Γενικά θέματα
Ολόκληρο το απολογητικό υπόμνημα του Παναγιώτη Ευσταθίου για τις μίζες στα εξοπλιστικά
Έδωσε ονόματα στρατιωτικών και επιτέθηκε στον Αντώνη Κάντα.
Ανέφερε ότι θα εξαχθούν πολύτιμα συμπεράσματα και περισσότερα στοιχεία με τον άνοιγμα των λογαριασμών του.
Οι διάλογοι που περιέχονται στο απολογητικό του υπόμνημα, που ακολουθεί, είναι σοκαριστκοί:
Αθήνα, 02 Ιανουαρίου 2014
ΑΒΜ: Ω 2013/ 85
Αξιότιµε κ. Ανακριτά,
Ως προς την αποδιδόµενη στο πρόσωπό µου κατηγορία έχω την τιµή να θέσω υπό την κρίση Σας
τα ακόλουθα στοιχεία:
Α) ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ
1.1. Σύντοµο Ιστορικό
Είµαι απόστρατος του Πολεµικού Ναυτικού, απ’ όπου υπηρέτησα ως επί το πλείστον στα πλοία
και σε διάφορες Σχολές Μετεκπαιδεύσεως του Πολεµικού Ναυτικού στην Ελλάδα και στο
εξωτερικό (Αγγλία/Η.Π.Α.). Στο ΓΕΝ υπηρέτησα από το 1975 έως το 1977 στις
Τηλεπικοινωνίες του Α΄ Κλάδου. Από το 1977 έως 1978 ως Αρχιεπιστολεύς στην ∆ιοίκηση
Ναυτικής Εκπαιδεύσεως, από όπου και αποστρατεύθηκα τον Σεπτέµβριο του 1978.
Τονίζω δε κατηγορηµατικώς και µετά λόγου γνώσεως ότι καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας
µου στο Πολεµικό Ναυτικό ουδέποτε ασχολήθηκα µε προµήθειες ή εξοπλισµούς, ενώ
ΟΥ∆ΕΠΟΤΕ έλαβα ένα Ευρώ προκειµένου να ασκήσω ή να παραβώ τα υπηρεσιακά
καθήκοντά µου, υπηρέτησα δε την πατρίδα µου σεβόµενος απολύτως το Σύνταγµα, τους
νόµους και την Ιεραρχία µου.
Κατόπιν δε της αποχωρήσεώς µου από τις Ένοπλες ∆υνάµεις τον Σεπτέµβριο του 1978, ίδρυσα
µε το υπ’ αριθµ. 2591/1982 συµβόλαιο της συµβολαιογράφου Αθηνών Μαρίας Μπρέ- Σάκκου
την 20
ην
Μαΐου 1982 την εταιρεία µου «TREDECO – Ναυτιλιακαί επιχειρήσεις-
Αντιπροσωπείαι Εταιρεία Περιορισµένης Ευθύνης». Το αντικείµενό της ήταν αρχικώς τα2
ναυτιλιακά, εν συνεχεία τα αµυντικά, και ειδικότερα δραστηριοποιήθηκε έως και τον
Σεπτέµβριο 2009 ως εµπορικός αντιπρόσωπος- πράκτορας της γερµανικής εταιρείας οπλικών
συστηµάτων «STN ATLAS ELEKTRONIK GmbH», και εν συνεχεία, ήτοι κατόπιν εξαγοράς
της τελευταίας από την µητρική της HDW, THYSSEN GROUP, διετέλεσα εµπορικός
αντιπρόσωπος- πράκτορας της εταιρείας «RHEINMETALL DEFENCE ELEKTRONICS
GmbH».
Στο σηµείο αυτό και προ κάθε ειδικότερης αναφοράς µου στον χρηµατισµό του κ. Κάντα, αλλά
και σε όλα τα στοιχεία που θα εισφέρω στην ανακριτική έρευνά Σας, θα ήθελα κατ’ αρχήν να
Σας επισηµάνω ότι η δραστηριοποίηση της εταιρείας µου «Tredeco – Ναυτιλιακαί
επιχειρήσεις- Αντιπροσωπείαι Εταιρεία Περιορισµένης Ευθύνης» στον εξοπλιστικό κλάδο
ήταν αληθής και πραγµατική, γεγονός που επιβεβαιώνεται από την ποινική δικογραφία και
όλα τα έγγραφα που κατασχέθηκαν εντός των ακινήτων ιδιοκτησίας µου, όπως από την
επικοινωνία και την συχνή ενηµέρωση των εταιρειών που εκπροσωπούσα, την απασχόληση
σταθερού προσωπικού εντός των γραφείων της επί της οδού Πλουτάρχου στην Αθήνα (πρβλ.
