Ακολουθήστε μας

Άμυνα

Σκέψεις γύρω από τις ΑΟΖ, τους υδρογονάνθρακες και τον ορυκτό πλούτο

Δημοσιεύτηκε στις

Της Έφης Κωτσάκη

Όταν έπρεπε να καταπολεμήσει τη φοροδιαφυγή και να εκμεταλλευθεί τον εθνικό πλούτο, το 1990-2000-2005, και να μην καταχρεώσει τη χώρα, έπραττε τα ακριβώς αντίθετα. Τώρα πάλι, όταν πριν απ’ όλα πρέπει να διαπραγματευθεί το σημαντικό “κούρεμα” του χρέους και μετά να προχωρήσει σε είσπραξη πόρων, πράττει ακριβώς το αντίθετο

Στα τέλη του 2009 ο Γ. Παπανδρέου, και λίγο αργότερα, στις αρχές του 2010, ο Θ. Πάγκαλος διαβεβαίωναν ότι στην Ελλάδα δεν έχουμε πετρέλαιο, ή, εν πάση περιπτώσει, αν υπάρχει, είναι ανάξιο λόγου. Δύο χρόνια μετά, ολόκληρη η χώρα παραδόθηκε στο νέο εθνικό σπορ της ΑΟΖολογίας, όπου η εκμετάλλευση των πρώην ανύπαρκτων ή ασήμαντων, στο μεταξύ μετουσιωμένων σε υπερβέβαιων και σημαντικότατων κοιτασμάτων, θεωρείται πως αποτελεί λύση για κάθε νόσο της οικονομικής και πολιτικής ζωής μας. Παρακάτω αναλύουμε μια σειρά ζητημάτων: Ποιος και πώς εξυπηρετείται από τη συζήτηση περί ΑΟΖ; Προσθέτει κάτι επιπλέον η ΑΟΖ στις δυνατότητες της υφαλοκρηπίδας; Είναι απαλλαγμένη από κινδύνους (και αν όχι, τι είδους) η πρόσφατη μεγάλη φούρια μας; κ.λπ.
Ξεκινάμε με μια διαπίστωση: Σε αντίθεση με την απόλυτη και απολύτως ύποπτη αδιαφορία που επί δεκαετίες έδειξε η άρχουσα πολιτική τάξη της χώρας για τον ορυκτό πλούτο μας, που οδήγησε σε πλήρη αδράνεια αναζήτησης και σε κατεδάφιση κάθε σχετικού κρατικού φορέα, ξαφνικά τα 1-2 τελευταία χρόνια η κατάσταση αντιστράφηκε: στη μισή περίπου επικράτεια της χώρας, δυτικά και νότια, ξεκίνησαν γοργές διαδικασίες αναζήτησης και, στην υπόλοιπη, κυρίως στην ανατολική, δημιουργείται πολιτικό κλίμα ισχυρής πίεσης για έρευνες, που σύντομα θα είναι δύσκολα αναστρέψιμο.

Η παραπάνω διαίρεση σε δυτικά, νότια και ανατολικά δεν είναι γεωγραφικής, αλλά πολιτικής τάξης, και σχετίζεται άμεσα με τα προβλήματα με την Τουρκία, αλλά ακουμπά και κρίσιμα ζητήματα σχέσεων με Ισραήλ και Κύπρο. Ακολουθώντας αυτή τη διαίρεση θα αρχίσουμε από Δύση – Νότο. Αλλά πριν, θα πούμε δυο λόγια για την ΑΟΖ γενικότερα:

