Ακολουθήστε μας

Γενικά θέματα

Η αντίδραση της ΕΕ στην Αραβική Άνοιξη: δύο χρόνια μετά, οι προκλήσεις παραμένουν (και μεγαλώνουν)

Δημοσιεύτηκε στις

Μιλτιάδης Ν. Μακρυγιάννης, Δρ.*

Από τις πρώτες
ταραχές στην Τυνησία το Δεκέμβριο του 2010, ένα κύμα λαϊκής αγανάκτησης τάραξε
τον αραβικό κόσμο, με τους πολίτες του μεσογειακού νότου να ζητούν περισσότερη
δημοκρατία, αξιοπρέπεια και κοινωνική δικαιοσύνη.

Παρά την αρχική έκπληξη από
το μη αναμενόμενο μέγεθος των εξεγέρσεων, η Ευρωπαϊκή Ένωση, σχετικά γρήγορα,
αναγνώρισε τις προκλήσεις της οικονομικής και πολιτικής μετάβασης που
αντιμετωπίζει η περιοχή και, κυρίως, την ανάγκη υιοθέτησης μίας νέας
στρατηγικής προσέγγισης στις σχέσεις με τους μεσογειακούς γείτονες. Πολύ δε περισσότερο,
τη στιγμή που η διαμόρφωση ενός νέου γεωστρατηγικού σκηνικού στο νότο συμπίπτει
με μία βαθιά και ευρεία οικονομική κρίση που μαστίζει τους ευρωπαίους πολίτες
και δημιουργεί αμφιβολίες για τα ευρωπαϊκά μοντέλα ανάπτυξης.Αν και οι
αλυσιδωτές εξεγέρσεις στον αραβικό κόσμο δείχνουν να νομιμοποιούνται από την
ανάγκη των πολιτών για δημοκρατία και δικαιοσύνη, τα αποτελέσματα, δύο και
πλέον χρόνια αργότερα, προδιαγράφουν ένα αβέβαιο μέλλον. Η ευρωπαϊκή ανησυχία
μοιάζει να εντείνεται περαιτέρω (δικαιολογημένα) λόγω της διαφαινόμενης
επικράτησης ριζοσπαστικών ισλαμικών κινημάτων που τάσσονται (τουλάχιστον
αρχικά) υπέρ ενός άλλου μοντέλου διακυβέρνησης, ενδεχομένως ξένου προς τις
ευρωπαϊκές αξίες.

