
Η δρομολόγηση της μεταρρύθμισης και η δημοσιονομική προσπάθεια που καταβάλλεται για τον εκσυγχρονισμό του εξοπλισμού των ενόπλων δυνάμεων είναι αποτέλεσμα του σοκ που βίωσε η Μόσχα κατά τη διάρκεια της εμπλοκής της στη Γεωργία(2). Τον Δεκέμβριο του 2010, ο πρόεδρος, Ντιμίτρι Μεντβέντεφ, ανήγγειλε ότι, μέχρι το 2020, σύμφωνα με το σχέδιο για τον εκσυγχρονισμό των ενόπλων δυνάμεων που αποφασίστηκε εκείνη τη χρονιά, θα διατεθεί γι’ αυτόν τον σκοπό ποσό 22 τρισεκατομμυρίων ρουβλιών (540 δισ. ευρώ). Με λίγα λόγια, θα διατίθεται κάθε χρόνο ένα ποσό το οποίο αντιστοιχεί στο 2,8% του ΑΕΠ. Παρόμοιο επίπεδο δημόσιων επενδύσεων είναι πρωτοφανές για την περίοδο που ακολούθησε το τέλος του Ψυχρού Πολέμου(3).
Επί δεκαπέντε χρόνια, ο ρωσικός στρατός δεν παρέλαβε νέα οπλικά συστήματα. Για παράδειγμα, η αεροπορία δεν παρέλαβε μέχρι το 2003 ούτε ένα αεροσκάφος, ενώ στη συνέχεια απέκτησε μερικά αεροπλάνα μονάχα. Ο ίδιος ο Μεντβέντεφ συμφωνεί ότι μονάχα το 15% του οπλοστασίου μπορεί να χαρακτηριστεί «κορυφαίας τεχνολογίας(4)». Ο στόχος των πρόσφατων μέτρων είναι να επιτρέψουν στις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις να καλύψουν την υστέρησή τους, ανανεώνοντας μέχρι το 2015 το 30% του εξοπλισμού τους και αποκτώντας οπλικά συστήματα τα οποία να ανταποκρίνονται στα σημερινά κριτήρια για τα σύγχρονα όπλα.
ΚΟΝΔΥΛΙΑ
Ωστόσο, δεν είναι βέβαιο ότι η κυβέρνηση θα κατορθώσει να επιτύχει τους στόχους της. Επί Σοβιετικής Ενωσης, η άμυνα της χώρας βρισκόταν στην καρδιά της οικονομίας. Αν και είναι ιδιαίτερα δύσκολο να υπάρξουν ακριβείς εκτιμήσεις, μπορούμε να θεωρήσουμε ότι οι στρατιωτικές δαπάνες απορροφούσαν εκείνη την εποχή ποσοστό του ΑΕΠ της χώρας το οποίο -ανάλογα με την περίοδο- κυμαινόταν μεταξύ του 20% και του… 40%(5). Μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ, η συνέχιση ή η διακοπή καθενός προγράμματος παραγωγής οπλικών συστημάτων εξαρτιόταν από τους ξένους πελάτες της βιομηχανίας όπλων, καθώς η επιβίωση της πολεμικής βιομηχανίας στηριζόταν αποκλειστικά στις εξαγωγές. Η μετακομμουνιστική Ρωσία δεν κατόρθωσε ούτε να αναπτύξει, ούτε και να παραγάγει νέα οπλικά συστήματα.
Με δύο εξαιρέσεις, ολόκληρος ο στρατιωτικός εξοπλισμός αναπτύχθηκε και παρήχθη την εποχή του κομμουνιστικού καθεστώτος. Η πρώτη εξαίρεση αφορά το μαχητικό πέμπτης γενιάς Sukhoi Τ-50, το οποίο σχεδιάστηκε για να αποτελεί τον ανταγωνιστή των F-22 Raptor της Lockheed Martin, με τα οποία έχει ήδη εφοδιαστεί ο αμερικανικός στρατός και θεωρούνται έως τώρα ασυναγώνιστα. Οι πρώτες δοκιμές του πρωτότυπου του Sukhoi Τ-50 άρχισαν στις αρχές του 2010 και ήδη η ινδική και η βιετναμέζικη αεροπορία εκδήλωσαν το ενδιαφέρον τους γι’ αυτό το αεροσκάφος, έστω κι αν οι ειδικοί θεωρούν ότι, με βάση τον κινητήρα του και τα πτητικά χαρακτηριστικά του, πρέπει να θεωρείται προηγμένο αεροσκάφος μάλλον τέταρτης γενιάς παρά πέμπτης. Το άλλο επίτευγμα της ρωσικής υψηλής τεχνολογίας, ο διηπειρωτικός βαλλιστικός πύραυλος Boulava, παρουσίασε δυσκολίες τεχνικής φύσεως. Οπως παρατηρεί ο Γκλοτς, «κάθε μια από τις απόπειρες εκτόξευσής του απέτυχε λόγω προβλημάτων που παρουσιάστηκαν στα διάφορα τμήματά του». Κατά τη γνώμη του, αυτό οφείλεται στο «πλήθος προβλημάτων που ταλανίζουν την αλυσίδα της βιομηχανικής παραγωγής σε αυτόν τον κλάδο, με αποτέλεσμα να καθίσταται αδύνατη η μαζική παραγωγή».
Πράγματι, μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ, χιλιάδες επιστήμονες εγκατέλειψαν τη χώρα, ενώ παράλληλα πραγματοποιήθηκαν ελάχιστες προσλήψεις. Ακόμα σοβαρότερης σημασίας αποδεικνύεται το γεγονός ότι, καθώς το στρατιωτικο-βιομηχανικό σύμπλεγμα αφέθηκε έξω από κάθε προσπάθεια εκσυγχρονισμού της οικονομίας, άρχισε να περνάει σε μια κατάσταση αποσύνθεσης. Ετσι, στην αμυντική βιομηχανία δεν υπήρξε ανανέωση γενεών: η μέση ηλικία των τεχνικών του κλάδου είναι τα 58 έτη.
Δεδομένων όλων αυτών, φαίνεται μάλλον απίθανο να κατορθώσει η Ρωσία να ξαναβρεί το επίπεδο παραγωγής που διέθετε κάποτε. Τον Μάρτιο του 2006, μετά την επίσκεψη του Βλαντίμιρ Πούτιν στην Αλγερία, οι δύο χώρες υπέγραψαν μια σύμβαση ύψους 8 δισ. δολαρίων: η Ρωσία αναλάμβανε την υποχρέωση να παράσχει στον αλγερινό στρατό διάφορα οπλικά συστήματα, μεταξύ των οποίων και 35 μαχητικά αεροσκάφη Mig-29. Το 2008, η Αλγερία επέστρεψε στη Ρωσία 15 από τα αεροσκάφη που είχε παραλάβει κατά τη διάρκεια της προηγούμενης διετίας, επικαλούμενη το γεγονός ότι ήταν «κατώτερης ποιότητας». Τα ρωσικά Mig παρουσίαζαν δύο προβλήματα: το ηλεκτρονικό τους σύστημα δεν αντιστοιχούσε σε εκείνο που περιγραφόταν στη σύμβαση, ενώ ήταν κάτι παραπάνω από πιθανό ότι ορισμένα εξαρτήματά τους προέρχονταν από στοκ της σοβιετικής εποχής. Η Μόσχα δεν πρόβαλε ενστάσεις για την επιστροφή αυτών των αεροσκαφών και έσπευσε… να τα εντάξει στη δική της αεροπορία.
Το ατέλειωτο σίριαλ του αεροπλανοφόρου «Ναύαρχος Γκορσκόφ» αποτελεί άλλο ένα χαστούκι για τη ρωσική πολεμική βιομηχανία. Ελλείψει οικονομικών πόρων, το σκάφος -το οποίο είχε ναυπηγηθεί κατά τη διάρκεια της σοβιετικής εποχής με το όνομα «Μπακού» και στη συνέχεια ονομάστηκε «Ναύαρχος Γκορσκόφ» για να τιμηθεί ο ομώνυμος ήρωας της Σοβιετικής Ενωσης (1910-1988)- παροπλίστηκε και στη συνέχεια, το 1996, αναγγέλθηκε ότι πωλείται. Το 2004, το αγόρασε η Ινδία για 950 εκατομμύρια δολάρια (700 εκατομμύρια ευρώ) και το βάφτισε «INS Vikramaditya», από το όνομα ενός μυθικού βασιλιά της χώρας. Η σύμβαση πώλησης προέβλεπε την πραγματοποίηση αρκετών μετασκευών. Μεταξύ άλλων, την κατάργηση των βαλλιστικών βλημάτων και την απελευθέρωση χώρου έτσι ώστε το αεροπλανοφόρο να είναι σε θέση να δεχθεί περισσότερα αεροσκάφη. Μετά από πολλά εμπόδια, απρόοπτα και πλήθος τροποποιήσεων της σύμβασης, το αεροπλανοφόρο θα κοστίσει τελικά τριπλάσιο ποσό και η παράδοση του σκάφους, η οποία έπρεπε να έχει πραγματοποιηθεί το 2008, αναβλήθηκε για το 2012. Στην Ινδία, η οποία εξακολουθεί να αποτελεί τον καλύτερο πελάτη για τα ρωσικά οπλικά συστήματα, η υπόθεση προκάλεσε σάλο και οι αρχές βρέθηκαν αντιμέτωπες με σφοδρές κριτικές, γεγονός το οποίο θα μπορούσε να τις ωθήσει να στραφούν προς νέους προμηθευτές σύγχρονων οπλικών συστημάτων(6).