σχετ. 12-1 της από 12/09/2013 εξοχικής κατοικίας µου στη Βουλιαγµένη Αττικής), από τα
επαγγελµατικά ταξίδια και τις επαφές που έκανα είτε εγώ προσωπικά είτε οι συνεργάτες µου µε
στελέχη των ως άνω εταιρειών στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό κλπ. (πρβλ. σχετικώς ηλεκτρονική
αλληλογραφία εντός της ποινικής δικογραφίας).
Αντικείµενο, δηλαδή, της ως άνω εταιρείας µου, ήταν συνοπτικά η εκπόνηση µελετών και η
έρευνα διεθνούς αγοράς για την προετοιµασία των προσφορών όσον αφορούσε τα εξοπλιστικά
προγράµµατα, η συλλογή πληροφοριών για τις ανταγωνίστριες εταιρείες (τιµές, τεχνικά
χαρακτηριστικά, χρηµατοδοτήσεις, αδυναµίες των συστηµάτων του κλπ.), marketing, η
παρακολούθηση των διεθνών χρηµατιστηριακών αγορών και της οικονοµίας της χώρας µας,
αλλά και διεθνώς, η δηµοσίευση άρθρων σε αµυντικά περιοδικά και η παρακολούθηση του
διεθνούς τύπου, οι ενηµερώσεις και δεξιώσεις δηµοσιογράφων του αντικειµένου, η συµµετοχή
µου σε διεθνείς εκθέσεις και σεµινάρια, οι παρουσιάσεις των υλικών στον πελάτη και οι
διαπραγµατεύσεις που διαρκούσαν µήνες, οι συναντήσεις µε αρµόδιους φορείς και οι δηµόσιες
σχέσεις εν γένει, αλλά και η υποστήριξη αποδοχής υλικού στο εργοστάσιο κατασκευής και
αποστολή συστήµατος για επίδειξη και δοκιµές, εργασία που απαιτούσε από εµένα και τους
ειδικευµένους συνεργάτες µου την πολυήµερη διαµονή µας στους χώρους δοκιµών, τόσο στην
Ελλάδα, όσο και στο εξωτερικό (λ.χ. παρουσία και ενηµέρωση εξειδικευµένου συνεργάτη µου
σε δοκιµές στις βολές αρµάτων). Όλα τα ανωτέρω επιβεβαιώνονται εξάλλου από τις επιµέρους
συµβάσεις πρακτόρευσης (Agency Agreements) που ανευρίσκονται εντός της ποινικής
δικογραφίας και καθιστούν ολοφάνερη τη συµβατική σχέση µου µε τις εταιρείες STN 3
ATLAS και RHEINMETALL DEFENCE ELEKTRONICS GmbH καθώς και τη νόµιµη
αµοιβή µου.
Είναι δε γνωστό ότι ο ανταγωνισµός των εταιρειών οπλικών συστηµάτων ως προς την
καθιέρωσή τους στην χώρα µας και τη σύναψη συµφωνιών µε το ΥΕΘΑ ήταν ιδιαιτέρως
µεγάλος και σκληρός, γεγονός που απετέλεσε αντικείµενο στυγνής εκµετάλλευσης από µια
µερίδα στρατιωτικών- αξιωµατούχων, οι οποίοι θεωρούσαν ότι η υπογραφή τους κόστιζε.
Και εξηγούµαι:
1.2. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΝΕΩΝ Υ/Β ΤΥΠΟΥ 214 (Πρόγραµµα Αρχιµήδης) / ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ
Υ/Β ΤΥΠΟΥ 209 (Πρόγραµµα Ποσειδών ΙΙ) ΓΙΑ ΤΟ ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΝΑΥΤΙΚΟ
1.2.1. Ως γνωστόν, το Π.Ν. το 1967 παρήγγειλε 4 Υ/Β τύπου 209 στα Γερµανικά Ναυπηγεία
HDW (ΓΛΑΥΚΟΣ). Το 1975 ή 1976 το Π.Ν. παρήγγειλε άλλη µια τετράδα Υ/Β τύπου 209 στην
HDW (ΠΟΣΕΙ∆ΩΝ).
