Ακολουθήστε μας

Γενικά θέματα

Κύπρος: Η συζήτηση για το «είδος της λύσης» και τα νέα περιφερειακά δεδομένα

Δημοσιεύτηκε στις

Michalis Kontos Cy 1a LΣτο άρθρο αυτό καταγράφονται κάποιοι προβληματισμοί σχετικά με το διάλογο περί του «είδους της λύσης του κυπριακού» και την παραδοσιακή συλλογιστική περί τη «διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία» ως την «μόνη εφικτή λύση». Υποστηρίζεται ότι παραδοσιακά (και όπως είθισται στις διεθνείς σχέσεις γενικότερα) η κατανομή ισχύος μεταξύ των αντιμαχόμενων μερών στο κυπριακό καθορίζεται κυρίως από τις κατά καιρούς ροπές των συμφερόντων των μεγάλων δυνάμεων. Επιπλέον, οι όροι επίλυσης του κυπριακού προσαρμόζονται αργά η γρήγορα στην κατά καιρούς επικρατούσα κατανομή ισχύος, εάν και εφ’ όσον η πλευρά που ευνοείται από την κατανομή επιδιώξει αυτή την προσαρμογή.
Στην Κύπρο επικρατεί άγνοια (ή υποβάθμιση) αυτού του κεφαλαιώδους σημασίας παράγοντα. Τόσο η κυρίαρχη φιλο-διζωνική όσο και η εναλλακτική αντι-διζωνική[1] (τουλάχιστον ένα μέρος αυτής) σχολή σκέψης ερίζουν εβρισκόμενες σε ένα παλιό, σκονισμένο, κλειστό κουτί, αδυνατώντας να αντιληφθούν τα τεκταινόμενα εκτός αυτού και, κατά συνέπεια, αδυνατώντας να προσεγγίσουν το κυπριακό ζήτημα στις νέες του διαστάσεις. Κυρίως όμως, αδυνατώντας να αντιληφούν ποιες είναι οι μεταβλητές εκείνες που καθορίζουν τις εκάστοτε ισορροπίες στο κυπριακό.
1.     Η φρούδα ελπίδα για μια «απο-ανανοποιημένη» διζωνική
Τα τελευταία χρόνια –και με αφορμή την συστηματική προσπάθεια της προηγούμενης διακυβέρνησης να εγκαταστήσει την «διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία» στο υποσυνείδητο των πολιτών ως τη «μόνη λύση» και «εναλλακτική της διχοτόμησης»- έχει φουντώσει ένας δημόσιος διάλογος για το κατά πόσον η διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία μπορεί να λειτουργήσει στην Κύπρο, σεβόμενη τις βασικές αρχές  των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κοινοτικού κεκτημένου. Η κυρίαρχη σχολή σκέψης στο κυπριακό προάγει την εν λόγω κρατική διαμόρφωση ως την επιθυμητή φόρμουλα επίλυσης του κυπριακού, εκλογικεύοντάς την μέσω της αιτιολόγησης του αναγκαίου «οδυνηρού συμβιβασμού». Ως κυρίαρχη σχολή σκέψης δεν εννοώ μόνο την προηγούμενη κυβέρνηση ή την τωρινή. Πρόκειται για μια συλλογιστική, πολιτική ναυαρχίδα της οποίας συναποτελούν ο ΔΗΣΥ και το ΑΚΕΛ και η οποία (με διαφορές στην έντασή της) διαπερνά οριζόντια το πολιτικό σύστημα της Κύπρο (με εξαίρεση ένα ή δύο πολιτικά κόμματα και ορισμένες μονάδες εντός των υπολοίπων). Είναι δε γεγονός ότι ο τέως Πρόεδρος Δημήτρης Χριστόφιας πραγματιποίησε μια ειλικρινή (αλλά εκ των πραγμάτων μάταιη) προσπάθεια να επιτύχει το πάντρεμα της διζωνικότητας με τα ανθρώπινα δικαιώματα, προσπαθώντας παράλληλα να παραμείνει εντός των φοβαρά στενών διαπραγματευτικών πλαισίων στα οποία είχε αυτοεγκλωβιστεί με τη συμφωνία Χριστόφια-Ταλάτ της 23ης Μαΐου 2008.[2] Εξ’ ου και η απογοήτευσή του όταν –εν τω μέσω των συνομιλιών- συνειδητοποίησε ότι ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Μεχμέτ Αλί Ταλάτ (παλιός φίλος και «σύντροφος» του κ. Χριστόφια) δεν μοιραζόταν το ίδιο όραμα μαζί του, ούτε και απηχούσε τις απόψεις εκείνες τις οποίες εξέφραζε πριν καταστεί ηγέτης των Τουρκοκυπρίων.[3]
Σημείο αναφοράς για το βαθμό στον οποίο μπορεί μια λύση διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας να καταστεί βιώσιμη και λειτουργική είναι, από το 2004 και εντεύθεν, το Σχέδιο Ανάν. Από τη μια η κυρίαρχη σχολή σκέψης (και οι διάφορες αποχρώσεις της, αναλόγως του πόσο «οδυνηρός» μπορεί να είναι ο συμβιβασμός που θα αποδεχτούμε), είτε αναφερόμαστε σε άτομα που είχαν υποστηρίξει το σχέδιο Ανάν είτε σε άτομα που το είχαν απορρίψει, θεωρεί ότι η ετυμηγορία του λαού πρέπει να γίνει σεβαστή και ότι το σχέδιο Ανάν είναι «νεκρό». Εν τούτοις αποδέχεται και υιοθετεί την ίδια συνταγή η οποία είχε οδηγήσει τότε στο σχέδιο Ανάν (άραγε μπορεί το αποτέλεσμα να είναι διαφορετικό;): Συνομιλίες υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, καθοδηγούμενες από άτομα τα οποία αποδεδειγμένα επιχειρούν την επαναφορά του σχεδίου Ανάν με διακοσμητικές αλλαγές (λέγε με Αλ. Ντάουνερ), στη λογική του πάρε-δώσε και στη βάση του συνόλου των υποχωρήσεων της πλευράς μας από το 1974 και εντεύθεν. Από την άλλη, η αντι-διζωνική σχολή απορρίπτει τη διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία καθ’ ότι θεωρεί ότι παγιώνει τα τετελεσμένα της εισβολής, συνιστά μια νομιμοποιημένη μορφή διχοτόμησης και περιέχει το σπέρμα της αναζοπύρωσης του κυπριακού σε μελλοντική βάση και υπό δυσμενέστερα δεδομένα για την ελληνοκυπριακή πλευρά. Εν τούτοις, τελεί εν μέσω κατηγοριών ότι δεν προτείνει κάποια εφικτή εναλλακτική.
2.     Ο εσωτερικός διάλογος και οι κατά καιρούς επικρατούσες ισορροπίες στο κυπριακό
Πολλοί από τους καθοδηγητές της κοινής γνώμης οι οποίοι εκφράζουν δημόσια τις θέσεις τους για την επιθυμητή λύση του κυπριακού έχουν διαγράψει πολλά χρόνια (ή και δεκαετίες) παρουσίας στα καθημερινά φύλλα, στα μικρόφωνα των ραδιοφώνων και τα τηλεοπτικά παράθυρα.  Εν τούτοις, στη συντριπτική τους πλειοψηφία, οι απόψεις τους παραμένουν διαχρονικά οι ίδιες. Ακόμη και αν σε ορισμένα επί μέρους ζητήματα αλλάζουν κατά καιρούς απόψεις, ο βασικός κορμός των αντιλήψεών τους παραμένει αμετάβλητος. Ακόμη όμως και οι όποιες ριζικές αλλαγές αντιλήψεων παρατηρούνται, συντελούνται μέσα στο στενό πλαίσιο του ελληνοκυπριακού δημόσιου διαλόγου με τους όρους υπό τους οποίους αυτός διαχρονικά διεξάγεται και τις σκοπιμότητες που η διεξαγωγή του εξυπηρετεί: Ένας πρώην ανανιστής θα καταστεί αντι-ανανιστής ή το αντίστροφο, ένας πρώην αντι-ομοσπονδιακός θα καταστεί φιλο-ομοσπονδιακός ή το αντίστροφο και πάει λέγοντας. Σε ό,τι αφορά δε το παιχνίδι εξουσίας μεταξύ των πολιτικών κομμάτων, το κυπριακό ήταν μέχρι πρόσφατα το βασικό πολιτικό και προεκλογικό διακύβευμα, μόνο όμως στο επίπεδο της πολιτικής ρητορικής και της δημόσιας εικόνας. Άλλωστε τα κατά καιρούς εκλογικά αποτελέσματα των κομμάτων –αν και οι προεκλογικές εκστρατείες ήταν «γεμάτες» από κυπριακό- καθορίζονταν από άλλους, σταθερούς παράγοντες, όπως η πειθαρχεία στις παγιωμένες κομματικές διαχωριστικές γραμμές και η αποτελεσματικότητα των μηχανισμών συσπείρωσης κυρίως των δύο μεγάλων κομμάτων, ανεξαρτήτως της επικαιρότητας των θέσεών τους στο κυπριακό.[4] Εξαίρεση αποτελούν ορισμένες προεδρικές εκλογικές αναμετρήσεις, των οποίων το αποτέλεσμα καθορίστηκε από κομματικούς συνασπισμούς για τη συγκρότηση των οποίων έπαιξαν σημαντικό ρόλο θέσεις και αντιλήψεις επί του κυπριακού, συνήθως όμως αυτοί αποδεικνύονταν βραχύβιοι ή ανακόλουθοι με τις προεκλογικές δεσμεύσεις.[5]
Εν τω μεταξύ –και εν’ όσο εμείς επιδιδόμασταν για δεκαετίες στον αεροστεγή διάλογό μας για το κυπριακό- γύρω μας τα πάντα μεταβάλλονταν, σε ένα διεθνές σύστημα όπου η αλλαγή αποτελεί μια ατέρμονη διαδικασία της οποίας βασική κινητήριος δύναμη είναι η άνιση ανάπτυξη των βασικών δρώντων και οι συνεπαγόμενες μεταβολές στο γόητρό τους, στις αντιλήψεις και στις μεταξύ τους συγκλίσεις συμφερόντων.[6] Η φράση «ολα τριγύρω αλλάζουνε και όλα τα ίδια μένουν» δεν θα μπορούσε να βρει ακριβέστερη εφαρμογή από τον τρόπο με τον οποίο οι πολιτικές ελίτ, τα ΜΜΕ και η κοινή γνώμη στην ελεύθερη Κύπρο αλληλεπιδρούν σε σχέση με την επιθυμητή λύση του κυπριακού, την ώρα στο διεθνές επίπεδο οι όροι εξελίσσονταν και μεταβάλλονταν. Οι δημόσιος διάλογος διεξαγόταν πάντα με αποκλειστικά και μόνο τοπικούς όρους. Η δε πλέον πεπλανημένη θεώρηση των πραγμάτων προέτασσε την ανάγκη επίτευξης ενός καλού κλίματος μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων ως το κλειδί για την επίλυση του προβλήματος. Αυτός ο ιδεολογικά καθορισμένος ευσεβοποθησμός βρήκε τον ιδανικό εκφραστή του στο πρόσωπο του τέως Προέδρου Δημήτρη Χριστόφια, το δόγμα του οποίου βασιζόταν σε δύο αρχές: στη διεξαγωγή συνομιλιών σε «καλό κλίμα», το οποίο θα ήταν αποτέλεσμα της φιλικής σχέσης του με τον Ταλάτ.[7]
