Ακολουθήστε μας

Γενικά θέματα

Ευρωπαϊκή Αριστερά και λαϊκισμός

Δημοσιεύτηκε στις

Πέτρος Παπασαραντόπουλος, 31/05/2012

Τα αποτελέσματα των εκλογών της 6 ης
Μαΐου 2012 και η σημαντική ενίσχυση πολιτικών κομμάτων με έντονη
λαϊκιστική ρητορεία, κάνουν επιτακτική την ανάγκη να εξετάσουμε τη σχέση
ανάμεσα στις βασικές ιδεολογικές και πολιτικές παραμέτρους της
Ευρωπαϊκής Αριστεράς και του λαϊκισμού, προσπαθώντας να εντοπίσουμε
αποκλίσεις και συγκλίσεις.Για να γίνει αυτό δυνατό, πρέπει να προσπαθήσουμε να ορίσουμε τι εννοούμε με αυτές τις δύο έννοιες.

Η Ευρωπαϊκή Αριστερά

Ως Ευρωπαϊκή Αριστερά, στο κείμενο που ακολουθεί, νοείται η πολιτική
οικογένεια που έχει προκύψει από τα σοσιαλδημοκρατικά και σοσιαλιστικά
κόμματα που διέρρηξαν, από πολλές δεκαετίες, κάθε δεσμό με τον
τριτοδιεθνιστικό μαρξισμό-λενινισμό, καθώς και με τα κόμματα που έλκουν
την κληρονομιά τους από την απόπειρα να ανανεωθεί εκ των ένδον το
κομμουνιστικό πείραμα, αυτό που είχε αποκληθεί ευρωκομμουνισμός.

Αυτή η πολιτική οικογένεια χαρακτηρίζεται από εξαιρετικά εκτεταμένη
πολυμορφία και από μια μεγάλη διαφοροποίηση πολιτικών επιλογών, ιδίως
μετά την πτώση του τείχους του Βερολίνου. Η ιδεολογική αμηχανία
συμβαδίζει με έναν πλούτο αναζητήσεων που συνεχίζονται με αμείωτη ένταση
και στις ημέρες μας.

Εντούτοις, μπορεί να βρει κανείς ελάχιστους πολιτικούς και
ιδεολογικούς κοινούς παρονομαστές που εντέλει συγκροτούν την
οικογενειακή της φωτογραφία.

Κατά την άποψή μας, την πλέον έγκυρη καταγραφή αυτών των παρονομαστών
έχει κάνει ο Ιταλός φιλόσοφος Νορμπέρτο Μπόμπιο, με το σύνολο του έργου
του [1], όπου μπορεί να εντοπίσει κανείς τις ακόλουθες ιδεολογικές και πολιτικές σταθερές:

1) Η Ευρωπαϊκή Αριστερά είναι πρωτίστως μια μεταρρυθμιστική πολιτική
δύναμη. Αρνείται τη Γη της Επαγγελίας, την Επανάσταση, γιατί η Ιστορία
είναι γεμάτη με εγκλήματα που έγιναν στο όνομα της Επανάστασης. Αντίθετα
πιστεύει ότι ο δρόμος των μεταρρυθμίσεων είναι η μοναδική ρεαλιστική
επιλογή για τις ευρωπαϊκές κοινωνίες. Κατά συνέπεια, δεν μπορεί να είναι
«ριζοσπαστική», γιατί οι μεταρρυθμίσεις είναι κοινωνικές διεργασίες που
απαιτούν κρίσιμο χρόνο ωρίμανσης, καθώς και ευρύτατες κοινωνικές
συναινέσεις και δεν μπορούν να γίνουν «εδώ και τώρα».

2) Η Ευρωπαϊκή Αριστερά έχει ενσωματωμένη στον ιδεολογικό πυρήνα της
την έννοια του πλουραλισμού, της δημοκρατίας που συμπεριλαμβάνει (
inclusive ) και δεν αποκλείει ( exclusive ), αποδεχόμενη ότι δεν υπάρχει
μια και μοναδική αλήθεια, την οποία εξ ορισμού δεν κατέχει κανείς.
Συνακόλουθα αρνείται κατηγορηματικά τη διάκριση Εχθρών/Φίλων που κατέχει
κεντρική θέση σε άλλες πολιτικές ιδεολογίες [2].
Η επιλογή αυτή συμπυκνώνεται με ιδιαίτερα εύστοχο τρόπο στη ρήση του
Νίκου Πουλαντζά ότι «η Αριστερά ή θα είναι δημοκρατική ή δεν θα είναι
Αριστερά».

3) Η κεντρική της διαφοροποίηση από τη συντηρητική πολιτική
οικογένεια είναι η έννοια της ισότητας. Για την Ευρωπαϊκή Αριστερά η
ισότητα κατέχει κεντρική θέση, με την έννοια ότι πρέπει να γίνει κάθε
δυνατή προσπάθεια έτσι ώστε, μέσω των κατάλληλων πολιτικών, να δοθούν
ίσες ευκαιρίες σε όλους τους ανθρώπους. Αντίθετα, η συντηρητική
προσέγγιση είναι ότι οι άνθρωποι είναι εξ ορισμού άνισοι και ότι το
πρόβλημα αυτό μόνον περιπτωσιολογικά μπορεί να αντιμετωπιστεί, κυρίως
μέσω της φιλανθρωπίας.

Στην Ελλάδα της μεταπολίτευσης οι ιδέες της Ευρωπαϊκής Αριστεράς
είχαν οριακή απήχηση. Ο κύριος πολιτικός φορέας τους, με ισχνή πολιτική
επιρροή, ήταν το ΚΚΕ Εσωτερικού, που μετεξελίχθηκε στην ΕΑΡ και στη
συνέχεια απορροφήθηκε από το Συνασπισμό. Οι ιδέες αυτές ήταν σε πλήρη
ασυμβατότητα με τις επιλογές της ηγεσίας του Συνασπισμού και του ΣΥΡΙΖΑ,
κάτι που οδήγησε στη δημιουργία της ΔΗΜΑΡ. Παράλληλα, σημαντικός
αριθμός πολιτών και πολιτικών στελεχών που ασπάζονταν αυτές τις ιδέες
συμμετείχε και συμμετέχει στο ΠΑΣΟΚ. Οι ιδέες αυτές ήταν μειοψηφικές στο
χώρο αυτό όπου δέσποζε η λαϊκιστική ιδεολογία και η χαρισματική ηγεσία
του Ανδρέα Παπανδρέου. Απέκτησαν σημαντική ισχύ στην περίοδο Σημίτη,
διαλύθηκαν στην περίοδο της μετανεωτερικής ασυναρτησίας [3]
που χαρακτήρισε την ηγεσία Γιώργου Παπανδρέου και έχουν επανέλθει, σε
επίπεδο εξαγγελιών, με την πρόσφατη αλλαγή ηγεσίας στο ΠΑΣΟΚ, με τον
Ευάγγελο Βενιζέλο να δηλώνει ότι το ΠΑΣΟΚ θα μετασχηματιστεί σε ένα
ευρωπαϊκό σοσιαλδημοκρατικό κόμμα της κεντροαριστεράς.

Ο λαϊκισμός

Όπως έχουμε επισημάνει και σε άλλα κείμενά μας [4], η κρατούσα επιστημονικά άποψη για το λαϊκισμό συμπυκνώνεται στον ακόλουθο ορισμό:

«Λαϊκισμός είναιμια αβαθής ιδεολογία (thin-centered
ideology) που θεωρεί ότι οι κοινωνίες είναι πλήρως διαχωρισμένες σε δύο
ομοιογενή και ανταγωνιστικά σύνολα, τον ‘αγνό λαό’ εναντίον των
‘διεφθαρμένων ελίτ’, και η οποία υποστηρίζει ότι η πολιτική θα έπρεπε να
είναι η έκφραση της γενικής θέλησης
(volonté générale) του λαού»[5].

Ακριβώς λόγω της ρηχότητάς της, σε σύγκριση με άλλες συγκροτημένες
ιδεολογίες, όπως ο σοσιαλισμός, ο φιλελευθερισμός, ή ο συντηρητισμός, η
ιδεολογία του λαϊκισμού έχει χαρακτηριστεί ως ένα αδειανό μπουκάλι:
Μπορεί να το γεμίσει κανείς με ό,τι περιεχόμενο θέλει, είτε αριστερό,
είτε δεξιό. Αυτό, έχει οδηγήσει πολλούς μελετητές να επισημάνουν ότι ο
λαϊκισμός είναι μια ιδεολογία με χαρακτηριστικά χαμαιλέοντα [6].

Στην Ελλάδα, ο λαϊκισμός με αριστερό περιεχόμενο κυριάρχησε για πολλά
χρόνια με τον Ανδρέα Παπανδρέου και το ΠΑΣΟΚ. Επανήλθε εντυπωσιακά στο
πολιτικό προσκήνιο με τις θέσεις και απόψεις που υποστηρίζει ο ΣΥΡΙΖΑ με
αριστερόστροφο πρόσημο και οι Ανεξάρτητοι Έλληνες με δεξιόστροφο. Ο
λαϊκισμός όχι μόνον κυριάρχησε, αλλά και ηγεμόνευσε στην κοινωνία, γιατί
οι βασικές παραδοχές του είχαν τη συναίνεση της μεγάλης πλειοψηφίας του
ελληνικού λαού. Οι παραδοχές αυτές είναι:

1) Ο λαός έχει πάντα δίκιο. Ως λαός νοείται το σύνολο των «αγνών
ανθρώπων», ομοιογενές και αδιαίρετο. Εσωτερικές διαφοροποιήσεις δεν
υπάρχουν. Λαός είναι και τα συνδικάτα της ΔΕΗ που κατεβάζουν τους
διακόπτες παροχής ηλεκτρικού ρεύματος και οι καταναλωτές. Λαός είναι και
όσοι εισπράττουν συντάξεις τεθνεότων, λαός και οι συνεπείς
φορολογούμενοι. Όλοι έχετε δίκιο, όπως έλεγε ο χότζας στο γνωστό
ανέκδοτο. Κατά συνέπεια, οι επαγγελίες των αριστερόστροφων λαϊκιστών
περί ισότητας είναι επιστολή άνευ περιεχομένου. Είναι ένα αδειανό
πουκάμισο, αφού δεν βασίζονται σε μια μεταρρυθμιστική λογική που παίρνει
υπόψη της την πολυπλοκότητα των κοινωνικών σχηματισμών και την ανάγκη
συγκρούσεων εντός του λαού, που κάθε άλλο παρά ομοιογενής είναι.

2) Ο λαός ορίζεται κυρίως ex negativo σε
σχέση με το διεφθαρμένο πολιτικό σύστημα. «Αυτοί» είναι οι εχθροί του.
Πρέπει να προχωρήσει χωρίς αυτούς, όπως ήταν το κεντρικό προεκλογικό
σύνθημα του ΣΥΡΙΖΑ. «Αυτοί» που επιπρόσθετα είναι «λιγότερο Έλληνες» από
εμάς, όπως δήλωσε ο κ. Τσίπρας ή και προδότες και δοσίλογοι, όπως
υποστηρίζει ο κ. Καμμένος.