1. Τι πρόσθετο πλεονέκτημα προσφέρει η ΑΟΖ που δεν περιέχεται στην υφαλοκρηπίδα σε σχέση με τους υδρογονάνθρακες; Μάλλον τίποτα. Η υφαλοκρηπίδα επιτρέπει την έρευνα και εκμετάλλευση έως τα 200 ναυτικά μίλια από τα χωρικά ύδατα (Ν. 2321/1995 ΦΕΚ Α 136, Περί Κύρωσης Σύμβασης ΟΗΕ περί Δικαίου Θαλάσσης κ.λπ., δες ιδίως άρθρο 76 και μετά) χοντρικά. Η ΑΟΖ δεν επεκτείνεται περισσότερο. Φυσικά καλύπτει και τη θάλασσα πάνω από το υποθαλάσσιο έδαφος-υπέδαφος, αλλά δεν ενδιαφέρει για τους υδρογονάνθρακες. Μήπως, τουλάχιστον, διασφαλίζει τα δικαιώματά μας καλύτερα;
Ως γνωστόν, η συζήτηση και οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας με την Τουρκία έχει κολλήσει τριάντα ή και παραπάνω χρόνια, γεγονός που εμποδίζει βεβαίως τις έρευνες σε ανατολικό Αιγαίο και ανατολική Μεσόγειο μεταξύ Κρήτης και Κύπρου. Μήπως η ΑΟΖ επιτρέψει να ξεκολλήσουμε από τις αέναες διενέξεις με την Τουρκία; Όχι. Άλλο είναι η ανακήρυξη ΑΟΖ, δικαίωμα μονομερές κάθε χώρας, και άλλο η οριοθέτηση που προκύπτει μέσω διαπραγματεύσεων με τις όμορες χώρες και πιθανή προσφυγή στο αρμόδιο Διεθνές Δικαστήριο σε περίπτωση διαφωνιών.
Λέγεται συχνά πως η Κύπρος ωφελήθηκε από την ανακήρυξη ΑΟΖ, ενώ στην πραγματικότητα ωφελήθηκε από την οριοθέτησή της με Ισραήλ, Αίγυπτο, Λίβανο. Σε τι την ωφέλησε η ανακήρυξη ως προς την Τουρκία; Μήπως εξορύσσει έξω από την Κυρήνεια ή ανοικτά της Αμμοχώστου; Όχι, και ούτε πρόκειται. Συνεπώς τα ίδια οφέλη και προβλήματα που έχουμε μέσω ΑΟΖ θα είχαμε και μέσω υφαλοκρηπίδας.
2. Αν τα παραπάνω είναι σωστά, σε τι αποσκοπεί όλη η φασαρία περί ΑΟΖ; Επιτελεί ένα τετραπλό αρνητικό έργο:
α) Αποπροσανατολίζει τους πολίτες από τα δραματικά προβλήματά τους υποσχόμενη λαγούς με πετραχήλια. Χαρακτηριστικά, τα πιθανολογούμενα οφέλη των υδρογονανθράκων αρχίζουν από τα 200-300 δισ. (ο κ. Κονοφάγος στις 18.12.2012, στην εκπομπή “Φάκελοι” του Σκάι, εννόησε ότι είναι το πιθανότερο ποσό) και καταλήγουν ξεπερνώντας το 1 τρισ. Η διαφορά είναι κολοσσιαία. Το μικρότερο εύρος, με αρχή εκμετάλλευσης σε 10-15 χρόνια και απλωμένο σε 20 περίπου ακόμη χρόνια, προσφέρει ανύπαρκτη ανακούφιση στα τωρινά βάσανά μας και πολύ αμυδρή στα μελλοντικά. Το μεγαλύτερο εύρος, πάλι, θυμίζει Κατάρ ή Κουβέιτ, αλλά μάλλον πρόκειται για υποκινούμενο όνειρο θερινής νυκτός. Αν όλα τα πιθανολογούμενα οφέλη προσφέρονταν σε συσκευασία υφαλοκρηπίδας, ίσως δεν θα έβρισκαν πρόθυμους “αγοραστές”, μιας και όλοι γνωρίζουμε τις αντικειμενικές δυσκολίες που τη συνοδεύουν. Η ΑΟΖ, αντιθέτως, ιδίως αρχικά, πριν αρχίσουν να ακούγονται προειδοποιητικές φωνές ότι δεν περικλείει σημαντικά πλεονεκτήματα, παρουσιάστηκε ως πασπαρτού που θα άνοιγε τις πόρτες του εθνικού μας πλούτου και έτσι βρήκε ευρύ ακροατήριο, διψασμένο για κάποια καλή είδηση επιτέλους.
β) Διευκολύνει τους δανειστές μας με ισχυρά επιχειρήματα για μη περικοπή του χρέους, ως μη βιώσιμο, αλλά εξυπηρετήσιμο σε βάθος χρόνου, λόγω των πιθανολογούμενων υδρογονανθράκων.