Πέραν του κυπροκεντρικού ιδεολογήματος περί «καλού κλίματος» (το οποίο υποστήριζαν και όσα εξωκυπριακά συμφέροντα επεδίωκαν ένα σύντομο κλείσιμο του κυπριακού προς όφελος των τουρκικών συμφερόντων) οι ξένοι εμπλεκόμενοι στο κυπριακό, ο «διεθνής παράγοντας» όπως επικράτησε να χαρακτηρίζονται, γίνονταν αντιληπτοί από το κυπριακό πολιτικό σύστημα σωρευτικά, χωρίς να εξετάζονται οι όποιες διαφοροποιήσεις στις επιδιώξεις και τα συμφέροντα μεταξύ τους. Ούτε φυσικά λαμβάνονταν υπόψη οι όποιες διεθνείς και περιφερειακές δυναμικές αναπτύσσονταν γύρω μας. Αγνοόντας τις βασικές αρχές λειτουργίας του διεθνούς συστήματος, αλλά και την ίδια την ιστορία μας, ουδέποτε λαμβάναμε υπόψη τον εξής βασικό κανόνα: Ήδη από τη δεκαετία του ’50, οπότε και άρχισε να διαμορφώνεται το κυπριακό πρόβλημα, οι ισορροπίες στις διαδικασίες επίλυσής του αποτελούσαν αντανάκλαση μιας διεθνούς κατανομής ισχύος μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων (κυρίως Ηνωμένες Πολιτείες, Ηνωμένο Βασίλειο και Σοβιετική Ένωση/Ρωσία), της Ελλάδας και της Τουρκίας. Η κατανομή ισχύος καθοριζόταν κυρίως από τις κατά καιρούς επικρατούσες συγκλίσεις συμφερόντων μεταξύ των εμπλεκόμενων δρώντων. Ορισμένα ιστορικά παραδείγματα μπορούν να μας διαφωτίσουν:
1)      Το 1958 οι Ηνωμένες Πολιτείες έκαναν τη μεγάλη στροφή, αποδεχόμενες το σχέδιο Μακμίλλαν για την επίλυση του κυπριακού. Προηγουμένως –και παρά την «ειδική σχέση» τους με το Ηνωμένο Βασίλειο- τηρούσαν μια ισορροπημένη στάση επιδιώκοντας τον περιορισμό της σύγκρουσης μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Ελλάδας. Σε ορισμένες δε περιπτώσεις, λάμβαναν θέσεις οι οποίες έρχονταν σε ρήξη με αντίστοιχες βρετανικές θέσεις ή ενέργειες, όπως για παράδειγμα η ουδέτερη στάση τους έναντι των ελληνικών προσφυγών στον ΟΗΕ από το 1954 έως το 1956, ο καταλογισμός της ευθύνης για το αδιέξοδο στο κυπριακό στο Ηνωμένο Βασίλειο από τον Αμερικανό διαμεσολαβητή Τζιούλιους Χόλμς το 1956 και η σφοδρή αντίδρασή τους στην εξορία του Μακαρίου το ίδιο έτος.[8] Εν τούτοις, διεθνείς εξελίξεις που ακολούθησαν, όπως η αλλαγή της βρετανικής περιφερειακής στρατηγικής μετά την κρίση του Σουέζ και η αναβάθμιση του ρόλου της Τουρκίας μέσω της ανάδειξής της σε πρωταρχικό πυλώνα της αμερικανικής στρατηγικής για τη διαχείριση της πυρηνικής ισορροπίας με τη Σοβιετική Ένωση, μετέβαλαν άρδην τα δεδομένα.[9] Ξεκίνησε έτσι μια πορεία σύγκλισης συμφερόντων μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ηνωμένου Βασιλείου στο κυπριακό, η οποία ενίοτε οδηγούσε σε ταύτιση απόψεων. Η σύγκλιση αυτή καθόρισε τις μετέπειτα εξελίξεις στο κυπριακό προς όφελος πρωτίστως των τουρκικών επιδιώξεων.
2)      Το 1964 οι Ηνωμένες Πολιτείες πρωτοστατούν στην υποβολή των σχεδίων Άτσεσον για την επίλυση του κυπριακού, τα οποία επιχειρούν να ισορροπήσουν μεταξύ του ελληνικού αιτήματος για ένωση και της τουρκικής αξίωσης για μόνιμη στρατιωτική παρουσία στο νησί. Την ίδια περίοδο, εν μέσω διακοινοτικών ταραχών, οι αμερικανοί στέκονται ανάχωμα στα τουρκικά σχέδια εισβολής στην Κύπρο μέσω της αποτρεπτικής επιστολής του Αμερικανού Προέδρου Λίντον Τζόνσον προς τον Τουρκο Πρωθυπουργό Ισμέτ Ινονού.[10] Δέκα χρόνια αργότερα, οι ενέργειες του Αμερικανού Υπουργού Εξωτερικών Χένρι Κίσσινγερ επέτρεψαν στην Τουρκία να εισβάλει ανενόχλητη στην Κύπρο και να καταλάβει το 37% του κυπριακού εδάφους.[11] Σε αντίθεση με τι συνέβαινε δέκα χρόνια προηγουμένως, το 1974 τα αμερικανικά συμφέροντα επέτρεψαν την υλοποίηση των τουρκικών αξιώσεων, μεταβάλλοντας δραματικά την κατανομή ισχύος στο κυπριακό προς όφελος της Τουρκίας. Για μια ακόμα φορά η κατανομή ισχύος στο κυπριακό θα καθοριζόταν από διεθνείς παράγοντες.
3)      Πιο κοντά στις μέρες μας, συγκεκριμένα την περίοδο 2002-2004, οι ισορροπίες στο κυπριακό καθορίστηκαν και πάλιν από μια διεθνή κατανομή ισχύος. Ηνωμένο Βασίλειο και Ηνωμένες Πολιτείες άσκησαν αφόρητες πιέσεις στην ελληνοκυπριακή πλευρά για την αποδοχή του σχεδίου Ανάν. Επρόκειτο για άλλη μια περίοδο κατά την οποία ο τουρκικός ρόλος ήταν διεθνώς αναβαθμισμένως λόγω των εξελίξεων στο Αφγανιστάν και το Ιράκ, ενώ η διεθνής κοινότητα αντιμετώπιζε με ενθουσιασμό την ανάδειξη στη διακυβέρνηση της Τουρκίας ενός μετριοπαθούς ισλαμικού κόμματος, το οποίο θα μπορούσε να αποτελέσει παράδειγμα απο-ριζοσπαστικοποίησης για την ευρύτερη περιοχή. Ενώ εμείς ερίζαμε για το κατά πόσον το σχέδιο ήταν (ή θα μπορούσε να αποβεί) λειτουργικό ή για το κατά πόσο θα ήταν η τελευταία ευκαιρία για την επίλυση του κυπριακού, το παιχνίδι και πάλι στηνόταν εκτός Κύπρου. Διαμορφωνόταν ένα σχέδιο το οποίο δεν θα μπορούσε να γίνει δεκτό από τους Ελληνοκύπριους για χίλιους δυο λόγους, ενώ την ίδια στιγμή ο τότε Υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών Κόλιν Πάουελ τηλεφωνούσε σε Κύπριους πολιτικούς ηγέτες για να τους ζητήσει να το αποδεχτούν, παρακάμπτοντας τον τότε Πρόεδρο Τάσσο Παπαδόπουλο. Μετά δε την απόρριψη του σχεδίου, αρκετοί εκ των ξένων εμπλεκομένων στο κυπριακό επιχείρησαν την επαναφορά του και την απονομιμοποίηση του Προέδρου Παπαδόπουλου.[12]
3.     Μια νέα κατανομή ισχύος και οι υπό διαμόρφωση νέες ισορροπίες στο κυπριακό
Επανερχόμενοι στο παρόν, επίκειται η έναρξη ενός νέου γύρου συνομιλιών για την επίλυση του κυπριακού. Αν και οι συνομιλούντες θα είναι διαφορετικοί, εν τούτοις το πλαίσιο της διαδικασίας αναμένεται να παρεμείνει το ίδιο: Πρόκειται για συνέχιση της διαδικασίας Ντάουνερ, η οποία θα στηριχθεί στην «πρόοδο» που είχαν επιτύχει οι Χριστόφιας και Ταλάτ κατά την περίοδο 2008-2010. Αν θεωρήσουμε ότι η εν λόγω διαδικασία υπήρξε το εξελικτικό αποτέλεσμα μιας σειράς προγενέστερων διαδικασιών, αλλά και της σταδιακής επιβολής των τουρκικών όρων επίλυσης του κυπριακού δεδομένης τους ελληνοκυπριακής αδυναμίας να αναθεωρήσει αυτούς τους όρους λόγω της επικρατούσας κατανομής ισχύος, τότε εύλογα καταλήγει κανείς στο συμπέρασμα ότι το τελικό παράγωγο –εάν υπάρξει τέτοιο- της διαδικασίας θα υπακούει στα δεδομένα των προηγούμενων ετών και δεκαετιών: Θα πρόκειται για ένα μόρφωμα ομοσπονδιακής φύσεως με έντονα συνομοσπονδιακά στοιχεία, χωρίς τα οποία πολύ δύσκολα θα μπορέσουν να ικανοποιηθούν οι πάγιες τουρκικές αξιώσεις για συγκυριαρχία και πολιτική ισότητα των δύο «συνιστωστώντων κρατών». Θα διέπεται από ένα σύστημα διακυβέρνησης το οποίο θα παραχωρεί στις δύο κοινότητες πολλαπλές δυνατότητες μπλοκαρίσματος των διαδικασιών λήψης αποφάσεων, αποτέλεσμα του οποίου θα είναι η αδυναμία του κράτους να υπερβεί τις αδυναμίες της (συν)ομοσπονδιακής δομής του, ενώ η κυριαρχία δεν θα πηγάζει από το λαό, τους νόμιμους δηλαδή κάτοικους του νησιού, αλλά από τις δύο εθνοτικά καθορισμένες συνιστώσες πολιτείες. Με άλλα λόγια, όπως θα συνέβαινε και με το σχέδιο Ανάν, η μετά-τη-λύση κυπριακή πολιτεία θα αντανακλά τις δυνατότητες της Άγκυρας να επιβάλλει διαχρονικά τα συμφέροντά της κατά τις διαδικασίες επίλυσης του κυπριακού, παρέχοντας στην Τουρκία τη θεσμικά και νομικά κατοχυρωμένη δυνατότητα να βάζει το χέρι της βαθιά στα εσωτερικά του νέου κράτους. Το γεγονός αυτό θα της προσφέρει προϋποθέσεις αυξημένης επιρροής στην ευρύτερη περιοχή. Τρανό παράδειγμα αυτής της προσέγγισης είναι οι απόψεις του νυν Υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας Αχμέτ Νταβούτογλου, όπως αυτές περιγράφονται στο βιβλίο του με τίτλο «Στρατηγικό Βάθος».[13]