3) Ανάμεσα σε αυτά τα δύο μπλοκ, τους καλούς και τους κακούς,
υπάρχουν αδιαμεσολάβητα οι σωτήρες. Οι λαϊκιστές που υπόσχονται τη
σωτηρία. Όπως στα σπαγγέτι-γουέστερν στις συγκρούσεις καουμπόηδων και
ινδιάνων την κρίσιμη ώρα πάντοτε έφτανε το ιππικό. Ψηφίστε μας για να
σας σώσουμε. Εσείς δεν χρειάζεται να αλλάξετε σε τίποτα, αφού ο λαός
έχει πάντα δίκιο.

4) Στην ελληνική εκδοχή του, ο αριστερόστροφος λαϊκισμός έδωσε
ιδιαίτερο βάρος στην αντιιμπεριαλιστική διάσταση, κατασκευάζοντας εκτός
από εσωτερικούς και εξωτερικούς εχθρούς. Ως «Έθνος Ανάδελφον», ζούμε
περικυκλωμένοι από εχθρούς που κοιμούνται και ξυπνάνε με μόνη έγνοια το
πώς θα μας εξολοθρεύσουν [7]. Το σενάριο αυτό πρόσφατα απέκτησε και μια ψυχροπολεμική εφιαλτική διάσταση. « Βρισκόμαστε
σε μια κατάσταση ισοδύναμη με εκείνη που αντιμετώπισαν οι ΗΠΑ με τη
Ρωσία κατά τη διάρκεια των ημερών του Ψυχρού Πολέμου. Και οι δύο πλευρές
είχαν πυρηνικά όπλα στα χέρια τους και οι δύο πλευρές απείλησαν να
πατήσουν το κουμπί και να το ενεργοποιήσουν
», σύμφωνα με τον κ.
Τσίπρα. Οι εχθροί μας, δηλαδή η Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΔΝΤ, κρατάνε για
την Ελλάδα όπλα πυρηνικής καταστροφής, όπως οι Αμερικανοί στον Ψυχρό
Πόλεμο. Δεν θα τολμήσουν όμως να τα χρησιμοποιήσουν γιατί και εμείς, η
Ελλάδα, έχουμε πυρηνικά όπλα, όπως η Σοβιετική Ένωση, αφού η χρεοκοπία
μας θα συμπαρασύρει όλη την ευρωζώνη. Παράλληλα, στα πλαίσια μιας νέας
εξωτερικής πολιτικής, ο ΣΥΡΙΖΑ ζητάει «Άμεση κατάργηση των βάσεων της
Σούδας και του Άκτιου. Δεν θέλουμε την Ελλάδα στο ΝΑΤΟ, ούτε το ΝΑΤΟ
στην Ελλάδα και αγωνιζόμαστε για τη διάλυσή του».

Συγκρίνοντας τα ανόμοια

Από την καταγραφή που προηγήθηκε, είναι εμφανές ότι ανάμεσα στον
βασικό ιδεολογικό και πολιτικό πυρήνα των ιδεών της Ευρωπαϊκής Αριστεράς
και εκείνον του λαϊκισμού, υπάρχει πλήρης ασυμβατότητα. Ακόμα και σε
περιπτώσεις που κάποια ευρωπαϊκά σοσιαλδημοκρατικά κόμματα εισήγαγαν
λαϊκιστικά στοιχεία στον πολιτικό τους λόγο, όπως οι Νέοι Εργατικοί του
Τόνι Μπλερ, αυτά σε καμία περίπτωση δεν κυριάρχησαν πολιτικά. Ήταν ένας
λελογισμένος λαϊκισμός ( soft populism ), μπροστά στη λαϊκιστική λαίλαπα
που απειλεί όλη την Ευρώπη, όπως δήλωσε πρόσφατα ο νεοεκλεγείς
σοσιαλιστής πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας Φρανσουά Ολάντ.

Η διαφορά των δύο προσεγγίσεων ιδεολογικά συμπυκνώνεται στο χάσμα
ανάμεσα σε μια πλουραλιστική ιδεολογία, όπως είναι η σοσιαλδημοκρατική,
και σε μια μονιστική ιδεολογία, όπως είναι ο λαϊκισμός, ιδίως ο
αριστερόστροφος.

Πολιτικά, η βασική διαφορά είναι ανάμεσα σε ένα μεταρρυθμιστικό πρόταγμα σε σχέση με τις επικίνδυνες «ριζοσπαστικές» ακροβασίες.

Εντέλει, οι δύο αυτές ιδεολογίες μοιράζονται έναν εντελώς διαφορετικό
κώδικα ιδεολογικών και πολιτικών αξιών. Εάν αυτό ισχύει, η ρητορεία
περί «κυβερνήσεων της αριστεράς», που πρότεινε ο ΣΥΡΙΖΑ προεκλογικά και
που δυστυχώς έχει απήχηση σε κύκλους της ΔΗΜΑΡ και του ΠΑΣΟΚ είναι εκτός
τόπου και χρόνου. Όπως χαρακτηριστικά επισήμανε ο Μιχάλης Μητσός «Αριστερό
δεν είναι να ζεις για χρόνια πάνω από τις δυνάμεις σου, κι όταν έλθει η
ώρα του λογαριασμού να απαιτείς όχι μόνο να σου δανείζουν, αλλά και να
δέχονται τους όρους σου. Αριστερό δεν είναι να καταγγέλλεις, να
δημαγωγείς και να εκβιάζεις, δεν είναι να κόβεις γέφυρες και να
απομονώνεσαι, αλλά να ακούς, να αναλύεις, να συνθέτεις και να χτίζεις
συμμαχίες για το καλό, το δικό σου και των άλλων. Η τόλμη μπορεί να
είναι αριστερή, το θράσος ποτέ»
[8].

Είναι εμφανές ότι ο ΣΥΡΙΖΑ εντάσσεται πλήρως στην τυπολογία ενός
λαϊκιστικού πολιτικού οργανισμού με αριστερόστροφο περιεχόμενο. Αυτό
είναι αποτέλεσμα τριών ουσιωδών μεταλλάξεων που υπέστη τα τελευταία 15
χρόνια: Επί προεδρίας Νίκου Κωνσταντόπουλου και κυριαρχίας του
κομμουνιστογενούς Αριστερού Ρεύματος, συντελέστηκε μια
νεοκομμουνιστική-εθνικιστική μετάλλαξη, με αποκορύφωμα την επίσκεψη
Κωνσταντόπουλου στο Βελιγράδι και την υποστήριξη στο καθεστώς
Μιλόσεβιτς. Με τον Αλέκο Αλαβάνο επικεφαλής, μεταλλάχθηκε προς μια
κινηματική και ριζοσπαστική λογική ενσωματώνοντας μια πλειάδα
αριστεριστικών ομάδων και γκρουπούσκουλων που κινούνται οριακά στα
πλαίσια της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας. Με τον Αλέξη Τσίπρα, όλος ο
ιδεολογικός εξοπλισμός των δύο προηγούμενων μεταλλάξεων, μπήκε στο άδειο
μπουκάλι της λαϊκιστικής ιδεολογίας. Πλέον, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι ένας
ακροαριστερός πολιτικός σχηματισμός [9], αλλά μια λαϊκιστική πολιτική δύναμη με αριστερόστροφο περιεχόμενο.

Η εξέλιξη αυτή δεν συνιστά ελληνική πρωτοτυπία. Παρόμοια φαινόμενα
έχουν παρατηρηθεί και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Αξίζει να σημειωθεί ότι
σε ευρωπαϊκό επίπεδο υπάρχουν πολλά ακροαριστερά κόμματα με πολύ μικρή
πολιτική επιρροή. Όπως επισημαίνει ο Luke March , κάνοντας διάκριση
μεταξύ ριζοσπαστισμού και εξτρεμισμού [10], «υπάρχουν δύο βασικές υποομάδες. Πρώτον, τα ριζοσπαστικά αριστερά κόμματα, τα οποία θέλουν “ριζική” συστημική αλλαγή του καπιταλισμού. Τα εξτρεμιστικά αριστερά κόμματα,
αντίθετα, είναι πολύ πιο εχθρικά στη φιλελεύθερη δημοκρατία, συνήθως
καταγγέλλουν κάθε συμβιβασμό με τις “αστικές” πολιτικές δυνάμεις,
συμπεριλαμβανομένης της σοσιαλδημοκρατίας, δίνουν έμφαση στον
εξωκοινοβουλευτικό αγώνα και ορίζουν τον “αντι-καπιταλισμό” με πολύ πιο
αυστηρούς όρους, συνήθως θεωρώντας το μεγαλύτερο μέρος της
επιχειρηματικής δραστηριότητας ως ανάθεμα» [11].

Λόγω αυτής της ιδεολογικής τους φυσιογνωμίας, τα ακροαριστερά κόμματα
είναι ιδιαίτερα ευάλωτα από την ακροδεξιά που χρησιμοποιεί παρεμφερή
«αντισυστημική» ρητορεία. Σε πολλές περιπτώσεις, «οι ψήφοι στην
ακροαριστερά και την ακροδεξιά επικαλύπτονται: Η λέξη
“αριστερο-λεπενιστής” επινοήθηκε για να περιγράψει τους Γάλλους
κομμουνιστές ψηφοφόρους οι οποίοι προσχώρησαν στη ακροδεξιά» [12].

Προκειμένου να αντιμετωπίσουν αυτό τον κίνδυνο, κάποια ακροαριστερά κόμματα, όπως το γερμανικό DieLinke
επιλέγουν τη λαϊκιστική μετάλλαξη, εγκαταλείποντας θεμελιώδεις αρχές
του μαρξιστικού πυρήνα τους. Όπως έχει επισημανθεί, «τα
σοσιαλ-λαϊκιστικά κόμματα δεν είναι πλέον ανοιχτά μαρξιστικά, αφού
ενδιαφέρονται ιδιαίτερα να επεκτείνουν την εκλογική τους αντιπροσώπευση.
Είναι λαϊκιστές ως προς την αντιπαράθεση μεταξύ “του ηθικού λαού” και
“της διεφθαρμένης ελίτ”… Τα κόμματα αυτά παρουσιάζονται ως η φωνή του
λαού, παρά ως η εμπροσθοφυλακή του προλεταριάτου» [13].

Σε αυτό το πλαίσιο είναι ακριβής η επισήμανση του Ανδρέα
Πανταζόπουλου ότι «ο ακροδεξιός λαϊκισμός μπορεί να προσλαμβάνει
αντιμεταναστευτικά και ρατσιστικά χαρακτηριστικά, ενώ ο ακροαριστερός
λαϊκισμός, σύμφωνα με τον Πιερ-Αντρέ Ταγκιέφ, υποβασταζόμενος ενίοτε από
έναν ηθικολογικό μιζεραμπιλισμό, τρέπεται περισσότερο προς έναν μαγικού
τύπου αντικαπιταλισμό και έναν αναμνηστικό αντιφασισμό (η νεοεαμική
ρητορική απεικονίζεται παραστατικά σε αυτή του την τάση). Σε κάθε
περίπτωση, και παρά τις υπαρκτές διαφορές τους, οι δύο λαϊκισμοί έχουν
κοινό στοιχείο την ανευθυνότητα» [14].