Στα πλαίσια του προγραµµατισµού το Π.Ν. από τα µέσα της δεκαετίας του 90 (1995/6 περίπου)
άρχισε να συζητά για την απόκτηση 4 νέων Υ/Β, προκειµένου να αντικαταστήσουν την 1
η
τετράδα στην τεσσαρακονταετία της ζωής τους (παροπλισµός).
Η HDW πρότεινε στο Π.Ν. τον νέο τύπο Υ/Β 214 σε διάφορες διαµορφώσεις
(CONFIGURATIONS) µε τρία (3) οπλικά συστήµατα ως εξής: α..LOCKHEED MARTIN
(ΗΠΑ), β.THOMSON (ΓΑΛΛΙΑ) και γ. STN ATLAS (ΓΕΡΜΑΝΙΑ).
Οι εµπειρογνώµονες του Π.Ν. επί του Υ/Β µετά από µελέτες, αξιολογήσεις των διαφόρων
διαµορφώσεων κατέληξαν στην επιλογή του οπλικού συστήµατος της STN ATLAS (COMBAT
SYSTEM ISUS-90).
O κ. A. Κάντας, µόλις πληροφορήθηκε ως Αναπληρωτής ∆ιευθυντής Εξοπλισµών του ΥΕΘΑ,
περί της διαµορφώσεως των νέων Υ/Β, µου τηλεφώνησε και ζήτησε επίµονα να τον επισκεφθώ
στο γραφείο του. Την εποµένη πήγα στο γραφείο του και µου είπε «Στα καινούργια Υ/Β, όπως
πιστεύω ότι θα έµαθες, πρόκειται να τοποθετηθεί το COMBAT SYSTEM της STN ATLAS. Εγώ τι
έχω»; Τότε του απήντησα «Για όνοµα του Θεού. Η STN ATLAS σ’ αυτή την υπόθεση είναι
υποκατασκευαστής του υποκατασκευστή στη Γερµανία. Γιατί να πληρωθείς; Τότε ο Α. Κάντας,
απειλώντας να βλάψει εµένα και την ανάληψη του έργου από την εταιρεία STN ATLAS που
εκπροσωπούσα, µου είπε: «Εφόσον διαφωνείς, εµείς- υπονοώντας ότι ο ίδιος επηρέαζε την
ιεραρχία- µπορούµε να διαλέξουµε άλλα οπλικά συστήµατα, αµερικάνικα ή γαλλικά».
Προ του σοβαρού κινδύνου να χάσει η STN ATLAS το πρόγραµµα, καθώς ο Α. Κάντας, εκ της
ιδιότητάς του και των διασυνδέσεών του, ήταν απολύτως σε θέση να δηµιουργήσει
καθυστερήσεις, προσκόµµατα και ακυρώσεις «της τελευταίας στιγµής», τόσο ως προς την
επιλογή του υποκατασκευαστή των οπλικών συστηµάτων για τα Υ/Β, όσο και ως προς την καλή
εκτέλεση της συµβάσεως, ενηµέρωσα τους υπεύθυνους της STN ATLAS για τα Υ/Β, ήτοι τους
κκ. Μanfred Mayersick και Wolfgang Luebke, σχετικά µε τις απειλές του και δέχθηκα καθ’
υπόδειξή τους να διαπραγµατευθώ το ποσό των παράνοµων ωφεληµάτων, που ο Α. Κάντας
όλως εκβιαστικά και κατά παράβαση των υπηρεσιακών καθηκόντων του είχε αξιώσει από την
εταιρεία.
Ως εκ τούτου, συµφωνήθηκε µεταξύ του Α. Κάντα και εµού να λάβει ένα ποσοστό 0,5%
(περίπου) επί του συνολικού οικονοµικού αντικειµένου της συµβάσεως.