ΕΞΑΓΩΓΕΣ
Για την ώρα, οι ρωσικές εξαγωγές όπλων σημειώνουν σταθερή αύξηση: από 2,5 δισ. ευρώ το 2001, στα 5,4 δισ. το 2009 και στα 6,8 δισ. το 2010. Ωστόσο, υπάρχει η πιθανότητα να χάσει η Ρωσία την κυρίαρχη θέση που κατέχει στην αγορά όπλων. Ηδη η Κίνα, η οποία υπήρξε ο καλύτερος πελάτης της ρωσικής βιομηχανίας κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’90, αναπτύσσει τα δικά της μαχητικά αεροσκάφη τέταρτης γενεάς, ενώ παράγει τα βαρέα άρματα μάχης Type-99. Εξακολουθεί να είναι σημαντικός πελάτης της ρωσικής πολεμικής βιομηχανίας, στην τρίτη, όμως, θέση, μετά την Ινδία και την Αλγερία(7). Στις αρχές του 2011, μερικές ημέρες μονάχα μετά την επίσκεψη του αμερικανού υπουργού Αμυνας, Ρόμπερτ Γκέιτς, το Πεκίνο αποκάλυψε το πρωτότυπο του μαχητικού αεροσκάφους πέμπτης γενεάς που αναπτύσσει η κινεζική πολεμική βιομηχανία. Οσο κι αν οι ανάγκες των κινεζικών ένοπλων δυνάμεων απορροφούν για την ώρα το σύνολο της παραγωγής της πολεμικής βιομηχανίας της χώρας, οι ειδικοί εκτιμούν ότι η Κίνα θα μπορούσε να εξελιχθεί σε επικίνδυνο ανταγωνιστή των ρώσων εξαγωγέων.
Τον Ιανουάριο του 2011, η Ρωσία υπέγραψε μια συμφωνία για την αγορά δύο γαλλικών σκαφών τύπου Mistral. Το γεγονός αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας άλλης τάσης. Η συμφωνία προκάλεσε πολλές αντιδράσεις στη Ρωσία, καθώς υψώθηκαν πολλές φωνές που υποστήριζαν ότι η υλοποίηση αυτού του συμβολαίου των 1,9 δισ. δολαρίων (1,4 δισ. ευρώ) έπρεπε να ανατεθεί σε ένα από τα πολυάριθμα ναυπηγεία της χώρας που αναγκάστηκαν να διακόψουν τις δραστηριότητές τους ελλείψει παραγγελιών. Ενα σκάφος τύπου Mistral μπορεί να μεταφέρει 700 στρατιώτες, 60 οχήματα μεταφοράς προσωπικού και 16 ελικόπτερα. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί ως επιθετικό όπλο σε χερσαίες επιχειρήσεις, σε μια σύγκρουση που θα έχει τα χαρακτηριστικά που είχε ο πόλεμος στη Γεωργία. Ομως, δεν ήταν η πρώτη φορά που έγινε παραγγελία όπλων από το εξωτερικό. Το 2009, ο ρωσικός στρατός αγόρασε 12 μη επανδρωμένα αεροσκάφη από την ισραηλινή εταιρεία Israel Aerospace Industries (ΙΑΙ), ενώ το 2010 υπογράφηκε σύμβαση με την οποία επιτρεπόταν η παραγωγή στη Ρωσία μη επανδρωμένων αεροσκαφών ισραηλινής τεχνογνωσίας(8).
Για τον Ρουσλάν Πουχόφ, διευθυντή του Κέντρου Ανάλυσης Στρατηγικών και Τεχνολογιών της Μόσχας, η εισαγωγή στρατιωτικού εξοπλισμού από τη Ρωσία δεν πρέπει να εκπλήσσει: «Η Σοβιετική Ενωση αποτέλεσε μια εξαίρεση, καθώς εκείνη την εποχή το στρατιωτικο-βιομηχανικό σύμπλεγμα ήταν σε θέση να καλύψει το σύνολο των αναγκών του Κόκκινου Στρατού και να εξασφαλίσει την απόλυτη αυτάρκεια σε αυτόν τον τομέα. Ακόμα και οι Ηνωμένες Πολιτείες, παρά το γεγονός ότι ο προϋπολογισμός του αμερικανικού υπουργείου Αμυνας αντιστοιχεί στο ήμισυ των παγκόσμιων στρατιωτικών δαπανών, αγοράζουν όπλα από το εξωτερικό. Επιλέγοντας ξένους προμηθευτές, η ρωσική κυβέρνηση ασκεί πιέσεις στην εθνική αμυντική της βιομηχανία, παρακινώντας την να αποκτήσει μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα, όσον αφορά τόσο την ποιότητα όσο και τον τομέα των τιμών και του σεβασμού των προθεσμιών για την παράδοση των οπλικών συστημάτων».
ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΣ
Στο μέλλον, και εάν έχουν αίσιο τέλος οι σημερινές διαπραγματεύσεις για τη μαζική επαναστρατιωτικοποίηση, το υπουργείο Αμυνας θα στρέφεται ολοένα και περισσότερο προς ξένους προμηθευτές, ενώ ο Σερντιούκοφ δεν αποκλείει την αγορά αμυντικών τεχνολογιών. Από την πλευρά του, όσο κι αν η κατάσταση παρουσιάζει σημαντικές διαφορές, ο αμερικανικός στρατός αγοράζει συνεχώς ρωσικά όπλα, από καλάσνικοφ έως μεταφορικά ελικόπτερα. Το Πεντάγωνο προτιμάει όπλα χαμηλού τεχνολογικού επιπέδου, φτηνά και ευκολοσυντήρητα, με τα οποία εφοδιάζει τους νέους συμμάχους του, οι οποίοι στο παρελθόν αγόραζαν σοβιετικά όπλα. Για παράδειγμα, σκοπεύει να αγοράσει 59 ελικόπτερα μεταφοράς προσωπικού Mi-17, αξίας 800 εκατομμυρίων δολαρίων (περίπου 600 εκατ. ευρώ) και να τα διαθέσει στις ένοπλες δυνάμεις του Αφγανιστάν, του Ιράκ και του Πακιστάν(9).
Ομως, τα ίδια σημάδια κόπωσης παρατηρούνται και στην περίπτωση της μη στρατιωτικής βιομηχανίας υψηλής τεχνολογίας. Εδώ και μερικά χρόνια, η Μόσχα προσπαθεί να αναστήσει το σύστημα πλοήγησης μέσω δορυφόρου Glonass, το οποίο είχε επίσης δρομολογηθεί την εποχή της Σοβιετικής Ενωσης. Το πρόγραμμα που σχεδιάστηκε για να ανταγωνιστεί το αμερικανικό Global Positioning System (GPS) και το ευρωπαϊκό Galileo εγκαταλείφθηκε τη δεκαετία του ’90, επί προεδρίας Μπόρις Γέλτσιν. Το 2002, οι ρωσικές αρχές αποφάσισαν την επαναλειτουργία του και ανήγγειλαν ότι έμελλαν να τεθούν σε τροχιά 24 νέοι δορυφόροι, έτσι ώστε το σύστημα να έχει ολοκληρωθεί και τελειοποιηθεί μέχρι το 2011. Το 2010, κατά τη διάρκεια της εκτόξευσης ενός πυραύλου, συνέβη ένα ατύχημα που προκάλεσε την καταστροφή τριών δορυφόρων και ζημίες οι οποίες εκτιμήθηκαν στα 348 εκατομμύρια ευρώ. Σήμερα, οι επιδόσεις του συστήματος Glonass εξακολουθούν να είναι κατώτερες από εκείνες των ανταγωνιστών του, όσον αφορά τόσο την ακρίβειά του όσο και το ποσοστό κάλυψης, με αποτέλεσμα να αμφισβητείται η αξιοπιστία του συνολικού εγχειρήματος(10). Οσον αφορά δε την πολιτική αεροπορία, προτιμάει να αγοράζει αεροσκάφη μεταφοράς φορτίων από την Airbus ή από την Boeing, ενώ εξακολουθεί να παραμένει εξαιρετικά αβέβαιο το εμπορικό μέλλον του SuperJet-100, του επιβατικού αεροσκάφους που ανέπτυξε η Soukho.
ΜΕΤΑΡΡΥΜΙΣΗ
Εδώ και μία εικοσαετία, οι στρατιωτικές μεταρρυθμίσεις αποτελούν σταθερό φαινόμενο της ρωσικής πολιτικής ζωής(11). Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’90, ο όρος «μεταρρύθμιση» ήταν στην πραγματικότητα ένας ευφημισμός που συγκάλυπτε την εντυπωσιακή κατάρρευση των ενόπλων δυνάμεων. Η άνοδος του Πούτιν στην εξουσία συνέπεσε με το ξέσπασμα ενός νέου πολέμου στην Τσετσενία. Εκείνη την εποχή, διατέθηκαν επιπλέον κονδύλια στις ένοπλες δυνάμεις οι οποίες -παρά τις βιαιοπραγίες που διαπράχθηκαν και τον τεράστιο αριθμό ανθρώπινων ζωών που χάθηκαν (τόσο αμάχων, όσο και στρατιωτικών)- κατόρθωσαν να ανορθώσουν κάπως το κύρος τους. Ο πρόεδρος Πούτιν κατάφερε τότε να χρησιμοποιήσει αυτήν τη συμβολική ακτινοβολία για να προβάλει την εικόνα μιας Ρωσίας η οποία είχε ξαναγίνει ισχυρή. Μάλιστα, τότε είχε κατορθώσει να ξαναφέρει στη μόδα τις στρατιωτικές παρελάσεις στην Κόκκινη Πλατεία για τον εορτασμό της επετείου της συντριβής των ναζί. Με την ευκαιρία της παρέλασης του 2007, επανέφερε ακόμα και τις πτήσεις επίδειξης βομβαρδιστικών Tupolev πάνω από την πλατεία.
Ωστόσο, όπως διαβεβαιώνει ο Φιοντόρ Λουκιάνοφ, αρχισυντάκτης της έγκυρης επιθεώρησης «Russia in Global Affairs», «η Ρωσία δεν έχει πλέον αυτοκρατορικές βλέψεις. Ο Πούτιν προσπαθεί να παρουσιάσει τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ως πόλεμο της Ρωσίας, αποσιωπώντας τη συμμετοχή των υπόλοιπων χωρών. Η νίκη στον “Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο” (έτσι αποκαλείται ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος στη Ρωσία) αποτέλεσε ενοποιητικό παράγοντα για όλους τους σοβιετικούς πολίτες. Η προσπάθεια του Πούτιν δεν αποσκοπεί στην ανασύσταση της αυτοκρατορίας αλλά στην επανένταξη της Ρωσίας στη λέσχη των υπερδυνάμεων».
ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η σειρά μεταρρυθμίσεων και οι κολοσσιαίες επενδύσεις στις στρατιωτικές τεχνολογίες θα αποδώσουν καρπούς μετά το 2020. Ποια θα είναι, άραγε, η εικόνα της ρωσικής άμυνας εκείνη την εποχή; Σύμφωνα με τον δημοσιογράφο Αντρέι Σολντάτοφ, «η συγκεκριμένη πολιτική δεν οφείλεται στον ρωσογεωργιανό πόλεμο, καθώς είναι κατά πολύ προγενέστερη». Ωστόσο, από τον στρατό εκλαμβάνεται ως τιμωρία. Κυριαρχεί ένα αίσθημα δυσφορίας. Κατά τη διάρκεια της τελευταίας διετίας διαλύθηκαν πολλές μονάδες των ειδικών δυνάμεων (Spetsnaz) οι οποίες είχαν λάβει μέρος στη σύγκρουση και είχαν συμβάλει στη νίκη. Καταργήθηκε η υποχρεωτική στρατιωτική θητεία και 100.000 αξιωματικοί παύθηκαν από τα καθήκοντά τους. Ολα αυτά πυροδότησαν κινήματα αμφισβήτησης στο εσωτερικό ενός σώματος το οποίο μπορεί να χαρακτηριστεί μάλλον παθητικό και απολίτικο. Ο επίσημος στόχος είναι να περιοριστεί η δύναμη των ενόπλων δυνάμεων, από το 1.200.000 στο 1.000.000 ανδρών. Ομως, στην πραγματικότητα, η δύναμή τους είναι ήδη μικρότερη, καθώς πλησιάζει τους 750.000 άνδρες.
Οταν υπογράφηκε με τη Γαλλία η συμφωνία για την προμήθεια των Mistral, οι μόνες χώρες που εξέφρασαν την αποδοκιμασία τους ήταν οι τρεις βαλτικές (Λιθουανία, Εσθονία και Λετονία) και η Γεωργία. Αν και τα σκάφη θα περιπολούν στα ύδατα της Βαλτικής και της Μαύρης Θάλασσας, ούτε η Τουρκία, ούτε η Πολωνία εξέφρασαν την παραμικρή κριτική και υπήρχε λόγος γι’ αυτό: στη σημερινή κατάσταση πραγμάτων, η Ρωσία δεν είναι σε θέση να απειλήσει στρατιωτικά τις δύο αυτές μεσαίες δυνάμεις. Ο μοναδικός λόγος που συγκαταλέγεται στις υπερδυνάμεις συνίσταται στο πυρηνικό της οπλοστάσιο, το οποίο γίνεται ολοένα περισσότερο πεπαλαιωμένο. Το Κρεμλίνο δίνει την εντύπωση ότι ενδίδει πλέον συχνότερα στις απαιτήσεις της Ουάσιγκτον, καλύπτοντας τις υποχωρήσεις του πίσω από μια σκληρή φρασεολογία και μια ρητορική βιτρίνας. Ετσι, παρά την αντίθεση της Ρωσίας στην εγκατάσταση αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στην κεντρική Ασία, τα εφόδια που είναι αναγκαία για τη δράση του αμερικανικού στρατού στο Αφγανιστάν μεταφέρονται διαμέσου του ρωσικού σιδηροδρομικού δικτύου. Κατά τον ίδιο τρόπο, η Μόσχα υπέκυψε, τον Σεπτέμβριο του 2010, στις αμερικανικές και στις ισραηλινές πιέσεις και ακύρωσε την πώληση αντιαεροπορικών πυραύλων S-300 στο Ιράν.
ΑΠΟΣΥΝΘΕΣΗ
Πώς έφτασε ο ρωσικός στρατός σε τέτοιο σημείο αποσύνθεσης και διάλυσης; Ο Αλεξάντρ Περεντίτζιεφ, ο οποίος πριν γίνει πανεπιστημιακός καθηγητής υπήρξε αξιωματικός του Κόκκινου Στρατού και στη συνέχεια του ρωσικού, αποδίδει τη σημερινή κατάσταση στην ενδημική διαφθορά: «Οι κυβερνώντες θεωρούν ότι το χρήμα είναι το μόνο που χρειάζεται για να λυθούν τα προβλήματα. Ωστόσο, παράλληλα, καθήκοντα υπουργού Αμυνας ανέλαβε ο Σερντιούκοφ, πρώην γενικός επιθεωρητής των υπηρεσιών του υπουργείου Οικονομικών, ακριβώς για να βάλει κάποια τάξη σε αυτόν τον τομέα και για να περιορίσει τα φαινόμενα διαφθοράς. Ομως, ο μοναδικός τρόπος για να αλλάξει αυτό το σύστημα είναι να υπάρξει ένας πραγματικός δημόσιος έλεγχος». Παρά τις γεμάτες βολονταρισμό δηλώσεις του προέδρου Μεντβέντεφ, δικαιούται κανείς να αμφιβάλλει για το κατά πόσον θα υπάρξει παρόμοια ριζοσπαστική μεταρρύθμιση. Από την εποχή της περεστρόικας(12) και καθ’ όλη τη διάρκεια των φάσεων της αλλαγής του παραγωγικού προσανατολισμού του σοβιετικού στρατιωτικο-βιομηχανικού συμπλέγματος που ακολούθησαν, ο κλάδος υπέφερε από έλλειψη σχεδιασμού και από την απουσία πολιτικού οράματος για τον ρόλο που προοριζόταν να διαδραματίσει στη νέα οικονομία της χώρας.
Αν και οι κύκλοι της εξουσίας συζητούν -ακόμη μία φορά- για τον τρόπο με τον οποίο θα επιτευχθεί ο «εκσυγχρονισμός», αποφεύγουν να χρησιμοποιήσουν τον όρο «μεταρρύθμιση», καθώς αυτός παραπέμπει στις τραυματικές εμπειρίες που βίωσε η χώρα μετά την κατάρρευση του ανατολικού μπλοκ, αλλά και στις προσπάθειες που κατέβαλε προηγουμένως ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ για την εξέλιξη του σοβιετικού συστήματος. Ετσι, οι μεταρρυθμίσεις δεν βρίσκονται πλέον στην ημερήσια διάταξη, πράγμα που δεν εμποδίζει τον Μεντβέντεφ και τους συνεργάτες του να αναγνωρίζουν ότι η χώρα εξαρτάται σε υπερβολικά μεγάλο βαθμό από τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου ή ότι οι οικονομικές δομές της είναι πλέον απηρχαιωμένες… Ο ορυκτός πλούτος εξακολουθεί να αποτελεί το 70% των εξαγωγών, τη στιγμή που τα βιομηχανικά προϊόντα αντιπροσωπεύουν μόλις το 5%(13). Εάν το εκσυγχρονιστικό πρόγραμμα του Μεντβέντεφ περιοριστεί στην καταπολέμηση της διαφθοράς και της γραφειοκρατίας και στην επίτευξη κάποιας τεχνικής και τεχνολογικής ανάπτυξης στην οικονομία, τότε οι παρατηρητές θα το θεωρήσουν ανεπαρκές ή ακόμα και επιφανειακό.
Υπάρχει, άραγε, κάποια σχέση ανάμεσα στον σημερινό δημόσιο διάλογο για τον εκσυγχρονισμό και στα τεράστια ποσά με τα οποία υπόσχονται ότι θα ενισχύσουν την άμυνα; Διόλου βέβαιο: Ο Μεντβέντεφ προτείνει την επένδυση 2 δισ. δολαρίων (1,5 δισ. ευρώ) για τη δημιουργία μιας ρωσικής Σίλικον Βάλεϊ στο Σκόλκοβο, στην περιφέρεια της Μόσχας(14), τη στιγμή που η Οξάνα Γκαμάν-Γκολούτβινα, καθηγήτρια πολιτικής επιστήμης στο Πανεπιστήμιο της Μόσχας, έχει εντοπίσει 32 επιστημονικούς πόλους σε ολόκληρη τη χώρα οι οποίοι βρίσκονται αντιμέτωποι με εξαιρετικά πιεστικά προβλήματα χρηματοδότησης.
Απ’ ό,τι φαίνεται, οι πολιτικές που προωθούνται παραγνωρίζουν εντελώς την πραγματικότητα που βιώνουν οι επιστημονικές υποδομές που κληρονομήθηκαν από τη σοβιετική εποχή, ενώ ταυτόχρονα φαίνεται ότι επιθυμούν να αγνοήσουν και την επιβίωση του παλαιού συστήματος μέσα στην αμυντική βιομηχανία. Ετσι, προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι οι νέες προτάσεις δεν περιλαμβάνουν καμία πρόβλεψη για παράλληλη ανάπτυξη και διασύνδεση των διάφορων κλάδων της υψηλής τεχνολογίας και της στρατιωτικής βιομηχανίας. Από τον Γκορμπατσόφ έως τον Γέλτσιν και από τον Πούτιν έως τον Μεντβέντεφ παρατηρείται μια σταθερή τάση: καθένας από αυτούς τους πολιτικούς υποτίμησε, με τον τρόπο του, το δυναμικό που διέθετε η αμυντική βιομηχανία. Κι ο Λουκιάνοφ συνοψίζει ως εξής την κατάσταση: «Με την αλλαγή παραγωγικού προσανατολισμού που επιχειρήθηκε την εποχή της περεστρόικας ζητήθηκε από εργοστάσια που άλλοτε κατασκεύαζαν υπερηχητικά αεροσκάφη να κατασκευάζουν στο εξής κατσαρόλες. Τη δεκαετία του ’90, κατά τη διάρκεια των μεταρρυθμίσεων που δρομολόγησε ο Εγκόρ Γκαϊντάρ (πρωθυπουργός από τον Ιούνιο έως τον Δεκέμβριο του 1992), οι αρμόδιοι δεν ήξεραν τι έπρεπε να κάνουν στην περίπτωση του στρατιωτικοβιομηχανικού συμπλέγματος. Ετσι, το απομόνωσαν από την υπόλοιπη οικονομία, αφήνοντάς το να εξαρτάται από τις εξαγωγές. Στο εξής, δεν αποτελούσε τμήμα του εθνικού οικονομικού συστήματος.