Η ελληνική ιδιαιτερότητα συνίσταται στο ότι σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αυτά τα κόμματα έχουν πολύ μικρή πολιτική επιρροή [15], ενώ στην Ελλάδα, λόγω της ιδεολογικής ηγεμονίας του λαϊκισμού, σημειώνουν μεγάλες πολιτικές επιδόσεις.

Η ανθρωπολογική διάσταση

Η πολιτική μετάλλαξη του ΣΥΡΙΖΑ έχει και μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα
ανθρωπολογική διάσταση. Οι λαϊκιστές, ως φορείς μιας μονιστικής
ιδεολογίας που κατέχει την απόλυτη αλήθεια, θεωρούν όσους έχουν αντίθετη
άποψη ως προδότες, ως εχθρούς του λαού. Πριν από 27 χρόνια, ο Ανδρέας
Παπανδρέου είχε αποκαλέσει τον Λεωνίδα Κύρκο εκπρόσωπο «της αριστεράς
των σαλονιών». Πριν από λίγες ημέρες, μετά από τις εκλογές της 6 ης
Μαΐου, στη διάρκεια των διερευνητικών εντολών για σχηματισμό
κυβέρνησης, όπου είχε αναφερθεί το ενδεχόμενο συμμετοχής της ΔΗΜΑΡ σε
κυβέρνηση μαζί με ΠΑΣΟΚ και Νέα Δημοκρατία, ο Μανώλης Γλέζος μίλησε για
«Εφιάλτες», ενώ το διαδίκτυο πλημμύρισε από το λόγο του μίσους οπαδών
του ΣΥΡΙΖΑ προς τους παλιούς συντρόφους και φίλους τους που υποστήριζαν
τη ΔΗΜΑΡ. Έναν λόγο μίσους που αρδεύει νομιμοποίηση από δύο παραδόσεις:
Το λαϊκισμό σε συνδυασμό με μια άλλη ιδεολογία που υποστηρίζει ότι
κατέχει την απόλυτη αλήθεια, το μαρξισμό-λενινισμό. Ενδεικτική
σταχυολόγηση από τον τοίχο της ΔΗΜΑΡ Θεσσαλονίκης στο facebook :

«Κουφάλες, προδότες, δοσίλογοι, της χώρας ξεφτίλες, γερμανορουφιάνοι,
παλιοκάφροι, αφιλότιμοι, ο νέος εφιάλτη ς της Ελλάδας, αριστερός
Καρατζαφέρης, ανέντιμοι, ανθέλληνας, δολοφόνος των Ελλήνων, φασίστας,
μυρμήγκι με φτερά, χρυσαυγίτες με κοστούμια, ηλίθιοι, καθίκια, βόδια,
πόσα και τι ναρκωτικά πήρατε;, νέος προδότης, τι του τάξανε;, μαλάκας,
Ντροπή ρε κότες, Θα τους κάψω όπου τους βρω, Κουβέλαινα, Φώταινα,
κωλοτούμπας, ανίκανοι, πουλημένοι, σκουλήκι, αχ κουβελάκι κουβελάκι ξύλο
που θα το φας (με φωτογραφία ενός κουνελιού με το πρόσωπο του
Κουβέλη!), γερμανοτσολιάς, μαϊντανός (με φωτογραφία που λέει ο Φώτης
πάει με όλα), σκατόφατσες, θα φύγετε με ελικόπτερα, λούγκρες,
πουστράκια, ξεπουλημένοι, να βγούμε στους δρόμους κι εκεί να μετρηθούμε,
όλοι έξω από τα γραφεία της ΔΗΜΑΡ αυθόρμητα όπως στις παρελάσεις, Πόσο
πήγε η Αποστασία;, κλέφτες, λαμόγια, ασελγείτε πάνω στον λαό, βρομερή
κουφάλα….».

Παρακολούθησα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον την οδυνηρή έκπληξη πολλών
μελών και στελεχών της ΔΗΜΑΡ στο διαδίκτυο από αυτή τη συμπεριφορά πρώην
συντρόφων και φίλων τους. Τους ήταν αδύνατο να πιστέψουν και να
κατανοήσουν αυτή τη μετάλλαξη. Εάν όμως ισχύουν όσα έχουμε αναφέρει
μέχρι τώρα, αυτή είναι η πολιτική και προσωπική συμπεριφορά των μονιστών
που κατέχουν την απόλυτη αλήθεια. Οι υποστηρικτές αυτών των θέσεων, που
κατά την άποψή μας [16]
συγκροτούν ένα φαιοκόκκινο μέτωπο λαϊκισμού, ανορθολογισμού και
εξτρεμισμού, θα γίνουν ακόμα περισσότεροι αφού ο ΣΥΡΙΖΑ αρδεύει
μετεκλογικά από τους Ανεξάρτητους Έλληνες (άλλωστε 49% των ψηφοφόρων του
ΣΥΡΙΖΑ έχουν θετική άποψη για τον Πάνο Καμμένο, σύμφωνα με πρόσφατη
δημοσκόπηση). Το γεγονός ότι κάποια στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ ανθίστανται
σθεναρά σε αυτή την πολιτική και ανθρωπολογική μετάλλαξη, δεν αλλάζει τη
συνολική εικόνα.

Άλλωστε αυτά τα φαινόμενα, δεν είναι πρωτόγνωρα, έχουν συμβεί και
παλαιότερα. Μικρή συνεισφορά προς τους νεότερους, δύο προσωπικές
αναμνήσεις: Το Μάρτιο του 1975, μαζί με μια μικρή ομάδα από νεαρούς
«Ρηγάδες» ήμασταν η ομάδα υποστήριξης του Μήτσου Παρτσαλίδη ως υποψήφιου
δημάρχου Καβάλας. Πολύ σύντομα οι φαντασιώσεις μας για «κόκκινο
δήμαρχο» στην Καβάλα εξατμίστηκαν. Εκείνο όμως που μου έμεινε βαθιά
χαραγμένο στη μνήμη, είναι η αντιμετώπιση του μπάρμπα Μήτσου από τους
«συντρόφους της άλλης πλευράς». Μίσος, συκοφαντία και η επωδός «είσαι
προδότης» μας συνόδευαν σε κάθε επαφή μαζί τους. Δεκατέσσερα χρόνια
μετά, στις 24 Ιουλίου 1989 ο Λεωνίδας Κύρκος έδωσε συνέντευξη στον
γράφοντα, στο «Ράδιο Παρατηρητής». Μίλησε για το λαϊκισμό του ΠΑΣΟΚ και
για τις χυδαιότητες του «Αυριανισμού». Είπε χαρακτηριστικά: «Η εμπάθεια
κάποιων από τους πιο φανατικούς από τους επικριτές μου, φτάνει μέχρι και
σε απειλές για τη σωματική μου ακεραιότητα. Η γυναίκα μου μάλλον το
διασκεδάζει, γιατί συζητάει με αυτούς που από την άκρη του τηλεφώνου,
χωρίς να λένε το όνομά τους, απειλούν ότι θα με γδάρουν ή θα με
σκοτώσουν, και τους καλεί να πιούμε καφέ» [17].

Ακριβώς στο ίδιο πνεύμα πρέπει να διαβαστεί και σχετικό σχόλιο του
Enrico Berlinguer: «Εγώ δεν εξαπολύω υβρεολόγια εναντίον κανενός. Δεν
μου αρέσει το ανάθεμα: είναι έκφραση φανατισμού και υπάρχει πολύς
φανατισμός στον κόσμο».

Να αποδομήσουμε τη ρητορεία του λαϊκισμού

Εάν, όπως έχει επισημανθεί, ο λαϊκισμός από την ίδια του τη φύση είναι μια «επικίνδυνη απειλή για τη δημοκρατία» [18],
πρέπει να αποδομηθεί η ίδια η εσωτερική λογική του. Εάν αυτό γίνει, οι
αριστερόστροφες και δεξιόστροφες εκδοχές του θα εξατμισθούν. Θα
παραμείνει ένα άδειο μπουκάλι.

Στην Ελλάδα, πρώτος το είχε κατανοήσει ο Λεωνίδας Κύρκος, λέγοντας τα ακόλουθα τολμηρά, που καλό είναι να τα θυμόμαστε πάντα:

Συνεχίζουν να κυριαρχούν σε αυτόν τον τόπο οι ιδεοληψίες.
Κάποτε επιτέλους πρέπει να απαλλαγούμε από τις μεγαλοϊδεατικές
αυταπάτες, ότι είμαστε ο περιούσιος λαός της γης, ότι είμαστε γεμάτοι
μεγαλοσύνη. Δυστυχώς δεν είμαστε. Είμαστε άξιοι για τα πιο μεγάλα, σε
στιγμές μεγάλων κρίσεων, και άξιοι για τα πιο χαμηλά σε στιγμές
δοκιμασίας. Δεν αντέχουμε στο χρόνο, δεν αντέχουμε στη συνέχεια, δεν
αντέχουμε στη διαρκή προσπάθεια που πρέπει να καταβληθεί για να
αλλάξουμε τα πάντα.

Όλοι ήμασταν κατώτεροι των περιστάσεων και εδώ θα πρέπει
να κάνουμε και τον επικήδειο αυτής της αντίληψης που έχουμε για το λαό,
ότι ο λαός έχει πάντα δίκιο. Ήμασταν μάρτυρες φαινομένων όπου ο λαός
φέρθηκε ως απαίδευτος, αγράμματος και ιδιοτελέστατος, έχοντας όλα τα
στίγματα μιας μακροχρόνιας διαφθοράς και ενός μακροχρόνιου πνεύματος
ραγιαδισμού.

…Πολύ θα ήθελα να επαληθευτεί σήμερα στην πατρίδα μας ο
αρχαίος μύθος του Φοίνικα που αναγεννάται από την τέφρα του. Βιώσαμε
μέχρι σήμερα τον άλλο μύθο, εκείνο του Σίσυφου που δεν μπορεί ποτέ να
φτάσει στην κορυφή. Ας ελπίσουμε ότι αυτή τη φορά ο Σίσυφος θα μπορέσει
να σταθεί στα πόδια του. Ας ελπίσουμε ότι δεν θα επαναληφθούν ιλιγγιώδη
λάθη από την πλευρά της Αριστεράς και, ας μου επιτραπεί η έκφραση,
ιλιγγιώδεις βλακείες. Αυτό το λέω με μια έμφαση που δύσκολα μπορεί να
αποτυπωθεί στο γραπτό λόγο [19].

[1] Τα χαρακτηριστικότερα έργα του Νορμπέρτο Μπόμπιο που έχουν μεταφραστεί στα ελληνικά είναι Δεξιά και Αριστερά, Πόλις 1995, Το Μέλλον της Δημοκρατίας, Παρατηρητής 1993, Γερνώντας και άλλα αυτοβιογραφικά κείμενα, Πόλις 1998, Ισότητα και Ελευθερία, Πόλις 1998, Αυτοβιογραφία, Εκκρεμές 1999 και Εγκώμιο της Πραότητας και άλλα κείμενα περί Ηθικής, Πατάκης 2008.