Πώς όμως σχετίζεται η πιο πάνω, αναμενόμενη κατάληξη του κυπριακού στα πλαίσια της εκκολαπτόμενης νέας διαδικασίας διαπραγματεύσεων με την παρούσα κατανομή ισχύος στην περιοχή μας; Τα βασικά δεδομένα που πρέπει να λάβουμε υπόψη είναι τρία: Το πρώτο είναι η αποδεδειγμένη δυνατότητα της τουρκικής πλευράς να προσαρμόζει τους όρους επίλυσης του κυπριακού κατά τις κατά καιρούς διεξαγόμενες συνομιλίες στην κατανομή ισχύος, η οποία υπήρξε όλα αυτά τα χρόνια ευνοϊκή γι’ αυτήν. Βασικός λόγος της υπεροχής της τουρκίας στις διαδικασίες επίλυσης του κυπριακού δεν ήταν η στρατιωτική της υπεροπλία και η στρατιωτική της παρουσία στο νησί (αυτό επενεργούσε έμμεσα, κυρίως ως μοχλός ψυχολογικής πίεσης εις βάρος της ελληνικής πλευράς, προκαλώντας παραστάσεις διασφαλισμένης ήττας και τάσεις υποχωρητικότητας). Όπως έχουμε ήδη υποστηρίξει, η τουρκική υπεροχή βασιζόταν στην κατανομή ισχύος, όπως αυτή καθοριζόταν από τις συγκλίσεις συμφερόντων μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων που εμπλέκονταν στο κυπριακό (κυρίως του Ηνωμένου Βασιλείου και των Ηνωμένων Πολιτειών) και της Τουρκίας. Η σύγκλιση αυτή υπερκάλυπτε το δίκαιον των αιτημάτων της ελληνικής πλευράς μέσω της επιρροής που ασκούσαν οι δύο αυτές δυνάμεις στον ΟΗΕ, αλλά και μέσω του περιεχομένου των εκάστοτε δικών τους διαμεσολαβήσεων.
Το δεύτερο δεδομένο που θα πρέπει να έχουμε υπόψη είναι η σταδιακή διαμόρφωση μιας νέας κατανομής ισχύος στην περιοχή μας. Παρά την οικονομική και στρατιωτική ισχυροποίηση της Τουρκίας και τις προϋποθέσεις αύξησης της επιρροής της στην ευρύτερη περιοχή,[14] η εν γένει εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης Ερντογάν (κυρίως έναντι του Ισραήλ) έχει προκαλέσει σημαντική μεταβολή στις διεθνώς επικρατούσες αντιλήψεις για την Τουρκία, διαμορφώνοντας παράλληλα νέα γεωστρατηγικά δεδομένα.[15] Ιδιαίτερα δε, προκαλεί προβληματισμό εντός των Ηνωμένων Πολιτειών, όπου ήδη ένα σημαντικό μέρος του πολιτικού συστήματος και των διαμορφωτών της κοινής γνώμης αντιλαμβάνονται την Τουρκία περισσότερο ως απειλή για την περιοχή παρά ως παράγοντα σταθερότητας, ενώ αντικρίζουν με θέρμη την προοπτική δημιουργίας ενός στρατηγικού άξονα Ισραήλ-Κύπρου-Ελλάδας.[16]
Το τρίτο δεδομένο είναι η κυριαρχία της ομάδας Ντάουνερ επί των διαδικασιών επίλυσης του κυπριακού και η εμφανής στήριξη της οποίας απολαμβάνει από το Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ.[17] Η ομάδα Ντάουνερ, από κοινού με συγκεκριμένους διπλωματικούς κύκλους, επιβάλλει στο Γενικό Γραμματέα τη γραμμή της στο κυπριακό.[18] Eίναι δε γνωστή πλέον σε ολόκληρο το πολιτικό σύστημα η προκατάληψη της ομάδας Ντάουερ υπέρ των τουρκικών θέσεων, γεγονός που αποδεικνύεται σε μια σειρά από πρωτοβουλίες τις οποίες ανέπτυξε κατά τη διάρκεια του προηγούμενου γύρου συνομιλιών, επί διακυβέρνησης Χριστόφια.[19] Ποιο όμως είναι το υπόβαθρο ισχύος της συγκεκριμένης ομάδας; Πού δηλαδή στηρίζει την πολιτική και διπλωματική της δύναμη, η οποία της επιτρέπει να επιβάλλει καταστάσεις στις διαδικασίες επίλυσης του κυπριακού; Υποστηρίζουμε ότι αυτή οφείλεται σε δύο κυρίως παράγοντες: Πρώτον, στην ταύτισή της με τα συμφέροντα εξωτερικών δρώντων, όπως η Τουρκία, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο, κατά τα προηγούμενα χρόνια. Δεύτερον, στην αδυναμία ή έλλειψη βούλησης την ελληνική κυπριακή πλευράς να απαιτήσει την αντικατάσταση του κ. Ντάουνερ στη βάση των αποδεδειγμένα ετεροβαρών απόψεών του προς όφελος των τουρκικών συμφερόντων.[20] Σε κάθε περίπτωση, αν λάβει κανείς υπόψη την αλλαγή των περιφερειακών δεδομένων που μεσολάβησε από το διορισμό του κ. Ντάουνερ μέχρι σήμερα, όπως αυτή περιγράφεται πιο πάνω, εύλογα μπορεί να αντιληφθεί ότι ο κ. Ντάουνερ δεν απηχεί πλέον τις κυρίαρχες αντιλήψεις περί Τουρκίας σε επίπεδο κυβερνήσεων, τόσο στην περιοχή μας, όσο και ευρύτερα.
4.     Κάντο όπως η Τουρκία
Με βάση τα όσα περιγράψαμε και αναλύσαμε πιο πάνω, ένα βασικό συμπέρασμα που μπορεί κανείς να εξάγει είναι η δυνατότητα της Τουρκίας να προσαρμόζει τις διαδικασίες επίλυσης του κυπριακού στα κατά καιρούς διεθνή δεδομένα, τα οποία παραδοσιακά την ευνοούσαν λόγω της υψηλής στρατηγικής της αξίας για τη Δύση. Οι κατά καιρούς όροι επίλυσης του κυπριακού, όπως αυτοί παρουσιάζονταν σε προτάσεις, ιδέες και σχέδια λύσης, αλλά και σκιαγραφούνταν από τις απόψεις που εκφράζονταν από ισχυρούς διεθνείς δρώντες, αντανακλούσαν μια κατανομή ισχύος στο κυπριακό ευνοϊκή για την Τουρκία εξ’ αιτίας της δυτικής (κυρίως αμερικανικής) στήριξης της οποίας απολάμβανε. Ποτέ στο παρελθόν η Τουρκία δεν πορεύθηκε στο κυπριακό χωρίς τη στήριξη ή την ανοχή του δυτικού παράγοντα. Σήμερα, το διεθνές σύστημα είναι διαφορετικό. Δεν υπάρχουν πλέον «στρατόπεδα», όπως κατά τον Ψυχρό Πόλεμο, ούτε και ένας παγκοσμίως ασυναγώνιστος πόλος, όπως κατά την πρώτη μεταψυχροπολεμική περίοδο. Ζούμε σε μια εποχή κατά την οποία αναβαθμίζεται ο ρόλος του περιφερειακού υποσυστήματος έναντι του παγκοσμιοποιημένου διεθνούς σύστηματος, εξ’ αιτίας κυρίως της μερικής υποχώρησης των Ηνωμένων Πολιτειών από τα διεθνώς δρώμενα. Η Κύπρος καθίσταται αργά αλλά σταθερά περιφερειακός παίκτης, κυρίως λόγω της ανεύρεσης αποθεμάτων φυσικού αερίου στην ΑΟΖ της, ενώ το κυπριακό πρόβλημα καθίσταται περιφερειακό πρόβλημα καθ΄ότι το περιεχόμενο της λύσης του δεν θα επηρεάσει μόνο τα της Κύπρου, αλλά και την ευρύτερη περιφέρεια. Η περιφερειακή κατανομή ισχύος στο τόξο Ανατολικής Μεσογείου-Μέσης Ανατολής-Βορείου Αφρικής είναι δυνατό να επηρεάσει τις διαδικασίες επίλυσης του κυπριακού, όπως είναι δυνατό να επηρεαστεί από την κατάληξή τους. Το γεγονός αυτό τείνει να ανατρέψει την παραδοσιακή κατανομή ισχύος στο κυπριακό λόγω της αντίδρασης ισχυρών περιφερειακών παραγόντων όπως το Ισραήλ και (μερικώς) οι Ηνωμένες Πολιτείες (οι οποίες παρά τη μερική υποχώρησή τους παραμένουν σημαντικός παίκτης στην περιοχή) στην ισλαμογενή εξωτερική πολιτική του διδύμου Ερντογάν-Νταβούτογλου και στις εν γένει περιφερειακές αξιώσεις της Άγκυρας. Σε συνδυασμό με την ρευστότητα στην περιοχή μας εξ’ αιτίας των αποτελεσμάτων της «αραβικής άνοιξης», της συνεχιζόμενης κρίσης στη Συρία και της ολοένα και εντεινόμενης σύγκρουσης μεταξύ του σουνιτικού και του σιιτικού στοιχείου, η Κύπρος και το Ισραήλ αποτελούν ίσως τους μοναδικούς παράγοντες σταθερότητας στην περιοχή. Τυχόν επιβολή τουρκικής επικυριαρχίας επί της Κύπρου (ως αποτέλεσμα μιας ανάλογης λύσης του κυπριακού) θα ανέτρεπε αυτό το δεδομένο: θα καθοστούσε την Άγκυρα κυρίαρχη δύναμη επί των ενεργειακών πόρων της Ανατολικής Μεσογείου και θα δημιουργούσε τις προϋποθέσεις περεταίρω αύξησης του εκτοπίσματος και της επιρροής της στην ευρήτερη περιοχή, με απρόβλεπτες συνέπειες για όσες μεγάλες δυνάμεις διατηρούν συμφέροντα στο εν λόγω περιφερειακό τόξο.
Κατά συνέπεια, δεδομένων των όσων έχουν αναλυθεί πιο πάνω και, κυρίως, στην προηγούμενη παράγραφο, η εντός της Κύπρου συζήτηση περί του «είδους της λύσης του κυπριακού» και του κατά πόσον θα πρέπει να υποχωρήσουμε σε έναν οδυνηρό συμβιβασμό που θα καταστήσει αμφίβολη την κυριαρχία του κυπριακού λαού επί του κράτους του, καθίσταται εξαιρετικά παρωχημένη. Οι όροι επίλυσης του κυπριακού καθορίζονται όχι από τις εντός, αλλά από τις εκτός Κύπρου ισορροπίες. Βέβαια, ο παράγοντας εκείνος ο οποίος ευνοείται από αυτές τις ισορροπίες θα πρέπει να είναι σε θέση να προσαρμόζει τους όρους επίλυσης του κυπριακού στις ισορροπίες της δεδομένης στιγμής. Μέχρι τώρα η Τουρκία παρουσίαζει αξιοζήλευτη αποτελεσματικότητα στο να πετυχαίνει αυτό το αποτέλεσμα. Το παράδειγμά της θα πρέπει να αποτελεί φάρο καθοδήγησης για την Κυπριακή Δημοκρατία: Η προσαρμογή των όρων επίλυσης του κυπριακού στα τωρινά περιφερειακά δεδομένα, τα οποία αντανακλούν μια κατανομή ισχύος που είναι ευνοϊκότερη παρά ποτέ για τα κυπριακά συμφέροντα, θα πρέπει να είναι ο απόλυτος στρατηγικός μας στόχος. Η εκδίωξη του κ. Ντάουνερ από το επίκεντρο της διαμόρφωσης των όρων διεξαγωγής των συνομιλιών και –κατ’ επέκταση- των όρων επίλυσης του κυπριακού και η αντικατάστασή του από έναν αμερόληπτο διαμεσολαβητή θα ήταν ένας σημαντικός δείκτης επιτυχίας προς αυτή την κατεύθυνση. Στη συνέχεια, ένας δεύτερος σημαντικός δείκτης επιτυχίας θα ήταν η έναρξης μιας νέας διαδικασίας, η οποία θα λαμβάνει υπόψη τις ανησυχίες της Κυπριακής Δημοκρατίας ως προς τη βιωσιμότητα και τη λειτουργικότητα της λύσης. Για να επιτευχθούν αυτοί οι πρωτογενείς στόχοι θα πρέπει όλα τα μέσα τα οποία διαθέτουμε (πολιτικά, διπλωματικά κ.α.) σε συνδυασμό με τους εξωτερικούς συντελεστές ισχύος που μπορούμε να κινητοποιήσουμε, να συνδυαστούν αρμονικά προς την κατεύθυνση αυτή. Σε κάθε περίπτωση όμως, δεν νοείται μια στρατηγική επίλυσης του κυπριακού που να μην είναι συνιστώσα μιας υψηλής στρατηγικής για την ασφάλεια και την επιβίωση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Μιας υψηλής στρατηγικής που θα λαμβάνει υπόψη τα ευρύτερα διεθνή και περιφερειακά δεδομένα και θα βασίζεται στην εισαγωγή εξωτερικών συντελεστών ισχύος, οι οποίοι θα επενεργούν ως πολλαπλασιαστές της ισχύος της Κυπριακής Δημοκρατίας.[21]