Αρχικές αντιδράσεις
Η ΕΕ προσπάθησε να
εμπλακεί πολιτικά ανοίγοντας έναν ευρύ γύρο πολιτικών συνομιλιών σε κυβερνητικό
και κοινοβουλευτικό επίπεδο, κυρίως μέσω συχνών επισκέψεων υψηλών αξιωματούχων
στη περιοχή, αλλά και σε επίπεδο μελών της κοινωνίας των πολιτών μέσω επαφών με
μέλη μη κυβερνητικών οργανώσεων που πρωτοστάτησαν στις διαμαρτυρίες.
Η πρώτη
ολοκληρωμένη στρατηγική ανταπόκριση της Ευρώπης στο φαινόμενο της Αραβικής Άνοιξης
ήρθε με την υιοθέτηση της Κοινής Ανακοίνωσης (Joint Communication) με τίτλο «Συνεργασία για τη δημοκρατία και την κοινή ευημερία με τη
νότια Μεσόγειο»[1]  στην οποία, μεταξύ άλλων, υπογραμμίζεται η
ανάγκη να υποστηριχθεί το θεμελιώδες δικαίωμα των γειτόνων για πολιτική
συμμετοχή, αξιοπρέπεια, ελευθερία και εργασία πάνω στη βάση του σεβασμού των ανθρώπινων
αξιών και των κοινών συμφερόντων. Προτείνεται δε, η αυξημένη υποστήριξη με τη
μορφή οικονομικής ενίσχυσης και προνομιακής πρόσβασης στην ευρωπαϊκή αγορά,
στις χώρες εκείνες που θα υιοθετήσουν το ταχύτερο δυνατό τις αναγκαίες
μεταρρυθμίσεις. Η προσέγγιση αυτή αναπτύσσεται διεξοδικά σε νέα Ανακοίνωση με
τίτλο «A new response
to a changing Neighborhood”[2]. Η
ΕΕ, ίσως για πρώτη φορά με τόσο ξεκάθαρο τρόπο, φαίνεται να δίνει μεγαλύτερη
βαρύτητα σε ζητήματα εκδημοκρατισμού επιθυμώντας (απαιτώντας?) απτές και άμεσες
αποδείξεις συμμόρφωσης και όχι απλά την υιοθέτηση πρόσκαιρων πολιτικών και
θεσμικών μεταρρυθμίσεων όπως έκανε μέχρι τώρα.
Η ΕΕ δεσμεύεται να
προσφέρει βοήθεια στους μεσογειακούς «συν – εταίρους» της προκειμένου αυτοί να
αντιμετωπίσουν δύο βασικές προκλήσεις:
Πρώτον, να χτίσουν
μία στέρεη δημοκρατία (deep
democracy)[3],
δεσμευόμενοι ότι όχι απλά θα καταρτίσουν δημοκρατικούς νόμους και θα
προχωρήσουν στη διεξαγωγή ελεύθερων και δίκαιων εκλογών, αλλά, περαιτέρω, θα
οικοδομήσουν ένα αποτελεσματικό και ανεξάρτητο δικαστικό σύστημα, θα εδραιωθεί
η ελευθερία του τύπου, θα προστατευτεί η κοινωνία των πολιτών, θα καταπολεμηθεί
η διαφθορά, θα μεταρρυθμιστεί ο τομέας της δημόσιας τάξης και ασφάλειας και θα
υιοθετηθούν όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που διαμορφώνουν μία ώριμη και
λειτουργική δημοκρατία.
Δεύτερον, θα
εξασφαλιστεί η συνολική και βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη, χωρίς την οποία η
δημοκρατία δεν μπορεί να αποκτήσει ισχυρά θεμέλια. Μεγαλύτερη πρόκληση προς τη
κατεύθυνση αυτή είναι η εξασφάλιση θέσεων εργασίας για τους πολίτες.
Χαρακτηριστική
είναι η έκφραση ότι η ενίσχυση της ΕΕ θα στοχεύσει στα τρία Μ: Money, Mobility and Markets (Χρήματα, Κινητικότητα και Αγορές)[4].
Όσον αφορά στην
οικονομική ενίσχυση, τα ποσά που διατίθενται είναι πράγματι υψηλά. Η ΕΕ
αποφάσισε για τη περίοδο 2011-2013 τη διάθεση κονδυλίων που συνολικά αγγίζουν
τα 7 δις ευρώ. Πέραν αυτών, αποφασίστηκε η διάθεση μεγάλων ποσών με τη μορφή
δανείων από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα
Ανάπτυξης και Ανασυγκρότησης, διατέθηκαν χρήματα μέσω ευρωπαϊκών προγραμμάτων (πρόγραμμα
SPRING – Support for Partnership Reform and Inclusive Growth[5], πρόγραμμα Civil Society Facility, πρόγραμμα Erasmus Mundus), συν την άμεση καταβολή χρηματικής ενίσχυσης (περισσότερα από 150
εκατ. ευρώ) ως ανθρωπιστική βοήθεια για τη μεταναστευτική κρίση στη Β. Αφρική.
Όσον αφορά στη
κινητικότητα, η ΕΕ αποφάσισε την επέκταση του προγράμματος υποτροφιών και
ανταλλαγών και την διεύρυνση της συνεργασίας με τα πανεπιστημιακά ιδρύματα της
Ευρώπης. Περαιτέρω, δόθηκε το πράσινο φως προκειμένου να ξεκινήσουν οι
διαπραγματεύσεις για τη διευκόλυνση των διαδικασιών έκδοσης βίζα και τις
συμφωνίες επανεισδοχής των μεταναστών.
Τέλος, αναφορικά με
τις αγορές, αποφασίστηκε η βελτίωση των συνθηκών πρόσβασης των μεσογειακών
προϊόντων και υπηρεσιών στη κοινή ευρωπαϊκή αγορά που θα περιλαμβάνει, όχι μόνο
την απάλειψη των δασμών (υπό αυστηρές προϋποθέσεις), αλλά θα καλύπτει και όλα
τα διαδικαστικά θέματα που αφορούν στο εμπόριο, όπως η προστασία των επενδύσεων
και οι δημόσιες προμήθειες.
Επιπλέον, η ΕΕ
δεσμεύτηκε να εξακολουθήσει να στηρίζει τις οργανώσεις της κοινωνίας των
πολιτών με δράσεις που απαυθύνονται σε κάθε χώρα εταίρο ξεχωριστά αλλά και μέσω
της ενίσχυσης των υπαρχόντων ευρωμεσογειακών θεσμών. Ευρωπαϊκοί φορείς θα συνδιαλέγονται
συστηματικότερα με οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και θα προετοιμάζονται
σχέδια κοινής δράσης και συνεργασίας, τα οποία θα χρηματοδοτούνται,
διευκολύνοντας την ανάπτυξη του πολιτικού διαλόγου.
Στο πλαίσιο των
πρωτοβουλιών αυτών, η ΕΕ όρισε ειδικό εντεταλμένο[6]
για τη νότια Μεσόγειο με κύρια αποστολή την ενδυνάμωση του πολιτικού διαλόγου
και την εξασφάλιση του βέλτιστου συντονισμού των διαδικασιών συνεργασίας μεταξύ
των μεσογειακών συν-εταίρων και των ευρωπαϊκών θεσμών, των ευρωπαϊκών κρατών,
των εμπλεκόμενων τραπεζών και του ιδιωτικού τομέα.
Μία πρώτη αποτίμηση
Μέσα σε αυτά τα δύο
χρόνια, παρά τις δυσκολίες, μοιάζει να υπάρχει κάποια, μικρή έστω, βελτίωση ως
προς την προώθηση των δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων στη περιοχή λόγω της Αραβικής
Άνοιξης, οι οποίες σε καμιά περίπτωση δεν μπορούν να αγνοηθούν. Για πρώτη φορά
πραγματοποιήθηκαν ελεύθερες και δημοκρατικές εκλογές σε πολλές χώρες του μεσογειακού
νότου, μη κυβερνητικές οργανώσεις και οργανώσεις πολιτών αναδείχθηκαν,
ενισχύθηκε η ελευθερία της έκφρασης και αποδυναμώθηκε ο ρόλος των ενόπλων
δυνάμεων κλπ.. Πρόκειται για μία πρώτη εφαρμογή σημαντικών μεταρρυθμίσεων, οι
οποίες βέβαια, προκειμένου να εδραιωθούν οριστικά και αποτελεσματικά, θα
περάσουν αρκετά χρόνια. Ωστόσο, ο μακροπρόθεσμος στόχος μίας δημοκρατικής και
ευημερούσας περιοχής στα νότια της Ευρώπης απαιτεί υπομονή και πιστή δέσμευση
και από τις δύο πλευρές.
Όσον αφορά δε, στα
ζητήματα ασφάλειας, αυτά παραμένουν ανοικτά και μάλλον διογκώνονται μετά τις
τελευταίες εξελίξεις στη Συρία και την εμφύλια διαμάχη που επηρεάζει άμεσα τις
γειτονικές σε αυτήν χώρες[7].
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν και οι εξελίξεις τόσο στη Λιβύη, όσο και η γενικότερη
αστάθεια στη περιοχή με χαρακτηριστικότερα παραδείγματα τις αναταραχές στο Μάλι
και τις τρομοκρατικές επιθέσεις στην Αλγερία.
Την ίδια στιγμή,
έντονα φαινόμενα κοινωνικής αποσταθεροποίησης εμφανίζονται σε πολλές αραβικές
χώρες λόγω εσωτερικών πολιτικών διενέξεων[8]
αλλά και της κακής οικονομικής κατάστασης. Μία βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη
αποτελεί το σημαντικότερο βήμα για την εδραίωση των δημοκρατικών θεσμών και
κύριο μέλημα της ΕΕ είναι η ενίσχυση προς τη κατεύθυνση δημιουργίας θέσεων
εργασίας και φιλικού επενδυτικού κλίματος. Άλλωστε, πεποίθηση των ευρωπαίων
είναι ότι μία πιθανή οικονομική κατάρρευση θα οδηγήσει σε αποτυχία τις
σχεδιαζόμενες μεταρρυθμίσεις. Ως εκ τούτου, η οικονομική και πολιτική ενίσχυση από
τη πλευρά της ΕΕ είναι απαραίτητη τώρα περισσότερο από ποτέ.
Διφορούμενα μηνύματα
Εκ πρώτης, φαίνεται
ότι η διαφαινόμενη (οικονομική) γενναιοδωρία των ευρωπαίων αποτελεί το  κατάλληλο φάρμακο, σε πρώτο στάδιο
τουλάχιστον, για τη διευθέτηση, ή τουλάχιστον την εξομάλυνση της κρίση στη περιοχή,
εντούτοις, τα μηνύματα που εκπέμπονται από τις Βρυξέλλες είναι μάλλον
διφορούμενα.
Κοντεύουν είκοσι
χρόνια από την υπογραφή της Διακήρυξης της Βαρκελώνης (1995)[9]
και δεκατρία από την υιοθέτηση της κοινής στρατηγικής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου
για τη Μεσόγειο (2000)[10] και
η περιοχή μοιάζει να ταράσσεται περισσότερο από ποτέ απαιτώντας (επιτέλους) μία
συνολική και ειλικρινή ευρωπαϊκή αντίδραση, η οποία θα περιλαμβάνει
επαναπροσδιορισμό των στόχων. Η υιοθέτηση των αναγκαίων δημοκρατικών
μεταρρυθμίσεων στη βόρειο Αφρική αποτελεί στόχο ύψιστης σημασίας για την
Ευρώπη. Εφόσον θεμελιωθούν ανοικτές και δημοκρατικές κοινωνίες, μία περιοχή που
μέχρι σήμερα δημιουργούσε μεγάλο «πονοκέφαλο» στη γηραιά ήπειρο, δύναται να
εξελιχθεί σε πεδίο σημαντικών οικονομικών ευκαιριών, προσφέροντας ταυτόχρονα
λύση (εν μέρει τουλάχιστον) στα αιώνια προβλήματα της μετανάστευσης και της
εμφάνισης εξτρεμιστικών κινημάτων και ενισχύοντας την ευρωπαϊκή επιρροή στη
Μέση Ανατολή.
Νέες συνταγές
διαλόγου απαιτούνται καθώς οι μεσογειακοί συν-εταίροι εξακολουθούν (όπως
ακριβώς από τη πρώτη στιγμή της έναρξης του διαλόγου) να αισθάνονται ότι η
συνεργασία μεταξύ αυτών και των ευρωπαίων όχι μόνο έχει «πατριαρχικό»
χαρακτήρα, αλλά περαιτέρω, έχει υποβαθμιστεί στη κλίμακα προτεραιοτήτων της
Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η βαθιά οικονομική κρίση, η διαδικασία διεύρυνσης της ΕΕ
προς τα δυτικά Βαλκάνια, το αυξημένο ενδιαφέρον προς άλλες περιοχές όπως π.χ. η
Ρωσία, δημιουργούν στις κυβερνήσεις και τους πολίτες της νότιας Μεσογείου αισθήματα
περιθωριοποίησης. Το γεγονός ότι η νέα ευρωπαϊκή πρόταση δεν αποτελεί παρά συνέχεια
με διαφορετικό «περιτύλιγμα» του μέχρι σήμερα αποτυχημένου μοντέλου
συνεργασίας, δεν αποτελεί προϊόν ουσιαστικού διαλόγου και γίνεται πάντα με την
Ευρώπη σε θέση ισχύος, δημιουργεί αρνητικούς συνειρμούς στους λαούς του
μεσογειακού νότου.
Πολύ δε,
περισσότερο, από τη στιγμή που, μέχρι σήμερα, η ΕΕ συνεργαζόταν οικονομικά και
πολιτικά με αυτά τα αυταρχικά καθεστώτα, για την αποκαθήλωση των οποίων οι λαοί
της περιοχής ξεσηκώθηκαν και μάχονται δυναμικά. Ενδεχομένως, για κάποιους
ευρωπαίους ηγέτες, τα καθεστώτα αυτά να αποτελούσαν μία μορφή εγγύησης για τη σταθερότητα
στη Μεσόγειο, ωστόσο, τα μηνύματα που τώρα αναδίδονται  δημιουργούν μέγιστη σύγχυση. Η μέχρι πριν λίγο
ανοχή και υποστήριξη των αντιδημοκρατικών καθεστώτων της περιοχής βρίσκεται σε
ευθεία αντίθεση με τις αξίες και το πνεύμα του πολυδιαφημιζόμενου ευρωπαϊκού
πολιτισμού που η ΕΕ προσπαθεί να εξάγει και μερικές φορές, με τρόπο άκομψο, να
επιβάλλει, και να προάγει στις σχέσεις της με άλλα κράτη και άλλους λαούς. Αυτή
η αναντιστοιχία πράξεων και προθέσεων δημιουργεί κλίμα αμφισβήτησης των
αληθινών στόχων  της Ευρώπης καθιστώντας
τη ρητορική της ΕΕ και των θεσμών της μη αξιόπιστη, ανειλικρινή και σε κάθε
περιπτωση καθόλου ελκυστική. Η πολιτική ατμόσφαιρα επιβαρύνεται και από την
ανομοιογένεια των νέων πρωταγωνιστών της περιοχής. Τα απολυταρχικά καθεστώτα
διέθεταν αν μη τι άλλο ομοιογένεια και σε κάθε περίπτωση η ΕΕ είχε μάθει πώς να
διαπραγματεύεται μαζί τους επιβάλλοντας (κατά το δυνατόν) τους όρους της. Τώρα,
η εμφάνιση νέων και ως επί το πλέιστον ριζοσπαστικών δυνάμεων, καθιστά το
διάλογο και τις διαπραγματεύσεις υπόθεση δύσκολη και ακανθώδη.
Παραβλέψεις, προβλήματα, προσεγγίσεις
Ένα ακόμα ζήτημα που
φαίνεται να εξακολουθεί να παραμένει στο περιθώριο  της νέας ευρωπαϊκής στρατηγικής, έχει να κάνει
με την ανάγκη ενίσχυσης της περιφερειακής συνεργασίας στη νότια Μεσόγειο. Αν
και η Ευρώπη διαθέτει μεγάλη εμπειρία στον τομέα αυτόν, μέχρι σήμερα,
προτιμούσε να διαπραγματεύεται με κάθε μία χώρα ξεχωριστά. Οι χώρες της
περιοχής παρέμεναν απομονωμένες[11]
και οι μεταξύ τους εμπορικές και άλλες οικονομικές συναλλαγές ήταν και
παραμένουν σχεδόν μηδαμινές. Στο μεσογειακό χώρο η εμπορική πρακτική
περιορίζεται σε συναλλαγές μεταξύ βορρά – νότου και σε εξαιρετικά σπάνιες
περιπτώσεις μεταξύ των χωρών της βορείου Αφρικής. Στο πλαίσιο αυτό, το Μαρόκο
για παράδειγμα, εισάγει προϊόντα και ηλεκτρικό ρεύμα από την Ισπανία, την ίδια
στιγμή που κρατά τα σύνορα του με την Αλγερία κλειστά. Ωστόσο, η
ενδοπεριφερειακή συνεργασία αποτελεί θεμελιώδες συστατικό για την οικονομική
ανάπτυξη και η ενθάρρυνση των ευρωπαίων προς τη κατεύθυνση αυτή θα βοηθήσει
παράλληλα και την εμπέδωση της δημοκρατίας. Η αποκαθήλωση των συστημάτων
προστατευτισμού που εφαρμόζονταν από τις αυταρχικές κυβερνήσεις μέχρι σήμερα θα
πρέπει να αναγνωριστεί ως βασικό συστατικό για την επιτυχία της Αραβικής
Άνοιξης και η Ευρώπη οφείλει να βρει τρόπους ενίσχυσης της περιφερειακής
συνεργασίας προσφέροντας καταρχήν τεχνογνωσία, αλλά και τη προοπτική μίας
θεσμικής συνεργασίας με την ΕΕ[12].  Οι διμερείς συμφωνίες στις οποίες μέχρι
σήμερα προσανατολιζόταν η ΕΕ ενισχύουν το ευρωκεντρικό μοντέλο και δεν βοηθούν
στην ενδυνάμωση των εμπορικών/οικονομικών συναλλαγών μεταξύ των μεσογειακών
εταίρων. Αυτό θα πραγματοποιηθεί μόνο μέσω της ενίσχυσης μεγάλων περιφερειακών
σχεδίων (όπως για παράδειγμα η ανάπτυξη προγράμματος εκμετάλλευσης της ηλιακής
ενέργειας), δράση που θα βοηθήσει σημαντικά (οικονομικά) και τις χώρες του
ευρωπαϊκού νότου.
Αν στα παραπάνω
προστεθούν και τα «εσωτερικά» προβλήματα της ΕΕ που κυρίως έχουν να κάνουν με
τη συνεχιζόμενη βαθιά ύφεση της οικονομίας που αναμφίβολα οδηγεί σε κοινωνική και
πολιτική κρίση, τον ουκ ολίγες φορές  διαφαινόμενο ανταγωνισμό των κρατών μελών
(βορράς – νότος), την συνεχιζόμενη αδυναμία υιοθέτησης μίας κοινής και
ξεκάθαρης εξωτερικής πολιτικής, γίνεται αντιληπτό το μέγεθος της δυσκολιών που
αντιμετωπίζει η ΕΕ στο σχέδιο «κυριαρχίας» επί των αραβικών εταίρων. Εξαιτίας
μάλιστα αυτών των δυσκολιών, το ευρωπαϊκό στρατηγικό πλάνο και οι επιθυμητοί
στόχοι, δύο χρόνια μετά το ξέσπασμα των πρώτων ταραχών στη περιοχή, δεν
φαίνεται να έχουν επιτευχθεί[13].
Ιδιαίτερα το ζήτημα
της βαθιάς οικονομικής ύφεσης αποτελεί μέγιστο αποτρεπτικό παράγοντα όχι μόνο
για την ΕΕ ως σύνολο αλλά κυρίως για τα επιμέρους κράτη μέλη. Κυρίως για τα
κράτη μέλη του ευρωπαϊκού νότου που βρίσκονται στο επίκεντρο αυτής της κρίσης[14]. Η
Ελλάδα, η Ιταλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία, ακόμα και η Γαλλία, έχουν σχεδόν
μηδενίσει τη πολιτική τους δράση προς τη κατεύθυνση αυτή. Υπό το βάρος των
εσωτερικών οικονομικών προβλημάτων, αδυνατούν να αναπτύξουν μακροπρόθεσμες
στρατηγικές για τη περιοχή ή να αναλάβουν δραστικές πρωτοβουλίες προκειμένου να
αναθερμάνουν μία πανευρωπαϊκή (επανα)προσέγγιση.
Ωστόσο, αυτή η
οικονομική κρίση ίσως μπορεί να αποτελέσει την κινητήρια δύναμη προκειμένου ο
ευρωπαϊκός νότος να αναλάβει τα ηνία της συνολικότερης ευρωπαϊκής πολιτικής για
τη Μεσόγειο. Οι χώρες του ευρωπαϊκού νότου αποτελούν τους κατεξοχήν εμπορικούς
εταίρους των βορειαφρικανικών χωρών και έχουν τη δυνατότητα να αποκομίσουν
πολλά οφέλη από μία ισχυρή και περισσότερο συντονισμένη εμπλοκή τους στην κοινή
οικονομική ανάπτυξη της περιοχής. Η απαραίτητη αύξηση της παραγωγικότητας, οι
αναγκαίες μεταρρυθμίσεις στον τραπεζικό και εμπορικό τομέα, η αναγκαία ενίσχυση
της καινοτομίας και η αύξηση της αποτελεσματικότητας του δημοσίου τομέα,
ενδέχεται να οδηγήσουν μία ώρα γρηγορότερα στην πολυπόθητη ανάπτυξη των χωρών
του ευρωπαϊκού νότου, αν στις σχεδιαζόμενες στρατηγικές ανάπτυξης  συμπεριληφθεί (οικονομικά) και ο ευρύτερος
μεσογειακός χώρος.
Αυτό μπορεί να
επιτευχθεί εφόσον εστιάσουν σε συγκεκριμένα αναπτυξιακά πλάνα που θα
ανταποκρίνονται στις ανάγκες των μεσογειακών αγορών και θα αντιμετωπίσουν τις
χώρες του μεσογειακού νότου ως συνεταίρους και όχι απλά ως μία ακόμα περίπτωση
αποκόμισης βραχυπρόθεσμου κέρδους. Είναι η κατάλληλη στιγμή να επικεντρωθούν οι
προσπάθειες σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (προκειμένου να επιτευχθεί και ο
εκδημοκρατισμός της οικονομικής ανάπτυξης), να δημιουργηθεί κλίμα εμπιστοσύνης
στους υποψήφιους επενδυτές και να σχηματιστεί επιτέλους μία ανταγωνιστική
οικονομική περιφέρεια.
Αλλά και σε
πολιτικό επίπεδο, οι χώρες του ευρωπαϊκού νότου έχουν να προσφέρουν πολλά στον
εκδημοκρατισμό των χωρών της απέναντι ακτής. Ανέκαθεν στα θέματα προώθησης των
δημοκρατικών ιδεωδών οι χώρες του ευρωπαϊκού νότου είχαν πρωταγωνιστικό ρόλο.
Ενδεχομένως τούτο οφείλεται στις κοινωνικό-πολιτικές ιδιαιτερότητες της
περιοχής, όπως αυτές διαμορφώθηκαν με το πέρασμα των αιώνων, ή στον (έστω
προσωρινό) περιορισμό των δημοκρατικών αξιών που βίωσαν η Ιταλία, η Ελλάδα, η
Ισπανία και η Πορτογαλία, με διαφορετικό τρόπο η καθεμία, κατά τη διάρκεια του
προηγούμενου αιώνα και οι εμπειρίες τους από την επίπονη μετάβαση στη
δημοκρατία, μέσω διχασμών και αιματηρών αντιπαραθέσεων. Αυτή η ομοιότητα των
εμπειριών στις δύο ακτές είναι ικανές να οδηγήσουν στη δημιουργία κλίματος
συμπάθειας μεταξύ ευρωπαϊκού νότου και αφρικανικού βορρά. Η ΕΕ αρέσκεται στις
σχέσεις της με τους μεσογειακούς της εταίρους να προσεγγίζει το θέμα
«δημοκρατία» μέσα από τη διαδικασία πολιτικών προαπαιτούμενων, καθορισμού
προτύπων δράσεων και συμπεριφορών και «επιβολής» πολιτικού διαλόγου, συχνά
(άλλωτε ακούσια και άλλωτε εκούσια) προκαλώντας και «αναστατώνοντας» τις
αντιαποικιοκρατικές ευαισθησίες των κατοίκων της περιοχής, οι οποίες ήδη
οξύνονται από κάποιες εθνικιστικές κραυγές που ακούγονται μέσα από τις ταραχές[15].
Επιπλέον, η φύση της ΕΕ ως μία διακυβερνητική και υπερεθνική θεσμική οντότητα,
της επιτρέπει να δραστηριοποιείται σε κυβερνητικό επίπεδο, παρέχοντας την αδιαμφησβήτητη
και πολύτιμη εμπειρία της σε ζητήματα θεσμικών μεταρρυθμίσεων. Οφείλει όμως να δραστηριοποιηθεί
ανάλογα και σε επίπεδο πολιτών. Και στο σημείο αυτό, οι χώρες του ευρωπαϊκού
νότου, μέσω πολιτικών σχηματισμών, εθνικών κοινοβουλίων, ιδρυμάτων, πανεπιστημίων,
μη κυβερνητικών οργανώσεων κλπ.  έχουν τη
δυνατότητα με πιο εύκολο τρόπο να διευρύνουν το διάλογο με τις νέες ηγεσίες και
τους νεοεκλεγμένους άρχοντες και να ανταλλάξουν απόψεις και εμπειρίες για τη
δημιουργία σταθερών δημοκρατικών πολιτικών θεσμών και δημοκρατικής κουλτούρας.
Η μετάβαση των
χωρών της νότιας Μεσογείου προς τη δημοκρατία απαιτεί χρόνο και είναι βέβαιο
ότι στη πορεία αυτή θα παρουσιαστούν τεράστιες προκλήσεις. Η ΕΕ οφείλει να
παρακολουθεί τις εξελίξεις αναλαμβάνοντας ρόλο πρωταγωνιστή και παραμένοντας
σταθερά προσηλωμένη σε μία ειλικρινή προσπάθεια προκειμένου να καθιερωθούν
σταθερές μορφές συνεργασίας και συνδιαχείρισης με τους γείτονες. Έγκειται στην
ηθική δέσμευση της ΕΕ να δρομολογήσει το μέλλον της και τις εξωτερικές σχέσεις
της με τις γείτονες χώρες βασιζόμενη στη βούληση για συνεργασία και
συγκαταβατικότητα παρά στη βούληση της δύναμης (οικονομικής και πολιτικής). Σε
διαφορετική περίπτωση, αν η νέα προσπάθεια συνεργασίας εξαντληθεί σε ευχολόγια
και σε μία νέα μορφή επιθετικής και επεκτατικής εμπορικής/οικονομικής
πολιτικής, τότε, κάποιοι ενδεχομένως να είναι ευχαριστημένοι αλλά είναι σχεδόν
σίγουρο ότι οι επόμενες μαζικές διαμαρτυρίες θα είναι πολύ πιο δυναμικές και
βίαιες από τις  προγενέστερες.
Βιβλιογραφία
Nathalie Tocci – Lapo Pistelli
“Europe’s Middle East policies: a southern European twist, openDemocracy (www.opendemocracy.net)
Nick Witney – Antony Dworkin “A power audit on EU-North Africa
relations”, European Council on Foreign Relations (http://ecfr.eu/page/-/ECFR62_NAPA_REPORT.pdf)
EU documents, A70/13, EU’s
response to the “Arab Spring”: The State-of-Play