[2]
Η διάκριση Εχθρών/Φίλων κατέχει κεντρική θέση στον πολιτικό λόγο της
ακροδεξιάς. Ένας από τους σημαντικότερους και πλέον αμφιλεγόμενους
θεωρητικούς για το Κράτος, ο Γερμανός Carl Schmitt , που υπηρέτησε με
αφοσίωση το χιτλερικό καθεστώς, είχε ορίσει την ουσία της πολιτικής ως τη διάκριση ανάμεσα σε Φίλους και Εχθρούς. Ενδεικτικά Καρλ Σμιτ, Η έννοια του Πολιτικού, Εκδόσεις Κριτική, Αθήνα 2009, Carl Schmitt , Σχετικά με τα τρία είδη νομικής σκέψης, Εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα 2009 και Γρηγόρης Ανανιάδης, Ιδέα, απόφαση, πολιτική – τρία δοκίμια για τον CarlSchmitt, Εκδόσεις Νήσος, Αθήνα 2006.

[3] Για τις μετανεωτερικές αντιλήψεις του Γιώργου Παπανδρέου περί πολιτικής δες Γιώργος Σιακαντάρης, Οι μεγάλες απουσίες – η δημοκρατία σε άμυνα, Πόλις 2011 και Πέτρος Παπασαραντόπουλος «Οι πολιτικές μεταλλάξεις του Γιώργου Παπανδρέου» στο Πολιτικό Τραβέρσο στην Ύστερη Μεταπολίτευση, Επίκεντρο 2010.

[4]
Πέτρος Παπασαραντόπουλος, Ο Μανιχαϊσμός του λαϊκισμού στο http :// www .
metarithmisi . gr / el / readArchives . asp ? catID =2& subCatID
=8& textID =7722 (ανάκτηση 28 Μαΐου 2012).

[5] Cas Mudde, Cristobal Rovira Kaltwasser “Voices of the people: Populism in Europe and Latin America compared”, Working Paper 378, July 2011. Επίσης , Margaret Canovan, “ Trust the people! Populism and the two faces of Democracy”, Political Studies, 47 (1), 1999.

[6] Paul A. Taggart, “Populism and the Pathology of Representative Politics”, στο Y. Meny and Y. Surel ( επιμ .), Democracies and the Populist Challenge, Basingstoke, 2002, σελ . 62-80.

[7]
Δες σχετικές δηλώσεις του Μίκη Θεοδωράκη όπου μιλάει για «ξεπούλημα της
πατρίδας μας στους ξένους από το Σύστημα Εξουσίας, που χωρίς ντροπή
ζητάει την ψήφο μας για να συνεχίσει το αντεθνικό και αντιλαϊκό του
έργο», (δήλωση στις 4 Μαΐου 2012).

[8] Μιχάλης Μητσός, «Μια ‘αριστερή’ λύση», ΤΑ ΝΕΑ, 24 Μαΐου 2012.

[9] Για μια επιστημονικά τεκμηριωμένη προσέγγιση του φαινομένου των ακροαριστερών κομμάτων, δες Luke March , RadicalLeftPartiesinEurope (ExtremismandDemocracy ), Routledge , 2011.

[10]
Εάν ως εξτρεμιστές μπορούν να οριστούν οι αντι-δημοκράτες αυτοί
καθεαυτοί, ενώ οι ριζοσπάστες είναι αντίθετοι στη φιλελεύθερη
δημοκρατία, αλλά όχι αντι-δημοκράτες αυτοί καθεαυτοί, τότε ανάμεσα στις
διάφορες συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να βρει κανείς εκπροσώπους και των
δύο τάσεων.

[11] Luke March , Contemporary Far Left Parties in Europe: From Marxism to the Mainstream?, (Bonn/Berlin: Friedrich Ebert Stiftung), 2008.

[12]Όπ . παρ .

[13] Luke March and Cas Mudde “ What’s Left of the Radical Left? The European Radical Left After 1989: Decline and Mutation”, Comparative European Politics, 2005, 3, (23–49).

[14] Ανδρέας Πανταζόπουλος, «Ακροδεξιός και ακροαριστερός λαϊκισμός», Το ΒΗΜΑ, 13 Μαΐου 2012.

[15] Χαρακτηριστικό είναι ότι στις πρόσφατες εκλογές που έγιναν στις 13 Μαΐου 2012 στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία το DieLinke
καταποντίστηκε λαμβάνοντας 2,5% των ψήφων και μένοντας εκτός Βουλής.
Στις προηγούμενες εκλογές είχε 5,6% και 11 έδρες, δηλαδή έχασε πάνω από
τις μισές ψήφους του.

[16]
Δες Πέτρος Παπασαραντόπουλος «Η Ηγεμονία του ανορθολογισμού και του
εξτρεμισμού»,
http://www.metarithmisi.gr/el/readArchives.asp?catID=2&subCatID=8&textID=7008
(ανάκτηση 28 Μαΐου 2012)

[17] Πέτρος Παπασαραντόπουλος (επιμ.) Λεωνίδας Κύρκος Εκ Βαθέων, Επίκεντρο 2009, σελ. 71.

[18] Koen Abts, Stefan Rummens, “Populism versus Democracy”, Political Studies 55, 2007, σελ . 405-424.

[19] Πέτρος Παπασαραντόπουλος (επιμ.) Λεωνίδας Κύρκος Εκ Βαθέων, Επίκεντρο 2009, σελ. 388 και 390.

Γενικά θέματα

Η πετρελαϊκή «μάχη» που ενώνει Τραμπ-Πούτιν και δισεκατομμυριούχους του Κόλπου

Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».

Η συμφωνία, η οποία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και τελεί υπό την αίρεση της έγκρισης της αμερικανικής κυβέρνησης και του Κρεμλίνου, αφορά ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο πετρελαιοπηγών, διυλιστηρίων και πρατηρίων καυσίμων της Lukoil σε διάφορες χώρες.

Σύμφωνα με τους «New York Times», στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται κοινοπραξία με επικεφαλής τον Αμερικανό επενδυτή Τοντ Μπόελι, στην οποία συμμετέχουν επίσης επενδυτικοί όμιλοι από τη Μέση Ανατολή. Στην προτεινόμενη συμφωνία συμμετέχει και η αμερικανική κυβέρνηση, μέσω της U.S. International Development Finance Corporation (DFC).

 Στο τραπέζι των συνομιλιών Τραμπ-Πούτιν

Οι πολύμηνες διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με οκτώ πρόσωπα με γνώση της υπόθεσης που επικαλούνται οι «New York Times», συνδέονται με την ευρύτερη προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να αποκαταστήσει οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία στο πλαίσιο των συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Το ζήτημα της Lukoil φέρεται να τέθηκε από τον Βλαντιμίρ Πούτιν κατά τη συνάντησή του με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στο Κρεμλίνο, στις 5 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα, ο Ρώσος πρόεδρος πρότεινε την προώθηση της συμφωνίας ως ένδειξη ότι η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να συνεργαστούν επιχειρηματικά.

Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές φέρεται να απάντησαν ότι θα εργαστούν για την προώθηση της συμφωνίας, τόσο ως ένδειξη «καλής θέλησης» προς το Κρεμλίνο όσο και με στόχο τη μείωση των διεθνών τιμών ενέργειας.

Η ενδεχόμενη συμφωνία παρουσιάζει ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον για τους υποψήφιους αγοραστές. Η έγκρισή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων από τις αμερικανικές κυρώσεις, αυξάνοντας παράλληλα την αξία τους.

 Οι διασυνδέσεις των επενδυτών

Στην κορυφή της κοινοπραξίας βρίσκεται ο Αμερικανός επενδυτής Τοντ Μπόελι, συνιδιοκτήτης των Los Angeles Dodgers και γνωστός υποστηρικτής του Τραμπ. Στο επενδυτικό σχήμα συμμετέχουν επίσης επιχειρηματικοί όμιλοι από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Οι «New York Times» επισημαίνουν ότι ορισμένοι από τους επενδυτές διατηρούν επιχειρηματικές σχέσεις με πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ.

Μεταξύ αυτών είναι οι αδελφοί Μουτάζ και Ράμεζ αλ-Χαγιάτ από το Κατάρ, οι οποίοι έχουν συνεργαστεί με τον Τζάρεντ Κούσνερ και την Ιβάνκα Τραμπ για τη χρηματοδότηση επενδυτικού σχεδίου στην Αλβανία.

Στην κοινοπραξία συμμετέχει επίσης επενδυτικό ταμείο με έδρα το Αμπού Ντάμπι, το οποίο ελέγχεται από τον σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, σύμβουλο εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο ίδιος συνδέεται με επενδύσεις στην World Liberty Financial, την εταιρεία κρυπτονομισμάτων της οικογένειας Τραμπ.

Παράλληλα, επενδυτικό ταμείο που συνδέεται με τον σεΐχη Ταχνούν αποτελεί σημαντικό μέτοχο της εταιρείας private equity που ίδρυσε ο Κούσνερ μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο.

 Τα ερωτήματα για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων

Οι διασυνδέσεις αυτές έχουν προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο προσωπικές επιχειρηματικές σχέσεις μπορεί να διασταυρώνονται με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για μια συμφωνία που συνδέεται με την αμερικανική εξωτερική πολιτική.

Οι «New York Times» αναφέρουν ότι δεν υπάρχει ένδειξη πως ο Γουίτκοφ ή ο Κούσνερ πρόκειται να αποκομίσουν προσωπικό οικονομικό όφελος από τη συμφωνία. Ωστόσο, η υπόθεση έχει εγείρει ζητήματα σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων επιχειρηματιών και προσώπων του στενού περιβάλλοντος του Τραμπ.

Η Χούι Τσεν, πρώην εισαγγελέας και σύμβουλος σε θέματα οικονομικού εγκλήματος και δεοντολογίας, χαρακτήρισε τις διασυνδέσεις «ανησυχητικές» και έθεσε το ερώτημα κατά πόσο προσωπικά συμφέροντα θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξιολόγηση των υποψήφιων αγοραστών.

Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του Γουίτκοφ απέρριψε οποιοδήποτε ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, υποστηρίζοντας ότι ο Αμερικανός διαπραγματευτής δεν λαμβάνει μισθό και καλύπτει ο ίδιος τα έξοδα των ταξιδιών του στο πλαίσιο της αποστολής του για λογαριασμό του Τραμπ.

Η κούρσα για τα περιουσιακά στοιχεία της Lukoil

Η Lukoil είχε θέσει προς πώληση τα διεθνή περιουσιακά της στοιχεία μετά την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων. Αρκετοί υποψήφιοι αγοραστές είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον, μεταξύ των οποίων και μεγάλοι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι.

Τον Ιανουάριο, η επενδυτική εταιρεία Carlyle είχε καταλήξει σε προκαταρκτική συμφωνία για την εξαγορά σημαντικού μέρους του διεθνούς χαρτοφυλακίου της Lukoil. Η συμφωνία, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε, καθώς απαιτούσε την έγκριση της αμερικανικής κυβέρνησης.

Στη συνέχεια, ο όμιλος υπό τον Μπόελι εμφανίστηκε ως ένας από τους βασικούς διεκδικητές των περιουσιακών στοιχείων.