γ) Επιτρέπει να γίνουν οι διαπραγματεύσεις για το όποια κοιτάσματά μας με όμορες χώρες και εταιρείες με τους χειρότερους δυνατόν όρους για εμάς, λόγω εξαιρετικής πίεσης και αποδυναμωμένης θέσης μας, και
δ) Μας εμπλέκει στα εκρηκτικά προβλήματα της Μέσης Ανατολής στο πλευρό του Ισραήλ, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Θα επανέλθουμε παρακάτω αναλυτικότερα. Προς στιγμήν επιστρέφουμε στην ήδη συμβαίνουσα διαίρεση του εθνικού χώρου μας για έρευνες.
1) Υποθέτουμε ότι δυτικά και νότια η ανακήρυξη και οριοθέτηση ΑΟΖ ή υφαλοκρηπίδας μπορεί να γίνει χωρίς προβλήματα ή με λιγότερα, εν σχέσει με ανατολικά, μιας και Αλβανία και Λιβύη δεν φαίνεται να συμφωνούν τόσο εύκολα όσο παλαιότερα υπετίθετο. Απορία: πώς το διεφθαρμένο, εξαρτημένο και ανυπόληπτο πολιτικό σύστημα της χώρας, που στάθηκε παροιμιωδώς αδιάφορο για τον ορυκτό μας πλούτο για δεκαετίες, τρέχει και δεν φτάνει προσφάτως; Δυστυχώς δεν ενεργεί αθώα και με καλή βούληση. Σκοπός της ξαφνικής βιασύνης είναι η αποφυγή ειλικρινούς αντιμετώπισης της μη βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους και των συμπερασμάτων που έπονται.
Η πρόσφατη έκθεση της Ντόιτσε Μπανκ περί ύπαρξης πλούτου άνω των 200 δισ. προετοιμάζει το κλίμα. Εξηγούμαστε: είτε υπάρχουν τα αποθέματα (υπάρχουν αξιόλογες ενδείξεις περί αυτού, αν και δεν μπορεί να εκτιμηθεί σοβαρά το ύψος τους στην παρούσα φάση) είτε όχι, η αιφνίδια πρόσφατη ανακίνιση του θέματος εξυπηρετεί στο να δοθεί στον ξένο παράγοντα επαρκής δικαιολογία να μην “κουρευτεί” το άλλως μη εξυπηρετήσιμο χρέος. Από εδώ κι εμπρός, κάθε συζήτηση περί “κουρέματος” μπορεί να αποπέμπεται με αναφορά στον υπό ανακάλυψη πλούτο της χώρας. Επομένως, το πολύ που μπορούμε να περιμένουμε είναι και νέες “διευκολύνσεις”, ιδίως χρονικού περιεχομένου, που θα καλύψουν το κενό μέχρι την έναρξη εκμετάλλευσης, μετά από 10 και πλέον χρόνια (ή, στη λιγότερο πιθανή περίπτωση που δεν υπάρχουν άξια λόγου αποθέματα, μεταφορά της συζήτησης περί “κουρέματος”, παρά την οξύτατη αναγκαιότητά της, μετά από 3-5 χρόνια, όταν θα τεκμηριωθούν τα φτωχά ευρήματα, άρα διατήρηση της χώρας στο μεταξύ στην κατάψυξη υπέρ της γερμανικής ιδίως ελίτ).
Το 10-15ετές χρονικό διάστημα μπορεί να συντμηθεί από τη στιγμή που θα βεβαιωθεί ο πλούτος, με τιτλοποίηση εσόδων, εις βάρος όμως των τελικών εισπράξεων και συνεπώς του μέλλοντός μας. Θα γίνουμε κυνικοί: τόσο η συζήτηση περί φοροδιαφυγής όσο και η αντίστοιχη περί ορυκτού πλούτου καθυστέρησε πολύ ή ήρθε πολύ πρόωρα και όχι τυχαία. Εξυπηρέτησαν το άθλιο πολιτικό μας σύστημα να διατηρήσει τον έλεγχο της χώρας, παραμένοντας ευχάριστο στους μεν εκλογείς ανεχόμενο τη σκανδαλώδη διαχρονικά φοροδιαφυγή, στους δε πάτρωνές του μη εκμεταλλευόμενο τον πλούτο της χώρας, αλλά διαρκώς υπερδανειζόμενο από τις ξένες τράπεζες και υπονομεύοντας το μέλλον μας.