Europa Press Release, The EU’s response to the ‘Arab Spring’, Reference: MEMO/11/918 (http://europa.eu/rapid/press-release_MEMO-11-918_en.htm)

Daniela Huber, «“Mixed
Signals” Still? The EU’s Democracy and Human Rights Policy Since the Outbreak
of the Arab Spring», Instituto
Affari Internazionali
, Working paper 12/13, May 2012

Europeaid – Development and
Cooperation, “EU Response to the Arab Spring”, 30.03.2012 (http://ec.europa.eu/europeaid/where/neighbourhood/arab_spring/index_en.htm)

Hanaa Ebeid, «The EU and the Arab spring, one year
after: a view from the South», EuroMeSCo,
brief n.38, 18.04.2012

EU Neighbourhood Info Centre, The EU’s response to the ‘Arab Spring’, Press Packs,
14.05.2012 (http://www.enpiinfo.eu/mainmed.php?id=291&id_type=3&lang_id=450)

Andrea Teti, “Europe and
NATO’s response to the Arab Uprisings”, 07.05.2012,  openDemocracy (www.opendemocracy.net/print/65654)
Delivering on a New European
Neighbourhood Policy
, Joint
Communication to the European Council, the European Parliament, the Council,
the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions.
European Commission. JOIN (2012) 14 Final, May 15, 2012, 22 p.