Η αξία των διεθνών περιουσιακών στοιχείων της Lukoil είχε υπολογιστεί από την ίδια την εταιρεία σε περίπου 20 δισ. δολάρια στις αρχές του έτους. Ωστόσο, οι οικονομικοί όροι της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας δεν έχουν γίνει γνωστοί.

 Ο ρόλος της αμερικανικής κυβέρνησης

Η αμερικανική κυβέρνηση συμμετέχει στην προτεινόμενη συμφωνία μέσω της U.S. International Development Finance Corporation, η οποία επενδύει και παρέχει χρηματοδότηση για έργα στο εξωτερικό.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία για τη Lukoil θα μπορούσε να ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια των ΗΠΑ, να εξυπηρετήσει στόχους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και να συμβάλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τους Αμερικανούς.

Η συμφωνία, ωστόσο, χρειάζεται την έγκριση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, το οποίο είναι αρμόδιο για την εφαρμογή των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.

 Η ενεργειακή διάσταση

Στο υπό διαπραγμάτευση χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται διυλιστήρια της Lukoil στην Ολλανδία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, καθώς και άλλες ενεργειακές υποδομές και πρατήρια καυσίμων σε διάφορες χώρες.

Η ενεργειακή διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η αποκατάσταση οικονομικών σχέσεων με τη Ρωσία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για τη Μόσχα ώστε να προχωρήσει σε συμβιβασμούς για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Ο Ρώσος οικονομικός απεσταλμένος Κίριλ Ντμίτριεφ έχει επίσης εμπλακεί στη διαδικασία, ενώ, σύμφωνα με τους «New York Times», έχει δηλώσει ότι ο διάλογος ΗΠΑ-Ρωσίας συνεχίζεται σε πολλούς τομείς, μεταξύ των οποίων και η ενέργεια.

Η συμφωνία για τη Lukoil παραμένει, πάντως, ανοικτή και δεν έχει οριστικοποιηθεί. Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τις απαιτούμενες εγκρίσεις των αμερικανικών αρχών και της ρωσικής πλευράς.

skpress.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

Γενικά θέματα

Πώς μια «Ελληνίδα» έγινε το «θεμέλιο» της Εθνικής Πινακοθήκης της Ουγγαρίας

Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Πριν λίγο καιρό επισκεφθήκαμε την Εθνική Πινακοθήκη της Ουγγαρίας στη Βουδαπέστη, ένα από τα πλέον σημαντικά μουσεία της χώρας, στο οποίο παρουσιάζεται με μοναδικό τρόπο η εξέλιξη της ουγγρικής εικαστικής τέχνης από τον 11ο αιώνα μέχρι σήμερα. Βρίσκεται στο Βασιλικό Ανάκτορο του Κάστρου της Βούδας και ιδρύθηκε το 1957 με βάση κυρίως τις ουγγρικές συλλογές του Μουσείου Καλών Τεχνών. Η συλλογή της περιλαμβάνει περίπου 110.00 έργα.

Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.

Το έργο του με τίτλο «Ελληνίδα», φιλοτεχνημένο το 1845, θεωρείται εξαιρετικά σημαντικό για τη δημιουργία της συλλογής της Ουγγρικής Εθνικής Πινακοθήκης. Είναι το πρώτο έργο που σηματοδότησε την έναρξη της συστηματικής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής στα εθνικά ιδρύματα.⁠ Είναι επίσης το πιο γνωστό και εμβληματικό έργο του ζωγράφου.

Οι διαστάσεις του είναι 77Χ61,5 cm περίπου. Το μοντέλο δεν είναι Ελληνίδα, αλλά η σύζυγος του Marastoni, η Giovanna Bianchi, με καταγωγή από τη Βενετία. Ο ζωγράφος την απεικόνισε με παραδοσιακή (ή φανταστική) ελληνική φορεσιά της εποχής, σύμφωνα με τη μόδα του ρομαντισμού. Η εικόνα συνδυάζει εξωτισμό, ελαφρύ ερωτισμό και ιδανική ομορφιά.

Η ιστορία

Το 1845 η Pest Art Society — η πρώτη καλλιτεχνική εταιρεία στην Ουγγαρία — αγόραζε κάθε χρόνο ένα έργο από την ετήσια έκθεσή της για να το δωρίσει στο Ουγγρικό Εθνικό Μουσείο, το οποίο τότε περιλάμβανε και την πινακοθήκη.

Η «Ελληνίδα» του Marastoni ήταν αυτό που επέλεξαν και δώρισαν τον Νοέμβριο του 1845. Έτσι, καταγράφηκε ως το πρώτο έργο στη συλλογή ζωγραφικής του μουσείου.⁠ Το Εθνικό Μουσείο είχε ήδη κάποιες δωρεές, αλλά η συστηματική συλλογή ουγγρικής τέχνης ξεκινάει ουσιαστικά με αυτό το έργο. Η Εθνική Πινακοθήκη κληρονόμησε αυτή τη συλλογή από το Εθνικό Μουσείο.

Η επιλογή του προκάλεσε έντονες συζητήσεις και αποτέλεσε το «πρώτο καλλιτεχνικό σκάνδαλο» της εποχής, λόγω του ερωτισμού που απέπνεε το μοντέλο. Ωστόσο ο πίνακας αυτός ήταν και ιδιαίτερα δημοφιλής, κάτι που ενίσχυσε την εθνική συζήτηση για την τέχνη.⁠

Σήμερα, το έργο παραμένει εμβληματικό και εκτίθεται συχνά ως αφετηρία της συλλογής ζωγραφικής του 19ου αιώνα στην Πινακοθήκη. Συμβολίζει το πώς η ουγγρική τέχνη χτίστηκε με συνεισφορές από ξένους καλλιτέχνες που ενσωματώθηκαν στη χώρα, όπως ο Marastoni.

Η δημιουργία της Πινακοθήκης

Αν κάνετε περίπατο στην οδό Deák Ferenc στο κέντρο της πόλης ίσως αξίζει κάποιες φορές να σηκώσετε το βλέμμα πάνω από τις βιτρίνες των καταστημάτων. Το βλέμμα σας θα συναντήσει όχι μόνο κλασικές προσόψεις, αλλά και αναμνηστικές πλάκες, όπως για παράδειγμα εκείνη στον αριθμό 21, όπου αναγράφεται: «Η Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής – ιδρυθείσα από τον Jakab Marastoni».

Η Πέστη του 19ου αιώνα ήταν μια πραγματικά πολυπολιτισμική πόλη. Γερμανοί, Ούγγροι, Έλληνες, Ιταλοί, Σέρβοι και πολλές άλλες μικρότερες εθνότητες ζούσαν εδώ δίπλα-δίπλα ειρηνικά. Ο καθένας καλλιεργούσε τον δικό του πολιτισμό, αλλά ένα πράγμα τους ένωνε: όλοι ήθελαν να είναι και Ούγγροι και επιδίωκαν να υπηρετήσουν τον ουγγρικό πολιτισμό με τις δραστηριότητές τους.

Εκείνη την εποχή ο Marastoni υπέβαλε την αίτησή του για την ακαδημία ζωγραφικής στο Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών, όταν ιδρύθηκε εντός του Ουγγρικού Εθνικού Μουσείου ο Σύλλογος Εθνικής Πινακοθήκης, ένα «τμήμα που συνέλεγε αποκλειστικά ουγγρική ζωγραφική».

Όλα αυτά συνέβησαν το 1845 και αυτή η μεγάλη πολιτιστική δραστηριότητα μπορεί να ήταν αποτέλεσμα του γεγονότος ότι εκείνη τη χρονιά το Εθνικό Μουσείο ήθελε να τιμήσει δεόντως την πεντηκοστή επέτειο της ανάληψης καθηκόντων του αρχιδούκα Ιωσήφ της Αυστρίας.

Ο σύλλογος που έφερε το όνομα του αρχιδούκα εγκρίθηκε τελικά από το Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών τον Σεπτέμβριο του 1845. Η Εθνική Πινακοθήκη του αρχιδούκα Ιωσήφ μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί ως το πρώτο εθνικό ίδρυμα που συνέλεγε ουγγρικούς πίνακες.

Η πινακοθήκη δέχθηκε δωρεές έργων τόσο από συλλόγους, όσο και από ιδιώτες, και ανάμεσά τους το σημαντικότερο ήταν το έργο του Jakab Marastoni «H Ελληνίδα», το οποίο δωρήθηκε στην πινακοθήκη τον Νοέμβριο του 1845 από την Καλλιτεχνική Εταιρεία της Πέστης. Έτσι, μπορεί να πει κανείς ότι η ιστορία της μουσειακής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής ξεκίνησε με την «Ελληνίδα».

Αλλά γιατί μια Ελληνίδα; Το σύγχρονο (όχι αρχαίο) ελληνικό θέμα εμφανίστηκε στην ευρωπαϊκή ζωγραφική με την Ελληνική Επανάσταση ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τη δεκαετία του 1820. Φυσικά, οι συμπάθειες του ευρωπαϊκού ρομαντισμού προς τους Έλληνες άσκησαν επιρροή και στην ουγγρική τέχνη.

Οι Έλληνες, και ιδιαίτερα οι Ελληνίδες, αποτελούσαν συχνά θέμα στην ουγγρική ζωγραφική του 19ου αιώνα, και κατά μία έννοια η «Ελληνίδα» κατέληξε να αντιπροσωπεύει ένα εξωτικό θέμα αρωματισμένο με ερωτισμό.

Και αν σήμερα βρίσκουμε την «Ελληνίδα» να αποκαλύπτει ανοιχτά την ομορφιά και τη γοητεία της, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι επρόκειτο για θέμα μόδας. Και όσο κι αν μας γνέφει σαγηνευτικά αυτή η όμορφη γυναίκα, με την ιστορική έννοια το έργο αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα της ουγγρικής μουσειολογίας.

Ο ζωγράφος

Ο Jakab Marastoni (Giacomo Marastoni) γεννήθηκε το 1804 στη Βενετία και σπούδασε στην περίφημη Ακαδημία Καλών Τεχνών.

Ταξίδεψε στη Βιέννη στις αρχές της δεκαετίας του 1830, πέρασε από τη σημερινή Μπρατισλάβα το 1833 και εγκαταστάθηκε οριστικά στην Πέστη το 1836. Έγινε περιζήτητος πορτρετίστας μεταξύ αριστοκρατικών και αστικών οικογενειών, αλλά και κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικών συνεδριάσεων.⁠

Το 1846 ίδρυσε την Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής στην Πέστη – την πρώτη ιδιωτική σχολή αποκλειστικά για ζωγραφική στην Ουγγαρία. Ανάμεσα στους μαθητές του περιλαμβάνονται σημαντικοί Ούγγροι καλλιτέχνες όπως ο Károly Lotz, ο Mihály Zichy, ο Soma Orlai Petrich κ.ά. Το 1846 έγινε Επίτιμος Πολίτης της Πέστης.

Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ασχολήθηκε με την δαγκεροτυπία ήταν ο πρώτος επαγγελματίας αυτής της τεχνικής στην Ουγγαρία. Πέθανε σε ψυχιατρική κλινική και η σχολή του έκλεισε λίγο μετά.

tovima.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

Γενικά θέματα

Ούμαρ Κρέμλεφ: Ο άνθρωπος του Πούτιν που «εισέβαλε» στον αμερικανικό αθλητισμό

Πριν γίνει γνωστός ως Ούμαρ Κρέμλεφ, ο 43χρονος που χρόνια αργότερα θα συνδεόταν ακόμη και με το πολυτελές πάρτι του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ στις Μπαχάμες, ήταν γνωστός με το όνομα Ούμαρ Λουτφουλόεφ. Μέχρι τον Μάρτιο του 2010, το όνομα Κρέμλεφ παρέμενε ουσιαστικά άγνωστο

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Πριν γίνει γνωστός ως Ούμαρ Κρέμλεφ, ο 43χρονος που χρόνια αργότερα θα συνδεόταν ακόμη και με το πολυτελές πάρτι του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ στις Μπαχάμες, ήταν γνωστός με το όνομα Ούμαρ Λουτφουλόεφ. Μέχρι τον Μάρτιο του 2010, το όνομα Κρέμλεφ παρέμενε ουσιαστικά άγνωστο.

Όταν «πάτησε» τα 28 κι έχοντας, σύμφωνα με δημοσιεύματα της εποχής, καταδίκες για εκβιασμό και ξυλοδαρμό, είδε τις φιλοδοξίες του για καριέρα στην πυγμαχία να σβήνουν εξαιτίας της έλλειψης πειθαρχίας και θέλησε να κάνει μια νέα αρχή για να ανεβεί τα σκαλοπάτια της ρωσικής κοινωνίας.

Και για να πετύχει αυτή του την επιδίωξη, δεν θα μπορούσε να διαλέξει καταλληλότερο επώνυμο από το Κρεμλέφ – ουσιαστικά, «ο άνθρωπος του Κρεμλίνου». Όπως και στην περίπτωση του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, αυτό ήταν ένα όνομα που έμελλε να συνδεθεί με φήμη, πλούτο και αντιπαραθέσεις.
Ο Ρόμπερτ Γκαρσία, ο κορυφαίος Δημοκρατικός στην Επιτροπή Εποπτείας της Βουλής των Αντιπροσώπων, έθεσε το εύλογο ερώτημα: «Τι πήρε ως αντάλλαγμα; Χρειαζόμαστε απαντήσεις» και το ζευγάρι των νεόνυμφων έσπευσε να απαντήσει: «Η φιλία δεν προϋποθέτει πολιτικά κίνητρα. Η γενναιοδωρία δεν συνοδεύεται αυτομάτως από κάποια ατζέντα. Και μερικές φορές ένα γαμήλιο δώρο είναι απλώς ένα γαμήλιο δώρο», προσφέροντας στη συνέχεια να επιστρέψει τα χρήματα.

Ο 43χρονος μεγάλωσε στο Σερπούχοφ, μια πόλη περίπου 120.000 κατοίκων, 60 μίλια νότια της Μόσχας και 5.729 μίλια ανατολικά του Little Pipe Cay, του νησιού στις Μπαχάμες που νοίκιασε για τον γιο του Αμερικανού προέδρου. Γεννημένος από μητέρα Τατζίκα σε μουσουλμανική οικογένεια, «παντρεύτηκε» αρχή τον ρόλο του αουτσάιντερ.

Στράφηκε από μικρός στην πυγμαχία, όμως έχει παραδεχτεί σε συνέντευξή του ότι σταμάτησε στα 19 του, επειδή δεν διέθετε την απαιτούμενη πειθαρχία. Ακόμη και την ημέρα ενός αγώνα μπορούσε να βρεθεί σε νυχτερινό κέντρο ως τις τέσσερις τα ξημερώματα. Με μεγάλα χέρια και τη σωματική διάπλαση πυγμάχου βαρέων βαρών, ο Κρεμλέφ πέρασε τα επόμενα χρόνια αναζητώντας τον δρόμο που του ταίριαζε. Παρέμεινε, πάντως, στον κόσμο της πυγμαχίας, εργαζόμενος ως διοργανωτής αγώνων.

Σύμφωνα με το ρωσικό ερευνητικό μέσο Proekt, καταδικάστηκε για εκβιασμό το 2004 και για ξυλοδαρμό το 2007, αν και οι ακριβείς συνθήκες των υποθέσεων παραμένουν ασαφείς. Ο ίδιος δεν έχει αρνηθεί τις καταδίκες.

Οι Night Wolves εμφανίστηκαν την περίοδο της Περεστρόικα, της οικονομικής αναδιάρθρωσης της δεκαετίας του 1980, ως μια ομάδα μοτοσικλετιστών και φίλων της ροκ μουσικής. Επικεφαλής τους ήταν ο Αλεξάντερ Ζαλντοστάνοφ, γνωστός ως «Χειρουργός», στενός φίλος του Βλαντίμιρ Πούτιν.

Μέσα σε αυτόν τον ετερόκλητο κόσμο που ο Κρεμλέφ άρχισε να καλλιεργεί τις σχέσεις που θα τον μετέτρεπαν από πυγμάχο σε ισχυρό παράγοντα της ρωσικής κοινωνίας. Η σημαντικότερη από αυτές ήταν με τον Αλεξέι Ρουμπέζνι, υποστράτηγο της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Προστασίας (FSO) ψηλόβαθμων κρατικών αξιωματούχων, με τον οποίο έγιναν αχώριστοι.

Το 2016, ο Ρουμπέζνι ήταν πλέον επικεφαλής της Υπηρεσίας Ασφαλείας του Προέδρου και ο Κρεμλέφ είχε αποκτήσει, με αυτό τον τρόπο, πρόσβαση στον Πούτιν. Έκτοτε, η καριέρα του απογειώθηκε.

Ανέβηκε γρήγορα στην ιεραρχία και το 2017 ανέλαβε την ηγεσία της Ρωσικής Ομοσπονδίας Πυγμαχίας. Όμως η ορεξη του Κρεμλέφ είχε ανοίξει και δεν χόρταινε. Η Association Internationale de Boxe Amateur (AIBA – Διεθνής Ομοσπονδία Ερασιτεχνικής Πυγμαχίας) βρισκόταν τότε σε βαθιά κρίση, αντιμέτωπη με καταγγελίες διαφθοράς που οδήγησαν το 2019 στην αρχική αναστολή της από τους Ολυμπιακούς Αγώνες ως φορέα που είχε την ευθύνη της ολυμπιακής πυγμαχίας.

Ο Κρεμλέφ υποσχέθηκε σαρωτικές μεταρρυθμίσεις και την εξόφληση χρέους που υπολογιζόταν στα 16 εκατ. δολάρια, με στόχο ο οργανισμός να ανακτήσει τον έλεγχο της ολυμπιακής πυγμαχίας. Έτσι, το 2020 κέρδισε με άνεση την ψηφοφορία για την προεδρία, ενώ το γεγονός ότι μιλούσε από ελάχιστα έως καθόλου αγγλικά δεν αποτέλεσε εμπόδιο. Και όπως έκανε με τον ίδιο του τον εαυτό, και σε αυτή την περίπτωση έκανε το restart με τον ίδιο τρόπο: άλλαξε το όνομα του οργανισμού σε International Boxing Association (IBA).

Ακολούθησε συνεργασία της IBA με την Gazprom, τον ρωσικό κρατικό ενεργειακό κολοσσό, με συνέπεια το χρέος να μηδενιστεί και τα χρηματικά έπαθλα να αυξηθούν. «Γιατί να μην μπορούν οι ερασιτέχνες πυγμάχοι να πληρώνουν τα στεγαστικά τους δάνεια και να στηρίζουν τις οικογένειές τους;» είχε δηλώσει τότε ο Κρεμλέφ.

Το 2022, η IBA ήρε περιορισμούς που είχαν επιβληθεί νωρίτερα την ίδια χρονιά και επέτρεψε σε Ρώσους και Λευκορώσους πυγμάχους να αγωνίζονται με τις εθνικές σημαίες και τους ύμνους τους, ενώ απέκλεισε από τις τάξεις της την Ουκρανική Ομοσπονδία Πυγμαχίας. Την επόμενη χρονιά, ωστόσο, η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή (ΔΟΕ) ψήφισε – με αφορμή τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία – υπέρ της αφαίρεσης από την IBA της ιδιότητας της παγκόσμιας ομοσπονδίας του αθλήματος.

Ο Κρεμλέφ γίνεται ο «σκιώδης δήμαρχος»

Ωστόσο, δεν ήταν μόνο οι πυγμάχοι του Κρεμλέφ που πληρώνονταν καλά. Το 2019, μια εταιρεία του απέκτησε το δικαίωμα να γίνει ο μοναδικός διαχειριστής της εθνικής λοταρίας της Ρωσίας. Σε ένα μοτίβο που θα επαναλαμβανόταν αρκετές φορές, η λοταρία έγινε σύντομα χορηγός της IBA.

Τα επόμενα χρόνια, ο Κρεμλέφ απέκτησε μερίδια σε τρεις από τις μεγαλύτερες στοιχηματικές εταιρείες της Ρωσίας, τις Fonbet, Liga Stavok και Pari. Ρωσικά μέσα ενημέρωσης έχουν αναφέρει ότι οι συμφωνίες αυτές είχαν την υποστήριξη του Αντρέι Κόστιν, του υπό κυρώσεις χρηματοδότη και προέδρου της συνδεδεμένης με το Κρεμλίνο τράπεζας VTB, ο οποίος έχει χαρακτηριστεί «τραπεζίτης-κουμπαράς του Πούτιν».

Οι εταιρείες αυτές φαίνεται ότι είχαν συνολικά έσοδα περίπου 625 δισ. ρούβλια (5,5 δισ. λίρες) το 2023, ενώ η Liga Stavok αποτελεί πλέον βασικό εταίρο της IBA.

Ο Κρεμλέφ είχε επίσης αποκτήσει σταδιακά τον έλεγχο της Tsupis, μιας εταιρείας πληρωμών που συνδέει τους παίκτες με τις στοιχηματικές εταιρείες και εισπράττει προμήθεια από κάθε ποντάρισμα. Το 2021, ο Πούτιν εξέδωσε διάταγμα κατά της απάτης, το οποίο παραχώρησε στην Tsupis μονοπώλιο σε αυτή την εξαιρετικά επικερδή δραστηριότητα. Την ίδια περίοδο, οι φορείς που ρύθμιζαν την αγορά στοιχημάτων πέρασαν επίσης υπό τον έλεγχο του Κρεμλέφ και ενοποιήθηκαν σε έναν κοινό εποπτικό οργανισμό, με αρκετά μέλη του διοικητικού συμβουλίου να προέρχονται, σύμφωνα με δημοσιεύματα, από το δίκτυό του στον χώρο της πυγμαχίας.

Στη γενέτειρά του, το Σερπούχοφ, καθώς εξελισσόταν σε ολιγάρχη, ο Κρεμλέφ απέκτησε το προσωνύμιο «σκιώδης δήμαρχος», έχοντας συγκεντρώσει ένα εντυπωσιακό χαρτοφυλάκιο ακινήτων. Κάποια από αυτά φέρεται να περιήλθαν στην κατοχή του μετά την αναδιανομή περιουσιακών στοιχείων του φυλακισμένου πρώην δημάρχου Αλεξάντερ Σεστούν.