Πάνω απ’ όλα όμως θα πρέπει να αντιληφθούμε πρώτα εμείς και στη συνέχεια να πείσουμε τους εταίρους και συνομιλητές μας για μια αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα των ημερών μας: Η επίλυση του κυπριακού δεν θα επηρεάσει μόνον εμάς, αλλά την ευρύτερη περιφέρεια. Και ως περιφερειακό πρόβλημα θα πρέπει να το αντιμετωπίζουμε και εμείς, αλλά και όλοι εκείνοι οι δρώντες οι οποίοι διατηρούν συμφέροντα στην περιοχή μας. Όσο όμως αδυνατούμε να αντιληφθούμε τις αλλαγές που συντελούνται γύρω μας -και το πώς οι αλλαγές αυτές επηρεάζουν την κατανομή ισχύος στο κυπριακό- και αδυνατούμε να ενεργήσουμε καταλλήλως προς την κατεύθυνση της αναπροσαρμογής των διαπραγματευτικών δεδομένων, θα παραμένουμε προσκολλημένοι σε αδιέξοδες, κενές περιεχομένου συζητήσεις περασμένων δεκαετιών. Και το χειρότερο: Η προοπτική εξεύρεσης μιας πραγματικά βιώσιμης και λειτουργικής διευθέτησης του κυπριακού θα παραμένει όμηρος των τουρκικών ηγεμονικών αξιώσεων και των δικών μας αδυναμιών.
Ο Μιχάλης Κοντός είναι Πολιτικός Επιστήμονας και Διεθνολόγος, Διευθυντής του Κέντρου Επιστημονικού Διαλόγου και Έρευνας
[1] Οι όροι «φιλο-διζωνική» και «αντι-διζωνική» σχολή σκέψης αποτελούν ιδεατούς τύπους προσεγγίσεων της επίλυσης του κυπριακού με κριτήριο την επιθυμητή ή επιδιωκόμενη μορφή λύσης. Σε καμία περίπτωση δεν θεωρώ ότι είναι απόλυτοι ή ότι εμπερικλείουν όλες τις εκφάνσεις της συζήτησης για το κυπριακό. Άλλωστε αν μετελήσει κανείς τις αντιλήψεις που υπάρχουν για το κυπριακό με κριτήριο το πώς ερμηνεύεται το περιεχόμενο (και όχι η ονομασία) της λύσης, τότε οι απόψεις διαφοροποιούνται και οι ιδεατοί αυτοί τύποι δεν υφίστανται.
[2] Η εν λόγω συμφωνία προέβλεπε ότι η βάση των συνομιλιών θα ήταν μια «διζωνική, δικοινοτική Ομοσπονδία με πολιτική ισότητα όπως ορίζεται στα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας. Αυτός ο συνεταιρισμός θα έχει μια Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση με μια και μόνη διεθνή προσωπικότητα, καθώς και μια Τουρκοκυπριακή Συνιστώσα Πολιτεία και μια Ελληνοκυπριακή Συνιστώσα Πολιτεία, οι οποίες θα έχουν ισότιμο καθεστώς».
[3] Σχετικά με την εν λόγω απογοήτευση Χριστόφια, αλλά και ορισμένα γλαφυρά στιγμιότυπα από τις συνομιλίες εκείνης της περιόδου τα οποία αποδεικνύουν του λόγου το αληθές, βλέπε Αχιλλεύς Κ. Αιμιλιανίδης, Μιχάλης Κοντός, Γιώργος Κέντας, Σημαδεμένη Τράπουλα. Τα Απόρρητα Έγγραφα των Διαπραγματεύσεων Χριστόφια-Ταλάτ (Λευκωσία: Power Publishing, 2010).
[4] Για μια εκτενή ανάλυση επ’ αυτού βλέπε Michalis Kontos, “Left-Wing and Right-Wing Politics in Post-1974 Cyprus: A Story of Social Discord and Political Success.” Παρουσίαση στο 13ο διεθνές συνέδριο του the International Society for the Study of European Ideas (ISSEI), σε συνδιοργάνωση με το Πανεπιστήμιο Κύπρου, Λευκωσία, Ιούλιος 2012. Διαθέσιμο στο https://lekythos.library.ucy.ac.cy/handle/10797/6129. Βλέπε επίσης Michalis Kontos, “Cyprus Presidential Elections, February 2013: A Systemic Approach,” Hellenic Studies 21 (2013): 35-58.
[5] Ενδεικτικά βλέπε Νάταλη Μιχαϊλήδου, «Αναδρομή στα παιχνίδια της κάλπης», Special Elections Edition: Η κούρσα και οι δρομείς, περιοδικό Legacy, Ιανουάριος 2013, 4-10.
[6] Το ζήτημα αυτό αναλύεται εκτενώς στο Robert Gilpin, Πόλεμος και Αλλαγή στη Διεθνή Πολιτική (Αθήνα: Ποιότητα, 2004).
[7] Αιμιλιανίδης, Κοντός, Κέντας, Σημαδεμένη Τράπουλα, 33.
[8] Μιχάλης Κοντός, «Αμερικανικά Συμφέροντα και Κύπρος, 1947-1956,» Το Χρονικό 183 (2 Οκτωβρίου 2011).
[9] Ευάνθης Χατζηβασιλείου, Στρατηγικές του Κυπριακού: Η Δεκαετία του 1950 (Αθήνα: Πατάκης, 2004), 285-301.
[10] Νίκος Κρανιδιώτης , Ανοχύρωτη Πολιτεία: Κύπρος 1960-1974 (Αθήνα: Εστία, 1985), 99, 100-101.
[11] Ενδεικτικά βλέπε Κώστας Βενιζέλος, Μιχάλης Ιγνατίου, Τα Μυστικά Αρχεία του Κίσσιντζερ: Η Απόφαση για τη Διχοτόμηση (Αθήνα: Λιβάνης, 2002).
[12] Αιμιλιανίδης, Κοντός, Κέντας, Σημαδεμένη Τράπουλα, 18-19. Γενικότερα για το κλίμα της περιόδου εκείνης στις τάξεις διαφόρων παραγόντων της διεθνούς κοινότητας έναντι της Κυπριακής Δημοκρατίας και του Προέδρου της παρουσιάζονται ενδεικτικές αναφορές σε σωρεία εγγράφων που είδαν πρόσφατα το φως της δημοσιότητας μέσω διαρροών.
[13] Αχμέτ Νταβούτογλου, Στρατηγικό Βάθος , 277-281.
[14] Μιχάλης Κοντός, «Οι Προοπτικές μιας Περιφερειακής Ηγεμονίας στη Μέση Ανατολή», Εθνική Φρουρά και Ιστορία 31(υπό έκδοση).
[15] Ενδεικτικά βλέπε Kouskouvelis I. I., “Turkey, Past and Future: The Problem with Turkey’s ‘Zero Problems,’” Middle East Quarterly (2013) 10, 47-56. Μάριος Ευρυβιάδης, «Τριπλή Ευκαιρία για Ελλάδα και Κύπρο», Foreign Affairs: The Hellenic Edition, Μάρτιος 2013,http://www.foreignaffairs.gr/articles/69217/marios-l-eyrybiadis/tripli-eykairia-gia-ellada-kai-kypro?page=show, 31/10/13.
[16] Ενδεικτικά βλέπε Μιχάλης Ιγνατίου, «Αλλάξτε Πολιτική στο Κυπριακό», Φιλελεύθερος, 03/04/13. Daniel Pipes, “Cyprus on the World Stage,”National Review Online, October 11, 2011, http://www.nationalreview.com/articles/279700/cyprus-world-stage-daniel-pipes, 31/10/2013. Seth Cropsey, “Will the US Choose the Right Side in the Eastern Mediterranean,” Hudson Institute, July 3, 2013, http://www.hudson.org/index.cfm?fuseaction=publication_details&id=9659, 31/10/13.
[17] «Μήνυμα Προέδρου: δεν δεχόμαστε εκβιασμούς και χρονοδιαγράμματα», http://www.livenews.com.cy/cgibin/hweb?-A=29922&-V=news, 03/11/13.
[18] Γιώργος Κέντας, «Η τραγική αποτυχία Αναστασιάδη στο Κυπριακό», Agora Dialogue, http://agora-dialogue.com/?p=76550, 03/11/13.
[19] Αιμιλιανίδης, Κοντός, Κέντας, Σημαδεμένη Τράπουλα.
[20] Χαρακτηριστικό είναι το σχετικό ψήφισμα της ολομέλειας της Βουλής των Αντιπροσώπων, της 2ας Φεβρουαρίου 2012, κατόπιν συζήτησης θέματος στην Επιτροπή Θεσμών και Αξιών της Βουλής με τίτλο «Η υποβάθμιση της Κυπριακής Δημοκρατίας από τον ειδικό σύμβουλο του γενικού γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών κ. Αλεξάντερ Ντάουνερ και η ανάγκη λήψης ουσιαστικών μέτρων από την κυπριακή κυβέρνηση». Παρά την σχετική πρόταση την οποία στήριξαν ΔΗΚΟ, ΕΔΕΚ, ΕΥΡΩΚΟ και Οικολόγοι, όπως ζητηθεί από τη Βουλή η αποπομπή του κ. Ντάουνερ, η ολομέλεια αρκέστηκε στο σχετικό ψήφισμα σε μια επικριτική αναφορά για τις ενέργειές του.  Βλέπε Πρακτικά της Βουλής των Αντιπροσώπων, Ι’ Βουλευτική Περίοδος-Σύνοδος Α’, Συνεδρίαση 2ας Φεβρουαρίου 2012. Για μια αναδρομή στην κάλυψη του θέματος από τον τύπο βλέπε http://www.efylakas.com/archives/14499, 04/11/13.
[21] Για μια ανάλυση του πώς οι εξωτερικοί συντελεστές ισχύος μπορούν να επενεργήσουν ως πολλαπλασιαστές της ισχύος της Κυπριακής Δημοκρατίας βλέπε Μιχάλης Κοντός, «Η Μίνι Κρίση του Σεπτέμβρίου 2011: Συγκριτική Αποτίμηση των Συντελεστών Ισχύος της Τουρκίας και της Κυπριακής Δημοκρατίας», Εθνική Φρουρά και Ιστορία 31 (2013): 19-25.