Andrea Teti, “The EU’s First Response
to the ‘Arab Spring’: A Critical Discourse Analysis of the Partnership for
Democracy and Shared Prosperity
”, Mediterranean Politics, 17:3, 266-284, October 2012

Timo Behr, “After the Revolution: The EU and the Arab Transition”, Notre Europe, April 2012, 46 p.

*Ο Μιλτιάδης Ν. Μακρυγιάννης είναι Προϊστάμενος του Τμήματος
Περιφερειακών Διασκέψεων και Συνεργασιών της Βουλής των Ελλήνων και έχει
βραβευτεί από την Κοινοβουλευτική Συνέλευση της Μεσογείου (Parliamentary Assembly of the Mediterranean) για τη προσφορά του στην
ενδυνάμωση της κοινοβουλευτικής διπλωματίας στη περιοχή της Μεσογείου.

[1] Joint Communication to the European Council, the
European parliament, the Council, the European Economic and Social Committee
and the Committee of the Regions: A Partnership for Democracy and Shared
Prosperity with the Southern Mediterranean
(http://eeas.europa.eu/euromed/docs/com2011_200_en.pdf)
[2]
http://ec.europa.eu/world/enp/pdf/com_11_303_en.pdf
[3]
http://europa.eu/rapid/press-release_IP-11-268_en.htm
[4] Αναφορά της επικεφαλής της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής Catherine Ashton
(http://www.enpi-info.eu/medportal/news/latest/24485/Money,-Market-access,-Mobility-%E2%80%93-three-Ms-to-underpin-EU-support-to-its-southern-neighbours)
[5] Το πρόγραμμα SPRING
υιοθετήθηκε το Σεπτέμβριο του 2011 και αφορά στη χρηματική βοήθεια ύψους 350
εκ. Ευρώ για την ενίσχυση της διαδικασίας δημοκρατικής μετάβασης και για την αειφόρο
οικονομική ανάπτυξη, «EU response to the Arab spring: the SPRING programme», MEMO/11/636, 27.09.2011,
http://europa.eu/rapid/pressReleasesAction.do?reference=MEMO/11/636&format=HTML&aged=0&language=EN&guiLanguage=en
[6] Ο
κ. Bernardino León ορίστηκε ως EU Special Representative για τη περιοχή
της νότιας Μεσογείου στις 18 Ιουλίου 2011
[7] Χιλιάδες πρόσφυγες βρίσκουν καταφύγιο στη Τουρκία, το Ιράκ, την
Ιορδανία και το Λίβανο καθιστώντας υψηλό το κίνδυνο μετάδοσης της σύρραξης και
έξω από τα σύνορα της Συρίας.
[8] Με την επικράτηση ισλαμικών κινημάτων
[9] http://ec.europa.eu/research/iscp/pdf/barcelona_declaration.pdf
[10] http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cmsUpload/mediEN.pdf
[11] Μεγάλη ευθύνη βέβαια για αυτό φέρουν οι ολοκληρωτικές κυβερνήσεις τους
που προτιμούσαν  να κρατούν τις κοινωνίες
κλειστές ώστε να προστατέψουν τα κεκτημένα τους
[12] Υπάρχει μία πρωτοβουλία της Τυνησίας προκειμένου να αναβιώσει η Arab Maghreb Union, η οποία περιλαμβάνει τη Τυνησία, το Μαρόκο, την Αλγερία, τη Λιβύη και
την Μαυριτανία.
[13] Η ΕΕ φαίνεται να έχει αποτύχει σε μία σειρά από δεσμεύσεις της όπως
για παράδειγμα στο θέμα της νόμιμης μετανάστευσης και μετακίνησης πολιτών όπου
δεν έχει σημειωθεί η παραμικρή πρόοδος, γεγονός που ενθαρρύνει περαιτέρω τη
παράνομη μετανάστευση και την αντιμετώπιση της από τα ευρωπαϊκά κράτη μέλη με
όλο και αυστηρότερες μεθόδους.
[14] Πολύ δύσκολα μπορεί να φανταστεί κάποιος μία ευρωπαϊκή στρατηγική για
τη Μεσόγειο χωρίς την άμεση συμμετοχή των χωρών του ευρωπαϊκού νότου. Ιστορικά,
όλες οι πρωτοβουλίες της ΕΕ για τη Μεσόγειο, όπως ο Ευρω-Αραβικός Διάλογος ήδη
από τη δεκαετία του 70’, η Ευρωμεσογειακή Συνεργασία και η πρωτοβουλία 5+5 τη
δεκαετία του 90’ και η Ένωση για τη Μεσόγειο το 2000, ξεκίνησαν από τη νότια
Ευρώπη
[15] Χαρακτηριστική η άρνηση της Αιγύπτου (μετά Μουμπάρακ) να αρνηθεί τη
προσφορά της ΕΕ για παροχή βοήθειας στην αναδιοργάνωση των σωμάτων ασφαλείας
και την παρατήρηση των εκλογών

Γενικά θέματα

Η πετρελαϊκή «μάχη» που ενώνει Τραμπ-Πούτιν και δισεκατομμυριούχους του Κόλπου

Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».

Η συμφωνία, η οποία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και τελεί υπό την αίρεση της έγκρισης της αμερικανικής κυβέρνησης και του Κρεμλίνου, αφορά ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο πετρελαιοπηγών, διυλιστηρίων και πρατηρίων καυσίμων της Lukoil σε διάφορες χώρες.

Σύμφωνα με τους «New York Times», στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται κοινοπραξία με επικεφαλής τον Αμερικανό επενδυτή Τοντ Μπόελι, στην οποία συμμετέχουν επίσης επενδυτικοί όμιλοι από τη Μέση Ανατολή. Στην προτεινόμενη συμφωνία συμμετέχει και η αμερικανική κυβέρνηση, μέσω της U.S. International Development Finance Corporation (DFC).

 Στο τραπέζι των συνομιλιών Τραμπ-Πούτιν

Οι πολύμηνες διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με οκτώ πρόσωπα με γνώση της υπόθεσης που επικαλούνται οι «New York Times», συνδέονται με την ευρύτερη προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να αποκαταστήσει οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία στο πλαίσιο των συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Το ζήτημα της Lukoil φέρεται να τέθηκε από τον Βλαντιμίρ Πούτιν κατά τη συνάντησή του με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στο Κρεμλίνο, στις 5 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα, ο Ρώσος πρόεδρος πρότεινε την προώθηση της συμφωνίας ως ένδειξη ότι η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να συνεργαστούν επιχειρηματικά.

Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές φέρεται να απάντησαν ότι θα εργαστούν για την προώθηση της συμφωνίας, τόσο ως ένδειξη «καλής θέλησης» προς το Κρεμλίνο όσο και με στόχο τη μείωση των διεθνών τιμών ενέργειας.

Η ενδεχόμενη συμφωνία παρουσιάζει ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον για τους υποψήφιους αγοραστές. Η έγκρισή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων από τις αμερικανικές κυρώσεις, αυξάνοντας παράλληλα την αξία τους.

 Οι διασυνδέσεις των επενδυτών

Στην κορυφή της κοινοπραξίας βρίσκεται ο Αμερικανός επενδυτής Τοντ Μπόελι, συνιδιοκτήτης των Los Angeles Dodgers και γνωστός υποστηρικτής του Τραμπ. Στο επενδυτικό σχήμα συμμετέχουν επίσης επιχειρηματικοί όμιλοι από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Οι «New York Times» επισημαίνουν ότι ορισμένοι από τους επενδυτές διατηρούν επιχειρηματικές σχέσεις με πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ.

Μεταξύ αυτών είναι οι αδελφοί Μουτάζ και Ράμεζ αλ-Χαγιάτ από το Κατάρ, οι οποίοι έχουν συνεργαστεί με τον Τζάρεντ Κούσνερ και την Ιβάνκα Τραμπ για τη χρηματοδότηση επενδυτικού σχεδίου στην Αλβανία.

Στην κοινοπραξία συμμετέχει επίσης επενδυτικό ταμείο με έδρα το Αμπού Ντάμπι, το οποίο ελέγχεται από τον σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, σύμβουλο εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο ίδιος συνδέεται με επενδύσεις στην World Liberty Financial, την εταιρεία κρυπτονομισμάτων της οικογένειας Τραμπ.

Παράλληλα, επενδυτικό ταμείο που συνδέεται με τον σεΐχη Ταχνούν αποτελεί σημαντικό μέτοχο της εταιρείας private equity που ίδρυσε ο Κούσνερ μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο.

 Τα ερωτήματα για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων

Οι διασυνδέσεις αυτές έχουν προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο προσωπικές επιχειρηματικές σχέσεις μπορεί να διασταυρώνονται με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για μια συμφωνία που συνδέεται με την αμερικανική εξωτερική πολιτική.

Οι «New York Times» αναφέρουν ότι δεν υπάρχει ένδειξη πως ο Γουίτκοφ ή ο Κούσνερ πρόκειται να αποκομίσουν προσωπικό οικονομικό όφελος από τη συμφωνία. Ωστόσο, η υπόθεση έχει εγείρει ζητήματα σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων επιχειρηματιών και προσώπων του στενού περιβάλλοντος του Τραμπ.

Η Χούι Τσεν, πρώην εισαγγελέας και σύμβουλος σε θέματα οικονομικού εγκλήματος και δεοντολογίας, χαρακτήρισε τις διασυνδέσεις «ανησυχητικές» και έθεσε το ερώτημα κατά πόσο προσωπικά συμφέροντα θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξιολόγηση των υποψήφιων αγοραστών.

Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του Γουίτκοφ απέρριψε οποιοδήποτε ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, υποστηρίζοντας ότι ο Αμερικανός διαπραγματευτής δεν λαμβάνει μισθό και καλύπτει ο ίδιος τα έξοδα των ταξιδιών του στο πλαίσιο της αποστολής του για λογαριασμό του Τραμπ.

Η κούρσα για τα περιουσιακά στοιχεία της Lukoil

Η Lukoil είχε θέσει προς πώληση τα διεθνή περιουσιακά της στοιχεία μετά την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων. Αρκετοί υποψήφιοι αγοραστές είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον, μεταξύ των οποίων και μεγάλοι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι.

Τον Ιανουάριο, η επενδυτική εταιρεία Carlyle είχε καταλήξει σε προκαταρκτική συμφωνία για την εξαγορά σημαντικού μέρους του διεθνούς χαρτοφυλακίου της Lukoil. Η συμφωνία, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε, καθώς απαιτούσε την έγκριση της αμερικανικής κυβέρνησης.

Στη συνέχεια, ο όμιλος υπό τον Μπόελι εμφανίστηκε ως ένας από τους βασικούς διεκδικητές των περιουσιακών στοιχείων.