Σήμερα κάνει το οριστικό βήμα: υπερφορολογεί, σε μια απέλπιδα προσπάθεια να εμφανίσει το χρέος βιώσιμο, βυθίζοντας τη χώρα σε βαθύτατη κρίση, και σπεύδει να αξιοποιήσει ξεχασμένους επί δεκαετίες εθνικούς πόρους ώστε να διευκολύνει τους δανειστές μας να κηρύξουν το χρέος μας εξυπηρετήσιμο. Όταν έπρεπε να καταπολεμήσει τη φοροδιαφυγή και να εκμεταλλευθεί τον εθνικό πλούτο, το 1990-2000-2005, και να μην καταχρεώσει τη χώρα, έπραττε τα ακριβώς αντίθετα. Τώρα, πάλι, όταν πριν απ’ όλα πρέπει να διαπραγματευθεί το σημαντικό “κούρεμα” του χρέους και μετά να προχωρήσει σε είσπραξη πόρων, πράττει ακριβώς το αντίθετο: συνεπώς διαχρονικά διατηρεί την εξαρτημένη και αντεθνική λειτουργία του, αν και πλέον με αλλαγμένα πρόσημα. Πολλούς, η αλλαγή προσήμου τους αποπροσανατολίζει και νομίζουν καλοπροαίρετα ότι το πολιτικό κατεστημένο της χώρας άλλαξε: ότι θέλει να καταπολεμήσει τη φοροδιαφυγή και να εκμεταλλευθεί τον εθνικό πλούτο. Λίγη σκέψη όμως πείθει πως συνεχίζει να εξυπηρετεί, με γνώση ή όχι, όπως πάντα, ξένα τραπεζικά και εθνικά συμφέροντα.
Συνοψίζουμε: δυτικά και νότια, το θέμα μας δεν είναι ΑΟΖ ή υφαλοκρηπίδα. Και οι δύο κάνουν τη δουλειά τους. Είναι το γιατί τώρα, γιατί όχι επομένως τα προηγούμενα 10 ή 20 χρόνια, που και πληροφορίες υπήρχαν ένα σωρό και τα έσοδα θα πήγαιναν σ’ εμάς καθιστώντας μας πλούσιους και ανεξάρτητους, με καλύτερες δυνατότητες διαπραγμάτευσης; Γιατί όχι σε 5-6 χρόνια, όπου και πάλι τα έσοδα θα έλθουν σε εμάς, αφού αναγκαία ενδιαμέσως θα “κουρευόταν” το χρέος μας; Είναι τυχαία η επιλογή αυτού του χρονοδιαστήματος; “Όχι βέβαια”, που θα έλεγε και κάποιος υπουργός… Έτσι καταλήγουμε ότι η βιασύνη που πολλοί δείχνουν τελευταία, ενώ φαινομενικά μάς ευνοεί, μας βλάπτει, επί της ουσίας. Τα οικονομικά πάρεργα της πιθανής ανακάλυψης υδρογονανθράκων δεν περιορίζονται στα παραπάνω προβλήματα: στη διεθνή οικονομολογική βιβλιογραφία υπάρχουν δύο όροι: η “ολλανδική νόσος” και η “κατάρα των πόρων”, αναφερόμενοι σε σημαντικές παραγωγικές διαστρεβλώσεις και αναπτυξιακή καχεξία που η ανακάλυψη φυσικών πόρων μπορεί να προκαλέσει στη χώρα όπου βρέθηκαν. Δυστυχώς, ο χώρος εδώ δεν επαρκεί για περαιτέρω ανάλυση.
2) Στα ανατολικά, τα πράγματα είναι πολύ πιο μπερδεμένα, μιας και υπεισέρχονται δύο τουλάχιστον κρίσιμοι και δραστήριοι παράγοντες: η Τουρκία και το Ισραήλ και φυσικά πίσω τους οι ΗΠΑ, με φόντο τις αραβικές χώρες, που σύντομα θα πάψουν να παίζουν αυτόν τον ρόλο. Εδώ οι λόγοι δεν είναι πλέον μόνο, ή κυρίως, οικονομικοί, αλλά τουλάχιστον εξίσου γεωπολιτικοί. Είναι δύσκολο να διευκρινίσουμε ικανοποιητικά το θέμα, το οποίο άλλωστε δεν κατανοούμε και πλήρως. Τα οικονομικά μειονεκτήματα τού να προχωρήσουμε σε διαπραγματεύσεις και σε διεθνή δικαστήρια με την Τουρκία, την Αίγυπτο του ισλαμιστή Μούρσι, ακόμη και με τη Λιβύη των Αμερικανών αχυρανθρώπων, είναι σαφή. Η χώρα προσέρχεται στη διαπραγμάτευση σε κατάστασης έσχατης ανάγκης και ένδειας. Τι βάρος διαθέτει; Συνδυασμένα και με τα μνημονιακά χρέη μας, για τα οποία μιλήσαμε παραπάνω, δεν κατανοούμε τους λόγους της παρούσας βιασύνης.