Γενικά θέματα

Η πετρελαϊκή «μάχη» που ενώνει Τραμπ-Πούτιν και δισεκατομμυριούχους του Κόλπου

Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».

Η συμφωνία, η οποία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και τελεί υπό την αίρεση της έγκρισης της αμερικανικής κυβέρνησης και του Κρεμλίνου, αφορά ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο πετρελαιοπηγών, διυλιστηρίων και πρατηρίων καυσίμων της Lukoil σε διάφορες χώρες.

Σύμφωνα με τους «New York Times», στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται κοινοπραξία με επικεφαλής τον Αμερικανό επενδυτή Τοντ Μπόελι, στην οποία συμμετέχουν επίσης επενδυτικοί όμιλοι από τη Μέση Ανατολή. Στην προτεινόμενη συμφωνία συμμετέχει και η αμερικανική κυβέρνηση, μέσω της U.S. International Development Finance Corporation (DFC).

 Στο τραπέζι των συνομιλιών Τραμπ-Πούτιν

Οι πολύμηνες διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με οκτώ πρόσωπα με γνώση της υπόθεσης που επικαλούνται οι «New York Times», συνδέονται με την ευρύτερη προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να αποκαταστήσει οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία στο πλαίσιο των συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Το ζήτημα της Lukoil φέρεται να τέθηκε από τον Βλαντιμίρ Πούτιν κατά τη συνάντησή του με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στο Κρεμλίνο, στις 5 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα, ο Ρώσος πρόεδρος πρότεινε την προώθηση της συμφωνίας ως ένδειξη ότι η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να συνεργαστούν επιχειρηματικά.

Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές φέρεται να απάντησαν ότι θα εργαστούν για την προώθηση της συμφωνίας, τόσο ως ένδειξη «καλής θέλησης» προς το Κρεμλίνο όσο και με στόχο τη μείωση των διεθνών τιμών ενέργειας.

Η ενδεχόμενη συμφωνία παρουσιάζει ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον για τους υποψήφιους αγοραστές. Η έγκρισή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων από τις αμερικανικές κυρώσεις, αυξάνοντας παράλληλα την αξία τους.

 Οι διασυνδέσεις των επενδυτών

Στην κορυφή της κοινοπραξίας βρίσκεται ο Αμερικανός επενδυτής Τοντ Μπόελι, συνιδιοκτήτης των Los Angeles Dodgers και γνωστός υποστηρικτής του Τραμπ. Στο επενδυτικό σχήμα συμμετέχουν επίσης επιχειρηματικοί όμιλοι από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Οι «New York Times» επισημαίνουν ότι ορισμένοι από τους επενδυτές διατηρούν επιχειρηματικές σχέσεις με πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ.

Μεταξύ αυτών είναι οι αδελφοί Μουτάζ και Ράμεζ αλ-Χαγιάτ από το Κατάρ, οι οποίοι έχουν συνεργαστεί με τον Τζάρεντ Κούσνερ και την Ιβάνκα Τραμπ για τη χρηματοδότηση επενδυτικού σχεδίου στην Αλβανία.

Στην κοινοπραξία συμμετέχει επίσης επενδυτικό ταμείο με έδρα το Αμπού Ντάμπι, το οποίο ελέγχεται από τον σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, σύμβουλο εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο ίδιος συνδέεται με επενδύσεις στην World Liberty Financial, την εταιρεία κρυπτονομισμάτων της οικογένειας Τραμπ.

Παράλληλα, επενδυτικό ταμείο που συνδέεται με τον σεΐχη Ταχνούν αποτελεί σημαντικό μέτοχο της εταιρείας private equity που ίδρυσε ο Κούσνερ μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο.

 Τα ερωτήματα για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων

Οι διασυνδέσεις αυτές έχουν προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο προσωπικές επιχειρηματικές σχέσεις μπορεί να διασταυρώνονται με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για μια συμφωνία που συνδέεται με την αμερικανική εξωτερική πολιτική.

Οι «New York Times» αναφέρουν ότι δεν υπάρχει ένδειξη πως ο Γουίτκοφ ή ο Κούσνερ πρόκειται να αποκομίσουν προσωπικό οικονομικό όφελος από τη συμφωνία. Ωστόσο, η υπόθεση έχει εγείρει ζητήματα σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων επιχειρηματιών και προσώπων του στενού περιβάλλοντος του Τραμπ.

Η Χούι Τσεν, πρώην εισαγγελέας και σύμβουλος σε θέματα οικονομικού εγκλήματος και δεοντολογίας, χαρακτήρισε τις διασυνδέσεις «ανησυχητικές» και έθεσε το ερώτημα κατά πόσο προσωπικά συμφέροντα θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξιολόγηση των υποψήφιων αγοραστών.

Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του Γουίτκοφ απέρριψε οποιοδήποτε ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, υποστηρίζοντας ότι ο Αμερικανός διαπραγματευτής δεν λαμβάνει μισθό και καλύπτει ο ίδιος τα έξοδα των ταξιδιών του στο πλαίσιο της αποστολής του για λογαριασμό του Τραμπ.

Η κούρσα για τα περιουσιακά στοιχεία της Lukoil

Η Lukoil είχε θέσει προς πώληση τα διεθνή περιουσιακά της στοιχεία μετά την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων. Αρκετοί υποψήφιοι αγοραστές είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον, μεταξύ των οποίων και μεγάλοι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι.

Τον Ιανουάριο, η επενδυτική εταιρεία Carlyle είχε καταλήξει σε προκαταρκτική συμφωνία για την εξαγορά σημαντικού μέρους του διεθνούς χαρτοφυλακίου της Lukoil. Η συμφωνία, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε, καθώς απαιτούσε την έγκριση της αμερικανικής κυβέρνησης.

Στη συνέχεια, ο όμιλος υπό τον Μπόελι εμφανίστηκε ως ένας από τους βασικούς διεκδικητές των περιουσιακών στοιχείων.

Η αξία των διεθνών περιουσιακών στοιχείων της Lukoil είχε υπολογιστεί από την ίδια την εταιρεία σε περίπου 20 δισ. δολάρια στις αρχές του έτους. Ωστόσο, οι οικονομικοί όροι της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας δεν έχουν γίνει γνωστοί.

 Ο ρόλος της αμερικανικής κυβέρνησης

Η αμερικανική κυβέρνηση συμμετέχει στην προτεινόμενη συμφωνία μέσω της U.S. International Development Finance Corporation, η οποία επενδύει και παρέχει χρηματοδότηση για έργα στο εξωτερικό.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία για τη Lukoil θα μπορούσε να ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια των ΗΠΑ, να εξυπηρετήσει στόχους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και να συμβάλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τους Αμερικανούς.

Η συμφωνία, ωστόσο, χρειάζεται την έγκριση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, το οποίο είναι αρμόδιο για την εφαρμογή των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.

 Η ενεργειακή διάσταση

Στο υπό διαπραγμάτευση χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται διυλιστήρια της Lukoil στην Ολλανδία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, καθώς και άλλες ενεργειακές υποδομές και πρατήρια καυσίμων σε διάφορες χώρες.

Η ενεργειακή διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η αποκατάσταση οικονομικών σχέσεων με τη Ρωσία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για τη Μόσχα ώστε να προχωρήσει σε συμβιβασμούς για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Ο Ρώσος οικονομικός απεσταλμένος Κίριλ Ντμίτριεφ έχει επίσης εμπλακεί στη διαδικασία, ενώ, σύμφωνα με τους «New York Times», έχει δηλώσει ότι ο διάλογος ΗΠΑ-Ρωσίας συνεχίζεται σε πολλούς τομείς, μεταξύ των οποίων και η ενέργεια.

Η συμφωνία για τη Lukoil παραμένει, πάντως, ανοικτή και δεν έχει οριστικοποιηθεί. Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τις απαιτούμενες εγκρίσεις των αμερικανικών αρχών και της ρωσικής πλευράς.

skpress.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

Γενικά θέματα

Πώς μια «Ελληνίδα» έγινε το «θεμέλιο» της Εθνικής Πινακοθήκης της Ουγγαρίας

Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Πριν λίγο καιρό επισκεφθήκαμε την Εθνική Πινακοθήκη της Ουγγαρίας στη Βουδαπέστη, ένα από τα πλέον σημαντικά μουσεία της χώρας, στο οποίο παρουσιάζεται με μοναδικό τρόπο η εξέλιξη της ουγγρικής εικαστικής τέχνης από τον 11ο αιώνα μέχρι σήμερα. Βρίσκεται στο Βασιλικό Ανάκτορο του Κάστρου της Βούδας και ιδρύθηκε το 1957 με βάση κυρίως τις ουγγρικές συλλογές του Μουσείου Καλών Τεχνών. Η συλλογή της περιλαμβάνει περίπου 110.00 έργα.

Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.

Το έργο του με τίτλο «Ελληνίδα», φιλοτεχνημένο το 1845, θεωρείται εξαιρετικά σημαντικό για τη δημιουργία της συλλογής της Ουγγρικής Εθνικής Πινακοθήκης. Είναι το πρώτο έργο που σηματοδότησε την έναρξη της συστηματικής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής στα εθνικά ιδρύματα.⁠ Είναι επίσης το πιο γνωστό και εμβληματικό έργο του ζωγράφου.

Οι διαστάσεις του είναι 77Χ61,5 cm περίπου. Το μοντέλο δεν είναι Ελληνίδα, αλλά η σύζυγος του Marastoni, η Giovanna Bianchi, με καταγωγή από τη Βενετία. Ο ζωγράφος την απεικόνισε με παραδοσιακή (ή φανταστική) ελληνική φορεσιά της εποχής, σύμφωνα με τη μόδα του ρομαντισμού. Η εικόνα συνδυάζει εξωτισμό, ελαφρύ ερωτισμό και ιδανική ομορφιά.

Η ιστορία

Το 1845 η Pest Art Society — η πρώτη καλλιτεχνική εταιρεία στην Ουγγαρία — αγόραζε κάθε χρόνο ένα έργο από την ετήσια έκθεσή της για να το δωρίσει στο Ουγγρικό Εθνικό Μουσείο, το οποίο τότε περιλάμβανε και την πινακοθήκη.

Η «Ελληνίδα» του Marastoni ήταν αυτό που επέλεξαν και δώρισαν τον Νοέμβριο του 1845. Έτσι, καταγράφηκε ως το πρώτο έργο στη συλλογή ζωγραφικής του μουσείου.⁠ Το Εθνικό Μουσείο είχε ήδη κάποιες δωρεές, αλλά η συστηματική συλλογή ουγγρικής τέχνης ξεκινάει ουσιαστικά με αυτό το έργο. Η Εθνική Πινακοθήκη κληρονόμησε αυτή τη συλλογή από το Εθνικό Μουσείο.

Η επιλογή του προκάλεσε έντονες συζητήσεις και αποτέλεσε το «πρώτο καλλιτεχνικό σκάνδαλο» της εποχής, λόγω του ερωτισμού που απέπνεε το μοντέλο. Ωστόσο ο πίνακας αυτός ήταν και ιδιαίτερα δημοφιλής, κάτι που ενίσχυσε την εθνική συζήτηση για την τέχνη.⁠

Σήμερα, το έργο παραμένει εμβληματικό και εκτίθεται συχνά ως αφετηρία της συλλογής ζωγραφικής του 19ου αιώνα στην Πινακοθήκη. Συμβολίζει το πώς η ουγγρική τέχνη χτίστηκε με συνεισφορές από ξένους καλλιτέχνες που ενσωματώθηκαν στη χώρα, όπως ο Marastoni.

Η δημιουργία της Πινακοθήκης

Αν κάνετε περίπατο στην οδό Deák Ferenc στο κέντρο της πόλης ίσως αξίζει κάποιες φορές να σηκώσετε το βλέμμα πάνω από τις βιτρίνες των καταστημάτων. Το βλέμμα σας θα συναντήσει όχι μόνο κλασικές προσόψεις, αλλά και αναμνηστικές πλάκες, όπως για παράδειγμα εκείνη στον αριθμό 21, όπου αναγράφεται: «Η Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής – ιδρυθείσα από τον Jakab Marastoni».

Η Πέστη του 19ου αιώνα ήταν μια πραγματικά πολυπολιτισμική πόλη. Γερμανοί, Ούγγροι, Έλληνες, Ιταλοί, Σέρβοι και πολλές άλλες μικρότερες εθνότητες ζούσαν εδώ δίπλα-δίπλα ειρηνικά. Ο καθένας καλλιεργούσε τον δικό του πολιτισμό, αλλά ένα πράγμα τους ένωνε: όλοι ήθελαν να είναι και Ούγγροι και επιδίωκαν να υπηρετήσουν τον ουγγρικό πολιτισμό με τις δραστηριότητές τους.

Εκείνη την εποχή ο Marastoni υπέβαλε την αίτησή του για την ακαδημία ζωγραφικής στο Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών, όταν ιδρύθηκε εντός του Ουγγρικού Εθνικού Μουσείου ο Σύλλογος Εθνικής Πινακοθήκης, ένα «τμήμα που συνέλεγε αποκλειστικά ουγγρική ζωγραφική».