Η αξία των διεθνών περιουσιακών στοιχείων της Lukoil είχε υπολογιστεί από την ίδια την εταιρεία σε περίπου 20 δισ. δολάρια στις αρχές του έτους. Ωστόσο, οι οικονομικοί όροι της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας δεν έχουν γίνει γνωστοί.

 Ο ρόλος της αμερικανικής κυβέρνησης

Η αμερικανική κυβέρνηση συμμετέχει στην προτεινόμενη συμφωνία μέσω της U.S. International Development Finance Corporation, η οποία επενδύει και παρέχει χρηματοδότηση για έργα στο εξωτερικό.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία για τη Lukoil θα μπορούσε να ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια των ΗΠΑ, να εξυπηρετήσει στόχους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και να συμβάλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τους Αμερικανούς.

Η συμφωνία, ωστόσο, χρειάζεται την έγκριση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, το οποίο είναι αρμόδιο για την εφαρμογή των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.

 Η ενεργειακή διάσταση

Στο υπό διαπραγμάτευση χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται διυλιστήρια της Lukoil στην Ολλανδία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, καθώς και άλλες ενεργειακές υποδομές και πρατήρια καυσίμων σε διάφορες χώρες.

Η ενεργειακή διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η αποκατάσταση οικονομικών σχέσεων με τη Ρωσία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για τη Μόσχα ώστε να προχωρήσει σε συμβιβασμούς για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Ο Ρώσος οικονομικός απεσταλμένος Κίριλ Ντμίτριεφ έχει επίσης εμπλακεί στη διαδικασία, ενώ, σύμφωνα με τους «New York Times», έχει δηλώσει ότι ο διάλογος ΗΠΑ-Ρωσίας συνεχίζεται σε πολλούς τομείς, μεταξύ των οποίων και η ενέργεια.

Η συμφωνία για τη Lukoil παραμένει, πάντως, ανοικτή και δεν έχει οριστικοποιηθεί. Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τις απαιτούμενες εγκρίσεις των αμερικανικών αρχών και της ρωσικής πλευράς.

skpress.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

Γενικά θέματα

Πώς μια «Ελληνίδα» έγινε το «θεμέλιο» της Εθνικής Πινακοθήκης της Ουγγαρίας

Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Πριν λίγο καιρό επισκεφθήκαμε την Εθνική Πινακοθήκη της Ουγγαρίας στη Βουδαπέστη, ένα από τα πλέον σημαντικά μουσεία της χώρας, στο οποίο παρουσιάζεται με μοναδικό τρόπο η εξέλιξη της ουγγρικής εικαστικής τέχνης από τον 11ο αιώνα μέχρι σήμερα. Βρίσκεται στο Βασιλικό Ανάκτορο του Κάστρου της Βούδας και ιδρύθηκε το 1957 με βάση κυρίως τις ουγγρικές συλλογές του Μουσείου Καλών Τεχνών. Η συλλογή της περιλαμβάνει περίπου 110.00 έργα.

Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.

Το έργο του με τίτλο «Ελληνίδα», φιλοτεχνημένο το 1845, θεωρείται εξαιρετικά σημαντικό για τη δημιουργία της συλλογής της Ουγγρικής Εθνικής Πινακοθήκης. Είναι το πρώτο έργο που σηματοδότησε την έναρξη της συστηματικής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής στα εθνικά ιδρύματα.⁠ Είναι επίσης το πιο γνωστό και εμβληματικό έργο του ζωγράφου.

Οι διαστάσεις του είναι 77Χ61,5 cm περίπου. Το μοντέλο δεν είναι Ελληνίδα, αλλά η σύζυγος του Marastoni, η Giovanna Bianchi, με καταγωγή από τη Βενετία. Ο ζωγράφος την απεικόνισε με παραδοσιακή (ή φανταστική) ελληνική φορεσιά της εποχής, σύμφωνα με τη μόδα του ρομαντισμού. Η εικόνα συνδυάζει εξωτισμό, ελαφρύ ερωτισμό και ιδανική ομορφιά.

Η ιστορία

Το 1845 η Pest Art Society — η πρώτη καλλιτεχνική εταιρεία στην Ουγγαρία — αγόραζε κάθε χρόνο ένα έργο από την ετήσια έκθεσή της για να το δωρίσει στο Ουγγρικό Εθνικό Μουσείο, το οποίο τότε περιλάμβανε και την πινακοθήκη.

Η «Ελληνίδα» του Marastoni ήταν αυτό που επέλεξαν και δώρισαν τον Νοέμβριο του 1845. Έτσι, καταγράφηκε ως το πρώτο έργο στη συλλογή ζωγραφικής του μουσείου.⁠ Το Εθνικό Μουσείο είχε ήδη κάποιες δωρεές, αλλά η συστηματική συλλογή ουγγρικής τέχνης ξεκινάει ουσιαστικά με αυτό το έργο. Η Εθνική Πινακοθήκη κληρονόμησε αυτή τη συλλογή από το Εθνικό Μουσείο.

Η επιλογή του προκάλεσε έντονες συζητήσεις και αποτέλεσε το «πρώτο καλλιτεχνικό σκάνδαλο» της εποχής, λόγω του ερωτισμού που απέπνεε το μοντέλο. Ωστόσο ο πίνακας αυτός ήταν και ιδιαίτερα δημοφιλής, κάτι που ενίσχυσε την εθνική συζήτηση για την τέχνη.⁠

Σήμερα, το έργο παραμένει εμβληματικό και εκτίθεται συχνά ως αφετηρία της συλλογής ζωγραφικής του 19ου αιώνα στην Πινακοθήκη. Συμβολίζει το πώς η ουγγρική τέχνη χτίστηκε με συνεισφορές από ξένους καλλιτέχνες που ενσωματώθηκαν στη χώρα, όπως ο Marastoni.

Η δημιουργία της Πινακοθήκης

Αν κάνετε περίπατο στην οδό Deák Ferenc στο κέντρο της πόλης ίσως αξίζει κάποιες φορές να σηκώσετε το βλέμμα πάνω από τις βιτρίνες των καταστημάτων. Το βλέμμα σας θα συναντήσει όχι μόνο κλασικές προσόψεις, αλλά και αναμνηστικές πλάκες, όπως για παράδειγμα εκείνη στον αριθμό 21, όπου αναγράφεται: «Η Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής – ιδρυθείσα από τον Jakab Marastoni».

Η Πέστη του 19ου αιώνα ήταν μια πραγματικά πολυπολιτισμική πόλη. Γερμανοί, Ούγγροι, Έλληνες, Ιταλοί, Σέρβοι και πολλές άλλες μικρότερες εθνότητες ζούσαν εδώ δίπλα-δίπλα ειρηνικά. Ο καθένας καλλιεργούσε τον δικό του πολιτισμό, αλλά ένα πράγμα τους ένωνε: όλοι ήθελαν να είναι και Ούγγροι και επιδίωκαν να υπηρετήσουν τον ουγγρικό πολιτισμό με τις δραστηριότητές τους.

Εκείνη την εποχή ο Marastoni υπέβαλε την αίτησή του για την ακαδημία ζωγραφικής στο Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών, όταν ιδρύθηκε εντός του Ουγγρικού Εθνικού Μουσείου ο Σύλλογος Εθνικής Πινακοθήκης, ένα «τμήμα που συνέλεγε αποκλειστικά ουγγρική ζωγραφική».

Όλα αυτά συνέβησαν το 1845 και αυτή η μεγάλη πολιτιστική δραστηριότητα μπορεί να ήταν αποτέλεσμα του γεγονότος ότι εκείνη τη χρονιά το Εθνικό Μουσείο ήθελε να τιμήσει δεόντως την πεντηκοστή επέτειο της ανάληψης καθηκόντων του αρχιδούκα Ιωσήφ της Αυστρίας.

Ο σύλλογος που έφερε το όνομα του αρχιδούκα εγκρίθηκε τελικά από το Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών τον Σεπτέμβριο του 1845. Η Εθνική Πινακοθήκη του αρχιδούκα Ιωσήφ μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί ως το πρώτο εθνικό ίδρυμα που συνέλεγε ουγγρικούς πίνακες.

Η πινακοθήκη δέχθηκε δωρεές έργων τόσο από συλλόγους, όσο και από ιδιώτες, και ανάμεσά τους το σημαντικότερο ήταν το έργο του Jakab Marastoni «H Ελληνίδα», το οποίο δωρήθηκε στην πινακοθήκη τον Νοέμβριο του 1845 από την Καλλιτεχνική Εταιρεία της Πέστης. Έτσι, μπορεί να πει κανείς ότι η ιστορία της μουσειακής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής ξεκίνησε με την «Ελληνίδα».

Αλλά γιατί μια Ελληνίδα; Το σύγχρονο (όχι αρχαίο) ελληνικό θέμα εμφανίστηκε στην ευρωπαϊκή ζωγραφική με την Ελληνική Επανάσταση ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τη δεκαετία του 1820. Φυσικά, οι συμπάθειες του ευρωπαϊκού ρομαντισμού προς τους Έλληνες άσκησαν επιρροή και στην ουγγρική τέχνη.

Οι Έλληνες, και ιδιαίτερα οι Ελληνίδες, αποτελούσαν συχνά θέμα στην ουγγρική ζωγραφική του 19ου αιώνα, και κατά μία έννοια η «Ελληνίδα» κατέληξε να αντιπροσωπεύει ένα εξωτικό θέμα αρωματισμένο με ερωτισμό.

Και αν σήμερα βρίσκουμε την «Ελληνίδα» να αποκαλύπτει ανοιχτά την ομορφιά και τη γοητεία της, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι επρόκειτο για θέμα μόδας. Και όσο κι αν μας γνέφει σαγηνευτικά αυτή η όμορφη γυναίκα, με την ιστορική έννοια το έργο αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα της ουγγρικής μουσειολογίας.

Ο ζωγράφος

Ο Jakab Marastoni (Giacomo Marastoni) γεννήθηκε το 1804 στη Βενετία και σπούδασε στην περίφημη Ακαδημία Καλών Τεχνών.

Ταξίδεψε στη Βιέννη στις αρχές της δεκαετίας του 1830, πέρασε από τη σημερινή Μπρατισλάβα το 1833 και εγκαταστάθηκε οριστικά στην Πέστη το 1836. Έγινε περιζήτητος πορτρετίστας μεταξύ αριστοκρατικών και αστικών οικογενειών, αλλά και κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικών συνεδριάσεων.⁠

Το 1846 ίδρυσε την Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής στην Πέστη – την πρώτη ιδιωτική σχολή αποκλειστικά για ζωγραφική στην Ουγγαρία. Ανάμεσα στους μαθητές του περιλαμβάνονται σημαντικοί Ούγγροι καλλιτέχνες όπως ο Károly Lotz, ο Mihály Zichy, ο Soma Orlai Petrich κ.ά. Το 1846 έγινε Επίτιμος Πολίτης της Πέστης.

Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ασχολήθηκε με την δαγκεροτυπία ήταν ο πρώτος επαγγελματίας αυτής της τεχνικής στην Ουγγαρία. Πέθανε σε ψυχιατρική κλινική και η σχολή του έκλεισε λίγο μετά.

tovima.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

Γενικά θέματα

Ούμαρ Κρέμλεφ: Ο άνθρωπος του Πούτιν που «εισέβαλε» στον αμερικανικό αθλητισμό

Πριν γίνει γνωστός ως Ούμαρ Κρέμλεφ, ο 43χρονος που χρόνια αργότερα θα συνδεόταν ακόμη και με το πολυτελές πάρτι του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ στις Μπαχάμες, ήταν γνωστός με το όνομα Ούμαρ Λουτφουλόεφ. Μέχρι τον Μάρτιο του 2010, το όνομα Κρέμλεφ παρέμενε ουσιαστικά άγνωστο

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Πριν γίνει γνωστός ως Ούμαρ Κρέμλεφ, ο 43χρονος που χρόνια αργότερα θα συνδεόταν ακόμη και με το πολυτελές πάρτι του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ στις Μπαχάμες, ήταν γνωστός με το όνομα Ούμαρ Λουτφουλόεφ. Μέχρι τον Μάρτιο του 2010, το όνομα Κρέμλεφ παρέμενε ουσιαστικά άγνωστο.

Όταν «πάτησε» τα 28 κι έχοντας, σύμφωνα με δημοσιεύματα της εποχής, καταδίκες για εκβιασμό και ξυλοδαρμό, είδε τις φιλοδοξίες του για καριέρα στην πυγμαχία να σβήνουν εξαιτίας της έλλειψης πειθαρχίας και θέλησε να κάνει μια νέα αρχή για να ανεβεί τα σκαλοπάτια της ρωσικής κοινωνίας.

Και για να πετύχει αυτή του την επιδίωξη, δεν θα μπορούσε να διαλέξει καταλληλότερο επώνυμο από το Κρεμλέφ – ουσιαστικά, «ο άνθρωπος του Κρεμλίνου». Όπως και στην περίπτωση του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, αυτό ήταν ένα όνομα που έμελλε να συνδεθεί με φήμη, πλούτο και αντιπαραθέσεις.
Ο Ρόμπερτ Γκαρσία, ο κορυφαίος Δημοκρατικός στην Επιτροπή Εποπτείας της Βουλής των Αντιπροσώπων, έθεσε το εύλογο ερώτημα: «Τι πήρε ως αντάλλαγμα; Χρειαζόμαστε απαντήσεις» και το ζευγάρι των νεόνυμφων έσπευσε να απαντήσει: «Η φιλία δεν προϋποθέτει πολιτικά κίνητρα. Η γενναιοδωρία δεν συνοδεύεται αυτομάτως από κάποια ατζέντα. Και μερικές φορές ένα γαμήλιο δώρο είναι απλώς ένα γαμήλιο δώρο», προσφέροντας στη συνέχεια να επιστρέψει τα χρήματα.

Ο 43χρονος μεγάλωσε στο Σερπούχοφ, μια πόλη περίπου 120.000 κατοίκων, 60 μίλια νότια της Μόσχας και 5.729 μίλια ανατολικά του Little Pipe Cay, του νησιού στις Μπαχάμες που νοίκιασε για τον γιο του Αμερικανού προέδρου. Γεννημένος από μητέρα Τατζίκα σε μουσουλμανική οικογένεια, «παντρεύτηκε» αρχή τον ρόλο του αουτσάιντερ.

Στράφηκε από μικρός στην πυγμαχία, όμως έχει παραδεχτεί σε συνέντευξή του ότι σταμάτησε στα 19 του, επειδή δεν διέθετε την απαιτούμενη πειθαρχία. Ακόμη και την ημέρα ενός αγώνα μπορούσε να βρεθεί σε νυχτερινό κέντρο ως τις τέσσερις τα ξημερώματα. Με μεγάλα χέρια και τη σωματική διάπλαση πυγμάχου βαρέων βαρών, ο Κρεμλέφ πέρασε τα επόμενα χρόνια αναζητώντας τον δρόμο που του ταίριαζε. Παρέμεινε, πάντως, στον κόσμο της πυγμαχίας, εργαζόμενος ως διοργανωτής αγώνων.

Σύμφωνα με το ρωσικό ερευνητικό μέσο Proekt, καταδικάστηκε για εκβιασμό το 2004 και για ξυλοδαρμό το 2007, αν και οι ακριβείς συνθήκες των υποθέσεων παραμένουν ασαφείς. Ο ίδιος δεν έχει αρνηθεί τις καταδίκες.

Οι Night Wolves εμφανίστηκαν την περίοδο της Περεστρόικα, της οικονομικής αναδιάρθρωσης της δεκαετίας του 1980, ως μια ομάδα μοτοσικλετιστών και φίλων της ροκ μουσικής. Επικεφαλής τους ήταν ο Αλεξάντερ Ζαλντοστάνοφ, γνωστός ως «Χειρουργός», στενός φίλος του Βλαντίμιρ Πούτιν.

Μέσα σε αυτόν τον ετερόκλητο κόσμο που ο Κρεμλέφ άρχισε να καλλιεργεί τις σχέσεις που θα τον μετέτρεπαν από πυγμάχο σε ισχυρό παράγοντα της ρωσικής κοινωνίας. Η σημαντικότερη από αυτές ήταν με τον Αλεξέι Ρουμπέζνι, υποστράτηγο της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Προστασίας (FSO) ψηλόβαθμων κρατικών αξιωματούχων, με τον οποίο έγιναν αχώριστοι.

Το 2016, ο Ρουμπέζνι ήταν πλέον επικεφαλής της Υπηρεσίας Ασφαλείας του Προέδρου και ο Κρεμλέφ είχε αποκτήσει, με αυτό τον τρόπο, πρόσβαση στον Πούτιν. Έκτοτε, η καριέρα του απογειώθηκε.

Ανέβηκε γρήγορα στην ιεραρχία και το 2017 ανέλαβε την ηγεσία της Ρωσικής Ομοσπονδίας Πυγμαχίας. Όμως η ορεξη του Κρεμλέφ είχε ανοίξει και δεν χόρταινε. Η Association Internationale de Boxe Amateur (AIBA – Διεθνής Ομοσπονδία Ερασιτεχνικής Πυγμαχίας) βρισκόταν τότε σε βαθιά κρίση, αντιμέτωπη με καταγγελίες διαφθοράς που οδήγησαν το 2019 στην αρχική αναστολή της από τους Ολυμπιακούς Αγώνες ως φορέα που είχε την ευθύνη της ολυμπιακής πυγμαχίας.

Ο Κρεμλέφ υποσχέθηκε σαρωτικές μεταρρυθμίσεις και την εξόφληση χρέους που υπολογιζόταν στα 16 εκατ. δολάρια, με στόχο ο οργανισμός να ανακτήσει τον έλεγχο της ολυμπιακής πυγμαχίας. Έτσι, το 2020 κέρδισε με άνεση την ψηφοφορία για την προεδρία, ενώ το γεγονός ότι μιλούσε από ελάχιστα έως καθόλου αγγλικά δεν αποτέλεσε εμπόδιο. Και όπως έκανε με τον ίδιο του τον εαυτό, και σε αυτή την περίπτωση έκανε το restart με τον ίδιο τρόπο: άλλαξε το όνομα του οργανισμού σε International Boxing Association (IBA).

Ακολούθησε συνεργασία της IBA με την Gazprom, τον ρωσικό κρατικό ενεργειακό κολοσσό, με συνέπεια το χρέος να μηδενιστεί και τα χρηματικά έπαθλα να αυξηθούν. «Γιατί να μην μπορούν οι ερασιτέχνες πυγμάχοι να πληρώνουν τα στεγαστικά τους δάνεια και να στηρίζουν τις οικογένειές τους;» είχε δηλώσει τότε ο Κρεμλέφ.

Το 2022, η IBA ήρε περιορισμούς που είχαν επιβληθεί νωρίτερα την ίδια χρονιά και επέτρεψε σε Ρώσους και Λευκορώσους πυγμάχους να αγωνίζονται με τις εθνικές σημαίες και τους ύμνους τους, ενώ απέκλεισε από τις τάξεις της την Ουκρανική Ομοσπονδία Πυγμαχίας. Την επόμενη χρονιά, ωστόσο, η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή (ΔΟΕ) ψήφισε – με αφορμή τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία – υπέρ της αφαίρεσης από την IBA της ιδιότητας της παγκόσμιας ομοσπονδίας του αθλήματος.

Ο Κρεμλέφ γίνεται ο «σκιώδης δήμαρχος»

Ωστόσο, δεν ήταν μόνο οι πυγμάχοι του Κρεμλέφ που πληρώνονταν καλά. Το 2019, μια εταιρεία του απέκτησε το δικαίωμα να γίνει ο μοναδικός διαχειριστής της εθνικής λοταρίας της Ρωσίας. Σε ένα μοτίβο που θα επαναλαμβανόταν αρκετές φορές, η λοταρία έγινε σύντομα χορηγός της IBA.

Τα επόμενα χρόνια, ο Κρεμλέφ απέκτησε μερίδια σε τρεις από τις μεγαλύτερες στοιχηματικές εταιρείες της Ρωσίας, τις Fonbet, Liga Stavok και Pari. Ρωσικά μέσα ενημέρωσης έχουν αναφέρει ότι οι συμφωνίες αυτές είχαν την υποστήριξη του Αντρέι Κόστιν, του υπό κυρώσεις χρηματοδότη και προέδρου της συνδεδεμένης με το Κρεμλίνο τράπεζας VTB, ο οποίος έχει χαρακτηριστεί «τραπεζίτης-κουμπαράς του Πούτιν».

Οι εταιρείες αυτές φαίνεται ότι είχαν συνολικά έσοδα περίπου 625 δισ. ρούβλια (5,5 δισ. λίρες) το 2023, ενώ η Liga Stavok αποτελεί πλέον βασικό εταίρο της IBA.