1.2.2. ∆εν είναι εξάλλου τυχαίο το γεγονός, ότι ο Α. Κάντας στην πολυήµερη απολογία του
ενώπιον Σας δεν ενέπλεξε µόνον το όνοµά µου, αλλά και σωρεία άλλων προσώπων, από τα
οποία, προφανώς απέσπασε παράνοµα περιουσιακά οφέλη κατά τον ίδιο τρόπο, ήτοι
εκµεταλλευόµενος τη θέση του και την εξουσία που είχε ως Αναπληρωτής ∆ιευθυντής
Εξοπλισµών και απειλώντας ότι αν δεν ενδώσουµε στις παράνοµες χρηµατικές απαιτήσεις
του, δεν θα προωθούσε το εκάστοτε πρόγραµµα, θα υπέβαλε παρατηρήσεις και θα
εναντιωνόταν τόσο στην υπογραφή, όσο και στην εκτέλεσή του, φράση την οποία,
απολογούµενος ενώπιον Σας, επανέλαβε πλειστάκις.
Ειδικότερον, ο Α. Κάντας ανέφερε τα εξής:
17/12/2013:
«…Μου είπε- εν. Πάνος Ευσταθίου- ότι ήδη το οπλικό σύστηµα των υποβρυχίων είχε αποφασιστεί
σε όλα τα επίπεδα, και για τους δύο τύπους των υποβρυχίων, δηλαδή και για τα παλιά και για τα
καινούρια, και µε παρακάλεσε να προωθήσω το πρόγραµµα χωρίς καθυστέρηση και καµία
παρατήρηση….
…Μου είπε- εν. Πάνος Ευσταθίου- ότι για να το κάνω αυτό και να µην έχω καµία παρατήρηση,
αντίρρηση και καθυστέρηση θα µου έδινε µισό τοις εκατό του συνολικού ύψους των
προγραµµάτων…
….Η προµήθεια αυτή µου δόθηκε από τον Ευσταθίου και για να υπογράψω χωρίς
καθυστερήσεις, αντιρρήσεις και παρατηρήσεις όλα τα φύλλα ενηµέρωσης και την εισήγηση
κατακύρωσης σύµβασης…
…Ο ∆αφέρµος µου έδωσε αυτά τα χρήµατα για να µην τον διώξει από εκπρόσωπο η
κατασκευάστρια εταιρεία και για να µην δοθεί η δουλειά στην κρατική εξαγωγική εταιρεία. Επίσης
για να υπογράψω χωρίς καθυστερήσεις, αντιρρήσεις και παρατηρήσεις όλα τα φύλλα
ενηµέρωσης και την εισήγηση κατακύρωσης σύµβασης….
18/12/2013:
«…Ο Μπαρτζώκας µου είπε ότι εάν προχωρήσει και υλοποιηθεί το πρόγραµµα θα έχω ένα
σοβαρό δώρο ..»
…Και εδώ τα χρήµατα τα πήρα- εν. από τον Κων/νο Μπαλέρµπα ή Μπαλέµπα για τα ραντάρ
ARTHUR- για να µην καθυστερήσω τις διαδικασίες µε ενστάσεις, αντιρρήσεις και
καθυστερήσεις..»
19/12/2013:
«… Τα χρήµατα αυτά µου τα έδωσαν για τα MIRAGE…- εν. ο Παύλος Νικολαΐδης και άγνωστο
προς τον Α. Κάντα πρόσωπο- επειδή εκείνη την περίοδο εκπροσωπούσα το Γενικό ∆ιευθυντή και
υπέγραψα τη σύµβαση των MIRAGE και εξ αυτού του λόγου µπορούσα να καθυστερήσω την
υπογραφή της σύµβασης..