Όλα αυτά συνέβησαν το 1845 και αυτή η μεγάλη πολιτιστική δραστηριότητα μπορεί να ήταν αποτέλεσμα του γεγονότος ότι εκείνη τη χρονιά το Εθνικό Μουσείο ήθελε να τιμήσει δεόντως την πεντηκοστή επέτειο της ανάληψης καθηκόντων του αρχιδούκα Ιωσήφ της Αυστρίας.

Ο σύλλογος που έφερε το όνομα του αρχιδούκα εγκρίθηκε τελικά από το Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών τον Σεπτέμβριο του 1845. Η Εθνική Πινακοθήκη του αρχιδούκα Ιωσήφ μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί ως το πρώτο εθνικό ίδρυμα που συνέλεγε ουγγρικούς πίνακες.

Η πινακοθήκη δέχθηκε δωρεές έργων τόσο από συλλόγους, όσο και από ιδιώτες, και ανάμεσά τους το σημαντικότερο ήταν το έργο του Jakab Marastoni «H Ελληνίδα», το οποίο δωρήθηκε στην πινακοθήκη τον Νοέμβριο του 1845 από την Καλλιτεχνική Εταιρεία της Πέστης. Έτσι, μπορεί να πει κανείς ότι η ιστορία της μουσειακής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής ξεκίνησε με την «Ελληνίδα».

Αλλά γιατί μια Ελληνίδα; Το σύγχρονο (όχι αρχαίο) ελληνικό θέμα εμφανίστηκε στην ευρωπαϊκή ζωγραφική με την Ελληνική Επανάσταση ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τη δεκαετία του 1820. Φυσικά, οι συμπάθειες του ευρωπαϊκού ρομαντισμού προς τους Έλληνες άσκησαν επιρροή και στην ουγγρική τέχνη.

Οι Έλληνες, και ιδιαίτερα οι Ελληνίδες, αποτελούσαν συχνά θέμα στην ουγγρική ζωγραφική του 19ου αιώνα, και κατά μία έννοια η «Ελληνίδα» κατέληξε να αντιπροσωπεύει ένα εξωτικό θέμα αρωματισμένο με ερωτισμό.

Και αν σήμερα βρίσκουμε την «Ελληνίδα» να αποκαλύπτει ανοιχτά την ομορφιά και τη γοητεία της, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι επρόκειτο για θέμα μόδας. Και όσο κι αν μας γνέφει σαγηνευτικά αυτή η όμορφη γυναίκα, με την ιστορική έννοια το έργο αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα της ουγγρικής μουσειολογίας.

Ο ζωγράφος

Ο Jakab Marastoni (Giacomo Marastoni) γεννήθηκε το 1804 στη Βενετία και σπούδασε στην περίφημη Ακαδημία Καλών Τεχνών.

Ταξίδεψε στη Βιέννη στις αρχές της δεκαετίας του 1830, πέρασε από τη σημερινή Μπρατισλάβα το 1833 και εγκαταστάθηκε οριστικά στην Πέστη το 1836. Έγινε περιζήτητος πορτρετίστας μεταξύ αριστοκρατικών και αστικών οικογενειών, αλλά και κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικών συνεδριάσεων.⁠

Το 1846 ίδρυσε την Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής στην Πέστη – την πρώτη ιδιωτική σχολή αποκλειστικά για ζωγραφική στην Ουγγαρία. Ανάμεσα στους μαθητές του περιλαμβάνονται σημαντικοί Ούγγροι καλλιτέχνες όπως ο Károly Lotz, ο Mihály Zichy, ο Soma Orlai Petrich κ.ά. Το 1846 έγινε Επίτιμος Πολίτης της Πέστης.

Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ασχολήθηκε με την δαγκεροτυπία ήταν ο πρώτος επαγγελματίας αυτής της τεχνικής στην Ουγγαρία. Πέθανε σε ψυχιατρική κλινική και η σχολή του έκλεισε λίγο μετά.

tovima.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

Γενικά θέματα

Ούμαρ Κρέμλεφ: Ο άνθρωπος του Πούτιν που «εισέβαλε» στον αμερικανικό αθλητισμό

Πριν γίνει γνωστός ως Ούμαρ Κρέμλεφ, ο 43χρονος που χρόνια αργότερα θα συνδεόταν ακόμη και με το πολυτελές πάρτι του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ στις Μπαχάμες, ήταν γνωστός με το όνομα Ούμαρ Λουτφουλόεφ. Μέχρι τον Μάρτιο του 2010, το όνομα Κρέμλεφ παρέμενε ουσιαστικά άγνωστο

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Πριν γίνει γνωστός ως Ούμαρ Κρέμλεφ, ο 43χρονος που χρόνια αργότερα θα συνδεόταν ακόμη και με το πολυτελές πάρτι του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ στις Μπαχάμες, ήταν γνωστός με το όνομα Ούμαρ Λουτφουλόεφ. Μέχρι τον Μάρτιο του 2010, το όνομα Κρέμλεφ παρέμενε ουσιαστικά άγνωστο.

Όταν «πάτησε» τα 28 κι έχοντας, σύμφωνα με δημοσιεύματα της εποχής, καταδίκες για εκβιασμό και ξυλοδαρμό, είδε τις φιλοδοξίες του για καριέρα στην πυγμαχία να σβήνουν εξαιτίας της έλλειψης πειθαρχίας και θέλησε να κάνει μια νέα αρχή για να ανεβεί τα σκαλοπάτια της ρωσικής κοινωνίας.

Και για να πετύχει αυτή του την επιδίωξη, δεν θα μπορούσε να διαλέξει καταλληλότερο επώνυμο από το Κρεμλέφ – ουσιαστικά, «ο άνθρωπος του Κρεμλίνου». Όπως και στην περίπτωση του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, αυτό ήταν ένα όνομα που έμελλε να συνδεθεί με φήμη, πλούτο και αντιπαραθέσεις.
Ο Ρόμπερτ Γκαρσία, ο κορυφαίος Δημοκρατικός στην Επιτροπή Εποπτείας της Βουλής των Αντιπροσώπων, έθεσε το εύλογο ερώτημα: «Τι πήρε ως αντάλλαγμα; Χρειαζόμαστε απαντήσεις» και το ζευγάρι των νεόνυμφων έσπευσε να απαντήσει: «Η φιλία δεν προϋποθέτει πολιτικά κίνητρα. Η γενναιοδωρία δεν συνοδεύεται αυτομάτως από κάποια ατζέντα. Και μερικές φορές ένα γαμήλιο δώρο είναι απλώς ένα γαμήλιο δώρο», προσφέροντας στη συνέχεια να επιστρέψει τα χρήματα.

Ο 43χρονος μεγάλωσε στο Σερπούχοφ, μια πόλη περίπου 120.000 κατοίκων, 60 μίλια νότια της Μόσχας και 5.729 μίλια ανατολικά του Little Pipe Cay, του νησιού στις Μπαχάμες που νοίκιασε για τον γιο του Αμερικανού προέδρου. Γεννημένος από μητέρα Τατζίκα σε μουσουλμανική οικογένεια, «παντρεύτηκε» αρχή τον ρόλο του αουτσάιντερ.

Στράφηκε από μικρός στην πυγμαχία, όμως έχει παραδεχτεί σε συνέντευξή του ότι σταμάτησε στα 19 του, επειδή δεν διέθετε την απαιτούμενη πειθαρχία. Ακόμη και την ημέρα ενός αγώνα μπορούσε να βρεθεί σε νυχτερινό κέντρο ως τις τέσσερις τα ξημερώματα. Με μεγάλα χέρια και τη σωματική διάπλαση πυγμάχου βαρέων βαρών, ο Κρεμλέφ πέρασε τα επόμενα χρόνια αναζητώντας τον δρόμο που του ταίριαζε. Παρέμεινε, πάντως, στον κόσμο της πυγμαχίας, εργαζόμενος ως διοργανωτής αγώνων.

Σύμφωνα με το ρωσικό ερευνητικό μέσο Proekt, καταδικάστηκε για εκβιασμό το 2004 και για ξυλοδαρμό το 2007, αν και οι ακριβείς συνθήκες των υποθέσεων παραμένουν ασαφείς. Ο ίδιος δεν έχει αρνηθεί τις καταδίκες.

Οι Night Wolves εμφανίστηκαν την περίοδο της Περεστρόικα, της οικονομικής αναδιάρθρωσης της δεκαετίας του 1980, ως μια ομάδα μοτοσικλετιστών και φίλων της ροκ μουσικής. Επικεφαλής τους ήταν ο Αλεξάντερ Ζαλντοστάνοφ, γνωστός ως «Χειρουργός», στενός φίλος του Βλαντίμιρ Πούτιν.

Μέσα σε αυτόν τον ετερόκλητο κόσμο που ο Κρεμλέφ άρχισε να καλλιεργεί τις σχέσεις που θα τον μετέτρεπαν από πυγμάχο σε ισχυρό παράγοντα της ρωσικής κοινωνίας. Η σημαντικότερη από αυτές ήταν με τον Αλεξέι Ρουμπέζνι, υποστράτηγο της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Προστασίας (FSO) ψηλόβαθμων κρατικών αξιωματούχων, με τον οποίο έγιναν αχώριστοι.

Το 2016, ο Ρουμπέζνι ήταν πλέον επικεφαλής της Υπηρεσίας Ασφαλείας του Προέδρου και ο Κρεμλέφ είχε αποκτήσει, με αυτό τον τρόπο, πρόσβαση στον Πούτιν. Έκτοτε, η καριέρα του απογειώθηκε.

Ανέβηκε γρήγορα στην ιεραρχία και το 2017 ανέλαβε την ηγεσία της Ρωσικής Ομοσπονδίας Πυγμαχίας. Όμως η ορεξη του Κρεμλέφ είχε ανοίξει και δεν χόρταινε. Η Association Internationale de Boxe Amateur (AIBA – Διεθνής Ομοσπονδία Ερασιτεχνικής Πυγμαχίας) βρισκόταν τότε σε βαθιά κρίση, αντιμέτωπη με καταγγελίες διαφθοράς που οδήγησαν το 2019 στην αρχική αναστολή της από τους Ολυμπιακούς Αγώνες ως φορέα που είχε την ευθύνη της ολυμπιακής πυγμαχίας.

Ο Κρεμλέφ υποσχέθηκε σαρωτικές μεταρρυθμίσεις και την εξόφληση χρέους που υπολογιζόταν στα 16 εκατ. δολάρια, με στόχο ο οργανισμός να ανακτήσει τον έλεγχο της ολυμπιακής πυγμαχίας. Έτσι, το 2020 κέρδισε με άνεση την ψηφοφορία για την προεδρία, ενώ το γεγονός ότι μιλούσε από ελάχιστα έως καθόλου αγγλικά δεν αποτέλεσε εμπόδιο. Και όπως έκανε με τον ίδιο του τον εαυτό, και σε αυτή την περίπτωση έκανε το restart με τον ίδιο τρόπο: άλλαξε το όνομα του οργανισμού σε International Boxing Association (IBA).

Ακολούθησε συνεργασία της IBA με την Gazprom, τον ρωσικό κρατικό ενεργειακό κολοσσό, με συνέπεια το χρέος να μηδενιστεί και τα χρηματικά έπαθλα να αυξηθούν. «Γιατί να μην μπορούν οι ερασιτέχνες πυγμάχοι να πληρώνουν τα στεγαστικά τους δάνεια και να στηρίζουν τις οικογένειές τους;» είχε δηλώσει τότε ο Κρεμλέφ.