Ο Κρεμλέφ είχε επίσης αποκτήσει σταδιακά τον έλεγχο της Tsupis, μιας εταιρείας πληρωμών που συνδέει τους παίκτες με τις στοιχηματικές εταιρείες και εισπράττει προμήθεια από κάθε ποντάρισμα. Το 2021, ο Πούτιν εξέδωσε διάταγμα κατά της απάτης, το οποίο παραχώρησε στην Tsupis μονοπώλιο σε αυτή την εξαιρετικά επικερδή δραστηριότητα. Την ίδια περίοδο, οι φορείς που ρύθμιζαν την αγορά στοιχημάτων πέρασαν επίσης υπό τον έλεγχο του Κρεμλέφ και ενοποιήθηκαν σε έναν κοινό εποπτικό οργανισμό, με αρκετά μέλη του διοικητικού συμβουλίου να προέρχονται, σύμφωνα με δημοσιεύματα, από το δίκτυό του στον χώρο της πυγμαχίας.

Στη γενέτειρά του, το Σερπούχοφ, καθώς εξελισσόταν σε ολιγάρχη, ο Κρεμλέφ απέκτησε το προσωνύμιο «σκιώδης δήμαρχος», έχοντας συγκεντρώσει ένα εντυπωσιακό χαρτοφυλάκιο ακινήτων. Κάποια από αυτά φέρεται να περιήλθαν στην κατοχή του μετά την αναδιανομή περιουσιακών στοιχείων του φυλακισμένου πρώην δημάρχου Αλεξάντερ Σεστούν.

Πηγές αναφέρουν ότι απέκτησε γεωργικές εκτάσεις, βιομηχανικές εγκαταστάσεις, ένα λιμάνι, ένα εμπορικό κέντρο και ένα ξενοδοχείο, ενώ το 2024, ο Κρεμλέφ φέρεται να επωφελήθηκε και από απαλλοτρίωση. Τον Φεβρουάριο, το Κρεμλίνο κατέσχεσε τη Rolf, τη μεγαλύτερη αντιπροσωπεία αυτοκινήτων της Ρωσίας, από τον Σεργκέι Πετρόφ, τον εξόριστο ιδιοκτήτη της και πρώην βουλευτή της αντιπολίτευσης και μέχρι τον Σεπτέμβριο, η εταιρεία είχε περάσει στον Κρεμλέφ μέσω συμφωνίας ύψους 35 δισ. ρουβλίων.

Σε ανακοίνωσή της, η Rolf παρουσίασε τον Κρεμλέφ ως νέο ιδιοκτήτη της, χαρακτηρίζοντάς τον «στρατηγικό επενδυτή, ο οποίος θα επιτρέψει στην εταιρεία να διατηρήσει τη μοναδική εταιρική κουλτούρα της και να διευρύνει το φάσμα των δραστηριοτήτων της, με έμφαση στην αύξηση της αποτελεσματικότητας και την προσέλκυση νέων συνεργατών και πελατών».

Ένας από αυτούς τους νέους συνεργάτες, σύμφωνα με μεταγενέστερα δημοσιεύματα του Proekt, ήταν η IBA.

Η πίστη στον Πούτιν

Έχοντας συγκεντρώσει προσωπική περιουσία που υπολογίζεται έως και σε 300 εκατ. λίρες και αναλαμβάνοντας παράλληλα και άλλα αξιώματα – μεταξύ αυτών την προεδρία της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ταβλιού – ο Κρεμλέφ δεν έκρυβε ποτέ τις πολιτικές του συμπάθειες.

«Χάρη σε έναν άνθρωπο, σήμερα υπάρχουν πραγματικά κάθε είδους ευκαιρίες να κερδίσεις χρήματα και να επιδιώξεις περισσότερα», είχε δηλώσει σε βιντεοσκοπημένη συνέντευξη το 2024, την οποία εντόπισε ο Guardian. «Αυτός ο άνθρωπος, φυσικά, είναι ο πρόεδρός μας, Βλαντίμιρ Βλαντιμίροβιτς Πούτιν».

Λίγους μήνες αργότερα, η Ουκρανία του επέβαλε κυρώσεις, χωρίς να βρίσκεται, ωστόσο, υπό κυρώσεις από τη Βρετανία, τις ΗΠΑ ή την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τον Απρίλιο, ο Πούτιν απένειμε στον Κρεμλέφ το Παράσημο της Φιλίας, ενώ λίγες ημέρες πριν από τον γάμο του Τραμπ Τζούνιορ, ο Κρεμλέφ συνόδευσε τον Ρώσο πρόεδρο σε επίσκεψη στην Κίνα, επιμένοντας πάντως ότι δεν βρισκόταν εκεί με επίσημη ιδιότητα.

Τα οφέλη για την οικογένειά του

Όπως συμβαίνει συχνά με τις οικογένειες ισχυρών και εύπορων πατριαρχών, και οι συγγενείς του Κρεμλέφ φαίνεται ότι επωφελήθηκαν από την άνοδό του. Το 2024, η ρωσική Novaya Gazeta ανέφερε ότι είχε παραχωρήσει στην τότε 21χρονη σύζυγό του, Αναστάσια Λεστσίνσκαγια, ένα κουρείο και ένα καφέ στο Σερπούχοφ, καθώς και πολυτελή αυτοκίνητα. Μάλιστα, αψηφώντας πλήρως τους νόμους, οι Porsche, Lamborghini και Aston Martin που φέρεται να της ανήκαν έχουν, σύμφωνα με δημοσιεύματα, συγκεντρώσει περίπου 50 κλήσεις από την τροχαία της περιφέρειας της Μόσχας.

Η Λεστσίνσκαγια ήταν γνωστή δημιουργός στο TikTok και το ένα από τα δύο μέλη του διδύμου «twinsrussian».

Ωστόσο, η δίδυμη αδελφή της είναι εκείνη που έχει προσελκύσει ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Η Εκατερίνα Λεστσίνσκαγια διευθύνει τη φιλοπουτινική οργάνωση Healthy Fatherland, ένα αθλητικό και πατριωτικό κίνημα στο οποίο το Κίεβο έχει επιβάλει κυρώσεις για τον φερόμενο ρόλο του στην απαγωγή, την απέλαση και την αναγκαστική μεταφορά παιδιών από την Ουκρανία. Η ίδια έχει επίσης συναντηθεί επανειλημμένα με τον Ρώσο πρόεδρο.

Και φαίνεται πως αυτή ακριβώς η σύνδεση του Τζούνιορ με τον Κρεμλέφ ήταν που ώθησε τη Μελάνια Τραμπ – η οποία έχει μεσολαβήσει σε συμφωνίες με Ρώσους αξιωματούχους για την επιστροφή Ουκρανών παιδιών – να πάρει αποστάσεις από τον γάμο του θετού γιου της, με εκπρόσωπό της να δηλώνει: «Η κυρία Τραμπ δεν έχει και δεν είχε ποτέ καμία σχέση με τον κ. Κρεμλέφ».

Ασαφής ο τρόπος σύνδεσης του Τραμπ Τζούνιορ με τον Κρεμλέφ
Ο Τραμπ Τζούνιορ, όμως, έχει. Το πώς ακριβώς ο γιος του Αμερικανού προέδρου μπήκε στον κύκλο του Κρεμλέφ παραμένει ασαφές. Εκπρόσωπος του γιου του Αμερικανού προέδρου δήλωσε ότι οι δύο άνδρες, αμφότεροι λάτρεις του κυνηγιού, γνωρίστηκαν μέσω κοινού φίλου και «δέθηκαν χάρη στην αγάπη τους για την πυγμαχία και τις δραστηριότητες στη φύση».

Επιπλέον, ο Τραμπ Τζούνιορ είχε επαφή με την πυγμαχία από μικρή ηλικία, λόγω της δραστηριότητας του πατέρα του ως διοργανωτή αγώνων. Στα δέκα του χρόνια είχε παρακολουθήσει από κοντά τον Μάικ Τάισον να διαλύει τον Μάικλ Σπινκς μέσα σε μόλις 91 δευτερόλεπτα στο Trump Plaza Hotel του Ατλάντικ Σίτι.

Ο κοινός φίλος μέσω του οποίου γνωρίστηκαν δεν έχει κατονομαστεί, ωστόσο αμφότεροι διατηρούν στενές σχέσεις με έναν Τούρκο επιχειρηματία, τον Κάαν Καρακάγια. Ο Καρακάγια φέρεται, μάίστα, να ήταν παρών σε ένα αμφιλεγόμενο κυνηγετικό ταξίδι στη Μογγολία το 2019, κατά το οποίο ο Τραμπ Τζούνιορ πυροβόλησε και σκότωσε ένα απειλούμενο πρόβατο.

Τον Σεπτέμβριο του περασμένου έτους, σε εκδήλωση της IBA στην Κωνσταντινούπολη, στην οποία παρευρέθηκε και ο Μάνι Πακιάο, παγκόσμιος πρωταθλητής σε οκτώ διαφορετικές κατηγορίες βάρους, ο Κρεμλέφ ανακοίνωσε τον διορισμό του Καρακάγια ως εκπροσώπου της οργάνωσης στην Τουρκία.

«Ο Κάαν υπήρξε μια γέφυρα ανάμεσα σε διαφορετικούς κόσμους, ένας φίλος που φέρνει τους ανθρώπους κοντά», είχε δηλώσει ο Κρεμλέφ.

«Ηγέτης και φίλος»

Ο Τραμπ Τζούνιορ παρευρέθηκε στην ίδια εκδήλωση της IBA και κάθισε δίπλα στον Κρεμλέφ πάνω στη σκηνή. Οι δύο άνδρες φαίνεται ότι διατηρούσαν ήδη τότε φιλική σχέση, παρά τα περιορισμένα αγγλικά του Ρώσου, ενώ ο Κρεμλέφ, σε μια ιδιαίτερα θερμή αναφορά, δήλωσε ότι ήταν «υπερήφανος που βρίσκεται εδώ με τον φίλο μου» και υποσχέθηκε ότι εκείνος και ο Τραμπ Τζούνιορ θα «προστατεύσουν τη διαφάνεια στην πυγμαχία και θα ανοίξουν τον δρόμο για την επόμενη γενιά».

Από την πλευρά του, ο Τραμπ Τζούνιορ επαίνεσε τον 43χρονο για το γεγονός ότι «επανέφερε την καθαρότητα της πυγμαχίας» και «αποκατέστησε την πραγματική δικαιοσύνη» στο άθλημα – μια αναφορά, όπως φαίνεται, στην πολιτική της IBA να μην επιτρέπει σε βιολογικούς άνδρες να αγωνίζονται στη γυναικεία πυγμαχία. «Είμαι υπερήφανος που αποκαλώ τον Ούμαρ όχι μόνο ηγέτη αλλά και φίλο», είχε δηλώσει, σύμφωνα με δελτίο Τύπου της IBA που είχε τον χαρακτηριστικό τίτλο: «Ούμαρ Κρεμλέφ και Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ ενώνουν τις δυνάμεις τους».

Η θέση του για την πυγμάχο Ιμάν Κελίφ

Η IBA βρέθηκε ακόμη περισσότερο στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού το 2024, γεγονός που δημιούργησε μια ευκαιρία την οποία ο Κρεμλέφ μπορούσε να αξιοποιήσει.

Στους Αγώνες, η ΔΟΕ χρησιμοποίησε δική της μονάδα πυγμαχίας για τη διοργάνωση του τουρνουά, καθώς η IBA είχε ήδη αποβληθεί. Η διοργάνωση, ωστόσο, βρέθηκε στο επίκεντρο έντονης αντιπαράθεσης όταν επετράπη στην Αλγερινή πυγμάχος Ιμάν Κελίφ να αγωνιστεί στην κατηγορία των 66 κιλών γυναικών, μολονότι είχε αποκλειστεί από το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της προηγούμενης χρονιάς επειδή δεν είχε περάσει εξετάσεις επαλήθευσης φύλου.

Κι ενώ η IBA του Κρεμλέφ είχε αποκλείσει την Κελίφ από τις διοργανώσεις της, η ΔΟΕ της επέτρεψε να αγωνιστεί στους Ολυμπιακούς Αγώνες με βάση το γεγονός ότι στο διαβατήριό της αναγράφεται ως γυναίκα. Ακολούθησε διεθνής αντιπαράθεση, με την Κελίφ να κερδίζει ομόφωνα όλους τους αγώνες της και να κατακτά τελικά το χρυσό μετάλλιο.

«Είναι ξεκάθαρα καθορισμένο: ο γυναικείος αθλητισμός είναι για γυναίκες, ο ανδρικός αθλητισμός για άνδρες. Ο γυναικείος αθλητισμός είναι για γυναίκες», είχε δηλώσει ο Κρεμλέφ στο TalkSPORT, μεταφέροντας, μάλιστα, το μήνυμα αυτό στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο, στέλνοντας ανοιχτή επιστολή 1.100 λέξεων στον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε πρόσφατα υπογράψει εκτελεστικό διάταγμα που απαγόρευε στις τρανς γυναίκες να αγωνίζονται στις γυναικείες κατηγορίες αθλημάτων.

Στην επιστολή, ο Κρεμλέφ έγραφε: «Είναι ζωτικής σημασίας όλοι οι αθλητές να αγωνίζονται επί ίσοις όροις και η θέση σας στο ζήτημα αποτελεί σημαντικό βήμα προς την επίτευξη αυτού του στόχου», ενώ επιτέθηκε και στη ΔΟΕ, λέγοντας: «Η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή και η σημερινή ηγεσία της έχουν, δυστυχώς, οδηγήσει το Ολυμπιακό Κίνημα σε παρακμή με τις κοντόφθαλμες ενέργειές τους και την κακή διοίκηση».

Ο Κρεμλέφ έριξε επίσης στον Αμερικανό πρόεδρο άλλο ένα «τυράκι». «Το τελευταίο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Πυγμαχίας της IBA στις Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποιήθηκε το 2007 στο Σικάγο. Ενδιαφερόμαστε πολύ να επαναφέρουμε τη διοργάνωση στη χώρα σας και είμαστε περισσότερο από έτοιμοι να συνεργαστούμε προς αυτή την κατεύθυνση» έγραψε, ενώ έκλεισε την επιστολή του παραλλάσσοντας δύο από τις αγαπημένες φράσεις του Τραμπ: «Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτά τα σημαντικά ζητήματα. Προσβλέπουμε με μεγάλη αισιοδοξία στην πιθανότητα να συνεργαστούμε για να κάνουμε ξανά σπουδαίο το Ολυμπιακό Κίνημα, να προωθήσουμε το άθλημα της πυγμαχίας και να υπερασπιστούμε τα δικαιώματα των αθλητών σε ολόκληρο τον κόσμο».

Η αντιπαράθεση με τους Σαουδάραβες

Το 2025, η IBA ανέβασε ακόμη περισσότερο στροφές. Σύμφωνα με πληροφορίες της Telegraph, στην Κωνσταντινούπολη η ομάδα του Κρεμλέφ προσέφερε στον γνωστό Βρετανό πυγμάχο Τάισον Φιούρι αμοιβή 50 εκατ. λιρών προκειμένου να αγωνιστεί σε μία από τις διοργανώσεις της IBA. Ο Φιούρι, ωστόσο, επέλεξε να υπογράψει συμφωνία τριών αγώνων με τον Τούρκι Αλ-Σέιχ, αξιωματούχο της κυβέρνησης της Σαουδικής Αραβίας.

Ο Κρεμλέφ αποτελεί, ουσιαστικά, τον ισχυρότερο promoter του αθλήματος στην Ανατολική Ευρώπη, αποτελώντας άμεση πρόκληση για την επιρροή του Αλ-Σέιχ και των Σαουδαράβων στην πυγμαχία και για τον έλεγχό τους σε ορισμένους από τους σημαντικότερους αγώνες του αθλήματος.

Άνθρωποι από τον χώρο της πυγμαχίας περιγράφουν τον Κρεμλέφ ως «μια χαρισματική προσωπικότητα που εμφανίζεται σε εκδηλώσεις και διοργανώσεις περιστοιχισμένος από μια πολυάριθμη ομάδα συνεργατών, σχεδόν σαν αρχηγός κράτους». Οι ομιλίες του είναι συχνά φορτισμένες συναισθηματικά και δυναμικές, με επαναλαμβανόμενες αναφορές στον τρόπο με τον οποίο η πυγμαχία μπορεί να αλλάξει τις ζωές των νέων ανθρώπων.

«Συχνά δεν έχει ιδιαίτερη έκφραση στο πρόσωπό του, κι όμως αποπνέει μια ευγένεια και μια ταπεινότητα», δήλωσε άνθρωπος του χώρου.

Το περασμένο καλοκαίρι, η IBA λάνσαρε και δικό της πρωτάθλημα πυγμαχίας χωρίς γάντια. Οι πρώτοι αγώνες πραγματοποιήθηκαν στη Μόσχα, όμως ήταν το ντεμπούτο στις ΗΠΑ, στο Μαϊάμι, το φετινό καλοκαίρι που τράβηξε την προσοχή.

Συμπαρουσιαστής της εκδήλωσης ήταν ο Άντριου Τέιτ, ο Βρετανός πρώην kickboxer και αυτοαποκαλούμενος μισογύνης, ο οποίος δεν ανέβηκε ποτέ στη σκηνή, καθώς συνελήφθη έξω από τον χώρο της διοργάνωσης. Ο Τέιτ και ο αδελφός του, Τρίσταν, βρίσκονται αντιμέτωποι με έκδοση στη Βρετανία, όπου αντιμετωπίζουν συνολικά 59 κατηγορίες, μεταξύ των οποίων βιασμό, αδικήματα που συνδέονται με εμπορία ανθρώπων για σεξουαλική εκμετάλλευση και άσεμνες εικόνες παιδιού. Και οι δύο αρνούνται οποιαδήποτε παρανομία.

Γλυκάθηκε με το Παγκόσμιο Κύπελλο και το UFC Freedom στον Λευκό Οίκο

Ωστόσο, δύο άλλες διοργανώσεις του καλοκαιριού φαίνεται ότι ενέπνευσαν περισσότερο τον Κρεμλέφ: το Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA υπό τον Τζάνι Ινφαντίνο και το UFC Freedom 250 του Ντέινα Γουάιτ, που φιλοξενήθηκε σε κήπο του Λευκού Οίκου.

«Ο Κρεμλέφ είδε πώς ο Ντέινα και ο Ινφαντίνο κατάφεραν να πάρουν αυτό που ήθελαν», δήλωσε παράγοντας του αθλητισμού. «Θέλει κι αυτός ένα κομμάτι από αυτή την πίτα».

«Και το να έχεις πρόσβαση στον Ντον Τζούνιορ είναι μια καλή αρχή», πρόσθεσε η ίδια πηγή.

Μάλλον πέρασε τα όρια και το «πληρώνει»

Στην προσπάθειά του, όμως, να αποκτήσει κυρίαρχη θέση στον παγκόσμιο αθλητισμό, ο Κρεμλέφ ίσως να πέρασε τα όρια. Η Ομοσπονδπια της οποίας ηγείται, απέχει πολύ από το να ανακτήσει τον έλεγχο της ολυμπιακής πυγμαχίας, καθώς τι χάσμα με τη ΔΟΕ δεν γεφυρώνεται, και η ζημιά που προκάλεσε το «εξαιρετικά γενναιόδωρο γαμήλιο δώρο» του – όπως το χαρακτήρισαν ο κύριος και η κυρία Τραμπ Τζούνιορ – φαίνεται ότι βαρύνει κυρίως τον ίδιο.

Παρότι στο νησί στις Μπαχάμες βρίσκονταν μόλις περίπου 50 άνθρωποι, ο Κρεμλέφ είχε φτάσει συνοδευόμενος από μεγάλη ομάδα Ρώσων, οι οποίοι απομονώνονταν από τους υπόλοιπους και μιλούσαν μεταξύ τους, σύμφωνα με το ProPublica. Η παρουσία και η συμπεριφορά τους είχε προκαλέσει, μάλιστα, απορίες στους άλλους καλεσμένους.

Και ύστερα τραβήχτηκε μια ομαδική φωτογραφία, όπου το ξυρισμένο κεφάλι του Κρεμλέφ διακρίνεται μισοκρυμμένο στο πίσω μέρος, ενώ στο κέντρο βρίσκονται η Ιβάνκα Τραμπ, ο Τζάρεντ Κούσνερ, η Τίφανι Τραμπ και άλλοι.

«Τι σκεφτόταν;» σχολίασε στην Telegraph πρόσωπο από κύκλους Ρώσων ολιγαρχών. «Είναι ένας μπράβος που κατάφερε να βρεθεί στη σωστή πλευρά του προέδρου και ενθουσιάστηκε υπερβολικά».

Πρώτα ήταν η Μελάνια Τραμπ που πήρε αποστάσεις. Στη συνέχεια, εκπρόσωπος του Έρικ Τραμπ, αδελφού του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, δήλωσε για τον Κρεμλέφ: «Ο Έρικ δεν έχει απολύτως καμία ιδέα ποιος είναι αυτός ο άνθρωπος και δεν έχει ακούσει ποτέ το όνομά του». Και μετά ήρθε το τελειωτικό χτύπημα από τον ίδιο τον Ντόναλντ Τραμπ: «Δεν έχω ιδέα ποιος είναι ο Ούμαρ. Δεν τον έχω ξανακούσει ποτέ».

protothema.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO23 λεπτά πριν

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...

Ιστορία - Πολιτισμός1 ώρα πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...

Αναλύσεις1 ώρα πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...

GEOPOLITICO1 ώρα πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

Δημοφιλή