Πηγές αναφέρουν ότι απέκτησε γεωργικές εκτάσεις, βιομηχανικές εγκαταστάσεις, ένα λιμάνι, ένα εμπορικό κέντρο και ένα ξενοδοχείο, ενώ το 2024, ο Κρεμλέφ φέρεται να επωφελήθηκε και από απαλλοτρίωση. Τον Φεβρουάριο, το Κρεμλίνο κατέσχεσε τη Rolf, τη μεγαλύτερη αντιπροσωπεία αυτοκινήτων της Ρωσίας, από τον Σεργκέι Πετρόφ, τον εξόριστο ιδιοκτήτη της και πρώην βουλευτή της αντιπολίτευσης και μέχρι τον Σεπτέμβριο, η εταιρεία είχε περάσει στον Κρεμλέφ μέσω συμφωνίας ύψους 35 δισ. ρουβλίων.

Σε ανακοίνωσή της, η Rolf παρουσίασε τον Κρεμλέφ ως νέο ιδιοκτήτη της, χαρακτηρίζοντάς τον «στρατηγικό επενδυτή, ο οποίος θα επιτρέψει στην εταιρεία να διατηρήσει τη μοναδική εταιρική κουλτούρα της και να διευρύνει το φάσμα των δραστηριοτήτων της, με έμφαση στην αύξηση της αποτελεσματικότητας και την προσέλκυση νέων συνεργατών και πελατών».

Ένας από αυτούς τους νέους συνεργάτες, σύμφωνα με μεταγενέστερα δημοσιεύματα του Proekt, ήταν η IBA.

Η πίστη στον Πούτιν

Έχοντας συγκεντρώσει προσωπική περιουσία που υπολογίζεται έως και σε 300 εκατ. λίρες και αναλαμβάνοντας παράλληλα και άλλα αξιώματα – μεταξύ αυτών την προεδρία της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ταβλιού – ο Κρεμλέφ δεν έκρυβε ποτέ τις πολιτικές του συμπάθειες.

«Χάρη σε έναν άνθρωπο, σήμερα υπάρχουν πραγματικά κάθε είδους ευκαιρίες να κερδίσεις χρήματα και να επιδιώξεις περισσότερα», είχε δηλώσει σε βιντεοσκοπημένη συνέντευξη το 2024, την οποία εντόπισε ο Guardian. «Αυτός ο άνθρωπος, φυσικά, είναι ο πρόεδρός μας, Βλαντίμιρ Βλαντιμίροβιτς Πούτιν».

Λίγους μήνες αργότερα, η Ουκρανία του επέβαλε κυρώσεις, χωρίς να βρίσκεται, ωστόσο, υπό κυρώσεις από τη Βρετανία, τις ΗΠΑ ή την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τον Απρίλιο, ο Πούτιν απένειμε στον Κρεμλέφ το Παράσημο της Φιλίας, ενώ λίγες ημέρες πριν από τον γάμο του Τραμπ Τζούνιορ, ο Κρεμλέφ συνόδευσε τον Ρώσο πρόεδρο σε επίσκεψη στην Κίνα, επιμένοντας πάντως ότι δεν βρισκόταν εκεί με επίσημη ιδιότητα.

Τα οφέλη για την οικογένειά του

Όπως συμβαίνει συχνά με τις οικογένειες ισχυρών και εύπορων πατριαρχών, και οι συγγενείς του Κρεμλέφ φαίνεται ότι επωφελήθηκαν από την άνοδό του. Το 2024, η ρωσική Novaya Gazeta ανέφερε ότι είχε παραχωρήσει στην τότε 21χρονη σύζυγό του, Αναστάσια Λεστσίνσκαγια, ένα κουρείο και ένα καφέ στο Σερπούχοφ, καθώς και πολυτελή αυτοκίνητα. Μάλιστα, αψηφώντας πλήρως τους νόμους, οι Porsche, Lamborghini και Aston Martin που φέρεται να της ανήκαν έχουν, σύμφωνα με δημοσιεύματα, συγκεντρώσει περίπου 50 κλήσεις από την τροχαία της περιφέρειας της Μόσχας.

Η Λεστσίνσκαγια ήταν γνωστή δημιουργός στο TikTok και το ένα από τα δύο μέλη του διδύμου «twinsrussian».

Ωστόσο, η δίδυμη αδελφή της είναι εκείνη που έχει προσελκύσει ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Η Εκατερίνα Λεστσίνσκαγια διευθύνει τη φιλοπουτινική οργάνωση Healthy Fatherland, ένα αθλητικό και πατριωτικό κίνημα στο οποίο το Κίεβο έχει επιβάλει κυρώσεις για τον φερόμενο ρόλο του στην απαγωγή, την απέλαση και την αναγκαστική μεταφορά παιδιών από την Ουκρανία. Η ίδια έχει επίσης συναντηθεί επανειλημμένα με τον Ρώσο πρόεδρο.

Και φαίνεται πως αυτή ακριβώς η σύνδεση του Τζούνιορ με τον Κρεμλέφ ήταν που ώθησε τη Μελάνια Τραμπ – η οποία έχει μεσολαβήσει σε συμφωνίες με Ρώσους αξιωματούχους για την επιστροφή Ουκρανών παιδιών – να πάρει αποστάσεις από τον γάμο του θετού γιου της, με εκπρόσωπό της να δηλώνει: «Η κυρία Τραμπ δεν έχει και δεν είχε ποτέ καμία σχέση με τον κ. Κρεμλέφ».

Ασαφής ο τρόπος σύνδεσης του Τραμπ Τζούνιορ με τον Κρεμλέφ
Ο Τραμπ Τζούνιορ, όμως, έχει. Το πώς ακριβώς ο γιος του Αμερικανού προέδρου μπήκε στον κύκλο του Κρεμλέφ παραμένει ασαφές. Εκπρόσωπος του γιου του Αμερικανού προέδρου δήλωσε ότι οι δύο άνδρες, αμφότεροι λάτρεις του κυνηγιού, γνωρίστηκαν μέσω κοινού φίλου και «δέθηκαν χάρη στην αγάπη τους για την πυγμαχία και τις δραστηριότητες στη φύση».

Επιπλέον, ο Τραμπ Τζούνιορ είχε επαφή με την πυγμαχία από μικρή ηλικία, λόγω της δραστηριότητας του πατέρα του ως διοργανωτή αγώνων. Στα δέκα του χρόνια είχε παρακολουθήσει από κοντά τον Μάικ Τάισον να διαλύει τον Μάικλ Σπινκς μέσα σε μόλις 91 δευτερόλεπτα στο Trump Plaza Hotel του Ατλάντικ Σίτι.

Ο κοινός φίλος μέσω του οποίου γνωρίστηκαν δεν έχει κατονομαστεί, ωστόσο αμφότεροι διατηρούν στενές σχέσεις με έναν Τούρκο επιχειρηματία, τον Κάαν Καρακάγια. Ο Καρακάγια φέρεται, μάίστα, να ήταν παρών σε ένα αμφιλεγόμενο κυνηγετικό ταξίδι στη Μογγολία το 2019, κατά το οποίο ο Τραμπ Τζούνιορ πυροβόλησε και σκότωσε ένα απειλούμενο πρόβατο.

Τον Σεπτέμβριο του περασμένου έτους, σε εκδήλωση της IBA στην Κωνσταντινούπολη, στην οποία παρευρέθηκε και ο Μάνι Πακιάο, παγκόσμιος πρωταθλητής σε οκτώ διαφορετικές κατηγορίες βάρους, ο Κρεμλέφ ανακοίνωσε τον διορισμό του Καρακάγια ως εκπροσώπου της οργάνωσης στην Τουρκία.

«Ο Κάαν υπήρξε μια γέφυρα ανάμεσα σε διαφορετικούς κόσμους, ένας φίλος που φέρνει τους ανθρώπους κοντά», είχε δηλώσει ο Κρεμλέφ.

«Ηγέτης και φίλος»

Ο Τραμπ Τζούνιορ παρευρέθηκε στην ίδια εκδήλωση της IBA και κάθισε δίπλα στον Κρεμλέφ πάνω στη σκηνή. Οι δύο άνδρες φαίνεται ότι διατηρούσαν ήδη τότε φιλική σχέση, παρά τα περιορισμένα αγγλικά του Ρώσου, ενώ ο Κρεμλέφ, σε μια ιδιαίτερα θερμή αναφορά, δήλωσε ότι ήταν «υπερήφανος που βρίσκεται εδώ με τον φίλο μου» και υποσχέθηκε ότι εκείνος και ο Τραμπ Τζούνιορ θα «προστατεύσουν τη διαφάνεια στην πυγμαχία και θα ανοίξουν τον δρόμο για την επόμενη γενιά».

Από την πλευρά του, ο Τραμπ Τζούνιορ επαίνεσε τον 43χρονο για το γεγονός ότι «επανέφερε την καθαρότητα της πυγμαχίας» και «αποκατέστησε την πραγματική δικαιοσύνη» στο άθλημα – μια αναφορά, όπως φαίνεται, στην πολιτική της IBA να μην επιτρέπει σε βιολογικούς άνδρες να αγωνίζονται στη γυναικεία πυγμαχία. «Είμαι υπερήφανος που αποκαλώ τον Ούμαρ όχι μόνο ηγέτη αλλά και φίλο», είχε δηλώσει, σύμφωνα με δελτίο Τύπου της IBA που είχε τον χαρακτηριστικό τίτλο: «Ούμαρ Κρεμλέφ και Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ ενώνουν τις δυνάμεις τους».

Η θέση του για την πυγμάχο Ιμάν Κελίφ

Η IBA βρέθηκε ακόμη περισσότερο στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού το 2024, γεγονός που δημιούργησε μια ευκαιρία την οποία ο Κρεμλέφ μπορούσε να αξιοποιήσει.

Στους Αγώνες, η ΔΟΕ χρησιμοποίησε δική της μονάδα πυγμαχίας για τη διοργάνωση του τουρνουά, καθώς η IBA είχε ήδη αποβληθεί. Η διοργάνωση, ωστόσο, βρέθηκε στο επίκεντρο έντονης αντιπαράθεσης όταν επετράπη στην Αλγερινή πυγμάχος Ιμάν Κελίφ να αγωνιστεί στην κατηγορία των 66 κιλών γυναικών, μολονότι είχε αποκλειστεί από το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της προηγούμενης χρονιάς επειδή δεν είχε περάσει εξετάσεις επαλήθευσης φύλου.

Κι ενώ η IBA του Κρεμλέφ είχε αποκλείσει την Κελίφ από τις διοργανώσεις της, η ΔΟΕ της επέτρεψε να αγωνιστεί στους Ολυμπιακούς Αγώνες με βάση το γεγονός ότι στο διαβατήριό της αναγράφεται ως γυναίκα. Ακολούθησε διεθνής αντιπαράθεση, με την Κελίφ να κερδίζει ομόφωνα όλους τους αγώνες της και να κατακτά τελικά το χρυσό μετάλλιο.