ΜΕΛΕΤΗ
Μια προσεκτική μελέτη του ρωσικού στρατιωτικό-βιομηχανικού συμπλέγματος διαψεύδει πολλούς μύθους που εξακολουθούν να επιβιώνουν στη Ρωσία. Κατ’ αρχάς, του ευρύτατα διαδεδομένου μύθου ότι, μετά τη ρωσογεωργιανή σύγκρουση του 2008 επιστρέφουμε στον Ψυχρό Πόλεμο. Ακόμα κι αν ήταν ικανή για κάτι τέτοιο, η χώρα δεν έχει κανένα συμφέρον να απειλήσει το ΝΑΤΟ. Ενας άλλος μύθος υποστηρίζει ότι ο Πούτιν συγκρούστηκε με την ολιγαρχία που δημιουργήθηκε την εποχή του Γέλτσιν, για να δημιουργήσει ένα καθεστώς στο οποίο θα κυριαρχούσε η KGB και το επιτελείο των ενόπλων δυνάμεων. Αυτή η ιδέα ενισχύθηκε από τη συνέχιση της κράτησης του ολιγάρχη Μιχαήλ Χοντορκόφσκι, του πρώην προέδρου του πετρελαϊκού ομίλου Ioukos, ο οποίος συνελήφθη το 2004. Ομως, η Γκαμάν-Γκολούτβινα διαφωνεί με αυτήν την άποψη και υποστηρίζει ότι, «αν και το περιβάλλον του Πούτιν προέρχεται από την FSB (τη διάδοχο της KGB) και από τον στρατό και όντως αυτοί οι κύκλοι ασκούν μια επιρροή, αυτή η επιρροή ασκείται κατά κύριο λόγο στον τομέα της εξαγωγής ενέργειας».
Οι σοβιετικοί και οι ρώσοι ηγέτες δεν διανοήθηκαν ποτέ να εντάξουν την υψηλή τεχνολογία στην αμυντική βιομηχανία, έτσι ώστε να τη μετατρέψουν σε κεντρικό στοιχείο των μεταρρυθμίσεών τους ή των σχεδίων τους για τον εκσυγχρονισμό της χώρας. Τη σοβιετική εποχή, ο συγκεκριμένος τομέας λειτουργούσε με αδιαφανή τρόπο, ήταν εντελώς εχθρικός απέναντι σε οποιαδήποτε προοπτική αλλαγής του τρόπου λειτουργίας του(15) και καταβρόχθιζε τεράστιο μερίδιο του κρατικού προϋπολογισμού. Οι μεταρρυθμιστές της γκορμπατσοφικής περιόδου δεν μπορούσαν να διανοηθούν ότι από το στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα θα μπορούσαν να προκύψουν κάποια μέρα θετικές εξελίξεις. Ετσι, αντί να προσπαθήσουν να κατευθύνουν τον μετασχηματισμό του, επέλεξαν να στραφούν εναντίον του. Στη συνέχεια, κατά τη διάρκεια των αδιάκοπων μεταρρυθμίσεων, κανείς δεν μπόρεσε να αξιοποιήσει τους πλέον προηγμένους τομείς της εθνικής αμυντικής βιομηχανίας. Καθώς δεν εκτιμούσαν την αξία τους, τους άφησαν απλούστατα να σβήσουν. Από την πλευρά του, ο Μεντβέντεφ προσπαθεί να θέσει σε εφαρμογή ένα πρόγραμμα εκσυγχρονισμού τους, ενώ ταυτόχρονα φοβάται τις πολιτικές και κοινωνικές συνέπειες που θα έχουν οι μεταρρυθμίσεις. Για την ώρα, αρκείται στην εξύμνηση του μοντέλου της αμερικανικής Σίλικον Βάλεϊ. Μπορεί, άραγε, μια χώρα προικισμένη με φυσικό αέριο, πετρέλαιο και άφθονο ορυκτό πλούτο, των οποίων η εκμετάλλευση επιτρέπει στις ηγετικές της τάξεις να αποκομίζουν τεράστια κέρδη, να αδιαφορεί για την ανάπτυξη των τεχνολογιών αιχμής;
1. Ερευνα ρώσων εμπειρογνωμόνων καταλήγει στην κατάρριψη έξι αεροσκαφών, τα μισά από τα οποία καταρρίφθηκαν από φίλια πυρά των ρωσικών χερσαίων δυνάμεων. Βλέπε Rouslan Poukhov, «Les chars d’aout», Κέντρο Ανάλυσης Στρατηγικών και Τεχνολογιών (CAST), Μόσχα, 2010, www.cast.ru
2. «Netzavtssimaia Gazeta», Μόσχα, 9 Αυγούστου 2010.
3. «Ria Novosti», 25 Νοεμβρίου 2010.
4. Bloomberg, 18 Μαρτίου 2011.
5. William Ε. Odom, «The Collapse of the Soviet Military», Yale University Press, Νιου Χέιβεν, 1998, σελ.104.
6. «”Second-hand” Gorshkov costlier than new ship : GAG», «The Times of India», Βομβάη, 24 Ιουλίου 2009.
7. «Russia’s arms exports to reach record $10bln in 2010», «Ria Novosti», 28 Οκτωβρίου 2010.
8. «Israel signs $400 million deal with Russia», United Press International, 15 Οκτωβρίου 2010.
9. «On Pentagon wish list: Russian copters», «The Wall Street Journal», Νέα Υόρκη, 8 Ιουλίου 2010.
10. «Russia to launch new batch of Glonass satellites by June», «Ria Novosti», 25 Ιανουαρίου 2011.
11. Βλέπε «L’armee russe en quete de reformes», «Le Monde diplomatique», Σεπτέμβριος 2000.
12. Αυτό το όνομα δόθηκε στο πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων που δρομολόγησε το 1985 ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ.
13. «Medvedev calls for economy reform», BBC News, Λονδίνο, 12 Νοεμβρίου 2009.
14. «Russia Skolkovo may cost $2 billion in next 3 years-Vekselberg», «Ria Novosti», 1η Ιουλίου 2010.
15. Archie Brown, «The Gorbachev Factor», Oxford University Press, 1996.
* Δημοσιογράφος, συγγραφέας του «From Perestroika to Rainbow Revolutions, Reform and Revolution After Socialism», Hurst, Λονδίνο, 2011.
http://www.enet.gr/?i=issue.el.home&date=13/11/2011&id=325567
Γενικά θέματα
Η πετρελαϊκή «μάχη» που ενώνει Τραμπ-Πούτιν και δισεκατομμυριούχους του Κόλπου
Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».
Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».
Η συμφωνία, η οποία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και τελεί υπό την αίρεση της έγκρισης της αμερικανικής κυβέρνησης και του Κρεμλίνου, αφορά ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο πετρελαιοπηγών, διυλιστηρίων και πρατηρίων καυσίμων της Lukoil σε διάφορες χώρες.
Σύμφωνα με τους «New York Times», στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται κοινοπραξία με επικεφαλής τον Αμερικανό επενδυτή Τοντ Μπόελι, στην οποία συμμετέχουν επίσης επενδυτικοί όμιλοι από τη Μέση Ανατολή. Στην προτεινόμενη συμφωνία συμμετέχει και η αμερικανική κυβέρνηση, μέσω της U.S. International Development Finance Corporation (DFC).
Στο τραπέζι των συνομιλιών Τραμπ-Πούτιν
Οι πολύμηνες διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με οκτώ πρόσωπα με γνώση της υπόθεσης που επικαλούνται οι «New York Times», συνδέονται με την ευρύτερη προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να αποκαταστήσει οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία στο πλαίσιο των συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Το ζήτημα της Lukoil φέρεται να τέθηκε από τον Βλαντιμίρ Πούτιν κατά τη συνάντησή του με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στο Κρεμλίνο, στις 5 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα, ο Ρώσος πρόεδρος πρότεινε την προώθηση της συμφωνίας ως ένδειξη ότι η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να συνεργαστούν επιχειρηματικά.
Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές φέρεται να απάντησαν ότι θα εργαστούν για την προώθηση της συμφωνίας, τόσο ως ένδειξη «καλής θέλησης» προς το Κρεμλίνο όσο και με στόχο τη μείωση των διεθνών τιμών ενέργειας.
Η ενδεχόμενη συμφωνία παρουσιάζει ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον για τους υποψήφιους αγοραστές. Η έγκρισή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων από τις αμερικανικές κυρώσεις, αυξάνοντας παράλληλα την αξία τους.
Οι διασυνδέσεις των επενδυτών
Στην κορυφή της κοινοπραξίας βρίσκεται ο Αμερικανός επενδυτής Τοντ Μπόελι, συνιδιοκτήτης των Los Angeles Dodgers και γνωστός υποστηρικτής του Τραμπ. Στο επενδυτικό σχήμα συμμετέχουν επίσης επιχειρηματικοί όμιλοι από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Οι «New York Times» επισημαίνουν ότι ορισμένοι από τους επενδυτές διατηρούν επιχειρηματικές σχέσεις με πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ.
Μεταξύ αυτών είναι οι αδελφοί Μουτάζ και Ράμεζ αλ-Χαγιάτ από το Κατάρ, οι οποίοι έχουν συνεργαστεί με τον Τζάρεντ Κούσνερ και την Ιβάνκα Τραμπ για τη χρηματοδότηση επενδυτικού σχεδίου στην Αλβανία.
Στην κοινοπραξία συμμετέχει επίσης επενδυτικό ταμείο με έδρα το Αμπού Ντάμπι, το οποίο ελέγχεται από τον σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, σύμβουλο εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο ίδιος συνδέεται με επενδύσεις στην World Liberty Financial, την εταιρεία κρυπτονομισμάτων της οικογένειας Τραμπ.
Παράλληλα, επενδυτικό ταμείο που συνδέεται με τον σεΐχη Ταχνούν αποτελεί σημαντικό μέτοχο της εταιρείας private equity που ίδρυσε ο Κούσνερ μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο.
Τα ερωτήματα για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων
Οι διασυνδέσεις αυτές έχουν προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο προσωπικές επιχειρηματικές σχέσεις μπορεί να διασταυρώνονται με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για μια συμφωνία που συνδέεται με την αμερικανική εξωτερική πολιτική.
Οι «New York Times» αναφέρουν ότι δεν υπάρχει ένδειξη πως ο Γουίτκοφ ή ο Κούσνερ πρόκειται να αποκομίσουν προσωπικό οικονομικό όφελος από τη συμφωνία. Ωστόσο, η υπόθεση έχει εγείρει ζητήματα σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων επιχειρηματιών και προσώπων του στενού περιβάλλοντος του Τραμπ.
Η Χούι Τσεν, πρώην εισαγγελέας και σύμβουλος σε θέματα οικονομικού εγκλήματος και δεοντολογίας, χαρακτήρισε τις διασυνδέσεις «ανησυχητικές» και έθεσε το ερώτημα κατά πόσο προσωπικά συμφέροντα θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξιολόγηση των υποψήφιων αγοραστών.
Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του Γουίτκοφ απέρριψε οποιοδήποτε ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, υποστηρίζοντας ότι ο Αμερικανός διαπραγματευτής δεν λαμβάνει μισθό και καλύπτει ο ίδιος τα έξοδα των ταξιδιών του στο πλαίσιο της αποστολής του για λογαριασμό του Τραμπ.
Η κούρσα για τα περιουσιακά στοιχεία της Lukoil
Η Lukoil είχε θέσει προς πώληση τα διεθνή περιουσιακά της στοιχεία μετά την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων. Αρκετοί υποψήφιοι αγοραστές είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον, μεταξύ των οποίων και μεγάλοι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι.
Τον Ιανουάριο, η επενδυτική εταιρεία Carlyle είχε καταλήξει σε προκαταρκτική συμφωνία για την εξαγορά σημαντικού μέρους του διεθνούς χαρτοφυλακίου της Lukoil. Η συμφωνία, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε, καθώς απαιτούσε την έγκριση της αμερικανικής κυβέρνησης.
Στη συνέχεια, ο όμιλος υπό τον Μπόελι εμφανίστηκε ως ένας από τους βασικούς διεκδικητές των περιουσιακών στοιχείων.
Η αξία των διεθνών περιουσιακών στοιχείων της Lukoil είχε υπολογιστεί από την ίδια την εταιρεία σε περίπου 20 δισ. δολάρια στις αρχές του έτους. Ωστόσο, οι οικονομικοί όροι της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας δεν έχουν γίνει γνωστοί.
Ο ρόλος της αμερικανικής κυβέρνησης
Η αμερικανική κυβέρνηση συμμετέχει στην προτεινόμενη συμφωνία μέσω της U.S. International Development Finance Corporation, η οποία επενδύει και παρέχει χρηματοδότηση για έργα στο εξωτερικό.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία για τη Lukoil θα μπορούσε να ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια των ΗΠΑ, να εξυπηρετήσει στόχους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και να συμβάλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τους Αμερικανούς.
Η συμφωνία, ωστόσο, χρειάζεται την έγκριση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, το οποίο είναι αρμόδιο για την εφαρμογή των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Η ενεργειακή διάσταση
Στο υπό διαπραγμάτευση χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται διυλιστήρια της Lukoil στην Ολλανδία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, καθώς και άλλες ενεργειακές υποδομές και πρατήρια καυσίμων σε διάφορες χώρες.
Η ενεργειακή διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η αποκατάσταση οικονομικών σχέσεων με τη Ρωσία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για τη Μόσχα ώστε να προχωρήσει σε συμβιβασμούς για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Ο Ρώσος οικονομικός απεσταλμένος Κίριλ Ντμίτριεφ έχει επίσης εμπλακεί στη διαδικασία, ενώ, σύμφωνα με τους «New York Times», έχει δηλώσει ότι ο διάλογος ΗΠΑ-Ρωσίας συνεχίζεται σε πολλούς τομείς, μεταξύ των οποίων και η ενέργεια.
Η συμφωνία για τη Lukoil παραμένει, πάντως, ανοικτή και δεν έχει οριστικοποιηθεί. Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τις απαιτούμενες εγκρίσεις των αμερικανικών αρχών και της ρωσικής πλευράς.
skpress.gr
Γενικά θέματα
Πώς μια «Ελληνίδα» έγινε το «θεμέλιο» της Εθνικής Πινακοθήκης της Ουγγαρίας
Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.
Πριν λίγο καιρό επισκεφθήκαμε την Εθνική Πινακοθήκη της Ουγγαρίας στη Βουδαπέστη, ένα από τα πλέον σημαντικά μουσεία της χώρας, στο οποίο παρουσιάζεται με μοναδικό τρόπο η εξέλιξη της ουγγρικής εικαστικής τέχνης από τον 11ο αιώνα μέχρι σήμερα. Βρίσκεται στο Βασιλικό Ανάκτορο του Κάστρου της Βούδας και ιδρύθηκε το 1957 με βάση κυρίως τις ουγγρικές συλλογές του Μουσείου Καλών Τεχνών. Η συλλογή της περιλαμβάνει περίπου 110.00 έργα.
Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.
Το έργο του με τίτλο «Ελληνίδα», φιλοτεχνημένο το 1845, θεωρείται εξαιρετικά σημαντικό για τη δημιουργία της συλλογής της Ουγγρικής Εθνικής Πινακοθήκης. Είναι το πρώτο έργο που σηματοδότησε την έναρξη της συστηματικής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής στα εθνικά ιδρύματα. Είναι επίσης το πιο γνωστό και εμβληματικό έργο του ζωγράφου.
Οι διαστάσεις του είναι 77Χ61,5 cm περίπου. Το μοντέλο δεν είναι Ελληνίδα, αλλά η σύζυγος του Marastoni, η Giovanna Bianchi, με καταγωγή από τη Βενετία. Ο ζωγράφος την απεικόνισε με παραδοσιακή (ή φανταστική) ελληνική φορεσιά της εποχής, σύμφωνα με τη μόδα του ρομαντισμού. Η εικόνα συνδυάζει εξωτισμό, ελαφρύ ερωτισμό και ιδανική ομορφιά.
Η ιστορία
Το 1845 η Pest Art Society — η πρώτη καλλιτεχνική εταιρεία στην Ουγγαρία — αγόραζε κάθε χρόνο ένα έργο από την ετήσια έκθεσή της για να το δωρίσει στο Ουγγρικό Εθνικό Μουσείο, το οποίο τότε περιλάμβανε και την πινακοθήκη.
Η «Ελληνίδα» του Marastoni ήταν αυτό που επέλεξαν και δώρισαν τον Νοέμβριο του 1845. Έτσι, καταγράφηκε ως το πρώτο έργο στη συλλογή ζωγραφικής του μουσείου. Το Εθνικό Μουσείο είχε ήδη κάποιες δωρεές, αλλά η συστηματική συλλογή ουγγρικής τέχνης ξεκινάει ουσιαστικά με αυτό το έργο. Η Εθνική Πινακοθήκη κληρονόμησε αυτή τη συλλογή από το Εθνικό Μουσείο.
Η επιλογή του προκάλεσε έντονες συζητήσεις και αποτέλεσε το «πρώτο καλλιτεχνικό σκάνδαλο» της εποχής, λόγω του ερωτισμού που απέπνεε το μοντέλο. Ωστόσο ο πίνακας αυτός ήταν και ιδιαίτερα δημοφιλής, κάτι που ενίσχυσε την εθνική συζήτηση για την τέχνη.
Σήμερα, το έργο παραμένει εμβληματικό και εκτίθεται συχνά ως αφετηρία της συλλογής ζωγραφικής του 19ου αιώνα στην Πινακοθήκη. Συμβολίζει το πώς η ουγγρική τέχνη χτίστηκε με συνεισφορές από ξένους καλλιτέχνες που ενσωματώθηκαν στη χώρα, όπως ο Marastoni.
Η δημιουργία της Πινακοθήκης
Αν κάνετε περίπατο στην οδό Deák Ferenc στο κέντρο της πόλης ίσως αξίζει κάποιες φορές να σηκώσετε το βλέμμα πάνω από τις βιτρίνες των καταστημάτων. Το βλέμμα σας θα συναντήσει όχι μόνο κλασικές προσόψεις, αλλά και αναμνηστικές πλάκες, όπως για παράδειγμα εκείνη στον αριθμό 21, όπου αναγράφεται: «Η Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής – ιδρυθείσα από τον Jakab Marastoni».
Η Πέστη του 19ου αιώνα ήταν μια πραγματικά πολυπολιτισμική πόλη. Γερμανοί, Ούγγροι, Έλληνες, Ιταλοί, Σέρβοι και πολλές άλλες μικρότερες εθνότητες ζούσαν εδώ δίπλα-δίπλα ειρηνικά. Ο καθένας καλλιεργούσε τον δικό του πολιτισμό, αλλά ένα πράγμα τους ένωνε: όλοι ήθελαν να είναι και Ούγγροι και επιδίωκαν να υπηρετήσουν τον ουγγρικό πολιτισμό με τις δραστηριότητές τους.
Εκείνη την εποχή ο Marastoni υπέβαλε την αίτησή του για την ακαδημία ζωγραφικής στο Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών, όταν ιδρύθηκε εντός του Ουγγρικού Εθνικού Μουσείου ο Σύλλογος Εθνικής Πινακοθήκης, ένα «τμήμα που συνέλεγε αποκλειστικά ουγγρική ζωγραφική».
Όλα αυτά συνέβησαν το 1845 και αυτή η μεγάλη πολιτιστική δραστηριότητα μπορεί να ήταν αποτέλεσμα του γεγονότος ότι εκείνη τη χρονιά το Εθνικό Μουσείο ήθελε να τιμήσει δεόντως την πεντηκοστή επέτειο της ανάληψης καθηκόντων του αρχιδούκα Ιωσήφ της Αυστρίας.
Ο σύλλογος που έφερε το όνομα του αρχιδούκα εγκρίθηκε τελικά από το Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών τον Σεπτέμβριο του 1845. Η Εθνική Πινακοθήκη του αρχιδούκα Ιωσήφ μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί ως το πρώτο εθνικό ίδρυμα που συνέλεγε ουγγρικούς πίνακες.
Η πινακοθήκη δέχθηκε δωρεές έργων τόσο από συλλόγους, όσο και από ιδιώτες, και ανάμεσά τους το σημαντικότερο ήταν το έργο του Jakab Marastoni «H Ελληνίδα», το οποίο δωρήθηκε στην πινακοθήκη τον Νοέμβριο του 1845 από την Καλλιτεχνική Εταιρεία της Πέστης. Έτσι, μπορεί να πει κανείς ότι η ιστορία της μουσειακής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής ξεκίνησε με την «Ελληνίδα».
Αλλά γιατί μια Ελληνίδα; Το σύγχρονο (όχι αρχαίο) ελληνικό θέμα εμφανίστηκε στην ευρωπαϊκή ζωγραφική με την Ελληνική Επανάσταση ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τη δεκαετία του 1820. Φυσικά, οι συμπάθειες του ευρωπαϊκού ρομαντισμού προς τους Έλληνες άσκησαν επιρροή και στην ουγγρική τέχνη.
Οι Έλληνες, και ιδιαίτερα οι Ελληνίδες, αποτελούσαν συχνά θέμα στην ουγγρική ζωγραφική του 19ου αιώνα, και κατά μία έννοια η «Ελληνίδα» κατέληξε να αντιπροσωπεύει ένα εξωτικό θέμα αρωματισμένο με ερωτισμό.