Για τα γεωπολιτικά παιχνίδια, τα πράγματα είναι πολύ σκοτεινότερα: Μήπως ΗΠΑ και Ισραήλ, σπρώχνοντάς μας σε ανακήρυξη της άγνωστης σχετικά ΑΟΖ στα ανατολικά, με τα δήθεν πλεονεκτήματά της έναντι της γνωστής και δοκιμασμένης υφαλοκρηπίδας, με τα δοκιμασμένα υπαρκτά μειονεκτήματά της, μας ωθούν σε σύγκρουση με την Τουρκία (όχι κατ’ ανάγκην ή το πιθανότερο πολεμική) ώστε να της προσφέρουν κάποια ανταλλάγματα εις βάρος μας, έναντι της στάσης της σε Συρία, Ιράν, Λίβανο, Λιβύη κ.λπ.; Ή ακόμη να τη διευκολύνουν να αποδεχθεί ένα, α λα Ιράκ, ημιανεξάρτητο κουρδικό κρατίδιο στη βόρεια Συρία; Είναι γνωστό βέβαια ότι τη διαπερνούν ρίγη μόνο στη σκέψη του, αφού αποτελεί το πιθανότερο μεσοστάδιο ανακήρυξης αντίστοιχης οντότητας στα δικά της νοτιοανατολικά εδάφη.
Και δεν γνωρίζουμε τίποτα για την Κύπρο, τα σχέδια για ένα νέο Ανάν εκεί και τον ρόλο που θα παίξουν τα φυσικά αέρια, ώστε να πέσει στην παγίδα η πιεζόμενη στο μεταξύ από τη μνημονιακή κατοχή Κύπρος. Οι επισπεύδοντες ΑΟΖολογούντες ξεκαθαρίζουν ότι οποιαδήποτε κίνησή μας στα ανατολικά δεν έχει κανένα νόημα αν δεν συμφωνηθεί εκ των προτέρων με Ισραήλ – ΗΠΑ. Από πού αντλούν τη βεβαιότητα για τις προθέσεις των ανωτέρω; Τους θυμίζουμε εδώ την Κύπρο το 1974 και τη Γεωργία πρόσφατα.
Αλλά ας δεχτούμε προς στιγμήν την απόλυτη καλή πρόθεσή τους. Αυτή έρχεται με ένα ξεκάθαρο αντάλλαγμα, το οποίο δεν κρύβουν οι ΑΟΖολόγοι: τη μόνιμη, στρατηγική σύνδεσή μας με το Ισραήλ, σε βάθος μίας ή δύο γενεών, όπου θα κληθούμε να προσφέρουμε στρατηγικό βάθος στην αντιπαράθεσή του με τα αραβικά και μουσουλμανικά κράτη. Συνειδητοποιούμε, άραγε, έστω και κατ’ ελάχιστον, τι σημαίνει αυτό; Αντιλαμβανόμαστε, άραγε, πού οδηγούμε τη χώρα εμπλεκόμενοι στα γεωπολιτικά και πολεμικά παίγνια μιας περιοχής που απειλεί να αναφλέξει ολόκληρο τον πλανήτη; Έχουμε, στοιχειωδώς έστω, συζητήσει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα, αλλά και δυνατότητες χειρισμού του όλου πράγματος, πριν διαβούμε τον Ρουβίκωνα; Και όλα αυτά γιατί; Για ποια αβέβαια οφέλη θέτουμε τη χώρα στο επίκεντρο της πυριτιδαποθήκης του κόσμου;
Χρόνια πριν, ο Χουάν Αλφόνσο, Βενεζουελάνος υπουργός στα δύο μικρά, προ Τσάβες, δημοκρατικά ιντερλούδια της χώρας, και εκ των ιδρυτών του ΟΠΕΚ, έλεγε: “Δέκα, είκοσι χρόνια από σήμερα, θα το δείτε: τα πετρέλαια θα μας ρημάξουν, είναι τα σκατά του διαβόλου”.
Στη χώρα μας σήμερα κινδυνεύουμε να πάθουμε τα ίδια, όχι τόσο από τα πετρέλαια, αλλά από τον λόγο περί αυτών. Σύνεση, επομένως, και πάλι σύνεση χρειάζεται, προσοχή μεγάλη στην πιθανή φάκα πίσω από το κάθε καινούργιο τυρί (ή μάλλον λόγο περί τυριού) που τόσο ξαφνικά γέμισε το πιάτο μας…
Αυγή