….Για να ενεργήσω γρήγορα και χωρίς αντιρρήσεις και να ετοιµάσω γρήγορα το σχέδιο των
αντισταθµιστικών ωφεληµάτων, ο Ευσταθίου µου είχε δώσει τότε- εν. για την αναβάθµιση των
αρµάτων M48- το ποσό του 1.000.000 ευρώ µε σηµερινή ισοτιµία…
…Τα χρήµατα αυτά τα πήρα- εν. από τον Κοµνόπουλο για τα Exocet του πολεµικού ναυτικού-
προκειµένου να υπογράψω άµεσα και γρήγορα τη σύµβαση ως Γενικός ∆ιευθυντής…»
Άλλωστε, η εκβιαστική συµπεριφορά του Α. Κάντα γίνεται απολύτως αντιληπτή στον κοινό νου,
πολλώ δε µάλλον στον έµπειρο δικαστή, όταν αυτός παραδέχθηκε στην από 17/12/2013
απολογία του ενώπιον Σας ότι έλαβε χρήµατα, καίτοι το οπλικό σύστηµα των Υ/Β είχε
αποφασιστεί σε όλα τα επίπεδα και για τους δύο τύπους υποβρυχίων, δηλαδή και για τα παλιά και
για τα καινούρια. Ερωτάται, δηλαδή, για ποίον λόγο θα προέβαινε η εταιρεία STN ATLAS σε
παράνοµες πληρωµές προς τον Α. Κάντα, αφού τα οπλικά συστήµατα της ανωτέρω εταιρείας
έχαιραν της γενικότερης αποδοχής των αρµοδίων, εάν ο Α. Κάντας, εκ της θέσεως που είχε και
λόγω «του κόστους της υπογραφής του», ως συνήθιζε να λέγει, δεν είχε εκβιάσει την
υποκατασκευάστρια εταιρεία και εµένα, τον νόµιµο εκπρόσωπο της εταιρείας που την
αντιπροσώπευε στην Ελλάδα, ότι θα προβεί σε παρατηρήσεις, αντιρρήσεις, καθυστερήσεις και
προσκόµµατα αναφορικά µε την τελική συνεργασία µας µε το ΥΕΘΑ?
∆έον να σηµειωθεί ότι ο Αντώνιος Κάντας, οσάκις πληροφορούνταν ότι εκταµιευόταν κάποια
δόση, που αφορούσε στα ως άνω προγράµµατα, έρχονταν κατά κανόνα στο γραφείο µου και στο
σπίτι µου, µε ενηµέρωνε ότι η δόση είχε εκταµιευτεί και µε πίεζε ανυπόφορα να του
καταβληθούν από την εταιρεία άµεσα τα χρήµατα που όλως εκβιαστικά αξίωνε.
Το ακριβές ποσόν που εισέπραξε ο Α. Κάντας από εµένα δεν το ενθυµούµαι επακριβώς,
διότι οι καταβολές ήταν τµηµατικά και δεν διαθέτω το σύνολο των τιµολογίων της STN
ATLAS /HDW.
1.2.3. Πέραν των ανωτέρω, περί τα µέσα του έτους 2000, ο Εµµανουήλ Σαρτζετάκης,
απόστρατος πλοίαρχος Π.Ν. (εα) και αξιωµατικός Υ/Β, ο οποίος από τα µέσα της δεκαετίας του
1990 µέχρι το 2007 ήταν συνεργάτης/σύµβουλος στην TREDECO για θέµατα του Π.Ν., µου
έφερε έναν κατάλογο µε ονόµατα προσώπων, στα οποία η TREDECO έπρεπε κατά προτροπή
του υπεύθυνου της STN ATLAS για τα Υ/Β Wolfgang Luebke, να καταβάλει αµοιβές- bonus.
Τα πρόσωπα αυτά ήταν τόσο συνεργάτες της TREDECO, όπως ο ίδιος ο Μανώλης
Σαρτζετάκης, ο οποίος έλαβε από εµένα το ποσό των 250.000 ευρώ περίπου, όσο και τρίτοι που
είχαν συµβάλει στην ανάληψη των οπλικών συστηµάτων από την STN ATLAS,
προσφέροντας πληροφορίες και προσωπική εργασία στο ως άνω πρόγραµµα.
Όσον αφορά δε στους τρίτους, στους οποίους κατέβαλα χρήµατα, για τα οπλικά συστήµατα
των Υ/Β καθ’ υπόδειξη της εταιρείας STN ATLAS, ενθυµούµαι χαρακτηριστικά τους εξής:
1) Τον Παναγιώτη Παπαθανασίου (Π.Ν.), ο οποίος έλαβε ποσό 150.000- 200.000 ευρώ
περίπου για πληροφορίες που παρείχε στην STN ATLAS σχετικά µε ανταγωνίστριες εταιρείες.
2) Τον Κωνσταντίνο Τζιώτη (Π.Ν.), ο οποίος έλαβε ποσό 150.000- 200.000 ευρώ περίπου για
τη συνδροµή του στην επιλογή του συστήµατος ως εµπειρογνώµων- µηχανικός.