Και αν σήμερα βρίσκουμε την «Ελληνίδα» να αποκαλύπτει ανοιχτά την ομορφιά και τη γοητεία της, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι επρόκειτο για θέμα μόδας. Και όσο κι αν μας γνέφει σαγηνευτικά αυτή η όμορφη γυναίκα, με την ιστορική έννοια το έργο αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα της ουγγρικής μουσειολογίας.
Ο ζωγράφος
Ο Jakab Marastoni (Giacomo Marastoni) γεννήθηκε το 1804 στη Βενετία και σπούδασε στην περίφημη Ακαδημία Καλών Τεχνών.
Ταξίδεψε στη Βιέννη στις αρχές της δεκαετίας του 1830, πέρασε από τη σημερινή Μπρατισλάβα το 1833 και εγκαταστάθηκε οριστικά στην Πέστη το 1836. Έγινε περιζήτητος πορτρετίστας μεταξύ αριστοκρατικών και αστικών οικογενειών, αλλά και κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικών συνεδριάσεων.
Το 1846 ίδρυσε την Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής στην Πέστη – την πρώτη ιδιωτική σχολή αποκλειστικά για ζωγραφική στην Ουγγαρία. Ανάμεσα στους μαθητές του περιλαμβάνονται σημαντικοί Ούγγροι καλλιτέχνες όπως ο Károly Lotz, ο Mihály Zichy, ο Soma Orlai Petrich κ.ά. Το 1846 έγινε Επίτιμος Πολίτης της Πέστης.
Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ασχολήθηκε με την δαγκεροτυπία ήταν ο πρώτος επαγγελματίας αυτής της τεχνικής στην Ουγγαρία. Πέθανε σε ψυχιατρική κλινική και η σχολή του έκλεισε λίγο μετά.
tovima.gr
Γενικά θέματα
Ούμαρ Κρέμλεφ: Ο άνθρωπος του Πούτιν που «εισέβαλε» στον αμερικανικό αθλητισμό
Πριν γίνει γνωστός ως Ούμαρ Κρέμλεφ, ο 43χρονος που χρόνια αργότερα θα συνδεόταν ακόμη και με το πολυτελές πάρτι του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ στις Μπαχάμες, ήταν γνωστός με το όνομα Ούμαρ Λουτφουλόεφ. Μέχρι τον Μάρτιο του 2010, το όνομα Κρέμλεφ παρέμενε ουσιαστικά άγνωστο
Πριν γίνει γνωστός ως Ούμαρ Κρέμλεφ, ο 43χρονος που χρόνια αργότερα θα συνδεόταν ακόμη και με το πολυτελές πάρτι του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ στις Μπαχάμες, ήταν γνωστός με το όνομα Ούμαρ Λουτφουλόεφ. Μέχρι τον Μάρτιο του 2010, το όνομα Κρέμλεφ παρέμενε ουσιαστικά άγνωστο.
Όταν «πάτησε» τα 28 κι έχοντας, σύμφωνα με δημοσιεύματα της εποχής, καταδίκες για εκβιασμό και ξυλοδαρμό, είδε τις φιλοδοξίες του για καριέρα στην πυγμαχία να σβήνουν εξαιτίας της έλλειψης πειθαρχίας και θέλησε να κάνει μια νέα αρχή για να ανεβεί τα σκαλοπάτια της ρωσικής κοινωνίας.
Ο 43χρονος μεγάλωσε στο Σερπούχοφ, μια πόλη περίπου 120.000 κατοίκων, 60 μίλια νότια της Μόσχας και 5.729 μίλια ανατολικά του Little Pipe Cay, του νησιού στις Μπαχάμες που νοίκιασε για τον γιο του Αμερικανού προέδρου. Γεννημένος από μητέρα Τατζίκα σε μουσουλμανική οικογένεια, «παντρεύτηκε» αρχή τον ρόλο του αουτσάιντερ.
Σύμφωνα με το ρωσικό ερευνητικό μέσο Proekt, καταδικάστηκε για εκβιασμό το 2004 και για ξυλοδαρμό το 2007, αν και οι ακριβείς συνθήκες των υποθέσεων παραμένουν ασαφείς. Ο ίδιος δεν έχει αρνηθεί τις καταδίκες.
Οι Night Wolves εμφανίστηκαν την περίοδο της Περεστρόικα, της οικονομικής αναδιάρθρωσης της δεκαετίας του 1980, ως μια ομάδα μοτοσικλετιστών και φίλων της ροκ μουσικής. Επικεφαλής τους ήταν ο Αλεξάντερ Ζαλντοστάνοφ, γνωστός ως «Χειρουργός», στενός φίλος του Βλαντίμιρ Πούτιν.
Μέσα σε αυτόν τον ετερόκλητο κόσμο που ο Κρεμλέφ άρχισε να καλλιεργεί τις σχέσεις που θα τον μετέτρεπαν από πυγμάχο σε ισχυρό παράγοντα της ρωσικής κοινωνίας. Η σημαντικότερη από αυτές ήταν με τον Αλεξέι Ρουμπέζνι, υποστράτηγο της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Προστασίας (FSO) ψηλόβαθμων κρατικών αξιωματούχων, με τον οποίο έγιναν αχώριστοι.
Το 2016, ο Ρουμπέζνι ήταν πλέον επικεφαλής της Υπηρεσίας Ασφαλείας του Προέδρου και ο Κρεμλέφ είχε αποκτήσει, με αυτό τον τρόπο, πρόσβαση στον Πούτιν. Έκτοτε, η καριέρα του απογειώθηκε.
Ανέβηκε γρήγορα στην ιεραρχία και το 2017 ανέλαβε την ηγεσία της Ρωσικής Ομοσπονδίας Πυγμαχίας. Όμως η ορεξη του Κρεμλέφ είχε ανοίξει και δεν χόρταινε. Η Association Internationale de Boxe Amateur (AIBA – Διεθνής Ομοσπονδία Ερασιτεχνικής Πυγμαχίας) βρισκόταν τότε σε βαθιά κρίση, αντιμέτωπη με καταγγελίες διαφθοράς που οδήγησαν το 2019 στην αρχική αναστολή της από τους Ολυμπιακούς Αγώνες ως φορέα που είχε την ευθύνη της ολυμπιακής πυγμαχίας.
Ο Κρεμλέφ υποσχέθηκε σαρωτικές μεταρρυθμίσεις και την εξόφληση χρέους που υπολογιζόταν στα 16 εκατ. δολάρια, με στόχο ο οργανισμός να ανακτήσει τον έλεγχο της ολυμπιακής πυγμαχίας. Έτσι, το 2020 κέρδισε με άνεση την ψηφοφορία για την προεδρία, ενώ το γεγονός ότι μιλούσε από ελάχιστα έως καθόλου αγγλικά δεν αποτέλεσε εμπόδιο. Και όπως έκανε με τον ίδιο του τον εαυτό, και σε αυτή την περίπτωση έκανε το restart με τον ίδιο τρόπο: άλλαξε το όνομα του οργανισμού σε International Boxing Association (IBA).
Ακολούθησε συνεργασία της IBA με την Gazprom, τον ρωσικό κρατικό ενεργειακό κολοσσό, με συνέπεια το χρέος να μηδενιστεί και τα χρηματικά έπαθλα να αυξηθούν. «Γιατί να μην μπορούν οι ερασιτέχνες πυγμάχοι να πληρώνουν τα στεγαστικά τους δάνεια και να στηρίζουν τις οικογένειές τους;» είχε δηλώσει τότε ο Κρεμλέφ.
Το 2022, η IBA ήρε περιορισμούς που είχαν επιβληθεί νωρίτερα την ίδια χρονιά και επέτρεψε σε Ρώσους και Λευκορώσους πυγμάχους να αγωνίζονται με τις εθνικές σημαίες και τους ύμνους τους, ενώ απέκλεισε από τις τάξεις της την Ουκρανική Ομοσπονδία Πυγμαχίας. Την επόμενη χρονιά, ωστόσο, η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή (ΔΟΕ) ψήφισε – με αφορμή τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία – υπέρ της αφαίρεσης από την IBA της ιδιότητας της παγκόσμιας ομοσπονδίας του αθλήματος.
Ο Κρεμλέφ γίνεται ο «σκιώδης δήμαρχος»
Ωστόσο, δεν ήταν μόνο οι πυγμάχοι του Κρεμλέφ που πληρώνονταν καλά. Το 2019, μια εταιρεία του απέκτησε το δικαίωμα να γίνει ο μοναδικός διαχειριστής της εθνικής λοταρίας της Ρωσίας. Σε ένα μοτίβο που θα επαναλαμβανόταν αρκετές φορές, η λοταρία έγινε σύντομα χορηγός της IBA.
Τα επόμενα χρόνια, ο Κρεμλέφ απέκτησε μερίδια σε τρεις από τις μεγαλύτερες στοιχηματικές εταιρείες της Ρωσίας, τις Fonbet, Liga Stavok και Pari. Ρωσικά μέσα ενημέρωσης έχουν αναφέρει ότι οι συμφωνίες αυτές είχαν την υποστήριξη του Αντρέι Κόστιν, του υπό κυρώσεις χρηματοδότη και προέδρου της συνδεδεμένης με το Κρεμλίνο τράπεζας VTB, ο οποίος έχει χαρακτηριστεί «τραπεζίτης-κουμπαράς του Πούτιν».
Οι εταιρείες αυτές φαίνεται ότι είχαν συνολικά έσοδα περίπου 625 δισ. ρούβλια (5,5 δισ. λίρες) το 2023, ενώ η Liga Stavok αποτελεί πλέον βασικό εταίρο της IBA.
Ο Κρεμλέφ είχε επίσης αποκτήσει σταδιακά τον έλεγχο της Tsupis, μιας εταιρείας πληρωμών που συνδέει τους παίκτες με τις στοιχηματικές εταιρείες και εισπράττει προμήθεια από κάθε ποντάρισμα. Το 2021, ο Πούτιν εξέδωσε διάταγμα κατά της απάτης, το οποίο παραχώρησε στην Tsupis μονοπώλιο σε αυτή την εξαιρετικά επικερδή δραστηριότητα. Την ίδια περίοδο, οι φορείς που ρύθμιζαν την αγορά στοιχημάτων πέρασαν επίσης υπό τον έλεγχο του Κρεμλέφ και ενοποιήθηκαν σε έναν κοινό εποπτικό οργανισμό, με αρκετά μέλη του διοικητικού συμβουλίου να προέρχονται, σύμφωνα με δημοσιεύματα, από το δίκτυό του στον χώρο της πυγμαχίας.