GEOPOLITICO

Η Ινδία ανοίγει αμυντική αγορά στην Κεντρική Ασία: Τατζικιστάν και Τουρκμενιστάν επιλέγουν Akash

Νέους πελάτες στην Κεντρική Ασία αποκτά η ινδική αμυντική βιομηχανία, με το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν να προστίθενται στους αγοραστές του αντιαεροπορικού συστήματος Akash. Η εξέλιξη ενισχύει την εξαγωγική παρουσία του Νέου Δελχί σε μια περιοχή όπου κυριαρχεί ακόμη ο σοβιετικός και ρωσικός εξοπλισμός.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Την εξαγωγή των συστημάτων στις δύο χώρες επιβεβαίωσε ο γραμματέας Άμυνας της Ινδίας, Ρατζές Κουμάρ Σινγκ, σε δηλώσεις του στο πρακτορείο Asian News International στις αρχές Οκτωβρίου, σύμφωνα με δημοσίευμα της Catherine Putz στο The Diplomat, στις 13 Οκτωβρίου 2026.

Ο Ινδός αξιωματούχος παρουσίασε το εγχώριας σχεδίασης και παραγωγής κινητό αντιαεροπορικό σύστημα μέσου βεληνεκούς ως παράδειγμα της προόδου της αμυντικής βιομηχανίας της χώρας.