Το 2022, η IBA ήρε περιορισμούς που είχαν επιβληθεί νωρίτερα την ίδια χρονιά και επέτρεψε σε Ρώσους και Λευκορώσους πυγμάχους να αγωνίζονται με τις εθνικές σημαίες και τους ύμνους τους, ενώ απέκλεισε από τις τάξεις της την Ουκρανική Ομοσπονδία Πυγμαχίας. Την επόμενη χρονιά, ωστόσο, η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή (ΔΟΕ) ψήφισε – με αφορμή τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία – υπέρ της αφαίρεσης από την IBA της ιδιότητας της παγκόσμιας ομοσπονδίας του αθλήματος.

Ο Κρεμλέφ γίνεται ο «σκιώδης δήμαρχος»

Ωστόσο, δεν ήταν μόνο οι πυγμάχοι του Κρεμλέφ που πληρώνονταν καλά. Το 2019, μια εταιρεία του απέκτησε το δικαίωμα να γίνει ο μοναδικός διαχειριστής της εθνικής λοταρίας της Ρωσίας. Σε ένα μοτίβο που θα επαναλαμβανόταν αρκετές φορές, η λοταρία έγινε σύντομα χορηγός της IBA.

Τα επόμενα χρόνια, ο Κρεμλέφ απέκτησε μερίδια σε τρεις από τις μεγαλύτερες στοιχηματικές εταιρείες της Ρωσίας, τις Fonbet, Liga Stavok και Pari. Ρωσικά μέσα ενημέρωσης έχουν αναφέρει ότι οι συμφωνίες αυτές είχαν την υποστήριξη του Αντρέι Κόστιν, του υπό κυρώσεις χρηματοδότη και προέδρου της συνδεδεμένης με το Κρεμλίνο τράπεζας VTB, ο οποίος έχει χαρακτηριστεί «τραπεζίτης-κουμπαράς του Πούτιν».

Οι εταιρείες αυτές φαίνεται ότι είχαν συνολικά έσοδα περίπου 625 δισ. ρούβλια (5,5 δισ. λίρες) το 2023, ενώ η Liga Stavok αποτελεί πλέον βασικό εταίρο της IBA.

Ο Κρεμλέφ είχε επίσης αποκτήσει σταδιακά τον έλεγχο της Tsupis, μιας εταιρείας πληρωμών που συνδέει τους παίκτες με τις στοιχηματικές εταιρείες και εισπράττει προμήθεια από κάθε ποντάρισμα. Το 2021, ο Πούτιν εξέδωσε διάταγμα κατά της απάτης, το οποίο παραχώρησε στην Tsupis μονοπώλιο σε αυτή την εξαιρετικά επικερδή δραστηριότητα. Την ίδια περίοδο, οι φορείς που ρύθμιζαν την αγορά στοιχημάτων πέρασαν επίσης υπό τον έλεγχο του Κρεμλέφ και ενοποιήθηκαν σε έναν κοινό εποπτικό οργανισμό, με αρκετά μέλη του διοικητικού συμβουλίου να προέρχονται, σύμφωνα με δημοσιεύματα, από το δίκτυό του στον χώρο της πυγμαχίας.

Στη γενέτειρά του, το Σερπούχοφ, καθώς εξελισσόταν σε ολιγάρχη, ο Κρεμλέφ απέκτησε το προσωνύμιο «σκιώδης δήμαρχος», έχοντας συγκεντρώσει ένα εντυπωσιακό χαρτοφυλάκιο ακινήτων. Κάποια από αυτά φέρεται να περιήλθαν στην κατοχή του μετά την αναδιανομή περιουσιακών στοιχείων του φυλακισμένου πρώην δημάρχου Αλεξάντερ Σεστούν.

Πηγές αναφέρουν ότι απέκτησε γεωργικές εκτάσεις, βιομηχανικές εγκαταστάσεις, ένα λιμάνι, ένα εμπορικό κέντρο και ένα ξενοδοχείο, ενώ το 2024, ο Κρεμλέφ φέρεται να επωφελήθηκε και από απαλλοτρίωση. Τον Φεβρουάριο, το Κρεμλίνο κατέσχεσε τη Rolf, τη μεγαλύτερη αντιπροσωπεία αυτοκινήτων της Ρωσίας, από τον Σεργκέι Πετρόφ, τον εξόριστο ιδιοκτήτη της και πρώην βουλευτή της αντιπολίτευσης και μέχρι τον Σεπτέμβριο, η εταιρεία είχε περάσει στον Κρεμλέφ μέσω συμφωνίας ύψους 35 δισ. ρουβλίων.

Σε ανακοίνωσή της, η Rolf παρουσίασε τον Κρεμλέφ ως νέο ιδιοκτήτη της, χαρακτηρίζοντάς τον «στρατηγικό επενδυτή, ο οποίος θα επιτρέψει στην εταιρεία να διατηρήσει τη μοναδική εταιρική κουλτούρα της και να διευρύνει το φάσμα των δραστηριοτήτων της, με έμφαση στην αύξηση της αποτελεσματικότητας και την προσέλκυση νέων συνεργατών και πελατών».

Ένας από αυτούς τους νέους συνεργάτες, σύμφωνα με μεταγενέστερα δημοσιεύματα του Proekt, ήταν η IBA.

Η πίστη στον Πούτιν

Έχοντας συγκεντρώσει προσωπική περιουσία που υπολογίζεται έως και σε 300 εκατ. λίρες και αναλαμβάνοντας παράλληλα και άλλα αξιώματα – μεταξύ αυτών την προεδρία της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ταβλιού – ο Κρεμλέφ δεν έκρυβε ποτέ τις πολιτικές του συμπάθειες.

«Χάρη σε έναν άνθρωπο, σήμερα υπάρχουν πραγματικά κάθε είδους ευκαιρίες να κερδίσεις χρήματα και να επιδιώξεις περισσότερα», είχε δηλώσει σε βιντεοσκοπημένη συνέντευξη το 2024, την οποία εντόπισε ο Guardian. «Αυτός ο άνθρωπος, φυσικά, είναι ο πρόεδρός μας, Βλαντίμιρ Βλαντιμίροβιτς Πούτιν».

Λίγους μήνες αργότερα, η Ουκρανία του επέβαλε κυρώσεις, χωρίς να βρίσκεται, ωστόσο, υπό κυρώσεις από τη Βρετανία, τις ΗΠΑ ή την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τον Απρίλιο, ο Πούτιν απένειμε στον Κρεμλέφ το Παράσημο της Φιλίας, ενώ λίγες ημέρες πριν από τον γάμο του Τραμπ Τζούνιορ, ο Κρεμλέφ συνόδευσε τον Ρώσο πρόεδρο σε επίσκεψη στην Κίνα, επιμένοντας πάντως ότι δεν βρισκόταν εκεί με επίσημη ιδιότητα.

Τα οφέλη για την οικογένειά του

Όπως συμβαίνει συχνά με τις οικογένειες ισχυρών και εύπορων πατριαρχών, και οι συγγενείς του Κρεμλέφ φαίνεται ότι επωφελήθηκαν από την άνοδό του. Το 2024, η ρωσική Novaya Gazeta ανέφερε ότι είχε παραχωρήσει στην τότε 21χρονη σύζυγό του, Αναστάσια Λεστσίνσκαγια, ένα κουρείο και ένα καφέ στο Σερπούχοφ, καθώς και πολυτελή αυτοκίνητα. Μάλιστα, αψηφώντας πλήρως τους νόμους, οι Porsche, Lamborghini και Aston Martin που φέρεται να της ανήκαν έχουν, σύμφωνα με δημοσιεύματα, συγκεντρώσει περίπου 50 κλήσεις από την τροχαία της περιφέρειας της Μόσχας.

Η Λεστσίνσκαγια ήταν γνωστή δημιουργός στο TikTok και το ένα από τα δύο μέλη του διδύμου «twinsrussian».

Ωστόσο, η δίδυμη αδελφή της είναι εκείνη που έχει προσελκύσει ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Η Εκατερίνα Λεστσίνσκαγια διευθύνει τη φιλοπουτινική οργάνωση Healthy Fatherland, ένα αθλητικό και πατριωτικό κίνημα στο οποίο το Κίεβο έχει επιβάλει κυρώσεις για τον φερόμενο ρόλο του στην απαγωγή, την απέλαση και την αναγκαστική μεταφορά παιδιών από την Ουκρανία. Η ίδια έχει επίσης συναντηθεί επανειλημμένα με τον Ρώσο πρόεδρο.

Και φαίνεται πως αυτή ακριβώς η σύνδεση του Τζούνιορ με τον Κρεμλέφ ήταν που ώθησε τη Μελάνια Τραμπ – η οποία έχει μεσολαβήσει σε συμφωνίες με Ρώσους αξιωματούχους για την επιστροφή Ουκρανών παιδιών – να πάρει αποστάσεις από τον γάμο του θετού γιου της, με εκπρόσωπό της να δηλώνει: «Η κυρία Τραμπ δεν έχει και δεν είχε ποτέ καμία σχέση με τον κ. Κρεμλέφ».

Ασαφής ο τρόπος σύνδεσης του Τραμπ Τζούνιορ με τον Κρεμλέφ
Ο Τραμπ Τζούνιορ, όμως, έχει. Το πώς ακριβώς ο γιος του Αμερικανού προέδρου μπήκε στον κύκλο του Κρεμλέφ παραμένει ασαφές. Εκπρόσωπος του γιου του Αμερικανού προέδρου δήλωσε ότι οι δύο άνδρες, αμφότεροι λάτρεις του κυνηγιού, γνωρίστηκαν μέσω κοινού φίλου και «δέθηκαν χάρη στην αγάπη τους για την πυγμαχία και τις δραστηριότητες στη φύση».

Επιπλέον, ο Τραμπ Τζούνιορ είχε επαφή με την πυγμαχία από μικρή ηλικία, λόγω της δραστηριότητας του πατέρα του ως διοργανωτή αγώνων. Στα δέκα του χρόνια είχε παρακολουθήσει από κοντά τον Μάικ Τάισον να διαλύει τον Μάικλ Σπινκς μέσα σε μόλις 91 δευτερόλεπτα στο Trump Plaza Hotel του Ατλάντικ Σίτι.

Ο κοινός φίλος μέσω του οποίου γνωρίστηκαν δεν έχει κατονομαστεί, ωστόσο αμφότεροι διατηρούν στενές σχέσεις με έναν Τούρκο επιχειρηματία, τον Κάαν Καρακάγια. Ο Καρακάγια φέρεται, μάίστα, να ήταν παρών σε ένα αμφιλεγόμενο κυνηγετικό ταξίδι στη Μογγολία το 2019, κατά το οποίο ο Τραμπ Τζούνιορ πυροβόλησε και σκότωσε ένα απειλούμενο πρόβατο.

Τον Σεπτέμβριο του περασμένου έτους, σε εκδήλωση της IBA στην Κωνσταντινούπολη, στην οποία παρευρέθηκε και ο Μάνι Πακιάο, παγκόσμιος πρωταθλητής σε οκτώ διαφορετικές κατηγορίες βάρους, ο Κρεμλέφ ανακοίνωσε τον διορισμό του Καρακάγια ως εκπροσώπου της οργάνωσης στην Τουρκία.

«Ο Κάαν υπήρξε μια γέφυρα ανάμεσα σε διαφορετικούς κόσμους, ένας φίλος που φέρνει τους ανθρώπους κοντά», είχε δηλώσει ο Κρεμλέφ.

«Ηγέτης και φίλος»

Ο Τραμπ Τζούνιορ παρευρέθηκε στην ίδια εκδήλωση της IBA και κάθισε δίπλα στον Κρεμλέφ πάνω στη σκηνή. Οι δύο άνδρες φαίνεται ότι διατηρούσαν ήδη τότε φιλική σχέση, παρά τα περιορισμένα αγγλικά του Ρώσου, ενώ ο Κρεμλέφ, σε μια ιδιαίτερα θερμή αναφορά, δήλωσε ότι ήταν «υπερήφανος που βρίσκεται εδώ με τον φίλο μου» και υποσχέθηκε ότι εκείνος και ο Τραμπ Τζούνιορ θα «προστατεύσουν τη διαφάνεια στην πυγμαχία και θα ανοίξουν τον δρόμο για την επόμενη γενιά».