Στη γενέτειρά του, το Σερπούχοφ, καθώς εξελισσόταν σε ολιγάρχη, ο Κρεμλέφ απέκτησε το προσωνύμιο «σκιώδης δήμαρχος», έχοντας συγκεντρώσει ένα εντυπωσιακό χαρτοφυλάκιο ακινήτων. Κάποια από αυτά φέρεται να περιήλθαν στην κατοχή του μετά την αναδιανομή περιουσιακών στοιχείων του φυλακισμένου πρώην δημάρχου Αλεξάντερ Σεστούν.
Πηγές αναφέρουν ότι απέκτησε γεωργικές εκτάσεις, βιομηχανικές εγκαταστάσεις, ένα λιμάνι, ένα εμπορικό κέντρο και ένα ξενοδοχείο, ενώ το 2024, ο Κρεμλέφ φέρεται να επωφελήθηκε και από απαλλοτρίωση. Τον Φεβρουάριο, το Κρεμλίνο κατέσχεσε τη Rolf, τη μεγαλύτερη αντιπροσωπεία αυτοκινήτων της Ρωσίας, από τον Σεργκέι Πετρόφ, τον εξόριστο ιδιοκτήτη της και πρώην βουλευτή της αντιπολίτευσης και μέχρι τον Σεπτέμβριο, η εταιρεία είχε περάσει στον Κρεμλέφ μέσω συμφωνίας ύψους 35 δισ. ρουβλίων.
Σε ανακοίνωσή της, η Rolf παρουσίασε τον Κρεμλέφ ως νέο ιδιοκτήτη της, χαρακτηρίζοντάς τον «στρατηγικό επενδυτή, ο οποίος θα επιτρέψει στην εταιρεία να διατηρήσει τη μοναδική εταιρική κουλτούρα της και να διευρύνει το φάσμα των δραστηριοτήτων της, με έμφαση στην αύξηση της αποτελεσματικότητας και την προσέλκυση νέων συνεργατών και πελατών».
Ένας από αυτούς τους νέους συνεργάτες, σύμφωνα με μεταγενέστερα δημοσιεύματα του Proekt, ήταν η IBA.
Η πίστη στον Πούτιν
Έχοντας συγκεντρώσει προσωπική περιουσία που υπολογίζεται έως και σε 300 εκατ. λίρες και αναλαμβάνοντας παράλληλα και άλλα αξιώματα – μεταξύ αυτών την προεδρία της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ταβλιού – ο Κρεμλέφ δεν έκρυβε ποτέ τις πολιτικές του συμπάθειες.
«Χάρη σε έναν άνθρωπο, σήμερα υπάρχουν πραγματικά κάθε είδους ευκαιρίες να κερδίσεις χρήματα και να επιδιώξεις περισσότερα», είχε δηλώσει σε βιντεοσκοπημένη συνέντευξη το 2024, την οποία εντόπισε ο Guardian. «Αυτός ο άνθρωπος, φυσικά, είναι ο πρόεδρός μας, Βλαντίμιρ Βλαντιμίροβιτς Πούτιν».
Λίγους μήνες αργότερα, η Ουκρανία του επέβαλε κυρώσεις, χωρίς να βρίσκεται, ωστόσο, υπό κυρώσεις από τη Βρετανία, τις ΗΠΑ ή την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τον Απρίλιο, ο Πούτιν απένειμε στον Κρεμλέφ το Παράσημο της Φιλίας, ενώ λίγες ημέρες πριν από τον γάμο του Τραμπ Τζούνιορ, ο Κρεμλέφ συνόδευσε τον Ρώσο πρόεδρο σε επίσκεψη στην Κίνα, επιμένοντας πάντως ότι δεν βρισκόταν εκεί με επίσημη ιδιότητα.
Τα οφέλη για την οικογένειά του
Όπως συμβαίνει συχνά με τις οικογένειες ισχυρών και εύπορων πατριαρχών, και οι συγγενείς του Κρεμλέφ φαίνεται ότι επωφελήθηκαν από την άνοδό του. Το 2024, η ρωσική Novaya Gazeta ανέφερε ότι είχε παραχωρήσει στην τότε 21χρονη σύζυγό του, Αναστάσια Λεστσίνσκαγια, ένα κουρείο και ένα καφέ στο Σερπούχοφ, καθώς και πολυτελή αυτοκίνητα. Μάλιστα, αψηφώντας πλήρως τους νόμους, οι Porsche, Lamborghini και Aston Martin που φέρεται να της ανήκαν έχουν, σύμφωνα με δημοσιεύματα, συγκεντρώσει περίπου 50 κλήσεις από την τροχαία της περιφέρειας της Μόσχας.
Η Λεστσίνσκαγια ήταν γνωστή δημιουργός στο TikTok και το ένα από τα δύο μέλη του διδύμου «twinsrussian».
Ωστόσο, η δίδυμη αδελφή της είναι εκείνη που έχει προσελκύσει ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Η Εκατερίνα Λεστσίνσκαγια διευθύνει τη φιλοπουτινική οργάνωση Healthy Fatherland, ένα αθλητικό και πατριωτικό κίνημα στο οποίο το Κίεβο έχει επιβάλει κυρώσεις για τον φερόμενο ρόλο του στην απαγωγή, την απέλαση και την αναγκαστική μεταφορά παιδιών από την Ουκρανία. Η ίδια έχει επίσης συναντηθεί επανειλημμένα με τον Ρώσο πρόεδρο.
Και φαίνεται πως αυτή ακριβώς η σύνδεση του Τζούνιορ με τον Κρεμλέφ ήταν που ώθησε τη Μελάνια Τραμπ – η οποία έχει μεσολαβήσει σε συμφωνίες με Ρώσους αξιωματούχους για την επιστροφή Ουκρανών παιδιών – να πάρει αποστάσεις από τον γάμο του θετού γιου της, με εκπρόσωπό της να δηλώνει: «Η κυρία Τραμπ δεν έχει και δεν είχε ποτέ καμία σχέση με τον κ. Κρεμλέφ».
Ασαφής ο τρόπος σύνδεσης του Τραμπ Τζούνιορ με τον Κρεμλέφ
Ο Τραμπ Τζούνιορ, όμως, έχει. Το πώς ακριβώς ο γιος του Αμερικανού προέδρου μπήκε στον κύκλο του Κρεμλέφ παραμένει ασαφές. Εκπρόσωπος του γιου του Αμερικανού προέδρου δήλωσε ότι οι δύο άνδρες, αμφότεροι λάτρεις του κυνηγιού, γνωρίστηκαν μέσω κοινού φίλου και «δέθηκαν χάρη στην αγάπη τους για την πυγμαχία και τις δραστηριότητες στη φύση».
Επιπλέον, ο Τραμπ Τζούνιορ είχε επαφή με την πυγμαχία από μικρή ηλικία, λόγω της δραστηριότητας του πατέρα του ως διοργανωτή αγώνων. Στα δέκα του χρόνια είχε παρακολουθήσει από κοντά τον Μάικ Τάισον να διαλύει τον Μάικλ Σπινκς μέσα σε μόλις 91 δευτερόλεπτα στο Trump Plaza Hotel του Ατλάντικ Σίτι.
Ο κοινός φίλος μέσω του οποίου γνωρίστηκαν δεν έχει κατονομαστεί, ωστόσο αμφότεροι διατηρούν στενές σχέσεις με έναν Τούρκο επιχειρηματία, τον Κάαν Καρακάγια. Ο Καρακάγια φέρεται, μάίστα, να ήταν παρών σε ένα αμφιλεγόμενο κυνηγετικό ταξίδι στη Μογγολία το 2019, κατά το οποίο ο Τραμπ Τζούνιορ πυροβόλησε και σκότωσε ένα απειλούμενο πρόβατο.
Τον Σεπτέμβριο του περασμένου έτους, σε εκδήλωση της IBA στην Κωνσταντινούπολη, στην οποία παρευρέθηκε και ο Μάνι Πακιάο, παγκόσμιος πρωταθλητής σε οκτώ διαφορετικές κατηγορίες βάρους, ο Κρεμλέφ ανακοίνωσε τον διορισμό του Καρακάγια ως εκπροσώπου της οργάνωσης στην Τουρκία.
«Ο Κάαν υπήρξε μια γέφυρα ανάμεσα σε διαφορετικούς κόσμους, ένας φίλος που φέρνει τους ανθρώπους κοντά», είχε δηλώσει ο Κρεμλέφ.
«Ηγέτης και φίλος»
Ο Τραμπ Τζούνιορ παρευρέθηκε στην ίδια εκδήλωση της IBA και κάθισε δίπλα στον Κρεμλέφ πάνω στη σκηνή. Οι δύο άνδρες φαίνεται ότι διατηρούσαν ήδη τότε φιλική σχέση, παρά τα περιορισμένα αγγλικά του Ρώσου, ενώ ο Κρεμλέφ, σε μια ιδιαίτερα θερμή αναφορά, δήλωσε ότι ήταν «υπερήφανος που βρίσκεται εδώ με τον φίλο μου» και υποσχέθηκε ότι εκείνος και ο Τραμπ Τζούνιορ θα «προστατεύσουν τη διαφάνεια στην πυγμαχία και θα ανοίξουν τον δρόμο για την επόμενη γενιά».
Από την πλευρά του, ο Τραμπ Τζούνιορ επαίνεσε τον 43χρονο για το γεγονός ότι «επανέφερε την καθαρότητα της πυγμαχίας» και «αποκατέστησε την πραγματική δικαιοσύνη» στο άθλημα – μια αναφορά, όπως φαίνεται, στην πολιτική της IBA να μην επιτρέπει σε βιολογικούς άνδρες να αγωνίζονται στη γυναικεία πυγμαχία. «Είμαι υπερήφανος που αποκαλώ τον Ούμαρ όχι μόνο ηγέτη αλλά και φίλο», είχε δηλώσει, σύμφωνα με δελτίο Τύπου της IBA που είχε τον χαρακτηριστικό τίτλο: «Ούμαρ Κρεμλέφ και Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ ενώνουν τις δυνάμεις τους».
Η θέση του για την πυγμάχο Ιμάν Κελίφ
Η IBA βρέθηκε ακόμη περισσότερο στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού το 2024, γεγονός που δημιούργησε μια ευκαιρία την οποία ο Κρεμλέφ μπορούσε να αξιοποιήσει.