Όπως ανέφερε, πρώτη πελάτισσα ήταν η Αρμενία, η οποία απέκτησε πολλαπλές πυροβολαρχίες. Ακολούθησαν οι εξαγωγές προς το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η παραγωγή έχει σταθεροποιηθεί, υπάρχουν επιπλέον παραγγελίες για τις ινδικές Ένοπλες Δυνάμεις και αναμένονται νέοι πελάτες από άλλες περιοχές του κόσμου.

Επιβεβαίωση από την Ινδία, χωρίς λεπτομέρειες για τις συμφωνίες

Οι δηλώσεις Σινγκ επιβεβαιώνουν προηγούμενο δημοσίευμα του ινδικού επιχειρηματικού περιοδικού BW Businessworld, τον Ιούλιο, το οποίο επικαλούνταν επίσημα στοιχεία και περιλάμβανε τις δύο χώρες στους εξαγωγικούς προορισμούς του Akash.

Σύμφωνα με το ANI, την προσθήκη τους στον κατάλογο των αγοραστών επιβεβαίωσαν τόσο ο Οργανισμός Αμυντικής Έρευνας και Ανάπτυξης της Ινδίας, DRDO, όσο και το ινδικό υπουργείο Άμυνας.

Ωστόσο, ούτε το Τατζικιστάν ούτε το Τουρκμενιστάν έχουν τοποθετηθεί δημοσίως, σύμφωνα με το δημοσίευμα. Δεν έχουν γνωστοποιηθεί ο αριθμός των συστημάτων, η αξία των συμφωνιών και τα χρονοδιαγράμματα παραδόσεων. Συνεπώς, η ινδική επιβεβαίωση δεν αρκεί για να προσδιοριστεί σε ποιο στάδιο βρίσκεται η παραλαβή και η επιχειρησιακή ένταξή τους.

Περισσότεροι προμηθευτές στην Κεντρική Ασία

Η επιλογή ινδικών συστημάτων εντάσσεται στη σταδιακή διαφοροποίηση των προμηθευτών των κρατών της Κεντρικής Ασίας. Παρότι μεγάλο μέρος του εξοπλισμού τους παραμένει σοβιετικής ή ρωσικής προέλευσης, στις ένοπλες δυνάμεις της περιοχής προστίθενται κινεζικά, τουρκικά, ινδικά και δυτικά μέσα.

Το The Diplomat, επικαλούμενο σχετικό ρεπορτάζ του RFE/RL, αναφέρει ότι το Τουρκμενιστάν παρουσίασε στην παρέλαση της ανεξαρτησίας του, στις 27 Σεπτεμβρίου, το κινεζικό σύστημα αεράμυνας FK-2000. Παρουσιάστηκαν επίσης βραζιλιάνικα αεροσκάφη A-29 Super Tucano και ιταλικά εκπαιδευτικά Leonardo M-346.

Το Τατζικιστάν έχει εμφανίσει κινεζικά συστήματα αεράμυνας HQ-17AE και τεθωρακισμένα οχήματα κινεζικής κατασκευής, ενώ το Κιργιστάν έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια διάφορους τύπους τουρκικών στρατιωτικών drones.

Η εικόνα δείχνει ότι οι κυβερνήσεις της περιοχής αναζητούν περισσότερες επιλογές για την κάλυψη των αμυντικών αναγκών τους. Αυτό δεν σημαίνει άμεση ανατροπή της θέσης της Ρωσίας, αλλά διεύρυνση των διαθέσιμων συνεργασιών.

Το προηγούμενο της Αρμενίας

Η Αρμενία αποτελεί το προηγούμενο εξαγωγικό παράδειγμα για το Akash. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η πρώτη πυροβολαρχία παραδόθηκε τον Νοέμβριο του 2024 και περιλάμβανε τέσσερις εκτοξευτές και ένα ραντάρ Rajendra. Δεύτερη παράδοση φέρεται να πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2025.

Τα στοιχεία αυτά προσφέρουν μια εικόνα της εξαγωγικής πορείας του συστήματος, χωρίς να επιτρέπουν συμπεράσματα για το μέγεθος ή τη σύνθεση των παραγγελιών του Τατζικιστάν και του Τουρκμενιστάν.