Από την πλευρά του, ο Τραμπ Τζούνιορ επαίνεσε τον 43χρονο για το γεγονός ότι «επανέφερε την καθαρότητα της πυγμαχίας» και «αποκατέστησε την πραγματική δικαιοσύνη» στο άθλημα – μια αναφορά, όπως φαίνεται, στην πολιτική της IBA να μην επιτρέπει σε βιολογικούς άνδρες να αγωνίζονται στη γυναικεία πυγμαχία. «Είμαι υπερήφανος που αποκαλώ τον Ούμαρ όχι μόνο ηγέτη αλλά και φίλο», είχε δηλώσει, σύμφωνα με δελτίο Τύπου της IBA που είχε τον χαρακτηριστικό τίτλο: «Ούμαρ Κρεμλέφ και Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ ενώνουν τις δυνάμεις τους».

Η θέση του για την πυγμάχο Ιμάν Κελίφ

Η IBA βρέθηκε ακόμη περισσότερο στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού το 2024, γεγονός που δημιούργησε μια ευκαιρία την οποία ο Κρεμλέφ μπορούσε να αξιοποιήσει.

Στους Αγώνες, η ΔΟΕ χρησιμοποίησε δική της μονάδα πυγμαχίας για τη διοργάνωση του τουρνουά, καθώς η IBA είχε ήδη αποβληθεί. Η διοργάνωση, ωστόσο, βρέθηκε στο επίκεντρο έντονης αντιπαράθεσης όταν επετράπη στην Αλγερινή πυγμάχος Ιμάν Κελίφ να αγωνιστεί στην κατηγορία των 66 κιλών γυναικών, μολονότι είχε αποκλειστεί από το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της προηγούμενης χρονιάς επειδή δεν είχε περάσει εξετάσεις επαλήθευσης φύλου.

Κι ενώ η IBA του Κρεμλέφ είχε αποκλείσει την Κελίφ από τις διοργανώσεις της, η ΔΟΕ της επέτρεψε να αγωνιστεί στους Ολυμπιακούς Αγώνες με βάση το γεγονός ότι στο διαβατήριό της αναγράφεται ως γυναίκα. Ακολούθησε διεθνής αντιπαράθεση, με την Κελίφ να κερδίζει ομόφωνα όλους τους αγώνες της και να κατακτά τελικά το χρυσό μετάλλιο.

«Είναι ξεκάθαρα καθορισμένο: ο γυναικείος αθλητισμός είναι για γυναίκες, ο ανδρικός αθλητισμός για άνδρες. Ο γυναικείος αθλητισμός είναι για γυναίκες», είχε δηλώσει ο Κρεμλέφ στο TalkSPORT, μεταφέροντας, μάλιστα, το μήνυμα αυτό στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο, στέλνοντας ανοιχτή επιστολή 1.100 λέξεων στον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε πρόσφατα υπογράψει εκτελεστικό διάταγμα που απαγόρευε στις τρανς γυναίκες να αγωνίζονται στις γυναικείες κατηγορίες αθλημάτων.

Στην επιστολή, ο Κρεμλέφ έγραφε: «Είναι ζωτικής σημασίας όλοι οι αθλητές να αγωνίζονται επί ίσοις όροις και η θέση σας στο ζήτημα αποτελεί σημαντικό βήμα προς την επίτευξη αυτού του στόχου», ενώ επιτέθηκε και στη ΔΟΕ, λέγοντας: «Η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή και η σημερινή ηγεσία της έχουν, δυστυχώς, οδηγήσει το Ολυμπιακό Κίνημα σε παρακμή με τις κοντόφθαλμες ενέργειές τους και την κακή διοίκηση».

Ο Κρεμλέφ έριξε επίσης στον Αμερικανό πρόεδρο άλλο ένα «τυράκι». «Το τελευταίο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Πυγμαχίας της IBA στις Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποιήθηκε το 2007 στο Σικάγο. Ενδιαφερόμαστε πολύ να επαναφέρουμε τη διοργάνωση στη χώρα σας και είμαστε περισσότερο από έτοιμοι να συνεργαστούμε προς αυτή την κατεύθυνση» έγραψε, ενώ έκλεισε την επιστολή του παραλλάσσοντας δύο από τις αγαπημένες φράσεις του Τραμπ: «Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτά τα σημαντικά ζητήματα. Προσβλέπουμε με μεγάλη αισιοδοξία στην πιθανότητα να συνεργαστούμε για να κάνουμε ξανά σπουδαίο το Ολυμπιακό Κίνημα, να προωθήσουμε το άθλημα της πυγμαχίας και να υπερασπιστούμε τα δικαιώματα των αθλητών σε ολόκληρο τον κόσμο».

Η αντιπαράθεση με τους Σαουδάραβες

Το 2025, η IBA ανέβασε ακόμη περισσότερο στροφές. Σύμφωνα με πληροφορίες της Telegraph, στην Κωνσταντινούπολη η ομάδα του Κρεμλέφ προσέφερε στον γνωστό Βρετανό πυγμάχο Τάισον Φιούρι αμοιβή 50 εκατ. λιρών προκειμένου να αγωνιστεί σε μία από τις διοργανώσεις της IBA. Ο Φιούρι, ωστόσο, επέλεξε να υπογράψει συμφωνία τριών αγώνων με τον Τούρκι Αλ-Σέιχ, αξιωματούχο της κυβέρνησης της Σαουδικής Αραβίας.

Ο Κρεμλέφ αποτελεί, ουσιαστικά, τον ισχυρότερο promoter του αθλήματος στην Ανατολική Ευρώπη, αποτελώντας άμεση πρόκληση για την επιρροή του Αλ-Σέιχ και των Σαουδαράβων στην πυγμαχία και για τον έλεγχό τους σε ορισμένους από τους σημαντικότερους αγώνες του αθλήματος.

Άνθρωποι από τον χώρο της πυγμαχίας περιγράφουν τον Κρεμλέφ ως «μια χαρισματική προσωπικότητα που εμφανίζεται σε εκδηλώσεις και διοργανώσεις περιστοιχισμένος από μια πολυάριθμη ομάδα συνεργατών, σχεδόν σαν αρχηγός κράτους». Οι ομιλίες του είναι συχνά φορτισμένες συναισθηματικά και δυναμικές, με επαναλαμβανόμενες αναφορές στον τρόπο με τον οποίο η πυγμαχία μπορεί να αλλάξει τις ζωές των νέων ανθρώπων.

«Συχνά δεν έχει ιδιαίτερη έκφραση στο πρόσωπό του, κι όμως αποπνέει μια ευγένεια και μια ταπεινότητα», δήλωσε άνθρωπος του χώρου.

Το περασμένο καλοκαίρι, η IBA λάνσαρε και δικό της πρωτάθλημα πυγμαχίας χωρίς γάντια. Οι πρώτοι αγώνες πραγματοποιήθηκαν στη Μόσχα, όμως ήταν το ντεμπούτο στις ΗΠΑ, στο Μαϊάμι, το φετινό καλοκαίρι που τράβηξε την προσοχή.

Συμπαρουσιαστής της εκδήλωσης ήταν ο Άντριου Τέιτ, ο Βρετανός πρώην kickboxer και αυτοαποκαλούμενος μισογύνης, ο οποίος δεν ανέβηκε ποτέ στη σκηνή, καθώς συνελήφθη έξω από τον χώρο της διοργάνωσης. Ο Τέιτ και ο αδελφός του, Τρίσταν, βρίσκονται αντιμέτωποι με έκδοση στη Βρετανία, όπου αντιμετωπίζουν συνολικά 59 κατηγορίες, μεταξύ των οποίων βιασμό, αδικήματα που συνδέονται με εμπορία ανθρώπων για σεξουαλική εκμετάλλευση και άσεμνες εικόνες παιδιού. Και οι δύο αρνούνται οποιαδήποτε παρανομία.

Γλυκάθηκε με το Παγκόσμιο Κύπελλο και το UFC Freedom στον Λευκό Οίκο

Ωστόσο, δύο άλλες διοργανώσεις του καλοκαιριού φαίνεται ότι ενέπνευσαν περισσότερο τον Κρεμλέφ: το Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA υπό τον Τζάνι Ινφαντίνο και το UFC Freedom 250 του Ντέινα Γουάιτ, που φιλοξενήθηκε σε κήπο του Λευκού Οίκου.

«Ο Κρεμλέφ είδε πώς ο Ντέινα και ο Ινφαντίνο κατάφεραν να πάρουν αυτό που ήθελαν», δήλωσε παράγοντας του αθλητισμού. «Θέλει κι αυτός ένα κομμάτι από αυτή την πίτα».

«Και το να έχεις πρόσβαση στον Ντον Τζούνιορ είναι μια καλή αρχή», πρόσθεσε η ίδια πηγή.

Μάλλον πέρασε τα όρια και το «πληρώνει»

Στην προσπάθειά του, όμως, να αποκτήσει κυρίαρχη θέση στον παγκόσμιο αθλητισμό, ο Κρεμλέφ ίσως να πέρασε τα όρια. Η Ομοσπονδπια της οποίας ηγείται, απέχει πολύ από το να ανακτήσει τον έλεγχο της ολυμπιακής πυγμαχίας, καθώς τι χάσμα με τη ΔΟΕ δεν γεφυρώνεται, και η ζημιά που προκάλεσε το «εξαιρετικά γενναιόδωρο γαμήλιο δώρο» του – όπως το χαρακτήρισαν ο κύριος και η κυρία Τραμπ Τζούνιορ – φαίνεται ότι βαρύνει κυρίως τον ίδιο.

Παρότι στο νησί στις Μπαχάμες βρίσκονταν μόλις περίπου 50 άνθρωποι, ο Κρεμλέφ είχε φτάσει συνοδευόμενος από μεγάλη ομάδα Ρώσων, οι οποίοι απομονώνονταν από τους υπόλοιπους και μιλούσαν μεταξύ τους, σύμφωνα με το ProPublica. Η παρουσία και η συμπεριφορά τους είχε προκαλέσει, μάλιστα, απορίες στους άλλους καλεσμένους.

Και ύστερα τραβήχτηκε μια ομαδική φωτογραφία, όπου το ξυρισμένο κεφάλι του Κρεμλέφ διακρίνεται μισοκρυμμένο στο πίσω μέρος, ενώ στο κέντρο βρίσκονται η Ιβάνκα Τραμπ, ο Τζάρεντ Κούσνερ, η Τίφανι Τραμπ και άλλοι.

«Τι σκεφτόταν;» σχολίασε στην Telegraph πρόσωπο από κύκλους Ρώσων ολιγαρχών. «Είναι ένας μπράβος που κατάφερε να βρεθεί στη σωστή πλευρά του προέδρου και ενθουσιάστηκε υπερβολικά».

Πρώτα ήταν η Μελάνια Τραμπ που πήρε αποστάσεις. Στη συνέχεια, εκπρόσωπος του Έρικ Τραμπ, αδελφού του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, δήλωσε για τον Κρεμλέφ: «Ο Έρικ δεν έχει απολύτως καμία ιδέα ποιος είναι αυτός ο άνθρωπος και δεν έχει ακούσει ποτέ το όνομά του». Και μετά ήρθε το τελειωτικό χτύπημα από τον ίδιο τον Ντόναλντ Τραμπ: «Δεν έχω ιδέα ποιος είναι ο Ούμαρ. Δεν τον έχω ξανακούσει ποτέ».

protothema.gr

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO1 ώρα πριν

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...

Ιστορία - Πολιτισμός2 ώρες πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...

Αναλύσεις2 ώρες πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...

GEOPOLITICO3 ώρες πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

Δημοφιλή