«Είναι ξεκάθαρα καθορισμένο: ο γυναικείος αθλητισμός είναι για γυναίκες, ο ανδρικός αθλητισμός για άνδρες. Ο γυναικείος αθλητισμός είναι για γυναίκες», είχε δηλώσει ο Κρεμλέφ στο TalkSPORT, μεταφέροντας, μάλιστα, το μήνυμα αυτό στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο, στέλνοντας ανοιχτή επιστολή 1.100 λέξεων στον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε πρόσφατα υπογράψει εκτελεστικό διάταγμα που απαγόρευε στις τρανς γυναίκες να αγωνίζονται στις γυναικείες κατηγορίες αθλημάτων.

Στην επιστολή, ο Κρεμλέφ έγραφε: «Είναι ζωτικής σημασίας όλοι οι αθλητές να αγωνίζονται επί ίσοις όροις και η θέση σας στο ζήτημα αποτελεί σημαντικό βήμα προς την επίτευξη αυτού του στόχου», ενώ επιτέθηκε και στη ΔΟΕ, λέγοντας: «Η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή και η σημερινή ηγεσία της έχουν, δυστυχώς, οδηγήσει το Ολυμπιακό Κίνημα σε παρακμή με τις κοντόφθαλμες ενέργειές τους και την κακή διοίκηση».

Ο Κρεμλέφ έριξε επίσης στον Αμερικανό πρόεδρο άλλο ένα «τυράκι». «Το τελευταίο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Πυγμαχίας της IBA στις Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποιήθηκε το 2007 στο Σικάγο. Ενδιαφερόμαστε πολύ να επαναφέρουμε τη διοργάνωση στη χώρα σας και είμαστε περισσότερο από έτοιμοι να συνεργαστούμε προς αυτή την κατεύθυνση» έγραψε, ενώ έκλεισε την επιστολή του παραλλάσσοντας δύο από τις αγαπημένες φράσεις του Τραμπ: «Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτά τα σημαντικά ζητήματα. Προσβλέπουμε με μεγάλη αισιοδοξία στην πιθανότητα να συνεργαστούμε για να κάνουμε ξανά σπουδαίο το Ολυμπιακό Κίνημα, να προωθήσουμε το άθλημα της πυγμαχίας και να υπερασπιστούμε τα δικαιώματα των αθλητών σε ολόκληρο τον κόσμο».

Η αντιπαράθεση με τους Σαουδάραβες

Το 2025, η IBA ανέβασε ακόμη περισσότερο στροφές. Σύμφωνα με πληροφορίες της Telegraph, στην Κωνσταντινούπολη η ομάδα του Κρεμλέφ προσέφερε στον γνωστό Βρετανό πυγμάχο Τάισον Φιούρι αμοιβή 50 εκατ. λιρών προκειμένου να αγωνιστεί σε μία από τις διοργανώσεις της IBA. Ο Φιούρι, ωστόσο, επέλεξε να υπογράψει συμφωνία τριών αγώνων με τον Τούρκι Αλ-Σέιχ, αξιωματούχο της κυβέρνησης της Σαουδικής Αραβίας.

Ο Κρεμλέφ αποτελεί, ουσιαστικά, τον ισχυρότερο promoter του αθλήματος στην Ανατολική Ευρώπη, αποτελώντας άμεση πρόκληση για την επιρροή του Αλ-Σέιχ και των Σαουδαράβων στην πυγμαχία και για τον έλεγχό τους σε ορισμένους από τους σημαντικότερους αγώνες του αθλήματος.

Άνθρωποι από τον χώρο της πυγμαχίας περιγράφουν τον Κρεμλέφ ως «μια χαρισματική προσωπικότητα που εμφανίζεται σε εκδηλώσεις και διοργανώσεις περιστοιχισμένος από μια πολυάριθμη ομάδα συνεργατών, σχεδόν σαν αρχηγός κράτους». Οι ομιλίες του είναι συχνά φορτισμένες συναισθηματικά και δυναμικές, με επαναλαμβανόμενες αναφορές στον τρόπο με τον οποίο η πυγμαχία μπορεί να αλλάξει τις ζωές των νέων ανθρώπων.

«Συχνά δεν έχει ιδιαίτερη έκφραση στο πρόσωπό του, κι όμως αποπνέει μια ευγένεια και μια ταπεινότητα», δήλωσε άνθρωπος του χώρου.

Το περασμένο καλοκαίρι, η IBA λάνσαρε και δικό της πρωτάθλημα πυγμαχίας χωρίς γάντια. Οι πρώτοι αγώνες πραγματοποιήθηκαν στη Μόσχα, όμως ήταν το ντεμπούτο στις ΗΠΑ, στο Μαϊάμι, το φετινό καλοκαίρι που τράβηξε την προσοχή.

Συμπαρουσιαστής της εκδήλωσης ήταν ο Άντριου Τέιτ, ο Βρετανός πρώην kickboxer και αυτοαποκαλούμενος μισογύνης, ο οποίος δεν ανέβηκε ποτέ στη σκηνή, καθώς συνελήφθη έξω από τον χώρο της διοργάνωσης. Ο Τέιτ και ο αδελφός του, Τρίσταν, βρίσκονται αντιμέτωποι με έκδοση στη Βρετανία, όπου αντιμετωπίζουν συνολικά 59 κατηγορίες, μεταξύ των οποίων βιασμό, αδικήματα που συνδέονται με εμπορία ανθρώπων για σεξουαλική εκμετάλλευση και άσεμνες εικόνες παιδιού. Και οι δύο αρνούνται οποιαδήποτε παρανομία.

Γλυκάθηκε με το Παγκόσμιο Κύπελλο και το UFC Freedom στον Λευκό Οίκο

Ωστόσο, δύο άλλες διοργανώσεις του καλοκαιριού φαίνεται ότι ενέπνευσαν περισσότερο τον Κρεμλέφ: το Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA υπό τον Τζάνι Ινφαντίνο και το UFC Freedom 250 του Ντέινα Γουάιτ, που φιλοξενήθηκε σε κήπο του Λευκού Οίκου.

«Ο Κρεμλέφ είδε πώς ο Ντέινα και ο Ινφαντίνο κατάφεραν να πάρουν αυτό που ήθελαν», δήλωσε παράγοντας του αθλητισμού. «Θέλει κι αυτός ένα κομμάτι από αυτή την πίτα».

«Και το να έχεις πρόσβαση στον Ντον Τζούνιορ είναι μια καλή αρχή», πρόσθεσε η ίδια πηγή.

Μάλλον πέρασε τα όρια και το «πληρώνει»

Στην προσπάθειά του, όμως, να αποκτήσει κυρίαρχη θέση στον παγκόσμιο αθλητισμό, ο Κρεμλέφ ίσως να πέρασε τα όρια. Η Ομοσπονδπια της οποίας ηγείται, απέχει πολύ από το να ανακτήσει τον έλεγχο της ολυμπιακής πυγμαχίας, καθώς τι χάσμα με τη ΔΟΕ δεν γεφυρώνεται, και η ζημιά που προκάλεσε το «εξαιρετικά γενναιόδωρο γαμήλιο δώρο» του – όπως το χαρακτήρισαν ο κύριος και η κυρία Τραμπ Τζούνιορ – φαίνεται ότι βαρύνει κυρίως τον ίδιο.

Παρότι στο νησί στις Μπαχάμες βρίσκονταν μόλις περίπου 50 άνθρωποι, ο Κρεμλέφ είχε φτάσει συνοδευόμενος από μεγάλη ομάδα Ρώσων, οι οποίοι απομονώνονταν από τους υπόλοιπους και μιλούσαν μεταξύ τους, σύμφωνα με το ProPublica. Η παρουσία και η συμπεριφορά τους είχε προκαλέσει, μάλιστα, απορίες στους άλλους καλεσμένους.

Και ύστερα τραβήχτηκε μια ομαδική φωτογραφία, όπου το ξυρισμένο κεφάλι του Κρεμλέφ διακρίνεται μισοκρυμμένο στο πίσω μέρος, ενώ στο κέντρο βρίσκονται η Ιβάνκα Τραμπ, ο Τζάρεντ Κούσνερ, η Τίφανι Τραμπ και άλλοι.

«Τι σκεφτόταν;» σχολίασε στην Telegraph πρόσωπο από κύκλους Ρώσων ολιγαρχών. «Είναι ένας μπράβος που κατάφερε να βρεθεί στη σωστή πλευρά του προέδρου και ενθουσιάστηκε υπερβολικά».

Πρώτα ήταν η Μελάνια Τραμπ που πήρε αποστάσεις. Στη συνέχεια, εκπρόσωπος του Έρικ Τραμπ, αδελφού του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, δήλωσε για τον Κρεμλέφ: «Ο Έρικ δεν έχει απολύτως καμία ιδέα ποιος είναι αυτός ο άνθρωπος και δεν έχει ακούσει ποτέ το όνομά του». Και μετά ήρθε το τελειωτικό χτύπημα από τον ίδιο τον Ντόναλντ Τραμπ: «Δεν έχω ιδέα ποιος είναι ο Ούμαρ. Δεν τον έχω ξανακούσει ποτέ».

protothema.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO26 λεπτά πριν

Η Ευρώπη γνωρίζει, αλλά κάνει τα στραβά μάτια! Το διπλό παιχνίδι της Τουρκίας με Χαμάς και ισλαμιστικά δίκτυα

Η Ευρώπη δεν μπορεί να απαιτεί διαφάνεια από τους αιτούντες επιχορηγήσεων, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζει την εξουσία της Άγκυρας επί των...

Αναλύσεις57 λεπτά πριν

Η ελευθερία της έκφρασης στην Τουρκία του Ερντογάν: Λουκέτα, καταλήψεις τηλεοπτικών σταθμών και φίμωση του Τύπου

Από τις εφημερίδες Zaman και Bugün μέχρι τους τηλεοπτικούς σταθμούς TELE1 και Halk TV, η Τουρκία μετρά μια δεκαετία μαζικών...

GEOPOLITICO1 ώρα πριν

«Ελευθερία» Λονδίνου: Αδιέξοδο στο Κυπριακό, νέα εποχή στις σχέσεις Βρετανίας–ΕΕ και τα μηνύματα Ρούμπιο προς την Τουρκία

Στο επίκεντρο του νέου φύλλου της ομογενειακής εφημερίδας η αμετακίνητη στάση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό, οι πολιτικές εξελίξεις στο...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Αρμενία–Ινδία: Στο τραπέζι παραγωγή Pinaka Mk2 – Τα ανοίγματα σε ΕΕ και ΗΠΑ

Συζητήσεις για παραγωγή ινδικών πυραύλων στην Αρμενία, στενότερες σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση και επαφές στην Ουάσιγκτον συνθέτουν την ατζέντα...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Τομ Μπάρακ: Ο μυστικός παίκτης της τουρκικής αναβάθμισης; Το παιχνίδι ισχύος από τον Λευκό Οίκο ως την Ανατολική Μεσόγειο

F-35, S-400, Συρία, Κούρδοι και ενεργειακοί διάδρομοι: οι επιχειρηματικές διασυνδέσεις και τα γεωστρατηγικά ερωτήματα που οφείλει να εξετάσει η Ελλάδα.

Δημοφιλή