Η παλαιότερη σχέση με το Τατζικιστάν

Η αμυντική παρουσία της Ινδίας στο Τατζικιστάν έχει βαθύτερες ρίζες. Το The Diplomat επικαλείται έκθεση της Oxus Society, σύμφωνα με την οποία η συνεργασία αναπτύχθηκε από τη δεκαετία του 1990 και τις αρχές του 2000, με σημαντικό σταθμό την ανακαίνιση της αεροπορικής βάσης Αϊνί.

Τα σχέδια για εγκατάσταση ινδικών στρατιωτικών μέσων στη βάση δεν προχώρησαν, καθώς η Ντουσάνμπε στράφηκε στη Μόσχα και συμφώνησε να επιτρέψει τη χρήση της από ρωσικές δυνάμεις. Η Ινδία είχε επίσης πρόσβαση στην αεροπορική βάση Φαρχόρ, κοντά στα σύνορα με το Αφγανιστάν, χωρίς μόνιμη παρουσία.

Κατά το δημοσίευμα, πριν από τις συμφωνίες για το Akash δεν είχαν καταγραφεί ινδικές πωλήσεις αμυντικού εξοπλισμού στις δύο χώρες.

Η νέα εξαγωγική εξέλιξη προσφέρει στο Νέο Δελχί ένα επιπλέον έρεισμα στην Κεντρική Ασία. Για τους αγοραστές, όμως, η διεύρυνση των προμηθευτών συνοδεύεται από την πρόκληση της διαλειτουργικότητας: διαφορετικά συστήματα πρέπει να μπορούν να συνεργάζονται αποτελεσματικά μέσα στην ίδια αμυντική δομή.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Δένδιας–Πιστόριους στην Κρήτη: Αμυντική συνεργασία και SPARTAN ARROW στο επίκεντρο

Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Συνάντηση με τον Γερμανό υπουργό Άμυνας Μπόρις Πιστόριους πραγματοποιεί σήμερα, Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, στο Πεδίο Βολής Κρήτης ο Νίκος Δένδιας, με αντικείμενο την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τη διμερή αμυντική συνεργασία.

Σύμφωνα με την προαναγγελία του ΥΠΕΘΑ, οι συνομιλίες θα επικεντρωθούν στις προκλήσεις άμυνας και ασφάλειας που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, στη συνεργασία Ελλάδας–Γερμανίας στους τομείς της αμυντικής βιομηχανίας και της τεχνολογίας και στην ανάπτυξη ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων.

Η συνάντηση θα συνδυαστεί με παρακολούθηση βολών στο πλαίσιο της άσκησης αεράμυνας «SPARTAN ARROW – 26».

Οι δύο υπουργοί αναμένεται να παρακολουθήσουν βολές των συστημάτων PATRIOT και LEFLASYS-OZELOT, καθώς και βολή πιστοποίησης του νέου συστήματος IRIS-T SLM. Η άσκηση διοργανώνεται κάθε χρόνο από τις γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις στο NATO Missile Firing Installation, το Πεδίο Βολής Κρήτης.

Οι κοινές δηλώσεις στον Τύπο έχουν προγραμματιστεί περίπου στις 14:40.

Η ατζέντα συνδέει τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή άμυνα με την πρακτική συνεργασία στη βιομηχανία, στην τεχνολογία και στην εκπαίδευση. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο

Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.

Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.

Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.

Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων

Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.

Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.

Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.

Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.

Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας

Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».

Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.

Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.

Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία

Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.

Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.

Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.

Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων

Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.

Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.

Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.

Το αίτημα για τα Corsair

Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.

Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.

Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.

Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή

Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.

Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO5 ώρες πριν

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...

Ιστορία - Πολιτισμός6 ώρες πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...

Αναλύσεις6 ώρες πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...

GEOPOLITICO6 ώρες πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...

GEOPOLITICO6 ώρες πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

Δημοφιλή