Στους Αγώνες, η ΔΟΕ χρησιμοποίησε δική της μονάδα πυγμαχίας για τη διοργάνωση του τουρνουά, καθώς η IBA είχε ήδη αποβληθεί. Η διοργάνωση, ωστόσο, βρέθηκε στο επίκεντρο έντονης αντιπαράθεσης όταν επετράπη στην Αλγερινή πυγμάχος Ιμάν Κελίφ να αγωνιστεί στην κατηγορία των 66 κιλών γυναικών, μολονότι είχε αποκλειστεί από το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της προηγούμενης χρονιάς επειδή δεν είχε περάσει εξετάσεις επαλήθευσης φύλου.
Κι ενώ η IBA του Κρεμλέφ είχε αποκλείσει την Κελίφ από τις διοργανώσεις της, η ΔΟΕ της επέτρεψε να αγωνιστεί στους Ολυμπιακούς Αγώνες με βάση το γεγονός ότι στο διαβατήριό της αναγράφεται ως γυναίκα. Ακολούθησε διεθνής αντιπαράθεση, με την Κελίφ να κερδίζει ομόφωνα όλους τους αγώνες της και να κατακτά τελικά το χρυσό μετάλλιο.
«Είναι ξεκάθαρα καθορισμένο: ο γυναικείος αθλητισμός είναι για γυναίκες, ο ανδρικός αθλητισμός για άνδρες. Ο γυναικείος αθλητισμός είναι για γυναίκες», είχε δηλώσει ο Κρεμλέφ στο TalkSPORT, μεταφέροντας, μάλιστα, το μήνυμα αυτό στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο, στέλνοντας ανοιχτή επιστολή 1.100 λέξεων στον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε πρόσφατα υπογράψει εκτελεστικό διάταγμα που απαγόρευε στις τρανς γυναίκες να αγωνίζονται στις γυναικείες κατηγορίες αθλημάτων.
Στην επιστολή, ο Κρεμλέφ έγραφε: «Είναι ζωτικής σημασίας όλοι οι αθλητές να αγωνίζονται επί ίσοις όροις και η θέση σας στο ζήτημα αποτελεί σημαντικό βήμα προς την επίτευξη αυτού του στόχου», ενώ επιτέθηκε και στη ΔΟΕ, λέγοντας: «Η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή και η σημερινή ηγεσία της έχουν, δυστυχώς, οδηγήσει το Ολυμπιακό Κίνημα σε παρακμή με τις κοντόφθαλμες ενέργειές τους και την κακή διοίκηση».
Ο Κρεμλέφ έριξε επίσης στον Αμερικανό πρόεδρο άλλο ένα «τυράκι». «Το τελευταίο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Πυγμαχίας της IBA στις Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποιήθηκε το 2007 στο Σικάγο. Ενδιαφερόμαστε πολύ να επαναφέρουμε τη διοργάνωση στη χώρα σας και είμαστε περισσότερο από έτοιμοι να συνεργαστούμε προς αυτή την κατεύθυνση» έγραψε, ενώ έκλεισε την επιστολή του παραλλάσσοντας δύο από τις αγαπημένες φράσεις του Τραμπ: «Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτά τα σημαντικά ζητήματα. Προσβλέπουμε με μεγάλη αισιοδοξία στην πιθανότητα να συνεργαστούμε για να κάνουμε ξανά σπουδαίο το Ολυμπιακό Κίνημα, να προωθήσουμε το άθλημα της πυγμαχίας και να υπερασπιστούμε τα δικαιώματα των αθλητών σε ολόκληρο τον κόσμο».
Η αντιπαράθεση με τους Σαουδάραβες
Το 2025, η IBA ανέβασε ακόμη περισσότερο στροφές. Σύμφωνα με πληροφορίες της Telegraph, στην Κωνσταντινούπολη η ομάδα του Κρεμλέφ προσέφερε στον γνωστό Βρετανό πυγμάχο Τάισον Φιούρι αμοιβή 50 εκατ. λιρών προκειμένου να αγωνιστεί σε μία από τις διοργανώσεις της IBA. Ο Φιούρι, ωστόσο, επέλεξε να υπογράψει συμφωνία τριών αγώνων με τον Τούρκι Αλ-Σέιχ, αξιωματούχο της κυβέρνησης της Σαουδικής Αραβίας.
Ο Κρεμλέφ αποτελεί, ουσιαστικά, τον ισχυρότερο promoter του αθλήματος στην Ανατολική Ευρώπη, αποτελώντας άμεση πρόκληση για την επιρροή του Αλ-Σέιχ και των Σαουδαράβων στην πυγμαχία και για τον έλεγχό τους σε ορισμένους από τους σημαντικότερους αγώνες του αθλήματος.
Άνθρωποι από τον χώρο της πυγμαχίας περιγράφουν τον Κρεμλέφ ως «μια χαρισματική προσωπικότητα που εμφανίζεται σε εκδηλώσεις και διοργανώσεις περιστοιχισμένος από μια πολυάριθμη ομάδα συνεργατών, σχεδόν σαν αρχηγός κράτους». Οι ομιλίες του είναι συχνά φορτισμένες συναισθηματικά και δυναμικές, με επαναλαμβανόμενες αναφορές στον τρόπο με τον οποίο η πυγμαχία μπορεί να αλλάξει τις ζωές των νέων ανθρώπων.
«Συχνά δεν έχει ιδιαίτερη έκφραση στο πρόσωπό του, κι όμως αποπνέει μια ευγένεια και μια ταπεινότητα», δήλωσε άνθρωπος του χώρου.
Το περασμένο καλοκαίρι, η IBA λάνσαρε και δικό της πρωτάθλημα πυγμαχίας χωρίς γάντια. Οι πρώτοι αγώνες πραγματοποιήθηκαν στη Μόσχα, όμως ήταν το ντεμπούτο στις ΗΠΑ, στο Μαϊάμι, το φετινό καλοκαίρι που τράβηξε την προσοχή.
Συμπαρουσιαστής της εκδήλωσης ήταν ο Άντριου Τέιτ, ο Βρετανός πρώην kickboxer και αυτοαποκαλούμενος μισογύνης, ο οποίος δεν ανέβηκε ποτέ στη σκηνή, καθώς συνελήφθη έξω από τον χώρο της διοργάνωσης. Ο Τέιτ και ο αδελφός του, Τρίσταν, βρίσκονται αντιμέτωποι με έκδοση στη Βρετανία, όπου αντιμετωπίζουν συνολικά 59 κατηγορίες, μεταξύ των οποίων βιασμό, αδικήματα που συνδέονται με εμπορία ανθρώπων για σεξουαλική εκμετάλλευση και άσεμνες εικόνες παιδιού. Και οι δύο αρνούνται οποιαδήποτε παρανομία.
Γλυκάθηκε με το Παγκόσμιο Κύπελλο και το UFC Freedom στον Λευκό Οίκο
Ωστόσο, δύο άλλες διοργανώσεις του καλοκαιριού φαίνεται ότι ενέπνευσαν περισσότερο τον Κρεμλέφ: το Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA υπό τον Τζάνι Ινφαντίνο και το UFC Freedom 250 του Ντέινα Γουάιτ, που φιλοξενήθηκε σε κήπο του Λευκού Οίκου.
«Ο Κρεμλέφ είδε πώς ο Ντέινα και ο Ινφαντίνο κατάφεραν να πάρουν αυτό που ήθελαν», δήλωσε παράγοντας του αθλητισμού. «Θέλει κι αυτός ένα κομμάτι από αυτή την πίτα».
«Και το να έχεις πρόσβαση στον Ντον Τζούνιορ είναι μια καλή αρχή», πρόσθεσε η ίδια πηγή.
Μάλλον πέρασε τα όρια και το «πληρώνει»
Στην προσπάθειά του, όμως, να αποκτήσει κυρίαρχη θέση στον παγκόσμιο αθλητισμό, ο Κρεμλέφ ίσως να πέρασε τα όρια. Η Ομοσπονδπια της οποίας ηγείται, απέχει πολύ από το να ανακτήσει τον έλεγχο της ολυμπιακής πυγμαχίας, καθώς τι χάσμα με τη ΔΟΕ δεν γεφυρώνεται, και η ζημιά που προκάλεσε το «εξαιρετικά γενναιόδωρο γαμήλιο δώρο» του – όπως το χαρακτήρισαν ο κύριος και η κυρία Τραμπ Τζούνιορ – φαίνεται ότι βαρύνει κυρίως τον ίδιο.
Παρότι στο νησί στις Μπαχάμες βρίσκονταν μόλις περίπου 50 άνθρωποι, ο Κρεμλέφ είχε φτάσει συνοδευόμενος από μεγάλη ομάδα Ρώσων, οι οποίοι απομονώνονταν από τους υπόλοιπους και μιλούσαν μεταξύ τους, σύμφωνα με το ProPublica. Η παρουσία και η συμπεριφορά τους είχε προκαλέσει, μάλιστα, απορίες στους άλλους καλεσμένους.
Και ύστερα τραβήχτηκε μια ομαδική φωτογραφία, όπου το ξυρισμένο κεφάλι του Κρεμλέφ διακρίνεται μισοκρυμμένο στο πίσω μέρος, ενώ στο κέντρο βρίσκονται η Ιβάνκα Τραμπ, ο Τζάρεντ Κούσνερ, η Τίφανι Τραμπ και άλλοι.
«Τι σκεφτόταν;» σχολίασε στην Telegraph πρόσωπο από κύκλους Ρώσων ολιγαρχών. «Είναι ένας μπράβος που κατάφερε να βρεθεί στη σωστή πλευρά του προέδρου και ενθουσιάστηκε υπερβολικά».
Πρώτα ήταν η Μελάνια Τραμπ που πήρε αποστάσεις. Στη συνέχεια, εκπρόσωπος του Έρικ Τραμπ, αδελφού του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, δήλωσε για τον Κρεμλέφ: «Ο Έρικ δεν έχει απολύτως καμία ιδέα ποιος είναι αυτός ο άνθρωπος και δεν έχει ακούσει ποτέ το όνομά του». Και μετά ήρθε το τελειωτικό χτύπημα από τον ίδιο τον Ντόναλντ Τραμπ: «Δεν έχω ιδέα ποιος είναι ο Ούμαρ. Δεν τον έχω ξανακούσει ποτέ».
protothema.gr
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας