Ακολουθήστε μας

Γενικά θέματα

Αλεβίτες: Μια βόμβα στα θεμέλια της Τουρκίας

Δημοσιεύτηκε στις

Του Σωτήρη Γλυκοφρύδη


ΣΥΝΟΨΗ
Το να εξετάσεις έναν Aλεβίτη, φίλε αναγνώστη, είναι σα να τραβάς ένα μανδραγόρα ή τζιν σενγκ όπως το λένε οι Κινέζοι, το φυτό της ζωής. Απο τις ρίζες του ξεπροβάλλει η ανθρωπότητα και από τις παραφυάδες του ο Χριστιανισμός, ο Ιουδαϊσμός, ο Μωαμεθανισμός, ο Ελληνισμός, ο Ινδουισμός, o ζωροαστρισμός, ο Σαμανισμός, όλο το πλέγμα της ζωής που γίνεται θρησκεία με σκοπό την επιβίωση.
Μέσα από αυτό το άρθρο θα δειχθεί ότι από τα παλιά χρόνια ως σήμερα τίποτα δεν έχει αλλάξει. Όλα αυτά που θεωρούμε αλλαγές είναι σύμβολα, φαινόμενα, σύννεφα που αλλάζουνε στον ουρανό, ασάφειες του ίδιου πράγματος, ψευδομεταμορφώσεις.

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Τα τελευταία χρόνια γράφονται πολλά για τους «Αλεβίτες», τους ανθρώπους αυτούς που πιστεύουν στον Αλλάχ και τους 12 αποστόλους. Άλλοι τους θεωρούν αίρεση του Ισλάμ, άλλοι σαν ανεξάρτητη θρησκεία με φιλοσοφία, κάποιοι σαν ένα ρεύμα συγκλινουσών ιδεών, μερικοί ως σοφούς με βαθύτερη γνωσιολογία. Τι είναι όμως απ’ όλα αυτά, πράγματι, οι αλεβίτες;
Θα λέγαμε, κατ’ αρχήν ότι «κάτι απ’ όλα αυτά, και όλ΄αυτά μαζί συγχρόνως». Ο αλεβιτισμός, που μπορεί να ιδωθεί και ως ένας ιδιαίτερος ιδεαλιστικός τρόπος ζωής με πρακτική, είναι μιας μορφής αντίληψη στις επιδιώξεις, τις αναζητήσεις και τις ελπίδες του απολλώνιου και διονυσιακού ανθρώπου.
Το κείμενο αυτό αποσκοπεί να εισφέρει ένα μικρό λίθο στον προσδιορισμό αυτού του θέματος και στον εντοπισμό-χαρακτηρισμό των τόσο απόμακρων και τόσο πλησίον μας ανθρώπων, αλλά και να απαλύνει τη σχέση που έχουμε με τα δόγματά μας. Κι επειδή από κάπου πρέπει να ξεκινήσουμε, ας αρχίσουμε να τους εξετάζουμε από εκεί που οι ίδιοι οι αλεβίτες θέλουν να πιστεύουν πως κατάγονται, από τη γένεση του Κορανίου. …
«Αρχή» το Κοράνι
Ούτε στη φύση, αλλά ούτε στον κόσμο των ιδεών και της πρακτικής εφαρμογής υπάρχει παρθενογένεση. Γι’ αυτό το λόγο μπήκαν τα εισαγωγικά στη λέξη «αρχή», οπότε, ας θεωρήσουμε την αρχή των αλεβιτών ως μια ακόμη ψευδομεταμόρφωση της φύσης και της θέσης του ανθρώπου.
Ξεκινάμε: Μετά το θάνατο του Μωάμεθ, τα προβλήματα που ενέσκηψαν στους οπαδούς του ήταν η καταγραφή των λόγων του και η διαδοχή της ηγεσίας του.
Όσον αφορά το πρώτο σκέλος, την καταγραφή των λεγομένων του προφήτη, αυτό το ανέλαβε ο πατέρας της ευνοούμενης νεαρής συζύγου του, της Αϊσά, ο Αμπου Μπάκρ (Αμπού Μπεκήρ Ας Σιντίκ) ο οποίος έγινε και ο πρώτος χαλίφης (διάδοχος). Πήρε το υπάρχον υλικό των γραπτών λόγων του Μωάμεθ που βρισκόταν σκόρπιο σε περγαμηνές, φύλλα φοινίκων και ωμοπλάτες προβάτων, άτακτα ριγμένων μέσα σ’ ένα κιβώτιο, και με τη βοήθεια του γραμματικού Ζαϊρ και άλλων, το ταξινόμησε και αντέγραψε τα κείμενα δημιουργώντας ένα βιβλίο διαβάσματος που ονομάστηκε Κοράνι (Αναγνωστάρι).
Το βιβλίο όμως αυτό δεν ήταν πλήρες, υπήρχαν λάθη, παραλείψεις και κενά. Σύντομα δημιουργήθηκε η ανάγκη για τη δημιουργία ενός δεύτερου και αρτιότερου μανιφέστου. Μαζευόταν υλικό, καταγραφόταν και ότι υπήρχε από μνήμης, ώσπου μετά από 20 χρόνια, περίπου, ο τρίτος χαλίφης, ο Οσμάν, παρουσίασε το πλήρες και οριστικό Κοράνι.
Το Κοράνι, από λογοτεχνικής και μόνο πλευράς και να το δει κάποιος, είναι ένα αξιόλογο δημιούργημα. Καλλιγραφότατο, με διάφορους τύπους καλλιτεχνικής γραφής, άψογα γραμμένο σε μια συνισταμένη γλώσσα των αραβικών διαλέκτων, την ωραιότερη και μουσικότερη όλων, την καραϊτική, η οποία έκτοτε ονομάστηκε κορανιακή. Ως περιεχόμενο, περιέχει μέσα του όσα χρειαζόντουσαν οι Άραβες την εποχή εκείνη. Θρησκευτική πίστη, πολιτική συμπεριφορά, αστικό και κοινωνικό δίκαιο μέχρι και κανόνες υγιεινής. Ήταν, δηλαδή, ένας πλήρης κώδικας συμπεριφοράς και οδηγός ζωής, προσαρμοσμένος βέβαια στις τότε υπάρχουσες συνθήκες των βεδουίνων.
Κατά τις παραδόσεις, τα κείμενα τα οποία ομαδοποιήθηκαν σε ενότητες που ονομάστηκαν Σούρες (σειρές – κεφάλαια), αποκαλύφτηκαν στον Μωάμεθ μέσα σε μια σπηλιά από μια φωνή που ακουγόταν «πίσω του», την οποία παρότι δεν ήταν στα αραβικά την κατανοούσε πλήρως. Πέραν του αν η φωνή αυτή ήταν όντως πίσω του ή κάπου μέσα και πίσω στο μυαλό του, το γεγονός είναι ότι το πνεύμα των λεγομένων της φωνής βρισκόταν μέσα στο ενωτικό πλαίσιο των τότε θρησκειών της περιοχής, καθώς τις αναγνωρίζει και τις σέβεται όλες, θεωρώντας εκπρόσωπους του Θεού στη γη τους Εβραίους προφήτες, το Χριστό, ακόμα κι Έλληνες όπως τον Μέγα Αλέξανδρο (Δίκερως – Ζουλκαρνέιν) και τον Αίσωπο (Λούκμαν).
Ο Μωάμεθ, είναι ήδη καταγεγραμμένο ότι συναναστρεφόταν στις πνευματικές αναζητήσεις του με Εβραίους, Πέρσες, Χριστιανούς, ακόμα και με ελληνικής παιδείας γνωστικιστές και μονοφυσίτες μοναχούς της περιοχής όπως αριανιστές, μανιχαϊστές και ειδικότερα ένα μυστηριώδη νεστοριανό ασκητή. Για το λόγο αυτό αποδέχεται το Χριστό με τη μια φύση του, την ανθρώπινη, και απαγορεύει να καταστρέφονται ναοί και τόποι λατρείας, όπως εκκλησίες, συναγωγές και μοναστήρια.
Η φωνή που απήγγειλε τα λόγια αυτά ορίστηκε ότι ήταν του αρχάγγελου Γαβριήλ, σύμφωνα με τα ζωροαστρικά πρότυπα των κομιστών των λόγων του Θεού που ήταν οι άγγελοι. Και καθώς ο αρχάγγελος ήταν κομιστής, το πρωτότυπο – «μήτρα» του Κορανίου θεωρείται πως βρίσκεται στην κοιτίδα του Θεού. Για το λόγο αυτό θεωρείται ατόπημα για ένα μουσουλμάνο και ύβρης να μετέχει ή έστω και να παρίσταται σε μια καταστροφή των λόγων του Θεού που εκφράζει το Κοράνι.
Το πρόβλημα της διαδοχής
Τη διαδοχή στον αγώνα του προφήτη που ονομάστηκε Ισλαμισμός, λέξη που σημαίνει υποταγή (στο θείο θέλημα) και ειρήνευση (εκ του salam=ειρήνη , βλ. μωαμεθανικό χαιρετισμό: salam alecum = η ειρήνη μαζί σου), την ανέλαβε «κληρονομικώ δικαιώματι» η οικογένεια του Μωάμεθ, και δη η εγγύτερη και η αγαπημένη γυναίκα του, η Αϊσά.
Για την ερωτική ζωή του Μωάμεθ έχουν υπάρξει κριτικές. Μετά το θάνατο της πρώτης του γυναίκας, της πλούσιας και μεγαλύτερής του χήρας Χαντιτζά, έζησε με αρκετές συζύγους, νόμιμες και μη, ίσως και 16, παρότι ο Θεός επέτρεψε το μέγιστο όριο μέχρι 4. Αυτό το γεγονός καθώς και η απουσία γυναικών από τον παράδεισο είχε δημιουργήσει θέμα, αλλά όχι έντονο, διότι οι άνθρωποι έχουν την τάση να συγχωρούν ατοπήματα σε αυτούς που τους προσφέρουν, αρκεί τα προσφερόμενα να είναι περισσότερα από τα ζητούμενα, σε βαθμό μάλιστα που η ακραία ζωή τους συχνά να καθιερώνεται ως νόμιμη «κατ’ εξαίρεση». Για το λόγο αυτό οι εκ του γένους του Μωάμεθ συνεχιστές του μπορούσαν να απολαμβάνουν «κατ’ εξαίρεση» και αυτοί το προνόμιο της εκτεταμένης πολυγαμίας, ως δώρο Θεού και ανθρώπων.
Η Αϊσά πρέπει να ήταν αρκετά νέα όταν πέθανε ο Μωάμεθ, διότι την είχε γνωρίσει, ώριμος ον, στα 7 της και περίμενε να πάει στα 9 για να την παντρευτεί (διότι τότε ενηλικιωνόντουσαν σύμφωνα με τα έθιμα του τόπου και της εποχής τα κορίτσια), αλλά και ως γυναίκα αντιπροσωπευόταν από τον πατέρα της, τον Αμπού Μπάκρ (Μπεκήρ) που όπως είπαμε έγινε ο πρώτος χαλίφης και συνέταξε το αρχικό Κοράνι. Μετά το θάνατό του πατέρα της, η διαδοχή πέρασε, πάλι μέσω της Αϊσά, σε οπαδό του Μωάμεθ, ο οποίος όμως δεν ήταν ο Αλή όπως κανονικά, κατά πολλούς, θα έπρεπε. Αυτό επέφερε το πρώτο σχίσμα.
Οι οπαδοί του Αλή θεωρούσαν ότι για πολλούς λόγους έπρεπε η διαδοχή έπρεπε να ανήκει σ’ εκείνον. Ήταν συγγενής από δυο πλευρές του Μωάμεθ. Ξάδερφος εξ αίματος και γαμπρός του, έχοντας παντρευτεί την αγαπημένη του κόρη, Φατιμά. Ως σύντροφος στον αγώνα του προφήτη θεωρείτο το «δεξί του χέρι», πιστός, δυναμικός, οξυδερκής, έχοντας σώσει μέχρι και τη ζωή του Μωάμεθ, παίρνοντας τη θέση του στο κρεβάτι του για να μπορέσει να διαφύγει τη νύχτα της μεγάλης φυγής (εγίρα) προς τη Μεδίνα. Το ότι δεν έγινε ο Αλή χαλίφης, αποδόθηκε σε κακές προσωπικές σχέσεις του με την Αϊσά, ίσως συνεπικουρούσας και της γυναίκας του, Φατιμά, σε σημείο που μπορεί να λεχθεί ότι οι δυο γυναίκες δεν είναι άμοιρες ευθυνών για το μεγάλο σχίσμα.
Οι μελετητές του ισλαμισμού σημειώνουν ότι μεταξύ Αλή και Αϊσά είχε υπάρξει μια αντιπάθεια που ίσως εξελίχθηκε σε έχθρα. Κάποτε, που ο Μωάμεθ είχε επιστρέψει και δεν βρήκε την Αϊσά να τον περιμένει, διότι είχε καθυστερήσει μ’ ένα βεδουίνο, ο Μωάμεθ τη συγχώρησε. Δεν τη συγχώρησε όμως ο Αλή, εξ’ ου και η αντιπάθειά της. Το θέμα πρέπει να ήταν σοβαρό, γιατί υπήρξε κάτι σαν οικογενειακό συμβούλιο και δίκη σχεδόν της Αϊσά.
Η αντιπάθεια μεταξύ Αλή και Αϊσά, η οποία προφανώς συνεχίστηκε και μετά το θάνατο του Μωάμεθ, έγινε αφορμή να χωριστεί ο μουσουλμανικός κόσμος σε δυο παρατάξεις. Στους Σουνίτες ή κοσμικούς και στους Σι(χ)ίτες ή πνευματικούς, τους αποκαλούμενους «οπαδούς του μεριδίου του Αλή» (Αλεβίτες). Μεταξύ των δυο αυτών ομάδων ακολούθησαν αντεγκλήσεις που κατέληξαν σε αιματοχυσίες, με αποδέκτες απο την πλευρά του Αλή τον ίδιο και τα δυο παιδιά του, Χασάν και Χουσεΐν.
ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΑΛΕΒΙΤΙΣΜΟ
Η λέξη Αλεβίτης σημαίνει κυριολεκτικά «οπαδός του Αλή». Αλεβίτης μπορεί να γίνει ο οποιοσδήποτε, αρκεί να δεχτεί τα βαθύτερα νοήματα του Κορανίου και την πρωτοκαθεδρία του Αλή ως πνευματικού ηγέτη. Αλλά ας δούμε λίγο περισσότερο τον Αλή.
Ο Αλή θεωρείται από τους πνευματικούς ερμηνευτές του Κορανίου ότι βρίσκεται υψηλότερα από τον Μωάμεθ στη μεταφυσική πύλη (Βαβ). Επίσης, θεωρούν ότι εκείνος υπήρξε ο βασικός συντελεστής της πνευματικής κατεύθυνσης του Ισλάμ. Και ο Μωάμεθ λένε ότι το είχε αναγνωρίσει αυτό, έχοντας πει τη φράση «εγώ είμαι ο δρόμος για τον ουρανό, αλλά ο Αλή βρίσκεται στην πύλη».
Οι αλεβίτες, που ακολουθούν στην ερμηνεία του Κορανίου την πνευματική κατεύθυνση των «Σούφι» (εκ της ελληνικής λέξης σοφός), μπολιασμένων εκ της χρυσής εποχής των διανοητών της Ούμα (ομάδας ελληνιστικής συζήτησης) των Πλατωνιστών και Αριστοτελιστών Αβασσιδών χαλίφηδων της Βαγδάτης, διακρίνονται σε διάφορες ομάδες πιστών, «τάγματα» ιδεολογικά με διακλαδώσεις και διασυνδέσεις. Αυτά κατά βάση ανήκουν στο σιιτικό κλάδο, αλλά και σουνήτες με ανάλογη πνευματική κατεύθυνση μπορούν να μετάσχουν.
Στη Μικρά Ασία ιδρυτής τους θεωρείται ο σούφι μοναχός Χατζή Μπεκτάς Βελή, με καταγωγή εκ της οικογένειας του Αλή (κι εμμέσως του Μωάμεθ) με τους οπαδούς του να ονομάζονται «μπεκτασήδες», ενώ ο μικρότερος σουνητικός και πιο ήπιος αλεβιτικός κλάδος εκπροσωπείται από τον Μεβλανά Ρουμί και τους οπαδούς του, τους ονομαζόμενους «μεβλεβήδες».
Και οι δυο αυτοί προαναφερόμενοι μεγάλοι αλεβίτες είχαν καταγωγή από Περσία, από το Χορασάν, κοιτίδα σούφι, ζωροαστρών και πρώην Μήδων μάγων. Έζησαν και δίδαξαν περίπου την ίδια εποχή, τον 13ο αιώνα, ο πρώτος στην Καππαδοκία και ο δεύτερος λίγο πιο Δυτικά, στο Ικόνιο, αμφότεροι στη χώρα των λεγόμενων Ρουμί (Ρωμαίων – Ρωμιών).
Ποιοι είναι πράγματι οι αλεβίτες;
Μπορούν να προσδιοριστούν ως άνθρωποι που ακολουθούν ένα μίγμα ιδεών δομημένων σ’ ένα φυσικό περιβάλλον επιβίωσης οι οποίες βρήκαν πρόσφορο έδαφος και αναπτύχθηκαν στο μεταφυσικό απο γεωλογικής πλευράς πλαίσιο της Καππαδοκίας. Οι θρησκείες πρέπει κάποτε να μελετηθούν και από γεωφυσικής πλευράς.
Η Καππαδοκία (πατρίδα του Μ. Βασιλείου και άλλων ιεραρχών), λόγω της φυσικής της ιδιομορφίας υπήρξε κέντρο θεικής πίστης, αποτελώντας το ανάχωμα του ελληνικού τρόπου ζωής και της ασιατικής κουλτούρας προερχόμενης εκ Περσίας, Πακιστάν, Θιβέτ. Εκεί, υπήρξαν τιτανομαχίες του ελληνικού και του ασιατικού τρόπου ζωής που έγιναν καρδιά της Μικρασίας, η οποία αυτορυθμιζόταν μεταξύ ιδεολογίας και πραγματισμού. Όλων η καρδιά μας και κάπου στην Τουρκία βρίσκεται και όλων των Τούρκων η επιθυμία και κάπου στο Αιγαίο κείται.
Το Αιγαίο (υψόμετρο «ο») και τα Ιμαλάια (υψόμετρο «5.000») απετέλεσαν τους δυο πόλους της επιβιωτικής ιδέας. Η γήινη φιλοσοφία από τη μια (δυτικά) η ουράνια θρησκεία από την άλλη (ανατολικά), αλλά και σαμανισμός (από βορρά) και μαγεία (από νότο). Και η Καππαδοκία που βρίσκεται στη μέση θεωρείται τόσο σημαντική σε σημείο που ο αξιόλογος γεωστρατηγιστής, Δημ. Κιτσίκης, την τοποθετεί ως κέντρο της Ενδιάμεσης Περιοχής (βλ. στις παραπομπές).
Η φιλοσοφία των αλεβιτών
* Θεωρούν το Κοράνι ώς ένα εσωκοσμικό και όχι εξωκοσμικό δημιούργημα (παρόμοιο με μια βουδιστική Χιναγιάννα – ατομικό όχημα, προσωπική υπόθεση, παρά το γεγονός ότι στην ακμή τους το παρήγαγαν ως Μάχαγιάννα – μεγάλο όχημα, ευρύτερη υπόθεση). Στην ερμηνεία του Κορανίου επικεντρώνονται σε κρυμμένα σύμβολα.
* Πιστεύουν ότι το όνομα του Θεού δημιουργεί παρανοήσεις. Αντ’ αυτού προτιμούν να χρησιμοποιούν τη λέξη «Χου» που παραπέμπε στο «Αυτός» ως πνεύμα.
* Για τις θρησκείες υιοθετούν συγκλίνουσες θέσεις, πιστεύοντας ότι η ουσία του Θεού βρίσκεται σε όλους τους ανθρώπους στο βάθος της καρδιάς. Πιστεύουν, γενικά στον άνθρωπο.
* Η θέση τους περί Θεού συνάδει με την αιρετική φράση του Αλ Χάλλατζ που συνέδεσε τον εαυτό του με τη φύση, λέγοντας σε μια στιγμή υπέρβασης ότι «εγώ είμαι ο θεός» και θανατώθηκε γι’ αυτό ως υβριστής, χωρίς οι επικριτές του να καταλάβουν τη φυσική του ολοκλήρωση.
* Θεωρούν το δρόμο προς την ολοκλήρωση σαν ένα μονοπάτι με 4 πύλες, της πίστης, της σκέψης, της γνώσης και αλήθειας (ή κατ’ άλλους της σοφίας, της αδελφότητας, της γνώσης και αλήθειας). Κάθε μονοπάτι έχει 10 σταθμούς.
* Για τη φύση, αποδέχονται τη θεωρία των 4 στοιχείων του Ιμπν Αλ Αραμπί (σχετική με του Εμπεδοκλή), που επέρχεται με την κάτωθι αποδομητική πορεία: Θεός – πνευματικός άνθρωπος – γήινος άνθρωπος – ζώα – φυτά – ορυκτά, την οποία ο άνθρωπος πρέπει να ανέβει, ελέγχοντας κατ’ αρχή τα ζωικά του ένστικτα, με σκοπό να φτάσει στη μέγιστη ολοκλήρωση, τη «Χαγκ». Η Χάγκ σχετίζεται με μια υπερβατική κατάσταση ταύτισης του ανθρώπου με τη φύση.
* Προοπτική τους έχουν τη δημιουργία του «τέλειου ανθρώπου» (perfect man). Πιστεύουν ότι η προσπάθεια πρέπει να αρχίζει από τον έλεγχο των χεριών (πράξεις), της γλώσσας (λόγια) με κατάληξη την αναπαραγωγική δραστηριότητα (εγκράτεια). Η εξελικτική αυτή θεωρία μπορεί να συσχετιστεί με τον ταντρικό βουδισμό (πλήρης σωματικός έλεγχος).
Γενικά χαρακτηριστικά
* Δείχνουν αγάπη προς όλους τους ανθρώπους (σημασία δεν έχει τι πιστεύεις αλλά τι άνθρωπος είσαι).
* Είναι εργατικοί (η εργασία αποτελεί πράξη σεβασμού προς το Θεό και τον εαυτό μας).
* Προάγουν την ισότητα των φύλων (για το Θεό, οι άνδρες και γυναίκες είναι ίδιοι).
* Είναι μονογαμικοί (η πολυγαμία όταν καθιερωθηκε υπήρξε θεσμός ανάγκης).
* Πιστεύουν σε Αγία Τριάδα (υπό την έννοια, Αλλάχ = Θεός, Μωάμεθ = Ύλη, Αλή = Πνεύμα).
* Έχουν 12 ιμάμηδες σαν τους αποστόλους, όπου ο καθείς αποτελεί το επιμέρος μιας οντότητας. Κατά πολλούς αναμένεται ο 12ος ιμάμης ο οποίος είναι κοιμώμενος – ανενεργός που θα τα ενώσει όλα κι όλους.
* Πίνουν, χορεύουν, τραγουδούν και ερωτεύονται με σχετική ελευθερία, συμπεριφερόμενοι ως επικούρειοι εντός πλαισίων.
* Θεωρούν βαριά αμαρτήματα τη μοιχεία, το διαζύγιο και την κακολογία, με ποινή αποπομπής των παραβατών από την κοινότητά τους.
* Εκτός της πίστης τους στον Αλή, τη Φατιμά, και τους επακολουθήσαντες εκ του γένους τους ιμάμηδες (Χασάν, Χουσείν, κ.λπ.), αποδέχονται εβραίους προφήτες, ως προφήτη το Χριστό, και χριστιανούς αγίους, όπως τον προφήτη Ηλία – Ελισαίο, τον Άγιο Γεώργιο, Άγιο Χαράλαμπο, κ.α.
* Χρησιμοποιούν αγίασμα, έχουν κεριά, και εφαρμόζουν ένα είδος βάπτισης. Οι ιερουργούντες χρησιμοποιούν διακριτικό επιρούχιο (άμφιο) που μοιάζει με τα πρώιμα ιουδαϊκο-χριστιανικά και φορούν καπέλο με ηλιακά σύμβολα ζωροαστρικής προέλευσης.
* Δεν αποδέχονται τη σαρία (υπό την έννοια της μουσουλμανικής αδελφότητας), αποφεύγουν το σκέπασμα της κεφαλής (μαντίλα χρησιμοποιούν οι γυναίκες μόνο στις τελετουργίες), δεν ακολουθούν το ραμαζάνι ούτε το ετήσιο προσκύνημα των μωαμεθανών στη Μέκκα. Μονάζουν, παρά την απαγόρευση του Κορανίου. Δεν περιτέμνονται.
* Πίνουν οινοπνευματώδη ποτά, και σε τελετουργίες τους ανιχνεύονται έντονα διονυσιακά στοιχεία (βακχεία, μέθεξη, όρχηση).
* Η ανεκτικότητά τους στις θρησκείες και η ελαστικότητά τους είναι τέτοια που φτάνει σε όρια της ανεξιθρησκίας.
Καταγωγή
Καθόσον η γλώσσα παραπέμπει σε ιστορία, η καταγωγή της γλώσσας των γραπτών κειμένων τους προκύπτει Τουρκομάνικη, αλλά χρησιμοποιείται ενίοτε και η Κουρδική, η Αζερική ως και η Ζαζαϊκή (Κουρδο-μεσοποτάμια ινδοϊρανική). Τυπικά γλωσσικά τους στοιχεία ανιχνεύονται από την αρχή της εισδοχής των μογγολικών φυλών στη Μικρασία και της μείξης τους με τις άριες φυλές. Κοιτίδα των ιδεών τους θεωρείται η περιοχή μεταξύ Κασπίας και Ιμαλάϊων, η αρχαία Βακτρία – Μαργ(κ)ιανή, με πηγή εκπόρευσης από το Θιβέτ.
Τον ανώτατο αρχηγό τους τον ονομάζουν Δαλάι Λάμα και τους αρχηγούς τους Κιόλογκ, στοιχεία της παλαιότερης πνευματικής σχέσης τους με το Θιβέτ, τόπο καταγωγής του Ζαρατούστρα και του Βούδα, για να μνημονεύσουμε τους δυο πιο κοντινά ευρισκόμενους θρησκευτικο-κοσμικούς ηγέτες, οι οποίοι εμφανίζουν και άρια σανσκριτικά γλωσσολογικά στοιχεία (Βouddha = φωτισμένος – εκ του fοίδα = βλέπω, και Bouddhahes = οι ζωροαστρικές διδασκαλίες).
Κατά τη διαδρομή της ιστορίας τους η σαμανιστική τους υποδομή υπέστη τις επιδράσεις των ζωροαστριστών Περσών, των Ιουδαίων και των χριστιανών αγνωστικιστών, και δη του Άριου και του Μάνη που ίσως να ήταν ένας εξ αυτών, με τελευταίους επιδράσαντες τους μουσουλμάνους Άραβες της χρυσής εποχής της Ούμα της Βαγδάτης.
Στην εγκατάστασή τους στη λεγόμενη, από τους ιδίους, «χώρα των Ρουμί» ήλθαν σε επιμειξίες με τους ντόπιους και οι πίστεις αναδεύτηκαν.
Επί Σελτζουκικού κράτους, και κατόπιν επί της Οθωμανικής αυτοκρατορίας απέκτησαν φήμη ασκητών μοναχών κι ενός αφανούς ιερατείου κάτω από την ετικέτα «μοναχοί αλεβίτες», αλλά μετά το 1500 μ.Χ., προσπαθώντας να δημιουργήσουν κοσμική θρησκευτική εξουσία στο οθωμανικό κράτος υπέστησαν περιθωριοποίηση και διωγμούς. Οι ενδείξεις συγκλίνουν ότι οι Σελτζούκοι και τουλάχιστον οι πρώτοι 10 Οθωμανοί σουλτάνοι ήταν αλεβίτες ή έτειναν προς ένα κράμα αλεβιτισμού.
Το κράμα αυτό των αλεβιτών οδηγήθηκε σε πρώτη περιθωριοποίηση από τους νομοδιδάσκαλους του Κορανίου (τους ουλεμάδες) και υποβλήθηκαν σε θρησκευτικές διώξεις (τακιγιέ), αναγκαζόμενοι συχνά για να επιβιώσουν να έχουν ενδογαμία. Λόγω των διώξεων που υπέστησαν και υφίστανται, χρησιμοποιούν για αναγνώριση ειδικά σύμβολα και έχουν διασυνδέσεις με παγκόσμιου τύπου μασονικές στοές, εξακολουθώντας να κρύβουν τη θρησκεία τους καθόσον υπάρχει ανάγκη.
Γενικά, απαντώνται σε μεγάλο αριθμό στις απομονωμένες περιοχές (αγροτικές) και σε ικανούς αριθμούς σε φτωχικές αστικές συνοικίες, διαχωρίζοντας τους εαυτούς τους από τους σουνίτες Τούρκους λέγοντας «εμείς» και «αυτοί ή οι άλλοι»
Αριθμητικά, υποστηρίζουν πως αποτελούν το 20-35% του πληθυσμού της Τουρκίας (δηλ. είναι 15-27 εκατομμύρια), ενώ κατά τους σουνίτες είναι κάπου οι μισοί (10-20% ή 7,5-15 εκατομ). Ασχέτως του αριθμού τους, αποτελούν την πρώτη σε μέγεθος θρησκευτική μειονότητα της Τουρκίας ή τη δεύτερη σε μέγεθος θρησκεία αυτής της χώρας.
Δομή και οργάνωση
Ο πυρήνας τους στηρίζεται στον παππού (dede), στους ηλικιωμένους (pirs) και τους οδηγούς (rehber). Οι dede γυρνάνε τα χωριά σε ετήσια βάση και συναντιόνται με τους rehber, ορίζοντας καθοδηγητές (οcak) καλώντας επικουρίες όταν παραστεί ανάγκη (talips).
Υπολογίζεται ότι περί το 10% των αλεβητών είναι ocak. Ο βαθμός συγγένειας περιλαμβάνει και το μαθητή, σύμφωνα με τη σχέση: παππούς – πατέρας – παιδί – δάσκαλος – μαθητής. Η πρακτική πλευρά της σχέσης τους εκφράζεται με την αλληλεγγύη και η ιεραρχία στηρίζεται στους πιο ηλικιωμένους, τους «μπαμπάδες».
Τελετουργικά
Στις απλές τελετουργίες τους (αγάπες – ibadet) μπορεί ο οποιοσδήποτε να μετάσχει και γίνονται με σκοπό την ενίσχυση της κοινότητάς τους (burlik) και την εδραίωση αγάπης (muhabbet). Στις βαθύτερες τελετουργίες (μυστήρια) παρίστανται μόνο μυημένοι.
Μεγάλη γιορτή τους είναι η τραγωδία του Χουσείν, συμβολική για τους διωγμούς που υπέστησαν κατά τη διαδρομή της ιστορίας τους, καθώς και o θρυλικός δρόμος του Μωάμεθ με τη θεώρηση των 40 πέπλων φωτός και σκότους, όπου γίνονται χοροί με άναμμα και σβήσιμο κεριών (sehma), προσφέρεται κρασί (ή ρακί) και στο τέλος λουκουμάδες. Η γιορτή αυτή που είναι ετήσια δεν μπορεί να συντελεστεί αν δεν έχει υπάρξει πλήρης συμφιλίωση των μελών της κοινότητας μεταξύ τους. Μεγάλες γιορτές είναι επίσης τον Μάρτη που γιορτάζονται το Περσικό νέο έτος (νορούζ – νέο φως) , η μνήμη του προφήτη Ηλία και του Άγιου Γεώργιου.
Η λατρευτική τους διαδικασία λαμβάνει χώρα σε σπίτια ή σε ειδικούς απλούς χώρους (τζεμ ή τζεμεβλερί) όπου εκτελούνται προσευχές, συνυπάρχει μουσική, πίνουν και χορεύουν. Ειδικές θέσεις υπάρχουν για τους τιμώμενους με προσδιορισμένου χρώματος προβιές.
Τα τελετουργικά τους βιβλία ονομάζονται Barak και έχουν γραφτεί από μεγάλους πατέρες αλεβίτες. Οι ύμνοι τους ονομάζονται Nedes και αποδίδονται στον Shah Ismail και Pir Sultan Abdal. Η κατεύθυνση του δόγματός τους είναι Σo(υ)φική και αναζητείται η καθαρότητα του νου, η αξία της καρδιάς, και η ταύτιση της φύσης – θεού – ανθρώπου (η υπερβατική Χαγκ).
Ως προς τη συμπεριφορά, προσδιορίζουν τους εαυτούς τους πολεμιστές του δίκαιου (Gazi – Χατζή) και παραδοσιακούς εκφραστές της πίστης τους θεωρούν τους περιπλανόμενους δερβίσηδες.
ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΙΣΛΑΜΙΚΑ ΜΥΣΤΙΚΙΣΤΙΚΑ ΤΑΓΜΑΤΑ
Τα μυστικιστικά τάγματα προκύπτουν από οργάνωση ανθρώπων σε αγώνα με πίστη μεταφυσικά προσδιορισμένη. Τα Ανατολικά τάγματα έχουν προέλευση Ινδοκαυκάσια και μεταποιήθηκαν σε ισλαμικά μετά την επικράτηση του μωαμεθανισμού στην Περσία. Τα παλαιότερα είναι σαμανιστικά, τα πιο σύγχρονα μπολιασμένα με Πλατωνικο-Αριστοτελική φιλοσοφία.
Πρώτα ισλαμικά τάγματα θεωρούνται των λεγόμενων Μελαμήδων και Καλεντρήδων. Οι Αλεβίδες υπήρξαν πιο πρόσφατοι. Αναφέρονται περιληπτικά για να δειχθούν οι ινδο-καυκάσιες βάσεις τους:
* Μελαμίδες. Ονομάζονται και «κυνικοί επικριτές της ζωής». Ιδρυτής τους θεωρείται ο Χαμδούν αλ Κασάρ και το κίνημα αυτό αναπτύχθηκε με επίκεντρο την πόλη Νισαπούρ (Χορασάν) με βαθύτερη καταγωγή τους την Ινδο-ασκητική.
* Καλεντερίδες. Χαρακτηρίζονται ως «απαξιωτικοί της ζωής». Συγγενεύουν με τουςΙνδο-γυμνοσοφιστές γιόγκι ή φακίρ. Λέγονται και Ταϊφάδες, Απτάληδες ή Τζεβελίκα. Αναπτύχθηκαν και αυτοί στο Χορασάν, με καταγωγή που πηγάζει επίσης από Ινδία.
* Αλεβίδες ή Αλεβίτες Εκ του Σιάι Αλη Μουχάμεδ – οι στηρίζοντες την οικογένεια Αλή Μωάμεθ. Ιδρυτής φέρεται ο Αλ Χασίμ, θεωρούμενος συγγενής (εκ του γένους του Αλή) του Μωάμεθ. Το γεγονός ότι δεν είναι μουσουλμάνοι αλλά ούτε και μουσουλμανίζοντες προκύπτει από τον ύμνο του σκληρού κλάδου τους, των μπεκτασήδων: «Η υπόστασή μας είναι θεϊκή, ο όρκος μας είναι με τον λυτρωτή, κανείς δεν ξέρει ποιον έχουμε Θεό»
ΟΙ ΟΡΘΟΚΟΡΥΒΑΝΤΕΣ ΣΟΥΦΙ
Ιστορικά στοιχεία
Πρόκειται για Βάκτρους στην καταγωγή, τους οποίους ο Ηρόδοτος αναφέρει ως Ορθοκορύβαντες Σκύθες. Η τοπική ονομασία τους είναι «dervish» (δερβίσης), από την αντίστοιχη ινδουιστική λέξη που παραπέμπει σε «φτωχό ασκητή – ζητιάνο του θεού».
Ο χώρος διαβίωσής τους ονομάζεται tekke (τεκές). Το λειτουργικό τους πλαίσιο είναι υπερβατικό (μέθεξη, όρχηση, βακχεία), με παραδοσιακή – φολκλορική πλέον εκδήλωση το χορό των «περιστρεφόμενων δερβίσηδων».
Κοιτίδα τους προκύπτει η πόλη Νισαπούρ του Χορασάν, ή επίσης αναφερόμενη απο τον Ηρόδοτο ως «Νήσα», κοιτίδα του Διονύσου – μια ακόμη νήσος και αυτή του Άπω όλων θεού, Απόλλωνα. Ηγετική φυσιογνωμία την εποχή της μουσουλμανικής τους διαφοροποίησης, καθόσον τον μουσουλμανισμό τον χρησιμοποίησαν όπως και παλαιότερα το ζωροαστρισμό, ως όχημα μεταφοράς τους, υπήρξε η δυναστεία των Σαμανιδών, ονομασία που σχετίζεται με τους σαμάνους.
Πυρήνας «αδελφότητας» θεωρείται η πόλη Μπάχλ (Βακτρία), κοιτίδα Ζωροαστρών και πρώην Μήδων μάγων, την οποία πάλι ο ευεργέτης της ανθρωπότητας, Ηρόδοτος, την αναφέρει ως όαση Μαγκούς (μεταλεξανδρινή Αντιόχεια, σημερινή Μερβ, προστατευόμενη από την Ουνέσκο).
Τελετουργικά
Φορούν ανοιχτόχρωμα ρούχα απο μαλλί προβάτου ως ένδειξη φωτός κι αγνότητας, κι εκδηλώνουν με περιστροφικό χορό τα συναισθήματά τους, έχοντας υποστεί υπερδιέγερση. Το ποτό τους, πριν γνωρίσουν το αμπέλι, ήταν το χαόμα (αντίστοιχο με το ινδικό σαόμα) το οποίο προερχόταν από τη ζύμωση του γνωστού κόκκινου με άσπρες βούλες παραισθησιογόνου μανιταριού amanita mouscaria μαζί με άγνωστες προσμίξεις. Παλιά, συνυπήρχαν και θυμιάματα με βάση το χασίς.
Κατά το τυπικό, οι περιστροφές τους γίνονται με τα χέρια ανοιχτά σαν φτερούγες, με τη μια παλάμη να κοιτάζει προς τον ουρανό και την άλλη προς τη γη, ενώ ο λαιμός τους γέρνει προς τον ένα ώμο. Καθώς στροβιλίζονται, οι φούστες τους δεν πρέπει να ακουμπούν μεταξύ τους αλλά ούτε και στη γη, αναπαριστώντας τις περιφορές των πλανητών, το άδηλο κισμέτ και τους κύκλους της ζωής.
Οι περιστροφές τους αυτές που εκτελούνται με συνοδεία μουσικών οργάνων, συνήθως τουμπελέκι, αυλού ή μπαγλαμά, έχουν σκοπό την εξωτερίκευση της βαθύτερης ουσίας της φύσης του Θεού, και το biofeedback φύσης – Θεού – ανθρώπων.
Απόηχός τους είναι ο «ελληνικός» χορός «ζεϊμπέκικος», με μεγαλύτερη τυπική εκδήλωση αυτής των συλλόγων σφαγέων κι εκδορέων (χασάπηδων) της Κων/λης, των αυτοαποκαλούμενων «παιδιών του Μεγαλέξανδρου» που εκτελείτο κάθε χρόνο στον ιππόδρομο.
ΤΑΓΜΑΤΑ ΑΛΕΒΙΤΙΚΑ ΣΙ(χ)ΙΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ
* Μπεκτασήδες. Ιδρυτής Χατζή Μπεκτάς ή Σεγίτ Μουχάμετ Μπεκτάς Βελή:γεννήθηκε το 1247 στην πόλη Νισαπούρ του Χορασάν έχοντας θεωρούμενη καταγωγή εκ της φύτρας του Αλη- Μωάμεθ. Σπούδασε θεολογία κοντά σε διάσημο χότζα του Τουρκεστάν και ταξίδεψε στη Μέκκα, τα Ιεροσόλυμα και στη Δαμασκό – κοιτίδες τότε έντονων θρησκευτικών ζυμώσεων. Το 1281 έφτασε ως νηστεύων μοναχός στη χώρα των Ρουμί (κεντρική Μικρασία) κι έφτιαξε τεκέ στο Κιρ Σείρ της Καππαδοκίας. Σύντομα απέκτησε φήμη σε σημείο που ο Οσμανλίδης σουλτάνος Οχράν που τον επισκέφτηκε να ευλογηθεί, τον κάλεσε να ονοματίσει και να ευλογήσει τον τότε για πρώτη φορά ετοιμαζόμενο τακτικό στρατό, που προήρχετο κυρίως από τη στρατολόγηση χριστανοπαίδων. Το όνομα το έδωσε ο ίδιος Χατζη Μπεκτάς και ήταν «Γενίτς Ερι» (Νέος Στρατός), που μπορεί και να σημαίνει (ταυτιζόμενος με τη γλώσσα μας) και γέννα προβάτων προορισμένα για να σφάζουν. Κατά τη διάρκεια της ευλογίας του, καθώς το μανίκι από το χέρι του που ακουμπούσε στο κεφάλι των νεοσυλλέκτων έπεφτε στον ώμο τους, το τυποποίησαν με πανί να κρέμεται από το σαρίκι τους στον ώμο. Επίσης, είχαν σύμβολο κι ένα κουτάλι, καθόσον έτρωγαν (αρχικά) από το ίδιο καζάνι με το σουλτάνο. Πέθανε το 1338 στο Καρά Χουγιού και το μαυσωλείο του (τσουρμπάς) έγινε τόπος προσκυνήματος, δημιουργώντας τον πυρήνα των αλεβιτών μπεκτασήδων.
Κυριότερες διακλαδώσεις: *Μπαμπαγκιάνηδες («ορθόδοξοι», ιδρυτής ο Μπαλήμ Σουλτάν με ιδιαίτερο γνώρισμα τα σκουλαρίκια στα αυτιά), αναφέρονται και ως Μπαμπαϊλέρ (πατερικοί). *Τσελεμπήδες («απόγονοι», ιδρυτής ο Σεγίτ Αλή ή Τιμούρ Τας με ιδιαίτερο γνώρισμα τα κόκκινα σκουφιά), αναφέρονται και ως Καζηλμπάσηδες(κοκκινοκέφαλοι ή κοκκινόσκουφοι). *Αχήδες (αδελφοί). *Ταχτατζήδες (μπεκτασήδες των δασών). *Τσεπίνηδες (των βόρειων δασών). «Απτάληδες (Αιγυπτιο-Κόπτες στην καταγωγή)
* Χαβλετήδες (απομονωμένοι ασκητές). Ιδρυτής ο Χοράσμιος Σερατζουίν Ομέρ.
Κυριότερες διακλαδώσεις: *Ρουσσενιανικοί (φωτεινοί). *Τζεμαλικοί(τοποτηρητικοί). *Αχμεϊτικοί (πρωτο-παληκαράδες). *Σεμεϊγικοί (της αρετής).
* Καδηρήδες (θεοσοφιστές): Ιδρυτής τους ο Περσοάραβας θεοσοφιστής Αβδούλ Καδήρ.
Κυριότερες διακλαδώσεις: *Εκπμεριέ (ιδρυτής τους ο Αλ Αραμπί, δάσκαλος θεοσοφίας).*Εσρεφιέ (ιδρυτής ο Αβδουλάχ Ρουμί). *Ισμαηλήτες (ιδρυτής ο Ισμαήλ Ρουμί). *Χαλισιέ(ιδρ. ο Ελ Ταλιμπανί). *Ισμοιγέοι(κρυπτοχριστιανοί). «Αλφαβητιστές (ιδρυτής ο Αλ Φαλζουλλάχ, με φιλοσοφία ότι όλα κρύβονται στο σημειογραφισμό της γλώσσας).
* Ρουφαήδες (ωρυόμενοι Δερβίσηδες) Ιδρυτής τους ο Ελ Ρουφαϊ (δόγμα φακιρικής κατεύθυνσης).
Β. ΤΑΓΜΑΤΑ ΑΛΕΒΙΤΙΚΑ ΣΟΥΝΗΤΙΚΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ
*Μεβλεβήδες: Ιδρυτής ο Μεβλανά Τζαλαλ Εδίν Ρουμί (κατά λέξη, ο υπέροχος δάσκαλος της δύναμης του θεού ο Ρωμηός) Γεννήθηκε το 1207στο Μπαχλ (Χορασάν) και ήταν γόνος άρχουσας οικογένειας της περιοχής που μετώκησε λόγω της εισβολής των Μογγόλων. Μετά από ταξίδια στη Νισαπούρ, Βαγδάτη, Μέκκα, Δαμασκό, εγκαθίσταται τελικά στην περιοχή Σύλλα του Ικόνιου όπου γνωρίζει τον περιφερόμενο σούφι μοναχό Σαμ Σουντίν από την Ταυρίδα. Κάνουν τεκέ κοντά στη χριστιανική μονή του Αγίου Χαρίτωνος και σχετίζονται με τον ιερομόναχο Ευσέβιο και τους Λάκωνες εποίκους. Ονομάζουν τον τεκέ τους τεκεσί Εφαλατούν (τεκέ του Πλάτωνα) και αρχίζουν να «μαγειρεύουν» τη σύγκλιση των θρησκειών και των φιλοσοφικών ρευμάτων. Εκεί εισάγονται για πρώτη φορά η μουσική και ο χορός, ο οποίος βασιζόταν στα στροφικά πρότυπα του Σαμ Σουντίν, από τον θάνατο του οποίου ο Μεβλανά συγκλονίζεται. Τότε γράφει τα ωραιότερα ερωτικά ποιήματά του, όπως το εξάτομο Μασνεβί, τα οποία θεωρούνται «το Κοράνι στη γλώσσα των Παχλεβί» (Περσικά εποχής Σασσανιδών – σήμερα best seller στην Αμερική). Μερικά ποιήματά του είναι γραμμένα και στην ελληνική διάλεκτο της περιοχής, αλλά κανένα στην Τουρκική γλώσσα διότι προφανώς δεν του ήταν εύκολο να γράφει. Το γεγονός αυτό παραπέμπει ότι ο Μεβλανά κατείχε τη γνώση της ελληνικής και πριν εμφανιστεί σε αυτό τον τόπο.
Στο θρησκευτικό «μαγειρείο» του, «τεκέ», κάθε Παρασκευή το βράδυ έτρωγαν όλοι σε μια κοινή τράπεζα, μη αποκλειόμενων των γυναικών, συστήνοντάς τους να είναι ασκεπείς. Το φαγητό άρχιζε με νερό (εξαγνισμός), κατόπιν σερβίρετο ψωμί και αλάτι (αδελφοποίηση) το οποίο ελάμβαναν με τα 3 δάχτυλα (ως τριάς) και στο τέλος του γεύματος, το οποίο ήταν προσεγμένο κι επικούρειο, σερβίροντο παραδοσιακοί ιδιότυποι (κρεατο)λουκουμάδες. Στις απογευματινές συζητήσεις κυριαρχούσε ο καφές. Πέθανε το 1273. Στη κηδεία του, που ονομάστηκε «νυμφική νύξ», έκλαψαν όπως λέγεται όλες οι θρησκείες. Παρέστη ο σουλτάνος, του οποίου όπως λέγεται είχε ευλογήσει το σπαθί, συνυπήρξε κρατική μουσική και κρατήθηκε πένθος 40 ημερών στη χώρα, ενώ μοιραζόντουσαν τρόφιμα στους φτωχούς και οι αξιωματούχοι δεν χρησιμοποιούσαν άλογα. Το σώμα του αποτέθηκε δίπλα σε σκήνωμα άγνωστου χριστιανού μοναχού που εικάζεται πως ήταν του ηγούμενου της μονής του Αγίου Χαρίτωνος (πρώην Παναγίας), αλλά από τα ποιήματά του δεν αποκλείεται να είναι του Σαμ Σουντίν, με τον οποίο είχε μια σχέση αρχαιοελληνικά ερωτική, Πλάτωνα – Σωκράτη. Το σκήνωμά του στο Ικόνιο είναι τόπος προσκυνήματος, θεωρούμενος και από τους μουσουλμάνους ως εκ των μεγαλύτερων αγίων. Υπήρξε, όμως, ο Μεβλανά, μουσουλμάνος;
*Νακσημεντήδες (Χοτζάδες). Ιδρυτής τους φέρεται ο Μεχμέτ Νακσημεντής ή Χατζογκιάν από τη Μπουχάρα. Τυπικά φαινόμενά τους είναι η ονειρομαντεία, το κομπολόι και η εκμηδένιση της ατομικότητας λόγω του κισμέτ.
Κυριότερες διακλαδώσεις: *Χαληντιέ (άνευ τυπικής αμφίεσης). *Σουλειμαντζί(συντρητικοί κι εχθρικοί σε νεωτερισμούς). *Νουρζτού(σύγχρονοι), ιδρυτής τους ο Σάιτ Νουρσίμ και σημερινός ηγέτης ο Φετουλάχ Γκιουλέν, πρώην ιμάμης, δημιουργός ενός τεράστιου δίκτυου σχολείων κι εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και εκτός της Τουρκίας.
(Γ). ΤΑΓΜΑΤΑ ΑΙΡΕΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ
*Αλλαλουίτες: Συριακό, Αδωνητικό-ισλαμικό.
*Ντονμέδες: Μωαμεθανοί κρυπτοεβραίοι.
*Δρούζοι: Κράμα μονοθειστών Συρίας, Λιβάνου, Γαλιλαίας.
*Σαβαίοι : Μεσοποτάμιοι οπαδοί του Ιωάννη του Βαπτιστή.
*Γεζίτες: Χριστιανοί στη μουσουλμανική αυλή.
*Σταυριώτες: Κρυπτοχριστιανοί του Πόντου.
*Γιουρούκοι: Πρωτοελλήνως Μικράς Ασίας.
*Ασσασίνοι («χασισωμένοι» κατά τους δυτικούς) ή Ρέφκιε (σύντροφοι κατά τους ιδίους): Ακραίο σιιτικο-ισμαηλητικό, σχετιζόμενο σήμερα με την Αλ Κάιντα και τον Μπιν Λάντεν.
Παραδοσιακοί αλεβίτες ποιητές και μουσικοί
Γιουνούς Εμρέ, Μεβλανα Ρουμί, Πίρ Σουλτάν Αμπτάλ, Αχμέτ Γιασεβί, Χαϊρέτ και Ζικρί Μπαμπά, Καϊγκουσούρ Αμνταλί, Ισμαήλ Οσμέν, Ελ Χαραμπί, Εσρεμί Ρουμί, κ.α. / Αζί Σάγκ, Μουσά Έρογλου, Έρνταλ Έρζισκαν, Μέρκαν Ντέντε, κ.ά.
ΑΛΛΗΛΟΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΣΟΥΝΙΤΩΝ / ΑΛΕΒΙΤΩΝ
Οι σουνίτες κατηγορούν τους Αλεβίτες ως ετερόδοξους, σχισματικούς, προδότες και ανήθικους.
Οι αλεβίτες τους ανταπαντούν με τη σειρά τους ότι είναι υποκριτές. Το Κοράνι δεν λέει πουθενά για 5 προσευχές την ημέρα, ούτε ζητά τζαμί, ούτε αναφέρει προσκύνημα στη Μέκκα. Ούτε δημιουργεί διαστάσεις στους ανθρώπους, αλλά το αντίθετο προκύπτει, και ότι οι σουνίτες το διαστρέβλωσαν με σκοπό το ατομικό τους όφελος. Ούτε απαιτείται η σαρία (υπό την έννοια της μουσουλμανικής και μόνο αδελφότητας), ούτε να υπάρχουν ουλεμάδες (νομο-διδάσκαλοι του Κορανίου), ούτε χρειάζεται μαντίλα (η οποία μάλιστα τον τελευταίο καιρό είναι και της μόδας). Ούτε απαγορεύει πουθενά το ποτό, το αντίθετο προκύπτει, καθόσον ο οίνος ο οποίος αναφέρεται σε δείπνο του Αλή (επί του οποίου ο Μωάμεθ προσήλθε ταπεινός) ευφραίνει την καρδιά.
Εμείς είμαστε οι συντηρητές της αυθεντικής τουρκικής κουλτούρας, συμπληρώνουν. Και καθώς οι θρησκείες είναι θραύσματα μιας μοναδικής θρησκείας που έχει ως σκοπό την ενανθρώπιση, οι Έλληνες, Πέρσες, Αρμένιοι, Κούρδοι και οι λοιπές κοινότητες πρέπει να ιδωθούν κάτω απο το πνεύμα της φιλοσοφίας τους. Οι Δυτικές επιδράσεις και η βαθειά Ανατολή είναι η Τουρκία, υποστηρίζουν, δημιουργώντας μια θρησκεία ενίοτε κατάλληλη για τον πληθυσμό της.
Οι ίδιοι θεωρούν τους εαυτούς τους, καθόσον πολλά υπομένουν, κάτι μεταξύ Άγιου Φραγκίσκου της Ασίζης και Μαχάτμα Γκάντι. Ο Αλή ήταν προστάτης των φτωχών, οι γιοί του Χασάν και Χουσεΐν μάρτυρες των στερημένων, ο σκοπός του κάθε καλού αλεβίτη είναι η απελευθέρωση του ανθρώπου από τις τυραννίες, απ’ όπου αυτές και αν προέρχονται. Και στη συγκεκριμένη περίπτωση, εδώ, στην Τουρκία, από τους φονταμενταλιστές σουνίτες, οι οποίοι επιβάλλουν την καταπιεστική ελίτ που αλλάζει το πλαίσιο δομής αυτής της χώρας.
Σε γενικές γραμμές, η καχυποψία και η προκατάληψη χωρίζει σουνίτες / αλεβίτες, που σε ορισμένες περιοχές φτάνει στα ύψη, με τους σουνίτες να είναι έντονα επιθετικοί. Κλείνουν τους τεκέδες των αλεβιτών, παίρνουν τα χρήματα από τους τσουρμπέδες τους που τους κάνουν ατραξιόν – κόβοντάς τους παράλληλα το νερό, προσπαθώντας πότε με το καλό και πότε με τον εξαναγκασμό να τους αλλαξοπιστήσουν και να τους απορροφήσουν.
Αλλά, ας δούμε τη μεταστροφή του οθωμανικού κράτους από αλεβιτικό σε σουνιτικό, παρατηρώντας και από τις δυο πλευρές το ίδιο νόμισμα για να έχουμε μια πιο αντικειμενικά χροιά στα πράγματα.
ΑΛΕΒΙΣΜΟΣ ΕΠΙ ΣΕΛΤΖΟΥΚΩΝ
Η αρχή του «Τουρκικού» κράτους θεωρητικά ξεκινά απο τους Σελτζούκους μετά την ήττα του «Βυζαντινού» αυτοκράτορα Ρωμανού του Δ στη μάχη του Μαντζικέρτ (1071). Τα εισαγωγικά στη λέξη «Βυζαντινού» τίθενται διότι ο όρος αυτός πρωτοεμφανίστηκε το 1562 από τον Γερμανό Yeronimus Walf, απαξιωτικά, για να διαχωρίσει την Αγία Ρωμαική (κι επομένως αρία-καθαρή) Γερμανική αυτοκρατορία από την Ανατολική (τη θεωρούμενη «αχταρμά» – μίγμα λαών). Πέραν του γεγονότος αυτού, το οποίο απλώς το καταγράφουμε, δεν έχουμε πρόβλημα να αποδεχτούμε και το ότι οι Σελτζούκοι μετά τη νίκη τους στο Μαντζικέρτ φέρθηκαν στον «Βυζαντινό» τραυματισμένο αυτοκράτορα άψογα, ελευθερώνοντάς τον να πάει «σπίτι του».
Η μάχη του Μαντζικέρτ δεν ήταν απλά μια νίκη κάποιας Τουρκομάνικης φυλής υπο την ηγεσία ενός λιονταριού του βουνού (Αρπ Ασλάν) έναντι των «πολιτισμένων» Δυτικών, αλλά κι ένα μάθημα πολιτισμού με ράπισμα, κι έτσι πρέπει, κάποτε, να ιδωθεί. Με τον τρόπο τους αυτό οι νικητές καθιερώθηκαν πιο αποδεκτά από τον πληθυσμό των σκληρά δοκιμαζόμενων «Ρωμιών» που είχαν γονατίσει απο τους φόρους και τις ραδιουργίες των μεγαλοτσιφλικάδων στη συμπεριφορά, Βυζαντινών. Ούτως ή άλλως, παρότι οι Σελτζούκοι είχαν γίνει μουσουλμάνοι, διαπνεόντουσαν και απο ανεξίθρησκες έως κρυπτο-χριστιανικές αρχές, από τις επιμειξίες που είχαν με τους ντόπιους. Οι περισσότεροι σουλτάνοι είχαν γυναίκες χριστιανές (διότι το θεωρούσαν αυτό αρχικά τιμή τους), οι οποίες με τη σειρά τους ανέτρεφαν με ανάλογες θρησκευτικές πεπιθήσεις, έστω κι εμμέσως, τα παιδιά τους.
ΑΛΕΒΙΣΜΟΣ ΕΠΙ ΟΘΩΜΑΝΩΝ
Όταν η φυλή του Οσμάν μάζεψε κάτω από την αιγίδα της τα μουσουλμανικά οτζάκια, διαπνεόταν κι αυτή κρυπτο-χριστιανικές αρχές.
Ο Μωάμεθ ο Φατίχ (πορθητής), για να πάμε κατευθείαν στον πιο σημαντικό για εμάς «Τούρκο» σουλτάνο, ήταν παιδί μιας ταπεινής χριστιανής και του Οθωμανού σουλτάνου Μουράτ του Β’. Όταν η μητέρα του Μωάμεθ πέθανε σε νεαρή ηλικία, την ανατροφή του μικρού την ανέλαβε η νέα γυναίκα του πατέρα του, η Μάρα, επίσης χριστιανή, κόρη του ηγεμόνος της Σερβίας Γεωργίου Μπράνκοβιτς. Ο Μωάμεθ, ο οποίος ως το τέλος της ζωής του έτρεφε μεγάλη αγάπη για τη θετή μητέρα του, μεγάλωσε περισσότερο με χριστιανικές αρχές παρά με μουσουλμανικές του πατέρα του, και δεν θα ήταν υπερβολή να τον χαρακτηρίσουμε κρυπτο-χριστιανό αλεβίτη.
Κατά την πολιορκία της Κων/λης, στους ιστορικούς αναλυτές κυριαρχεί ένα ερώτημα σχετικό με το ποιοι ήταν οι «έξω» και ποιοι οι «μέσα», τι εθνότητα είχαν και σε ποια θρησκεία πίστευαν. Όλοι οι μοναχοί και ο ανθενωτικός κλήρος του Βυζαντίου είχαν ταχθεί με τους πιο «βολικούς» Οθωμανούς παρά με τους Λατίνους, μέχρι και ο πρωθυπουργός του Βυζαντίου, ο Νοταράς, προτιμούσε φανερά να δει την πόλη με σαρίκι τουρκικό παρά με τιάρα παπική. Το Βυζάντιο (Κωνσταντινούπολη) ήταν ένα σταυροδρόμι λαών. Τα τείχη την εποχή της πτώσης της τα υπεράσπιζε ένας αυτοκράτορας με εκτενή γονίδια καταγωγής, και πολεμιστές με ανάλογα επίσης, ως και Τούρκους υπερασπιστές είχε μέσα της η πόλη, ενώ στους έξω κυριαρχούσε ένα μεγάλο πλήθος αλεβιτών και χριστιανών.
Όπως αποκάλυψαν πρόσφατα οι ίδιοι οι Τούρκοι, όταν ο τάφος του Μωάμεθ του Πορθητή βρέθηκε τυχαία επί Αμπτούλ Χαμίτ του Δ’ να επικοινωνεί με το ναό των αγίων Αποστόλων που ανήκε στο πατριαρχείο και ανοίχτηκε, ξανακλείστηκε διότι μέσα του βρέθηκαν χριστιανικά σύμβολα, ίσως και σταυρός. Το γεγονός αυτό αν κοινοποιείτο θα άλλαζε τα πλαίσια του προσδιορισμού της τότε λεγόμενης μουσουλμανικής – Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Είναι επίσης γνωστό πως πνευματικός του Μωάμεθ ήταν ο πατριάρχης Γεννάδιος, κατά τα λεγόμενά του Έλληνας – μη Έλληνας, αλλά Χριστιανός.
Σε μιαν ανάλυση του χριστιανισμού προκύπτουν πολλά Ανατολικής προέλευσης στοιχεία. Πέραν αυτών, η Οθωμανική αυτοκρατορία (όπως και η Βυζαντινή την εποχή της ακμής της) κατ’ όνομα ήταν μουσουλμανική, εμφανίζοντας και μη μουσουλμανικές επιδράσεις, όπως την ύπαρξη μοναχών και μοναστηριών, τα οποία ο Μωάμεθ (παρότι τα σεβόταν) δεν τα υιοθετούσε. Άρα, μιλάμε για μια ψευδομεταμόρφωση ιδεών με επίκεντρο τη «μεταφυσική» Καππαδοκία, η οποία όπως οι έρημοι της Συρίας και Αραβίας συναποτελούσε πόλο μοναχισμού μιας συγκλητικής σε πλαίσια μονοθεϊστικής θρησκείας.
ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΑΛΕΒΙΤΩΝ ΜΟΝΑΧΩΝ ΣΤΟ ΚΟΣΜΙΚΟ ΚΡΑΤΟΣ
Μια σημαντική αλλαγή του αλεβιτικού δόγματος του Οθωμανικού κράτους άρχισε να συμβαίνει επί της ακμής των αλεβιτών την εποχή του σουλτάνου Βαγιαζήτ Β΄(γιου του Μωάμεθ του πορθητή) ο οποίος εκθρονίστηκε από το γιό του Σελήμ και κατόπιν δηλητηριάστηκε στο δρόμο προς την εξορία.
Ο Βαγιαζήτ Β’, είχε ασπαστεί τον αλεβισμό επί του μπεκτασή ηγέτη τους Μπαλήμ, του επονομαζόμενου «σουλτάνου του εσωτερικού κόσμου», σε επίσημη τελετή που είχε γίνει στα ανάκτορα του Τοπ Καπί. Εκεί, ο γέρο Βαγιαζίτ δέθηκε με την παραδοσιακή τριχιά των προβάτων των αλεβιτών «ιερέων», σύρθηκε ως αμνός και ταπεινώθηκε. Οι ουλεμάδες κι ένα μέρος της αυλής δεν το είδαν με καλό μάτι αυτό, τη διείσδυση και πρωτοκαθεδρία των αλεβιτών μοναχών στο κοσμικό κράτος, και προσέγγισαν καθώς φαίνεται το γιό του Βαγιαζίτ, τον Σελήμ, τον επονομασθέντα Γιαβούζ, που σημαίνει δυνατός και απαίσιος (εξαρτάται από ποια μεριά τον βλέπεις).
Την ίδια εποχή η γειτονική Περσία είχε ασπαστεί και αυτή τον αλεβιτισμό από τον σουφίζοντα ασκητή Ισμαήλ, ο οποίος εδραίωσε τη δυναστεία των Σαφαβιδών, που θα μπορούσε να λεχθεί ιερατοκοσμική δυναστεία. Το γεγονός αυτό του θεοκρατικού προσανατολισμού της Περσίας εύρισκε θετική ανταπόκριση στη καρδιά της Μικρασίας, στην Καππαδοκία, όπου βρισκόταν ο σκληρός πυρήνας των αλεβιτών ασκητών, οι οποίοι προσχώρησαν στο συγγενή τους σαχ – σουλτάν πάτρωνα Ισμαήλ. Το θέμα της αλεβιτικής γιγάντωσης έπαιρνε ανησυχητικές διαστάσεις καθώς επεκτεινόταν και προς την Καραμανία (την αρχαία Λυκία), και όταν ο Σελήμ ανέλαβε, άρχισε τη δράση.
1. Πρώτη σφαγή αλεβιτών επί Σελήμ
Ο Σελήμ, με τις πρώτες φράσεις του «δυο σούφι χωρούν στο ίδιο χαλί, όχι όμως δυο σουλτάνοι», ξεκαθαρίζει αμέσως την κατάσταση. Κάνει καταγραφές των αλεβιτών που είχαν προσχωρήσει στον Ισμαήλιτισμό και σκοτώνει κάπου 40.000 μπαμπάδες τους για ν’ αντιμετωπίσει το πρόβλημα εν τη γενέσει του. Κατόπιν, στρέφεται κατά του κιζήλμπαση Ισμαήλ και στη μάχη που γίνεται στο Τσαλντιράν το 1524 τον νικά με τη χρήση πυροβόλων όπλων που μόνο αυτός κατείχε.
Μετά επεκτείνεται προς τη Συρία, Άγιους τόπους, Αραβία, Αίγυπτο, μέχρι και την Αλγερία, όπου αναγορεύεται στη Μέκκα και Μεδίνα προστάτης του σουνισμού. Επιστρέφοντας στην Κων/λη συνεχίζει τις διώξεις αλεβιτών, κλείνει τεκέδες και άγνωστο ακόμα πόσους πήρε ο χάρος ή ο Κεράτιος κόλπος σε τσουβάλια.
Κάτι που μας ενδιαφέρει, εδώ, είναι πως ένα μέρος των Καραμανών που είχαν προσχωρήσει στην πίστη του Αλή αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τις εστίες τους καταλήγοντας φυγάδες στη Μακεδονία όπου παίρνουν το επωνύμιο «Καραμανλήδες».
2. Δεύτερη σφαγή αλεβιτών επί Μαχμούτ Β’
Παρά την εξόντωση των 40.000 αλεβιτών μπαμπάδων από τον Σελήμ και του διωγμού που επακολούθησε, οι αλεβίτες σύντομα ανέκαμψαν, και επί του γιου του Σελήμ αναρριχώνται ξανά στην εξουσία τείνοντας να δημιουργήσουν ένα κράτος μέσα στο οθωμανικό κράτος με προπύργια και στην περιφέρεια αυτού, απειλώντας το σουλτάνο, ο οποίος από στρατιωτικής πλευράς βρισκόταν έρμαιος στα χέρια των μπεκτασήδων γενιτσάρων.
Την κατάσταση αυτή αποφάσισε να τη διορθώσει το 1828 ο σουλτάνος Μαχμούτ ο Β, ο επονομαζόμενος αναμορφωτής. Αφού δημιούργησε νέο σώμα τακτικού στρατού, συγκέντρωσε τους Γενίτσαρους στον ιππόδρομο της Κων/λης και τους εξόντωσε δια πυροβόλων όπλων, όλους. Κατά τον τρόπο αυτό, ο στρατιωτικός βραχίονας των αλεβιτών, οι γενίτσαροι, οι οποίοι τα τελευταία χρόνια είχαν εκτραπεί του ρόλου τους και προσδιόριζαν σουλτάνους, έχοντας επιπρόσθετα γίνει μάστιγα και για το λαό, έπαυσαν να υπάρχουν δια παντός.
Πολλοί αλεβίτες αναγκάζονται τότε να εγκαταλείψουν την Κων/λη, ηγέτες τους θανατώνονται, οι τεκέδες τους γκρεμίζονται ή κλείνουν και ο αλεβιτισμός δέχεται το δεύτερο μεγάλο πλήγμα..
Επαναπροσδιορισμός των αλεβιτών επί Κεμάλ
Παρά τις διώξεις του, ο αλεβιτισμός συνέχισε να υπάρχει. Το 1923 υποστηρίζουν τον Κεμάλ, ο οποίος ήταν σε ορισμένες θέσεις αλεβίτης, ο οποίος τους υπόσχεται ανασύσταση του κράτους, δημοκρατία και λαϊκή κυριαρχία. Παραταύτα, μόλις οι πρώτοι αλεβίτες αρχίζουν να επανεμφανίζονται στις μεγάλες πόλεις, οι Κεμάλ και Ινονού με το νόμο της 30ης Ιουνίου του 1925 αποφασίζουν το κλείσιμο των τεκέδων και τσουρμπέδων τους, εντάσσοντάς τους ή ως απλούς πολίτες στο Τουρκικό πλέον κράτος ή σε περίπτωση μη συμμόρφωσής τους στο περιθώριο, ως πολίτες β’ κατηγορίας.
Ένταση αλεβιτών και Τουρκικού κράτους
Από 1950 αρχίζει έντονη ένταση των αλεβιτών με το Τουρκικό κράτος. Πολιτικά, εντάσσονται στην αριστερά υποστηρίζοντας τον ουμανισμό και την επέκταση της δημοκρατίας αλλά και πολλοί τάσσονται ενεργά στον μαρξισμό, δίνοντας μιαν ανάλογη χροιά στο πολιτικό τους πρόσωπο.
Το 1978 στην πόλη Κανχαμανράς γίνεται σφαγή 300 αλεβιτών από Τούρκους εθνικιστές, τους «γκρίζους λύκους». Είναι η εποχή της αρχής ενός νέου απαρχάιντ, στη διαδρομή του οποίου οι αλεβίτες μετρούν κατά τα λεγόμενά τους ως σήμερα 8.000 νεκρούς.
Το 1980 ο Εβρέν τους θέτει ξανά στο περιθώριο απαγορεύοντας τις συναθροίσεις τους.
Το 1985 ο Οζαλ (Κούρδος κρυπτο-αλεβίτης) προσπαθεί να τους εντάξει στη νεα ισλαμική του σύνθεση. Μορφωμένοι αλεβίτες αναδύονται ως η φιλελεύθερη πνευματική ελίτ της χώρας.
Από το 1989 ο φιλικά προσκείμενός τους αριστερός τύπος, αρχίζει να τους χαρακτηρίζει ως διαφορετική θρησκεία.
Το 1993 επί Τσιλέρ, «γκρίζοι λύκοι» βάζουν φωτιά στο ξενοδοχείο Medimak στη Σεβάστεια που είχαν συγκεντρωθεί σε γιορτή τους και καίνε 35 άτομα.
Το 1995 οι μη συμορφούμενοι αλεβίτες μετρούν 15 θύματα. Στις δημοτικές εκλογές της Κων/λης εκτελούνται επιθέσεις εναντίων τους όπου καταστρέφονται τόποι συγκέντρωσης και καφενεία τους. Πλήθη Αλεβητών διαδηλώνουν στους δρόμους προσπαθώντας να φτιάξουν νέο κόμμα, πράγμα που πολλοί φοβούνται ότι αυτό θα οδηγήσει σε εμφύλιο πόλεμο.
Το 1997 οι Ντεμιρέλ και Γιλμάζ, προσπαθώντας να τους ηρεμήσουν, μετέχουν σε γιορτές της μνήμης του ιδρυτή τους, Χατζή Μπεκτάς Βελή.
Τάση ανεξαρτοποίησης
Το 2003 με αφορμή τις νέες ταυτότητες της Τουρκίας όπου αναγράφεται το θρήσκευμα αλλά όχι το δόγμα (π.χ. Μουσουλμάνος και όχι σουνίτης ή σιίτης) διαδηλώνουν ζητώντας να αναγνωριστούν ως ανεξάρτητη θρησκεία.
Το 2004 ο μετριοπαθής Ερντογάν, τον οποίο είχαν υποστηρίξει για να εκλεγεί, προσπαθώντας να κρατήσει ισορροπίες, δηλώνει ότι ο αλεβισμός δεν είναι ανεξάρτητη θρησκεία αλλά η ουσία της Τουρκίας. Ομοσπονδίες αλεβιτών τον κατηγορούν για έλλειψη σεβασμού και τον καλούν να τα συζητήσουν.
Τον ίδιο χρόνο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την ένταξη της Τουρκίας στην Ε.Ε. κάνει πρώτη φορά λόγο για καταπίεση αλεβιτών, βρισκόμενη σε σύγχυση αν πρόκειται για αίρεση ή για ανεξάρτητη θρησκεία.
Τον Ιανουάριο του 2008, πλήθος αλεβιτών πραγματοποιεί πορεία στην Άγκυρα με αιτήματα τον απεγκλωβισμό τους από το υποχρεωτικό μάθημα των θρησκευτικών, την αποκατάσταση του ξενοδοχείου Medimak ως σύμβολο – μουσείο, τη διάλυση του σημαντικού Υπουργείου Θρησκευτικών Υποθέσεων της χώρας και την ισότιμη αντιμετώπισή τους από το κράτος.
Το 2009, η έκθεση του State Department για τα ανθρώπινα δικαιώματα αναφερόμενη στη Ελλάδα, κάνει μνεία για 3000 αλεβήτες Πομάκους της Δ. Θράκης ως καταπιεζόμενη θρησκευτική κοινότητα από τους σουνίτες μουσουλμάνους, εννοώντας εμμέσως πλην σαφώς την διείσδυση της τουρκικής πολιτικής στην Ελλάδα.
Στις αρχές του 2010, πρόεδρος συνδέσμου αλεβιτών τιθέμενος αλληλέγγυος με τον πατριάρχη Βαρθολομαίο που είχε πει ότι βρίσκεται στην Τουρκία σαν εσταυρωμένος, δηλώνει ότι και οι αλεβίτες βρίσκονται στη μέγγενη (σφιγκτήρα) του Τουρκικού κράτους. Οι σχέσεις πατριαρχείου – αλεβιτών υπήρξαν από παλιά αλληλέγγυες.
Τον ίδιο χρόνο, το Ευρωπαϊκό δικαστήριο για τα ανθρώπινα δικαιώματα δικαιώνει την προσφυγή ενός Τούρκου υπήκοου – αλεβίτη στο θρήσκευμα που είχε ζητήσει να αναγράφεται στην ταυτότητα η πραγματική του θρησκεία.
Προς το τέλος του χρόνου, ομάδες αλεβιτών κάνοντας καθιστή διαμαρτυρία στην Άγκυρα για την εφαρμογή των αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για τα ανθρώπινα δικαιώματα, προπηλακίζονται και δέχονται επιθέσεις από φοιτητές.
Τον Δεκέμβρη ο Ερντογάν, για να κρατήσει πάλι τις ισορροπίες και εν όψει νέων εκλογών, αποδέχεται να μισθοδοτούνται από το κράτος σε ορισμένεςόμως περιοχές οι αλεβήτες μπαμπάδες, όπου οι σύλλογοί τους το αρνούνται. Προκύπτει, όμως, κατά τον Ερντογάν, ότι δεν είναι ενωμένοι.
Η σημερινή κατάσταση αλεβιτών-Τουρκίας παραμένει έκρυθμη, ως μια βόμβα που ή θα εκραγεί ή θα αποσυντεθεί στο Τουρκικό κράτος.
ΑΛΕΒΙΤΕΣ ΚΑΙ ΕΛΛΑΔΑ
Η συμπεριφορά των αλεβιτών έναντι της Ελλάδας υπήρξε τρισυπόστατη:
1) Φιλλεληνική,
2) Ανθελληνική και
3) Επαμφοτερίζουσα έως ουδέτερη.
Ως παραδείγματα μπορούν να αναφερθούν:
Αλή Πασάς. Υπήρξε σημαντικός αλεβίτης καθόσον αλεβιτοποίησε το 1/4 σχεδόν της Αλβανίας (φυλή των Τόσκηδων). Η συμπεριφορά του υπήρξε φιλελληνική, τα Γιάννενα της εποχής του υπήρξαν φυτώριο αγωνιστών της επανάστασης του 1821. Ήταν, όμως, φιλέλληνας ή νοιαζόταν για τον εαυτό του, ονειρευόμενος το ανεξάρτητο κράτος της Ηπείρου; Κανείς δεν μπορεί να απαντήσει για τα εσώψυχα της αλεπού του Τεπελενίου.
Ένας άλλος μπεκτασής, γιος χριστιανού ιερέα, ο Χουρσίτ Πασάς, ο οποίος ήταν πρωθυπουργός του Δοβλετίου (Βεζύρης) και κατέπνιγε επαναστάσεις στα Βαλκάνια και στην Ελλάδα, έστειλε το κεφάλι του ομόδοξου Αλή Πασά σε αλεβιτικό σάκο στο σουλτάνο.
Ο Οδυσσέας Ανδρούτσος, μια από τις πιο μεγάλες και αγνές μορφές της Ελληνικής επανάστασης είχε εισαχθεί στο μπεκτασισμό. Κατηγορήθηκε ως τουρκόφιλος, αντίχρηστος και προδότης, φυλακίστηκε και δολοφονήθηκε. Παραταύτα, προέκυψε πως ήταν θύμα σκευωρίας, αλεβίτης μεν, αλλά ως το μεδούλι Έλληνας.
Στρατηγός Βαρνακιώτης: Ίσως η πιο άγνωστη και ηγετική μορφή της έναρξης της επανάστασης του ’21, μια σκισμένη σελίδα στην πρόσφατη ιστορία μας. Πρώτος πήρε τουρκική πόλη και πρώτος εγκατέλειψε. Τον κέρδισε ως φαίνεται ο αλεβιτισμός περισσότερο από την Ελλάδα ή η σύνεση από τις δολοπλοκίες. Το θέμα είναι ότι τα παράτησε, κάνοντας τον Κάλβο έξαλλο να γράψει την επονείδιστη ωδή.
Αλεβίτες: πρόκειται για διαφορετική θρησκεία ή για το βαθύ κράτος της Τουρκίας με προβιά ερίου;
Εδώ είναι δύσκολο ν’ απαντήσει κάποιος. Ως εκ τούτου η θέση του όντως αξιόλογου γεωστρατηγιστή Δημ. Κιτσίκη που πιστεύει ότι ο αλεβιτισμός είναι πολύ θετικός για την Ελλάδα, ίσως είναι επικίνδυνα ακραία. Αλεβίτες επί Κεμάλ συνέπραξαν με Κούρδους στη καταστροφή της Σμύρνης και οι γενίτσαροι βρίσκονται ακόμα νωποί στη μνήμη μας και Εϊβαλλάχ φωνάζουν. Προσωπικά, ίσως είναι πιο φρόνιμο και σίγουρο για την Ελλάδα το δόγμα του Κολοκοτρώνη: Η Ελλάδα με την Ελλάδα και μόνο από την Ελλάδα.
Ποια πρέπει να είναι η συμπεριφορά μας ως Έλληνες απέναντι στους αλεβίτες;
Σαφώς και πρέπει να υποστηριχτούν οι άνθρωποι αυτοί τη στιγμή που διώκονται και βρίσκονται καταπιεσμένοι. Η ορθόδοξη πολιτική πρέπει να στηρίζεται στην ορθόδοξη συμπεριφορά και όχι στην ορθοδοξία της θρησκείας, διότι προκύπτει ανορθόδοξο ιστορικά που θα καταλήξει μπούμερανγκ. Το biofeedback (βιοεπανατροφοδότηση – το «βιολογικό δούναι και λαβείν») είναι βασική αρχή της φύσης. Επομένως, ασχέτως της πίστης και της καταγωγής, εφόσον διώκονται, είναι επακόλουθο για την Ελληνική μας ανθρωπιά και σκέψη, οι άνθρωποι αυτοί να υποστηριχθούνε.
Πομάκοι αλεβίτες: ένα όνειδος συμπεριφοράς του Ελληνικού κράτους
Οι Πομάκοι της Θράκης είναι ένα παράδειγμα ακραίας καταπίεσης αλεβιτών από μουσουλμάνους που αυτοπροσδιορίζονται «Τούρκοι» μέσα στην Ελλάδα. Πέραν του ότι οι Πομάκοι είναι ιθαγενείς, πρόκειται για τη φυλή των αρχαίων Αγριάνων, Ινδοευρωπαϊκής καταγωγής – παρά τις όποιες ασάφειες δημιουργεί ο χαρακτηρισμός αυτός – η παρουσία τους αναδύεται έντονη την εποχή του Μ. Αλεξάνδρου. Απετέλεσαν τους καταδρομείς του, έκοβαν με τα τσεκούρια τους ως πιο κοντοί και σβέλτοι τους τένοντες από τους ελέφαντες στην εκστρατεία του στη Ινδία, σκαρφάλωναν στα βράχια του φρουρίου του πατέρα της Ρωξάνης. Ο τραγικός Κλείτος, φυσιογνωμικά ένας εξ’ αυτών, έσωσε τον Μακεδόνα αρχηγό του. Άσχετα λοιπόν ποιοι είναι Έλληνες, μέσα κι έξω από την Ελλάδα, το απαρχάιντ των ανθρώπων αυτών, ειδικά εντός της χώρας μας από κάποιους που δεν θέλουν να λέγονται Έλληνες, πρέπει από αυτούς που θέλουν να λέγονται Έλληνες, άμεσα να σταματήσει.
ΑΛΕΒΙΤΕΣ, ΒΟΜΒΑ ΣΤΑ ΘΕΜΕΛΙΑ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ
Το θέμα των αλεβιτών μπορεί να παρομοιαστεί σαν μια βόμβα που μπορεί να εκραγεί στη γειτονική Τουρκία με ακαθόριστες συνέπειες για αυτή τη χώρα και τις πέριξ ευρισκόμενες. Η βόμβα αυτή έχει ήδη ενεργοποιηθεί από την πρόσφατη ανάδυση του Τουρκο-ισλαμικού φονταμενταλισμού και ίσως να επιταχυνθεί στην πυροδότισή της από εξωγενείς παράγοντες που μπορεί να δράσουν καταλυτικά σε μια πιθανή ακραία εθνικιστική τάση της Τουρκίας, ειδικότερα όσον αφορά τη συμπεριφορά της στα πετρέλαια του Αιγαίου. Αν η ζορμπαλίστηκη (ζόρικη) στάση της Τουρκίας συμβεί και η αλεβιτική βόμβα, σκάσει, τα σκάγια θα μας πάρουν όλους. Πιθανό σενάριο είναι η κατάτμηση της Τουρκίας, η Ευρωπαϊκή να ρικνωθεί στη Θράκη για να έμπει και στην ΕΕ. Αλλά όμως, ποια Θράκη;
Πετρέλαιο, καταλύτης της ανάφλεξης
Από μια ματιά στις πετρελαιοφόρες περιοχές διαπιστώνεται ότι δεν υπάρχει πετρελαιαγωγός χωρίς κρατίδιο, πηγή άντλησης άνευ τόπου μπανανίας. Και οι εξαιρέσεις ακόμα του Ιράν και της Βενεζουέλας (Τσάβες) είναι στο στόχαστρο της διαχειρίστριας των ενεργειακών αποθεμάτων, Αμερικής.
Από τη σύσταση της ΑΟΖ, η οποία αντικαθιστά την υφαλοκρηπίδα, η Τουρκία μη μπορώντας να υπερπηδήσει το φραγμό της Ελληνικής ΑΟΖ των Δωδεκανήσων, δεν προκύπτει να έχει περισσότερες διεκδικήσεις στο κεντρικό Αιγαίο από οποιαδήποτε άλλη τρίτη χώρα. Η Ελλάδα κατέχει σίγουρα μια θέση στο συμβολαιογραφείο, αλλά θα είναι με τρύπια παντελόνια. Για την Τουρκία όμως δεν προκύπτει θέση, γιατί σε δυο συνοικοπεδούχους ο τρίτος ελάχιστα χωρεί. Και η Αμερική δεν φαίνεται ότι έχει διάθεση να είναι τρίτη και ελάχιστη, συνεπικουρούσας της Αγγλίας και μέσω της ΕΕ και της Γερμανίας, η οποία προχωρά μετά τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και τη εισδοχή της Κύπρου στην ΕΕ, προς το Αιγαίο. Αμερική και Ευρώπη δεν προκύπτει να έχουν τη διάθεση να μοιραστούν με την ισλαμική Τουρκία το φιλέτο των πετρελαίων του Αιγαίου, πέραν από την Ελλάδα η οποία προκύπτει κραυγαλέα οικοπεδούχος, η οποία έχει ήδη καταστεί άπορη και πένης και θα ξεπουλήσει.
Προσχεδιασμός, προοπτικές και συνέπειες
Εάν η αλεβιτική βόμβα σκάσει και τεμαχιστεί η Τουρκία, η θέση της Ελλάδος θα είναι οπωσδήποτε με τραύματα, καθόσον έχει ήδη δρομολογηθεί, μετά την οικονομική της καταβαράθρωση, η πόλις κράτος μέσω του «Καλλικράτη». Ό,τι είναι ο «Καλλικράτης» για την Ελλάδα, είναι, τηρουμένων των αναλογιών, οι εθνικές και θρησκευτικές μειονότητες του μωσαϊκού της Τουρκίας, και ο αλεβιτικός παράγων αντιπροσωπεύει την κύρια θρησκευτική μειονότητα, όπως Κούρδοι και Αρμένιοι την πρώτη και δεύτερη εθνική. Θα υπάρξουν κρατίδια και εμιρατοποίηση στο Αιγαίο; Κανείς δεν ξέρει, είναι πιθανό, η εξωτερική πολιτική όσον αφορά τον ωφελιμιστικό σχεδιασμό σοβαρών κρατών, χάνεται σε βάθος χρόνου. Το σίγουρο πάντως είναι ότι τα παιδιά μας θα ζήσουν σε ένα διαφορετικό γεωπολιτικό περιβάλλον.
Το δόγμα του Χάντιγκτον, το οποίο ακολουθεί η ορθολογιστική Αμερική, έχει με χρώμα κοντά στο σλαβο-ορθόδοξο τόξο την Τουρκία. Παρά τις όποιες διαφοροποιήσεις που πιθανό να έχουν υπάρξει απο το βασικό γεωστρατηγικό προσχεδίασμα της αμερικάνικης νυφίτσας, το πλαίσιο παραμένει σταθερό και η αποσταθεροποίηση των πέριξ του Αιγαίου και της Μεσόγειου περιοχών, έχει ήδη αρχίσει.
EΠIΛΟΓΟΣ
Στο σκάκι της ζωής κυριαρχούν ο πρακτικός ωφελισμός που λέγεται Αριστοτέλης και είναι ο βασιλιάς, και ο ιδεαλιστικός προσδιορισμός που λέγεται Πλάτων και είναι η βασίλισσα. Υπάρχουν και τα μικρά πιόνια σε σφικτές γραμμές, σαν τους Σπαρτιάτες. Τιμή και δόξα αξίζει σε όσους κρατάνε Θερμοπύλες, και δυο φορές τους πρέπει όταν ξέρουν πως οι Μήδοι έχουνε διαβεί.
Γενικές Παραπομπές και Βοηθήματα
Για την ενδιάμεση περιοχή δες Ενδιάμεση Περιοχή – Βικιπαίδεια καιἘνδιάμεση ΠεριοχήΤριμηνιαῖο περιοδικὸ Γεωπολιτικῆς τοῦ Δημήτρη Κιτσίκη.
Ξενόγλωσσες μελέτες για τους αλεβίτες: The Alevi of Anatolia. Zeidan, David (1999) ” Middle East Review of International Affairs 3/4. Kurds, Turks, and the Alevi revival in Turkey. Van Bruinessen, Martin (1996).Middle East Report, No. 200, pp. 7–10, Turkish Alevis Today J Shindeldecker. Kitsikis, Dimitri (1999). Multiculturalism in the Ottoman Empire
Ήταν ο Μωάμεθ ο πορθητής, αλεβίτης ή (κρυπτο)χριστιανός ; Εκτός από Δ. Κιτσίκη δες και zoiforos.gr – Μεχμέτ ο Φατίχ, του Νίκου Χειλαδάκη, 22 Ιουν. 2010 …
Για τη σχέση ζωροαστρών – Μήδων μάγων και Βούδα – Ζωροάστρη καθώς και για τα παλιά συμβάντα της περιοχής, δες Σωτήρης Γλυκοφρύδης, 6ος Αιώνας π.Χ.
Ιστορική φωτογραφία: ο Κεμάλ γενίτσαρος: Ataturk_Janissary.jpg
Οι Αλεβίτες αλληλέγγυοι με τον πατριάρχη Βαθρολομαίο: Μετά τον Πατριάρχη και οι Αλεβίτες αισθάνονται “σε σφυκτήρα … (Ανιχνεύσεις)
Μια ενδιαφέρουσα αλεβιτική ιστοσελίδα που πρέπει να υποστηριχτεί:Αλεβίτες | Ζαγάλισα – Η Φωνή των Πομάκων της Θράκης ΝΕΑ ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑ…
Βιβλία αλεβιτικού προσδιορισμού Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΜΠΕΚΤΑΣΙΣΜΟΥ – ΑΛΕΒΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟ – συγγρ. Δ. Κιτσίκης, εκδόσεις ΕΚΑΤΗ. Για βαθύτερη όμως κατανόηση του τυπικού και της ιστορικής δομής τους, δες: ΟΙ ΔΕΡΒΙΣΑΙ συγγρ. Βλαδίμηρος Μιρμίρογλου, εκδ. ΕΚΑΤΗ
Ένα θαυμάσιο ποίημα αλεβιτικής κραυγής: βλ. ΑΖΙΖ ΝΕΣΙΝ–ΣΩΠΑ ,ΜΗ ΜΙΛΑΣ. Δείτε το, αξίζει.
Αμερικάνικη γεωστρατηγική κατεύθυνση: Η Τουρκία στο σλαβοορθόδοξο τόξο! Δες Samuel P. Huntington – Wikipedia, the free encyclopedia.

Σχετικά θέματα
Συνέχεια ανάγνωσης

Γενικά θέματα

Η πετρελαϊκή «μάχη» που ενώνει Τραμπ-Πούτιν και δισεκατομμυριούχους του Κόλπου

Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».

Δημοσιεύτηκε

2 εβδομάδες πριν

στις

4 Οκτωβρίου 2026

από τον

Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».

Η συμφωνία, η οποία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και τελεί υπό την αίρεση της έγκρισης της αμερικανικής κυβέρνησης και του Κρεμλίνου, αφορά ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο πετρελαιοπηγών, διυλιστηρίων και πρατηρίων καυσίμων της Lukoil σε διάφορες χώρες.

Σύμφωνα με τους «New York Times», στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται κοινοπραξία με επικεφαλής τον Αμερικανό επενδυτή Τοντ Μπόελι, στην οποία συμμετέχουν επίσης επενδυτικοί όμιλοι από τη Μέση Ανατολή. Στην προτεινόμενη συμφωνία συμμετέχει και η αμερικανική κυβέρνηση, μέσω της U.S. International Development Finance Corporation (DFC).

 Στο τραπέζι των συνομιλιών Τραμπ-Πούτιν

Οι πολύμηνες διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με οκτώ πρόσωπα με γνώση της υπόθεσης που επικαλούνται οι «New York Times», συνδέονται με την ευρύτερη προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να αποκαταστήσει οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία στο πλαίσιο των συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Το ζήτημα της Lukoil φέρεται να τέθηκε από τον Βλαντιμίρ Πούτιν κατά τη συνάντησή του με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στο Κρεμλίνο, στις 5 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα, ο Ρώσος πρόεδρος πρότεινε την προώθηση της συμφωνίας ως ένδειξη ότι η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να συνεργαστούν επιχειρηματικά.

Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές φέρεται να απάντησαν ότι θα εργαστούν για την προώθηση της συμφωνίας, τόσο ως ένδειξη «καλής θέλησης» προς το Κρεμλίνο όσο και με στόχο τη μείωση των διεθνών τιμών ενέργειας.

Η ενδεχόμενη συμφωνία παρουσιάζει ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον για τους υποψήφιους αγοραστές. Η έγκρισή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων από τις αμερικανικές κυρώσεις, αυξάνοντας παράλληλα την αξία τους.

 Οι διασυνδέσεις των επενδυτών

Στην κορυφή της κοινοπραξίας βρίσκεται ο Αμερικανός επενδυτής Τοντ Μπόελι, συνιδιοκτήτης των Los Angeles Dodgers και γνωστός υποστηρικτής του Τραμπ. Στο επενδυτικό σχήμα συμμετέχουν επίσης επιχειρηματικοί όμιλοι από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Οι «New York Times» επισημαίνουν ότι ορισμένοι από τους επενδυτές διατηρούν επιχειρηματικές σχέσεις με πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ.

Μεταξύ αυτών είναι οι αδελφοί Μουτάζ και Ράμεζ αλ-Χαγιάτ από το Κατάρ, οι οποίοι έχουν συνεργαστεί με τον Τζάρεντ Κούσνερ και την Ιβάνκα Τραμπ για τη χρηματοδότηση επενδυτικού σχεδίου στην Αλβανία.

Στην κοινοπραξία συμμετέχει επίσης επενδυτικό ταμείο με έδρα το Αμπού Ντάμπι, το οποίο ελέγχεται από τον σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, σύμβουλο εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο ίδιος συνδέεται με επενδύσεις στην World Liberty Financial, την εταιρεία κρυπτονομισμάτων της οικογένειας Τραμπ.

Παράλληλα, επενδυτικό ταμείο που συνδέεται με τον σεΐχη Ταχνούν αποτελεί σημαντικό μέτοχο της εταιρείας private equity που ίδρυσε ο Κούσνερ μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο.

 Τα ερωτήματα για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων

Οι διασυνδέσεις αυτές έχουν προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο προσωπικές επιχειρηματικές σχέσεις μπορεί να διασταυρώνονται με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για μια συμφωνία που συνδέεται με την αμερικανική εξωτερική πολιτική.

Οι «New York Times» αναφέρουν ότι δεν υπάρχει ένδειξη πως ο Γουίτκοφ ή ο Κούσνερ πρόκειται να αποκομίσουν προσωπικό οικονομικό όφελος από τη συμφωνία. Ωστόσο, η υπόθεση έχει εγείρει ζητήματα σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων επιχειρηματιών και προσώπων του στενού περιβάλλοντος του Τραμπ.

Η Χούι Τσεν, πρώην εισαγγελέας και σύμβουλος σε θέματα οικονομικού εγκλήματος και δεοντολογίας, χαρακτήρισε τις διασυνδέσεις «ανησυχητικές» και έθεσε το ερώτημα κατά πόσο προσωπικά συμφέροντα θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξιολόγηση των υποψήφιων αγοραστών.

Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του Γουίτκοφ απέρριψε οποιοδήποτε ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, υποστηρίζοντας ότι ο Αμερικανός διαπραγματευτής δεν λαμβάνει μισθό και καλύπτει ο ίδιος τα έξοδα των ταξιδιών του στο πλαίσιο της αποστολής του για λογαριασμό του Τραμπ.

Η κούρσα για τα περιουσιακά στοιχεία της Lukoil

Η Lukoil είχε θέσει προς πώληση τα διεθνή περιουσιακά της στοιχεία μετά την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων. Αρκετοί υποψήφιοι αγοραστές είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον, μεταξύ των οποίων και μεγάλοι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι.

Τον Ιανουάριο, η επενδυτική εταιρεία Carlyle είχε καταλήξει σε προκαταρκτική συμφωνία για την εξαγορά σημαντικού μέρους του διεθνούς χαρτοφυλακίου της Lukoil. Η συμφωνία, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε, καθώς απαιτούσε την έγκριση της αμερικανικής κυβέρνησης.

Στη συνέχεια, ο όμιλος υπό τον Μπόελι εμφανίστηκε ως ένας από τους βασικούς διεκδικητές των περιουσιακών στοιχείων.

Η αξία των διεθνών περιουσιακών στοιχείων της Lukoil είχε υπολογιστεί από την ίδια την εταιρεία σε περίπου 20 δισ. δολάρια στις αρχές του έτους. Ωστόσο, οι οικονομικοί όροι της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας δεν έχουν γίνει γνωστοί.

 Ο ρόλος της αμερικανικής κυβέρνησης

Η αμερικανική κυβέρνηση συμμετέχει στην προτεινόμενη συμφωνία μέσω της U.S. International Development Finance Corporation, η οποία επενδύει και παρέχει χρηματοδότηση για έργα στο εξωτερικό.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία για τη Lukoil θα μπορούσε να ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια των ΗΠΑ, να εξυπηρετήσει στόχους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και να συμβάλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τους Αμερικανούς.

Η συμφωνία, ωστόσο, χρειάζεται την έγκριση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, το οποίο είναι αρμόδιο για την εφαρμογή των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.

 Η ενεργειακή διάσταση

Στο υπό διαπραγμάτευση χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται διυλιστήρια της Lukoil στην Ολλανδία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, καθώς και άλλες ενεργειακές υποδομές και πρατήρια καυσίμων σε διάφορες χώρες.

Η ενεργειακή διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η αποκατάσταση οικονομικών σχέσεων με τη Ρωσία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για τη Μόσχα ώστε να προχωρήσει σε συμβιβασμούς για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Ο Ρώσος οικονομικός απεσταλμένος Κίριλ Ντμίτριεφ έχει επίσης εμπλακεί στη διαδικασία, ενώ, σύμφωνα με τους «New York Times», έχει δηλώσει ότι ο διάλογος ΗΠΑ-Ρωσίας συνεχίζεται σε πολλούς τομείς, μεταξύ των οποίων και η ενέργεια.

Η συμφωνία για τη Lukoil παραμένει, πάντως, ανοικτή και δεν έχει οριστικοποιηθεί. Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τις απαιτούμενες εγκρίσεις των αμερικανικών αρχών και της ρωσικής πλευράς.

skpress.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

Γενικά θέματα

Πώς μια «Ελληνίδα» έγινε το «θεμέλιο» της Εθνικής Πινακοθήκης της Ουγγαρίας

Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.

Δημοσιεύτηκε

2 εβδομάδες πριν

στις

3 Οκτωβρίου 2026

από τον

Πριν λίγο καιρό επισκεφθήκαμε την Εθνική Πινακοθήκη της Ουγγαρίας στη Βουδαπέστη, ένα από τα πλέον σημαντικά μουσεία της χώρας, στο οποίο παρουσιάζεται με μοναδικό τρόπο η εξέλιξη της ουγγρικής εικαστικής τέχνης από τον 11ο αιώνα μέχρι σήμερα. Βρίσκεται στο Βασιλικό Ανάκτορο του Κάστρου της Βούδας και ιδρύθηκε το 1957 με βάση κυρίως τις ουγγρικές συλλογές του Μουσείου Καλών Τεχνών. Η συλλογή της περιλαμβάνει περίπου 110.00 έργα.

Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.

Το έργο του με τίτλο «Ελληνίδα», φιλοτεχνημένο το 1845, θεωρείται εξαιρετικά σημαντικό για τη δημιουργία της συλλογής της Ουγγρικής Εθνικής Πινακοθήκης. Είναι το πρώτο έργο που σηματοδότησε την έναρξη της συστηματικής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής στα εθνικά ιδρύματα.⁠ Είναι επίσης το πιο γνωστό και εμβληματικό έργο του ζωγράφου.

Οι διαστάσεις του είναι 77Χ61,5 cm περίπου. Το μοντέλο δεν είναι Ελληνίδα, αλλά η σύζυγος του Marastoni, η Giovanna Bianchi, με καταγωγή από τη Βενετία. Ο ζωγράφος την απεικόνισε με παραδοσιακή (ή φανταστική) ελληνική φορεσιά της εποχής, σύμφωνα με τη μόδα του ρομαντισμού. Η εικόνα συνδυάζει εξωτισμό, ελαφρύ ερωτισμό και ιδανική ομορφιά.

Η ιστορία

Το 1845 η Pest Art Society — η πρώτη καλλιτεχνική εταιρεία στην Ουγγαρία — αγόραζε κάθε χρόνο ένα έργο από την ετήσια έκθεσή της για να το δωρίσει στο Ουγγρικό Εθνικό Μουσείο, το οποίο τότε περιλάμβανε και την πινακοθήκη.

Η «Ελληνίδα» του Marastoni ήταν αυτό που επέλεξαν και δώρισαν τον Νοέμβριο του 1845. Έτσι, καταγράφηκε ως το πρώτο έργο στη συλλογή ζωγραφικής του μουσείου.⁠ Το Εθνικό Μουσείο είχε ήδη κάποιες δωρεές, αλλά η συστηματική συλλογή ουγγρικής τέχνης ξεκινάει ουσιαστικά με αυτό το έργο. Η Εθνική Πινακοθήκη κληρονόμησε αυτή τη συλλογή από το Εθνικό Μουσείο.

Η επιλογή του προκάλεσε έντονες συζητήσεις και αποτέλεσε το «πρώτο καλλιτεχνικό σκάνδαλο» της εποχής, λόγω του ερωτισμού που απέπνεε το μοντέλο. Ωστόσο ο πίνακας αυτός ήταν και ιδιαίτερα δημοφιλής, κάτι που ενίσχυσε την εθνική συζήτηση για την τέχνη.⁠

Σήμερα, το έργο παραμένει εμβληματικό και εκτίθεται συχνά ως αφετηρία της συλλογής ζωγραφικής του 19ου αιώνα στην Πινακοθήκη. Συμβολίζει το πώς η ουγγρική τέχνη χτίστηκε με συνεισφορές από ξένους καλλιτέχνες που ενσωματώθηκαν στη χώρα, όπως ο Marastoni.

Η δημιουργία της Πινακοθήκης

Αν κάνετε περίπατο στην οδό Deák Ferenc στο κέντρο της πόλης ίσως αξίζει κάποιες φορές να σηκώσετε το βλέμμα πάνω από τις βιτρίνες των καταστημάτων. Το βλέμμα σας θα συναντήσει όχι μόνο κλασικές προσόψεις, αλλά και αναμνηστικές πλάκες, όπως για παράδειγμα εκείνη στον αριθμό 21, όπου αναγράφεται: «Η Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής – ιδρυθείσα από τον Jakab Marastoni».

Η Πέστη του 19ου αιώνα ήταν μια πραγματικά πολυπολιτισμική πόλη. Γερμανοί, Ούγγροι, Έλληνες, Ιταλοί, Σέρβοι και πολλές άλλες μικρότερες εθνότητες ζούσαν εδώ δίπλα-δίπλα ειρηνικά. Ο καθένας καλλιεργούσε τον δικό του πολιτισμό, αλλά ένα πράγμα τους ένωνε: όλοι ήθελαν να είναι και Ούγγροι και επιδίωκαν να υπηρετήσουν τον ουγγρικό πολιτισμό με τις δραστηριότητές τους.

Εκείνη την εποχή ο Marastoni υπέβαλε την αίτησή του για την ακαδημία ζωγραφικής στο Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών, όταν ιδρύθηκε εντός του Ουγγρικού Εθνικού Μουσείου ο Σύλλογος Εθνικής Πινακοθήκης, ένα «τμήμα που συνέλεγε αποκλειστικά ουγγρική ζωγραφική».

Όλα αυτά συνέβησαν το 1845 και αυτή η μεγάλη πολιτιστική δραστηριότητα μπορεί να ήταν αποτέλεσμα του γεγονότος ότι εκείνη τη χρονιά το Εθνικό Μουσείο ήθελε να τιμήσει δεόντως την πεντηκοστή επέτειο της ανάληψης καθηκόντων του αρχιδούκα Ιωσήφ της Αυστρίας.

Ο σύλλογος που έφερε το όνομα του αρχιδούκα εγκρίθηκε τελικά από το Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών τον Σεπτέμβριο του 1845. Η Εθνική Πινακοθήκη του αρχιδούκα Ιωσήφ μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί ως το πρώτο εθνικό ίδρυμα που συνέλεγε ουγγρικούς πίνακες.

Η πινακοθήκη δέχθηκε δωρεές έργων τόσο από συλλόγους, όσο και από ιδιώτες, και ανάμεσά τους το σημαντικότερο ήταν το έργο του Jakab Marastoni «H Ελληνίδα», το οποίο δωρήθηκε στην πινακοθήκη τον Νοέμβριο του 1845 από την Καλλιτεχνική Εταιρεία της Πέστης. Έτσι, μπορεί να πει κανείς ότι η ιστορία της μουσειακής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής ξεκίνησε με την «Ελληνίδα».

Αλλά γιατί μια Ελληνίδα; Το σύγχρονο (όχι αρχαίο) ελληνικό θέμα εμφανίστηκε στην ευρωπαϊκή ζωγραφική με την Ελληνική Επανάσταση ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τη δεκαετία του 1820. Φυσικά, οι συμπάθειες του ευρωπαϊκού ρομαντισμού προς τους Έλληνες άσκησαν επιρροή και στην ουγγρική τέχνη.

Οι Έλληνες, και ιδιαίτερα οι Ελληνίδες, αποτελούσαν συχνά θέμα στην ουγγρική ζωγραφική του 19ου αιώνα, και κατά μία έννοια η «Ελληνίδα» κατέληξε να αντιπροσωπεύει ένα εξωτικό θέμα αρωματισμένο με ερωτισμό.

Και αν σήμερα βρίσκουμε την «Ελληνίδα» να αποκαλύπτει ανοιχτά την ομορφιά και τη γοητεία της, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι επρόκειτο για θέμα μόδας. Και όσο κι αν μας γνέφει σαγηνευτικά αυτή η όμορφη γυναίκα, με την ιστορική έννοια το έργο αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα της ουγγρικής μουσειολογίας.

Ο ζωγράφος

Ο Jakab Marastoni (Giacomo Marastoni) γεννήθηκε το 1804 στη Βενετία και σπούδασε στην περίφημη Ακαδημία Καλών Τεχνών.

Ταξίδεψε στη Βιέννη στις αρχές της δεκαετίας του 1830, πέρασε από τη σημερινή Μπρατισλάβα το 1833 και εγκαταστάθηκε οριστικά στην Πέστη το 1836. Έγινε περιζήτητος πορτρετίστας μεταξύ αριστοκρατικών και αστικών οικογενειών, αλλά και κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικών συνεδριάσεων.⁠

Το 1846 ίδρυσε την Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής στην Πέστη – την πρώτη ιδιωτική σχολή αποκλειστικά για ζωγραφική στην Ουγγαρία. Ανάμεσα στους μαθητές του περιλαμβάνονται σημαντικοί Ούγγροι καλλιτέχνες όπως ο Károly Lotz, ο Mihály Zichy, ο Soma Orlai Petrich κ.ά. Το 1846 έγινε Επίτιμος Πολίτης της Πέστης.

Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ασχολήθηκε με την δαγκεροτυπία ήταν ο πρώτος επαγγελματίας αυτής της τεχνικής στην Ουγγαρία. Πέθανε σε ψυχιατρική κλινική και η σχολή του έκλεισε λίγο μετά.

tovima.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

Γενικά θέματα

Ούμαρ Κρέμλεφ: Ο άνθρωπος του Πούτιν που «εισέβαλε» στον αμερικανικό αθλητισμό

Πριν γίνει γνωστός ως Ούμαρ Κρέμλεφ, ο 43χρονος που χρόνια αργότερα θα συνδεόταν ακόμη και με το πολυτελές πάρτι του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ στις Μπαχάμες, ήταν γνωστός με το όνομα Ούμαρ Λουτφουλόεφ. Μέχρι τον Μάρτιο του 2010, το όνομα Κρέμλεφ παρέμενε ουσιαστικά άγνωστο

Δημοσιεύτηκε

2 εβδομάδες πριν

στις

3 Οκτωβρίου 2026

από τον

Πριν γίνει γνωστός ως Ούμαρ Κρέμλεφ, ο 43χρονος που χρόνια αργότερα θα συνδεόταν ακόμη και με το πολυτελές πάρτι του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ στις Μπαχάμες, ήταν γνωστός με το όνομα Ούμαρ Λουτφουλόεφ. Μέχρι τον Μάρτιο του 2010, το όνομα Κρέμλεφ παρέμενε ουσιαστικά άγνωστο.

Όταν «πάτησε» τα 28 κι έχοντας, σύμφωνα με δημοσιεύματα της εποχής, καταδίκες για εκβιασμό και ξυλοδαρμό, είδε τις φιλοδοξίες του για καριέρα στην πυγμαχία να σβήνουν εξαιτίας της έλλειψης πειθαρχίας και θέλησε να κάνει μια νέα αρχή για να ανεβεί τα σκαλοπάτια της ρωσικής κοινωνίας.

Και για να πετύχει αυτή του την επιδίωξη, δεν θα μπορούσε να διαλέξει καταλληλότερο επώνυμο από το Κρεμλέφ – ουσιαστικά, «ο άνθρωπος του Κρεμλίνου». Όπως και στην περίπτωση του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, αυτό ήταν ένα όνομα που έμελλε να συνδεθεί με φήμη, πλούτο και αντιπαραθέσεις.
Ο Ρόμπερτ Γκαρσία, ο κορυφαίος Δημοκρατικός στην Επιτροπή Εποπτείας της Βουλής των Αντιπροσώπων, έθεσε το εύλογο ερώτημα: «Τι πήρε ως αντάλλαγμα; Χρειαζόμαστε απαντήσεις» και το ζευγάρι των νεόνυμφων έσπευσε να απαντήσει: «Η φιλία δεν προϋποθέτει πολιτικά κίνητρα. Η γενναιοδωρία δεν συνοδεύεται αυτομάτως από κάποια ατζέντα. Και μερικές φορές ένα γαμήλιο δώρο είναι απλώς ένα γαμήλιο δώρο», προσφέροντας στη συνέχεια να επιστρέψει τα χρήματα.

Ο 43χρονος μεγάλωσε στο Σερπούχοφ, μια πόλη περίπου 120.000 κατοίκων, 60 μίλια νότια της Μόσχας και 5.729 μίλια ανατολικά του Little Pipe Cay, του νησιού στις Μπαχάμες που νοίκιασε για τον γιο του Αμερικανού προέδρου. Γεννημένος από μητέρα Τατζίκα σε μουσουλμανική οικογένεια, «παντρεύτηκε» αρχή τον ρόλο του αουτσάιντερ.

Στράφηκε από μικρός στην πυγμαχία, όμως έχει παραδεχτεί σε συνέντευξή του ότι σταμάτησε στα 19 του, επειδή δεν διέθετε την απαιτούμενη πειθαρχία. Ακόμη και την ημέρα ενός αγώνα μπορούσε να βρεθεί σε νυχτερινό κέντρο ως τις τέσσερις τα ξημερώματα. Με μεγάλα χέρια και τη σωματική διάπλαση πυγμάχου βαρέων βαρών, ο Κρεμλέφ πέρασε τα επόμενα χρόνια αναζητώντας τον δρόμο που του ταίριαζε. Παρέμεινε, πάντως, στον κόσμο της πυγμαχίας, εργαζόμενος ως διοργανωτής αγώνων.

Σύμφωνα με το ρωσικό ερευνητικό μέσο Proekt, καταδικάστηκε για εκβιασμό το 2004 και για ξυλοδαρμό το 2007, αν και οι ακριβείς συνθήκες των υποθέσεων παραμένουν ασαφείς. Ο ίδιος δεν έχει αρνηθεί τις καταδίκες.

Οι Night Wolves εμφανίστηκαν την περίοδο της Περεστρόικα, της οικονομικής αναδιάρθρωσης της δεκαετίας του 1980, ως μια ομάδα μοτοσικλετιστών και φίλων της ροκ μουσικής. Επικεφαλής τους ήταν ο Αλεξάντερ Ζαλντοστάνοφ, γνωστός ως «Χειρουργός», στενός φίλος του Βλαντίμιρ Πούτιν.

Μέσα σε αυτόν τον ετερόκλητο κόσμο που ο Κρεμλέφ άρχισε να καλλιεργεί τις σχέσεις που θα τον μετέτρεπαν από πυγμάχο σε ισχυρό παράγοντα της ρωσικής κοινωνίας. Η σημαντικότερη από αυτές ήταν με τον Αλεξέι Ρουμπέζνι, υποστράτηγο της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Προστασίας (FSO) ψηλόβαθμων κρατικών αξιωματούχων, με τον οποίο έγιναν αχώριστοι.

Το 2016, ο Ρουμπέζνι ήταν πλέον επικεφαλής της Υπηρεσίας Ασφαλείας του Προέδρου και ο Κρεμλέφ είχε αποκτήσει, με αυτό τον τρόπο, πρόσβαση στον Πούτιν. Έκτοτε, η καριέρα του απογειώθηκε.

Ανέβηκε γρήγορα στην ιεραρχία και το 2017 ανέλαβε την ηγεσία της Ρωσικής Ομοσπονδίας Πυγμαχίας. Όμως η ορεξη του Κρεμλέφ είχε ανοίξει και δεν χόρταινε. Η Association Internationale de Boxe Amateur (AIBA – Διεθνής Ομοσπονδία Ερασιτεχνικής Πυγμαχίας) βρισκόταν τότε σε βαθιά κρίση, αντιμέτωπη με καταγγελίες διαφθοράς που οδήγησαν το 2019 στην αρχική αναστολή της από τους Ολυμπιακούς Αγώνες ως φορέα που είχε την ευθύνη της ολυμπιακής πυγμαχίας.

Ο Κρεμλέφ υποσχέθηκε σαρωτικές μεταρρυθμίσεις και την εξόφληση χρέους που υπολογιζόταν στα 16 εκατ. δολάρια, με στόχο ο οργανισμός να ανακτήσει τον έλεγχο της ολυμπιακής πυγμαχίας. Έτσι, το 2020 κέρδισε με άνεση την ψηφοφορία για την προεδρία, ενώ το γεγονός ότι μιλούσε από ελάχιστα έως καθόλου αγγλικά δεν αποτέλεσε εμπόδιο. Και όπως έκανε με τον ίδιο του τον εαυτό, και σε αυτή την περίπτωση έκανε το restart με τον ίδιο τρόπο: άλλαξε το όνομα του οργανισμού σε International Boxing Association (IBA).

Ακολούθησε συνεργασία της IBA με την Gazprom, τον ρωσικό κρατικό ενεργειακό κολοσσό, με συνέπεια το χρέος να μηδενιστεί και τα χρηματικά έπαθλα να αυξηθούν. «Γιατί να μην μπορούν οι ερασιτέχνες πυγμάχοι να πληρώνουν τα στεγαστικά τους δάνεια και να στηρίζουν τις οικογένειές τους;» είχε δηλώσει τότε ο Κρεμλέφ.

Το 2022, η IBA ήρε περιορισμούς που είχαν επιβληθεί νωρίτερα την ίδια χρονιά και επέτρεψε σε Ρώσους και Λευκορώσους πυγμάχους να αγωνίζονται με τις εθνικές σημαίες και τους ύμνους τους, ενώ απέκλεισε από τις τάξεις της την Ουκρανική Ομοσπονδία Πυγμαχίας. Την επόμενη χρονιά, ωστόσο, η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή (ΔΟΕ) ψήφισε – με αφορμή τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία – υπέρ της αφαίρεσης από την IBA της ιδιότητας της παγκόσμιας ομοσπονδίας του αθλήματος.

Ο Κρεμλέφ γίνεται ο «σκιώδης δήμαρχος»

Ωστόσο, δεν ήταν μόνο οι πυγμάχοι του Κρεμλέφ που πληρώνονταν καλά. Το 2019, μια εταιρεία του απέκτησε το δικαίωμα να γίνει ο μοναδικός διαχειριστής της εθνικής λοταρίας της Ρωσίας. Σε ένα μοτίβο που θα επαναλαμβανόταν αρκετές φορές, η λοταρία έγινε σύντομα χορηγός της IBA.

Τα επόμενα χρόνια, ο Κρεμλέφ απέκτησε μερίδια σε τρεις από τις μεγαλύτερες στοιχηματικές εταιρείες της Ρωσίας, τις Fonbet, Liga Stavok και Pari. Ρωσικά μέσα ενημέρωσης έχουν αναφέρει ότι οι συμφωνίες αυτές είχαν την υποστήριξη του Αντρέι Κόστιν, του υπό κυρώσεις χρηματοδότη και προέδρου της συνδεδεμένης με το Κρεμλίνο τράπεζας VTB, ο οποίος έχει χαρακτηριστεί «τραπεζίτης-κουμπαράς του Πούτιν».

Οι εταιρείες αυτές φαίνεται ότι είχαν συνολικά έσοδα περίπου 625 δισ. ρούβλια (5,5 δισ. λίρες) το 2023, ενώ η Liga Stavok αποτελεί πλέον βασικό εταίρο της IBA.

Ο Κρεμλέφ είχε επίσης αποκτήσει σταδιακά τον έλεγχο της Tsupis, μιας εταιρείας πληρωμών που συνδέει τους παίκτες με τις στοιχηματικές εταιρείες και εισπράττει προμήθεια από κάθε ποντάρισμα. Το 2021, ο Πούτιν εξέδωσε διάταγμα κατά της απάτης, το οποίο παραχώρησε στην Tsupis μονοπώλιο σε αυτή την εξαιρετικά επικερδή δραστηριότητα. Την ίδια περίοδο, οι φορείς που ρύθμιζαν την αγορά στοιχημάτων πέρασαν επίσης υπό τον έλεγχο του Κρεμλέφ και ενοποιήθηκαν σε έναν κοινό εποπτικό οργανισμό, με αρκετά μέλη του διοικητικού συμβουλίου να προέρχονται, σύμφωνα με δημοσιεύματα, από το δίκτυό του στον χώρο της πυγμαχίας.

Στη γενέτειρά του, το Σερπούχοφ, καθώς εξελισσόταν σε ολιγάρχη, ο Κρεμλέφ απέκτησε το προσωνύμιο «σκιώδης δήμαρχος», έχοντας συγκεντρώσει ένα εντυπωσιακό χαρτοφυλάκιο ακινήτων. Κάποια από αυτά φέρεται να περιήλθαν στην κατοχή του μετά την αναδιανομή περιουσιακών στοιχείων του φυλακισμένου πρώην δημάρχου Αλεξάντερ Σεστούν.

Πηγές αναφέρουν ότι απέκτησε γεωργικές εκτάσεις, βιομηχανικές εγκαταστάσεις, ένα λιμάνι, ένα εμπορικό κέντρο και ένα ξενοδοχείο, ενώ το 2024, ο Κρεμλέφ φέρεται να επωφελήθηκε και από απαλλοτρίωση. Τον Φεβρουάριο, το Κρεμλίνο κατέσχεσε τη Rolf, τη μεγαλύτερη αντιπροσωπεία αυτοκινήτων της Ρωσίας, από τον Σεργκέι Πετρόφ, τον εξόριστο ιδιοκτήτη της και πρώην βουλευτή της αντιπολίτευσης και μέχρι τον Σεπτέμβριο, η εταιρεία είχε περάσει στον Κρεμλέφ μέσω συμφωνίας ύψους 35 δισ. ρουβλίων.

Σε ανακοίνωσή της, η Rolf παρουσίασε τον Κρεμλέφ ως νέο ιδιοκτήτη της, χαρακτηρίζοντάς τον «στρατηγικό επενδυτή, ο οποίος θα επιτρέψει στην εταιρεία να διατηρήσει τη μοναδική εταιρική κουλτούρα της και να διευρύνει το φάσμα των δραστηριοτήτων της, με έμφαση στην αύξηση της αποτελεσματικότητας και την προσέλκυση νέων συνεργατών και πελατών».

Ένας από αυτούς τους νέους συνεργάτες, σύμφωνα με μεταγενέστερα δημοσιεύματα του Proekt, ήταν η IBA.

Η πίστη στον Πούτιν

Έχοντας συγκεντρώσει προσωπική περιουσία που υπολογίζεται έως και σε 300 εκατ. λίρες και αναλαμβάνοντας παράλληλα και άλλα αξιώματα – μεταξύ αυτών την προεδρία της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ταβλιού – ο Κρεμλέφ δεν έκρυβε ποτέ τις πολιτικές του συμπάθειες.

«Χάρη σε έναν άνθρωπο, σήμερα υπάρχουν πραγματικά κάθε είδους ευκαιρίες να κερδίσεις χρήματα και να επιδιώξεις περισσότερα», είχε δηλώσει σε βιντεοσκοπημένη συνέντευξη το 2024, την οποία εντόπισε ο Guardian. «Αυτός ο άνθρωπος, φυσικά, είναι ο πρόεδρός μας, Βλαντίμιρ Βλαντιμίροβιτς Πούτιν».

Λίγους μήνες αργότερα, η Ουκρανία του επέβαλε κυρώσεις, χωρίς να βρίσκεται, ωστόσο, υπό κυρώσεις από τη Βρετανία, τις ΗΠΑ ή την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τον Απρίλιο, ο Πούτιν απένειμε στον Κρεμλέφ το Παράσημο της Φιλίας, ενώ λίγες ημέρες πριν από τον γάμο του Τραμπ Τζούνιορ, ο Κρεμλέφ συνόδευσε τον Ρώσο πρόεδρο σε επίσκεψη στην Κίνα, επιμένοντας πάντως ότι δεν βρισκόταν εκεί με επίσημη ιδιότητα.

Τα οφέλη για την οικογένειά του

Όπως συμβαίνει συχνά με τις οικογένειες ισχυρών και εύπορων πατριαρχών, και οι συγγενείς του Κρεμλέφ φαίνεται ότι επωφελήθηκαν από την άνοδό του. Το 2024, η ρωσική Novaya Gazeta ανέφερε ότι είχε παραχωρήσει στην τότε 21χρονη σύζυγό του, Αναστάσια Λεστσίνσκαγια, ένα κουρείο και ένα καφέ στο Σερπούχοφ, καθώς και πολυτελή αυτοκίνητα. Μάλιστα, αψηφώντας πλήρως τους νόμους, οι Porsche, Lamborghini και Aston Martin που φέρεται να της ανήκαν έχουν, σύμφωνα με δημοσιεύματα, συγκεντρώσει περίπου 50 κλήσεις από την τροχαία της περιφέρειας της Μόσχας.

Η Λεστσίνσκαγια ήταν γνωστή δημιουργός στο TikTok και το ένα από τα δύο μέλη του διδύμου «twinsrussian».

Ωστόσο, η δίδυμη αδελφή της είναι εκείνη που έχει προσελκύσει ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Η Εκατερίνα Λεστσίνσκαγια διευθύνει τη φιλοπουτινική οργάνωση Healthy Fatherland, ένα αθλητικό και πατριωτικό κίνημα στο οποίο το Κίεβο έχει επιβάλει κυρώσεις για τον φερόμενο ρόλο του στην απαγωγή, την απέλαση και την αναγκαστική μεταφορά παιδιών από την Ουκρανία. Η ίδια έχει επίσης συναντηθεί επανειλημμένα με τον Ρώσο πρόεδρο.

Και φαίνεται πως αυτή ακριβώς η σύνδεση του Τζούνιορ με τον Κρεμλέφ ήταν που ώθησε τη Μελάνια Τραμπ – η οποία έχει μεσολαβήσει σε συμφωνίες με Ρώσους αξιωματούχους για την επιστροφή Ουκρανών παιδιών – να πάρει αποστάσεις από τον γάμο του θετού γιου της, με εκπρόσωπό της να δηλώνει: «Η κυρία Τραμπ δεν έχει και δεν είχε ποτέ καμία σχέση με τον κ. Κρεμλέφ».

Ασαφής ο τρόπος σύνδεσης του Τραμπ Τζούνιορ με τον Κρεμλέφ
Ο Τραμπ Τζούνιορ, όμως, έχει. Το πώς ακριβώς ο γιος του Αμερικανού προέδρου μπήκε στον κύκλο του Κρεμλέφ παραμένει ασαφές. Εκπρόσωπος του γιου του Αμερικανού προέδρου δήλωσε ότι οι δύο άνδρες, αμφότεροι λάτρεις του κυνηγιού, γνωρίστηκαν μέσω κοινού φίλου και «δέθηκαν χάρη στην αγάπη τους για την πυγμαχία και τις δραστηριότητες στη φύση».

Επιπλέον, ο Τραμπ Τζούνιορ είχε επαφή με την πυγμαχία από μικρή ηλικία, λόγω της δραστηριότητας του πατέρα του ως διοργανωτή αγώνων. Στα δέκα του χρόνια είχε παρακολουθήσει από κοντά τον Μάικ Τάισον να διαλύει τον Μάικλ Σπινκς μέσα σε μόλις 91 δευτερόλεπτα στο Trump Plaza Hotel του Ατλάντικ Σίτι.

Ο κοινός φίλος μέσω του οποίου γνωρίστηκαν δεν έχει κατονομαστεί, ωστόσο αμφότεροι διατηρούν στενές σχέσεις με έναν Τούρκο επιχειρηματία, τον Κάαν Καρακάγια. Ο Καρακάγια φέρεται, μάίστα, να ήταν παρών σε ένα αμφιλεγόμενο κυνηγετικό ταξίδι στη Μογγολία το 2019, κατά το οποίο ο Τραμπ Τζούνιορ πυροβόλησε και σκότωσε ένα απειλούμενο πρόβατο.

Τον Σεπτέμβριο του περασμένου έτους, σε εκδήλωση της IBA στην Κωνσταντινούπολη, στην οποία παρευρέθηκε και ο Μάνι Πακιάο, παγκόσμιος πρωταθλητής σε οκτώ διαφορετικές κατηγορίες βάρους, ο Κρεμλέφ ανακοίνωσε τον διορισμό του Καρακάγια ως εκπροσώπου της οργάνωσης στην Τουρκία.

«Ο Κάαν υπήρξε μια γέφυρα ανάμεσα σε διαφορετικούς κόσμους, ένας φίλος που φέρνει τους ανθρώπους κοντά», είχε δηλώσει ο Κρεμλέφ.

«Ηγέτης και φίλος»

Ο Τραμπ Τζούνιορ παρευρέθηκε στην ίδια εκδήλωση της IBA και κάθισε δίπλα στον Κρεμλέφ πάνω στη σκηνή. Οι δύο άνδρες φαίνεται ότι διατηρούσαν ήδη τότε φιλική σχέση, παρά τα περιορισμένα αγγλικά του Ρώσου, ενώ ο Κρεμλέφ, σε μια ιδιαίτερα θερμή αναφορά, δήλωσε ότι ήταν «υπερήφανος που βρίσκεται εδώ με τον φίλο μου» και υποσχέθηκε ότι εκείνος και ο Τραμπ Τζούνιορ θα «προστατεύσουν τη διαφάνεια στην πυγμαχία και θα ανοίξουν τον δρόμο για την επόμενη γενιά».

Από την πλευρά του, ο Τραμπ Τζούνιορ επαίνεσε τον 43χρονο για το γεγονός ότι «επανέφερε την καθαρότητα της πυγμαχίας» και «αποκατέστησε την πραγματική δικαιοσύνη» στο άθλημα – μια αναφορά, όπως φαίνεται, στην πολιτική της IBA να μην επιτρέπει σε βιολογικούς άνδρες να αγωνίζονται στη γυναικεία πυγμαχία. «Είμαι υπερήφανος που αποκαλώ τον Ούμαρ όχι μόνο ηγέτη αλλά και φίλο», είχε δηλώσει, σύμφωνα με δελτίο Τύπου της IBA που είχε τον χαρακτηριστικό τίτλο: «Ούμαρ Κρεμλέφ και Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ ενώνουν τις δυνάμεις τους».

Η θέση του για την πυγμάχο Ιμάν Κελίφ

Η IBA βρέθηκε ακόμη περισσότερο στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού το 2024, γεγονός που δημιούργησε μια ευκαιρία την οποία ο Κρεμλέφ μπορούσε να αξιοποιήσει.

Στους Αγώνες, η ΔΟΕ χρησιμοποίησε δική της μονάδα πυγμαχίας για τη διοργάνωση του τουρνουά, καθώς η IBA είχε ήδη αποβληθεί. Η διοργάνωση, ωστόσο, βρέθηκε στο επίκεντρο έντονης αντιπαράθεσης όταν επετράπη στην Αλγερινή πυγμάχος Ιμάν Κελίφ να αγωνιστεί στην κατηγορία των 66 κιλών γυναικών, μολονότι είχε αποκλειστεί από το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της προηγούμενης χρονιάς επειδή δεν είχε περάσει εξετάσεις επαλήθευσης φύλου.

Κι ενώ η IBA του Κρεμλέφ είχε αποκλείσει την Κελίφ από τις διοργανώσεις της, η ΔΟΕ της επέτρεψε να αγωνιστεί στους Ολυμπιακούς Αγώνες με βάση το γεγονός ότι στο διαβατήριό της αναγράφεται ως γυναίκα. Ακολούθησε διεθνής αντιπαράθεση, με την Κελίφ να κερδίζει ομόφωνα όλους τους αγώνες της και να κατακτά τελικά το χρυσό μετάλλιο.

«Είναι ξεκάθαρα καθορισμένο: ο γυναικείος αθλητισμός είναι για γυναίκες, ο ανδρικός αθλητισμός για άνδρες. Ο γυναικείος αθλητισμός είναι για γυναίκες», είχε δηλώσει ο Κρεμλέφ στο TalkSPORT, μεταφέροντας, μάλιστα, το μήνυμα αυτό στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο, στέλνοντας ανοιχτή επιστολή 1.100 λέξεων στον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε πρόσφατα υπογράψει εκτελεστικό διάταγμα που απαγόρευε στις τρανς γυναίκες να αγωνίζονται στις γυναικείες κατηγορίες αθλημάτων.

Στην επιστολή, ο Κρεμλέφ έγραφε: «Είναι ζωτικής σημασίας όλοι οι αθλητές να αγωνίζονται επί ίσοις όροις και η θέση σας στο ζήτημα αποτελεί σημαντικό βήμα προς την επίτευξη αυτού του στόχου», ενώ επιτέθηκε και στη ΔΟΕ, λέγοντας: «Η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή και η σημερινή ηγεσία της έχουν, δυστυχώς, οδηγήσει το Ολυμπιακό Κίνημα σε παρακμή με τις κοντόφθαλμες ενέργειές τους και την κακή διοίκηση».

Ο Κρεμλέφ έριξε επίσης στον Αμερικανό πρόεδρο άλλο ένα «τυράκι». «Το τελευταίο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Πυγμαχίας της IBA στις Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποιήθηκε το 2007 στο Σικάγο. Ενδιαφερόμαστε πολύ να επαναφέρουμε τη διοργάνωση στη χώρα σας και είμαστε περισσότερο από έτοιμοι να συνεργαστούμε προς αυτή την κατεύθυνση» έγραψε, ενώ έκλεισε την επιστολή του παραλλάσσοντας δύο από τις αγαπημένες φράσεις του Τραμπ: «Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτά τα σημαντικά ζητήματα. Προσβλέπουμε με μεγάλη αισιοδοξία στην πιθανότητα να συνεργαστούμε για να κάνουμε ξανά σπουδαίο το Ολυμπιακό Κίνημα, να προωθήσουμε το άθλημα της πυγμαχίας και να υπερασπιστούμε τα δικαιώματα των αθλητών σε ολόκληρο τον κόσμο».

Η αντιπαράθεση με τους Σαουδάραβες

Το 2025, η IBA ανέβασε ακόμη περισσότερο στροφές. Σύμφωνα με πληροφορίες της Telegraph, στην Κωνσταντινούπολη η ομάδα του Κρεμλέφ προσέφερε στον γνωστό Βρετανό πυγμάχο Τάισον Φιούρι αμοιβή 50 εκατ. λιρών προκειμένου να αγωνιστεί σε μία από τις διοργανώσεις της IBA. Ο Φιούρι, ωστόσο, επέλεξε να υπογράψει συμφωνία τριών αγώνων με τον Τούρκι Αλ-Σέιχ, αξιωματούχο της κυβέρνησης της Σαουδικής Αραβίας.

Ο Κρεμλέφ αποτελεί, ουσιαστικά, τον ισχυρότερο promoter του αθλήματος στην Ανατολική Ευρώπη, αποτελώντας άμεση πρόκληση για την επιρροή του Αλ-Σέιχ και των Σαουδαράβων στην πυγμαχία και για τον έλεγχό τους σε ορισμένους από τους σημαντικότερους αγώνες του αθλήματος.

Άνθρωποι από τον χώρο της πυγμαχίας περιγράφουν τον Κρεμλέφ ως «μια χαρισματική προσωπικότητα που εμφανίζεται σε εκδηλώσεις και διοργανώσεις περιστοιχισμένος από μια πολυάριθμη ομάδα συνεργατών, σχεδόν σαν αρχηγός κράτους». Οι ομιλίες του είναι συχνά φορτισμένες συναισθηματικά και δυναμικές, με επαναλαμβανόμενες αναφορές στον τρόπο με τον οποίο η πυγμαχία μπορεί να αλλάξει τις ζωές των νέων ανθρώπων.

«Συχνά δεν έχει ιδιαίτερη έκφραση στο πρόσωπό του, κι όμως αποπνέει μια ευγένεια και μια ταπεινότητα», δήλωσε άνθρωπος του χώρου.

Το περασμένο καλοκαίρι, η IBA λάνσαρε και δικό της πρωτάθλημα πυγμαχίας χωρίς γάντια. Οι πρώτοι αγώνες πραγματοποιήθηκαν στη Μόσχα, όμως ήταν το ντεμπούτο στις ΗΠΑ, στο Μαϊάμι, το φετινό καλοκαίρι που τράβηξε την προσοχή.

Συμπαρουσιαστής της εκδήλωσης ήταν ο Άντριου Τέιτ, ο Βρετανός πρώην kickboxer και αυτοαποκαλούμενος μισογύνης, ο οποίος δεν ανέβηκε ποτέ στη σκηνή, καθώς συνελήφθη έξω από τον χώρο της διοργάνωσης. Ο Τέιτ και ο αδελφός του, Τρίσταν, βρίσκονται αντιμέτωποι με έκδοση στη Βρετανία, όπου αντιμετωπίζουν συνολικά 59 κατηγορίες, μεταξύ των οποίων βιασμό, αδικήματα που συνδέονται με εμπορία ανθρώπων για σεξουαλική εκμετάλλευση και άσεμνες εικόνες παιδιού. Και οι δύο αρνούνται οποιαδήποτε παρανομία.

Γλυκάθηκε με το Παγκόσμιο Κύπελλο και το UFC Freedom στον Λευκό Οίκο

Ωστόσο, δύο άλλες διοργανώσεις του καλοκαιριού φαίνεται ότι ενέπνευσαν περισσότερο τον Κρεμλέφ: το Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA υπό τον Τζάνι Ινφαντίνο και το UFC Freedom 250 του Ντέινα Γουάιτ, που φιλοξενήθηκε σε κήπο του Λευκού Οίκου.

«Ο Κρεμλέφ είδε πώς ο Ντέινα και ο Ινφαντίνο κατάφεραν να πάρουν αυτό που ήθελαν», δήλωσε παράγοντας του αθλητισμού. «Θέλει κι αυτός ένα κομμάτι από αυτή την πίτα».

«Και το να έχεις πρόσβαση στον Ντον Τζούνιορ είναι μια καλή αρχή», πρόσθεσε η ίδια πηγή.

Μάλλον πέρασε τα όρια και το «πληρώνει»

Στην προσπάθειά του, όμως, να αποκτήσει κυρίαρχη θέση στον παγκόσμιο αθλητισμό, ο Κρεμλέφ ίσως να πέρασε τα όρια. Η Ομοσπονδπια της οποίας ηγείται, απέχει πολύ από το να ανακτήσει τον έλεγχο της ολυμπιακής πυγμαχίας, καθώς τι χάσμα με τη ΔΟΕ δεν γεφυρώνεται, και η ζημιά που προκάλεσε το «εξαιρετικά γενναιόδωρο γαμήλιο δώρο» του – όπως το χαρακτήρισαν ο κύριος και η κυρία Τραμπ Τζούνιορ – φαίνεται ότι βαρύνει κυρίως τον ίδιο.

Παρότι στο νησί στις Μπαχάμες βρίσκονταν μόλις περίπου 50 άνθρωποι, ο Κρεμλέφ είχε φτάσει συνοδευόμενος από μεγάλη ομάδα Ρώσων, οι οποίοι απομονώνονταν από τους υπόλοιπους και μιλούσαν μεταξύ τους, σύμφωνα με το ProPublica. Η παρουσία και η συμπεριφορά τους είχε προκαλέσει, μάλιστα, απορίες στους άλλους καλεσμένους.

Και ύστερα τραβήχτηκε μια ομαδική φωτογραφία, όπου το ξυρισμένο κεφάλι του Κρεμλέφ διακρίνεται μισοκρυμμένο στο πίσω μέρος, ενώ στο κέντρο βρίσκονται η Ιβάνκα Τραμπ, ο Τζάρεντ Κούσνερ, η Τίφανι Τραμπ και άλλοι.

«Τι σκεφτόταν;» σχολίασε στην Telegraph πρόσωπο από κύκλους Ρώσων ολιγαρχών. «Είναι ένας μπράβος που κατάφερε να βρεθεί στη σωστή πλευρά του προέδρου και ενθουσιάστηκε υπερβολικά».

Πρώτα ήταν η Μελάνια Τραμπ που πήρε αποστάσεις. Στη συνέχεια, εκπρόσωπος του Έρικ Τραμπ, αδελφού του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, δήλωσε για τον Κρεμλέφ: «Ο Έρικ δεν έχει απολύτως καμία ιδέα ποιος είναι αυτός ο άνθρωπος και δεν έχει ακούσει ποτέ το όνομά του». Και μετά ήρθε το τελειωτικό χτύπημα από τον ίδιο τον Ντόναλντ Τραμπ: «Δεν έχω ιδέα ποιος είναι ο Ούμαρ. Δεν τον έχω ξανακούσει ποτέ».

protothema.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO27 λεπτά πριν

Η Ευρώπη γνωρίζει, αλλά κάνει τα στραβά μάτια! Το διπλό παιχνίδι της Τουρκίας με Χαμάς και ισλαμιστικά δίκτυα

Η Ευρώπη δεν μπορεί να απαιτεί διαφάνεια από τους αιτούντες επιχορηγήσεων, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζει την εξουσία της Άγκυρας επί των...
Αναλύσεις58 λεπτά πριν

Η ελευθερία της έκφρασης στην Τουρκία του Ερντογάν: Λουκέτα, καταλήψεις τηλεοπτικών σταθμών και φίμωση του Τύπου

Από τις εφημερίδες Zaman και Bugün μέχρι τους τηλεοπτικούς σταθμούς TELE1 και Halk TV, η Τουρκία μετρά μια δεκαετία μαζικών...
GEOPOLITICO1 ώρα πριν

«Ελευθερία» Λονδίνου: Αδιέξοδο στο Κυπριακό, νέα εποχή στις σχέσεις Βρετανίας–ΕΕ και τα μηνύματα Ρούμπιο προς την Τουρκία

Στο επίκεντρο του νέου φύλλου της ομογενειακής εφημερίδας η αμετακίνητη στάση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό, οι πολιτικές εξελίξεις στο...
GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Αρμενία–Ινδία: Στο τραπέζι παραγωγή Pinaka Mk2 – Τα ανοίγματα σε ΕΕ και ΗΠΑ

Συζητήσεις για παραγωγή ινδικών πυραύλων στην Αρμενία, στενότερες σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση και επαφές στην Ουάσιγκτον συνθέτουν την ατζέντα...
GEOPOLITICO3 ώρες πριν

Τομ Μπάρακ: Ο μυστικός παίκτης της τουρκικής αναβάθμισης; Το παιχνίδι ισχύος από τον Λευκό Οίκο ως την Ανατολική Μεσόγειο

F-35, S-400, Συρία, Κούρδοι και ενεργειακοί διάδρομοι: οι επιχειρηματικές διασυνδέσεις και τα γεωστρατηγικά ερωτήματα που οφείλει να εξετάσει η Ελλάδα.

Δημοφιλή