3) Τον Αλέξανδρο Μαδωνή (Π.Ν.), ο οποίος έλαβε ποσό 150.000- 200.000 ευρώ περίπου για
την παροχή συµβουλών προς την εταιρεία STN ATLAS.
4) Τον Γιώργο Θεοδωρουλάκη (Π.Μ.- πρώην Α/ΓΕΝ), ο οποίος έλαβε ποσό 300.000 ευρώ
περίπου για την παροχή συµβουλών προς την εταιρεία STN ATLAS.
∆υστυχώς, µε την πάροδο του χρόνου δεν δύναµαι να θυµηθώ άλλα ονόµατα. Στο σηµείο αυτό,
ωστόσο, η έρευνά Σας θα εµπλουτιστεί µε το άνοιγµα των τραπεζικών λογαριασµών µου στην
Ελβετία και στην Μ. Βρετανία, για το οποίο παρέχω σήµερον την ανεπιφύλακτη συναίνεσή µου
(Σχετ. 1 α-δ).
Για λόγους πληρότητας διευκρινίζω ότι ουδεµία πληρωµή έκανα ο ίδιος ή εταιρεία
συµφερόντων µου σε πολιτικά πρόσωπα, ουδέποτε συµµετείχα σε Οµάδα Α΄ ή Β΄, δεν
γνωρίζω ούτε καν κατ’ όψη τους κκ. Α. Αβατάγγελο, Α. Λιβανό και Σ. Μεταξά, τον δε
Ματαντό, τον έχω δει κάποιες φορές κοινωνικά, δεν τον γνωρίζω, ωστόσο, ούτε έχω
συνεργαστεί οποτεδήποτε µαζί του.
1.2.4. Όσον αφορά δε στις διατραπεζικές πληρωµές που διενήργησα καθ’ υπόδειξη και µε
χρήµατα της εταιρείας STN ATLAS, της οποίας διετέλεσα εµπορικός αντιπρόσωπος, αυτές
έλαβαν χώρα κατά τον εξής τρόπο:
1) Μετά την εκταµίευση της εκάστοτε δόσεως χρηµάτων προς την εταιρεία STN ATLAS, τα
χρήµατα, τόσο της νόµιµης συµβατικής αµοιβής µου, όσο και αυτά που προορίζονταν για τις
αµοιβές συνεργατών µου/ τρίτων, έφευγαν από την Βρέµη Γερµανίας και πήγαιναν στο Λονδίνο
σε λογαριασµό εταιρείας µου, αρχικώς υπό την επωνυµία «TREDECO CONSULTING
LIMITED» και εν συνεχεία «DEMTEC Ltd» στην Τράπεζα BARCLAYS.
2) Εν συνεχεία τα χρήµατα της TREDECO CONSULTING LIMITED/ DEMTEC στην Αγγλία,
τα οποία αποτελούνταν εν µέρει από τις νόµιµες προµήθειές µου, εν µέρει από χρηµατικά ποσά
που προορίζονταν για συνεργάτες µου και τρίτους, φορολογούνταν βάσει της ισχύουσας στην
Αγγλία νοµοθεσίας γι’ αυτού του είδους τις εταιρείες- στο σηµείο αυτό να διευκρινίσω ότι ο
λόγος που έµβαζα µέρος των νόµιµων συµβατικών προµηθειών µου, οι οποίες υπερέβαιναν το
3% που ελάµβανα στην Ελλάδα και κυµαίνονταν από 4% και άνω ανάλογα µε τη
διαπραγµάτευση και τις πληρωµές που διενεργούνταν προς τρίτους, στον λογαριασµό της
εταιρείας µου «TREDECO CONSULTING LIMITED»/ «DEMTEC» στην Μεγάλη Βρετανία, ήταν
η ευνοϊκότερη φορολόγηση των υπηρεσιών, που η εταιρεία µου προσέφερε στην αλλοδαπή, και
ιδίως στο Λονδίνο που αποτελεί µητρόπολη και κέντρο διεθνών εκθέσεων, σεµιναρίων,
συναντήσεων και διεθνών εξελίξεων στην αµυντική βιοµηχανία.
3) Κατόπιν αυτού τα χρήµατα από την εταιρεία TREDECO CONSULTING LIMITED/
DEMTEC πήγαιναν στην τράπεζα BNP- PARISBAS της Γενεύης στον τραπεζικό λογαριασµό
της εταιρείας συµφερόντων µου µε την επωνυµία «IRONHELM Ltd».
4) Η «IRONHELM Ltd» διενεργούσε τις διάφορες πληρωµές προς τρίτους, συνεργάτες µου
ή µη, σε λογαριασµούς που αυτοί έδιναν στην εταιρεία και που κατά κανόνα ήταν τραπεζικοί
λογαριασµοί εξωτερικού. Τα υπόλοιπα χρήµατα που αντιστοιχούσαν στις νόµιµες προµήθειές
µου εµβάζονταν σε τραπεζικό λογαριασµό της εταιρείας συµφερόντων µου «Pacific Trade and
Engineering S.A.» στην BNP-PARIBAS.
Να σηµειωθεί στο σηµείο τούτο ότι η εταιρεία συµφερόντων µου «Pacific Trade and
Engineering S.A.» ιδρύθηκε από εµένα αρχικώς µε αντικείµενο την παροχή υπηρεσιών στο
χώρο της ναυτιλίας (ναύλοι, αγοραπωλησίες πλοίων, επισκευές κτλ), εν συνεχεία δε
χρησιµοποιήθηκε αµιγώς από εµένα για επενδυτικές δραστηριότητές µου και προσωπικές
πληρωµές. Από τους λογαριασµούς τόσο της εν λόγω εταιρείας, όσο και της εταιρείας µου
«TREDEECO» στην Ελλάδα, ∆ΕΝ έχουν γίνει επιλήψιµες πληρωµές αφορώσες εξοπλιστικά
προγράµµατα, αλλά προσωπικές καταβολές µου, οι τραπεζικοί δε λογαριασµοί αυτοί
ενσωµατώνουν τις νόµιµες (συµβατικές) και φορολογηθείσες προµήθειές µου για τις
υπηρεσίες µου τόσο στην Ελλάδα, όσο στην αλλοδαπή καθώς και επενδυτικά προϊόντα µου.
Η αλήθεια δε των ανωτέρω ισχυρισµών µου θα αποδειχθεί σύντοµα µε το άνοιγµα των
τραπεζικών λογαριασµών µου στην Ελβετία και στην Μ. Βρετανία, για το οποίο παρέχω
σήµερον την ανεπιφύλακτη συναίνεσή µου (πρβλ. Σχετ. 1) ιδιαιτέρως δε των λογαριασµών της
εταιρείας µου «IRONHELM Ltd», για την οποία, ως προκύπτει από την ποινική
δικογραφία, ∆ΕΝ έχει υποβληθεί έως και σήµερον αίτηµα δικαστικής συνδροµής στην
Ελβετία ούτε από τις γερµανικές, ούτε από τις ελληνικές αρχές, αφού η δραστηριότητα της
εταιρείας αυτής παρέµενε άγνωστη στην ανάκριση.
Φρονώ δε πως µε το άνοιγµα των τραπεζικών λογαριασµών της «IRONHELM Ltd»,
εισφέρω τα µέγιστα στη διαλεύκανση της παρούσας ποινικής υπόθεσης.
1.3. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ASRAD» – STINGER ΕΠΙ ΟΧΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ
ΣΤΡΑΤΟΥ
1.3.1. Το πρόγραµµα αυτό αφορά την προµήθεια 54 Αντιαεροπορικών Συστηµάτων µε
πυραύλους STINGER επί οχήµατος. Η Γερµανική Εταιρεία STN – ATLAS κέρδισε το
πρόγραµµα αυτό µετά από διεθνή διαγωνισµό και υπέγραψε τη σχετική σύµβαση τον
Αύγουστο του έτους 2000. Το ύψος δε της συµβάσεως, µετά από τροποποίηση που αφορούσε
την αντικατάσταση του αυτοκινήτου 4×4 τύπου τζιπ της Mercedes, µε αυτοκίνητο 4×4
HUMMER (US ARMY), ανερχόταν σε 140 εκ. ευρώ περίπου.
Σηµειωτέον ότι το σύστηµα ASRAD ακόµη και σήµερα θεωρείται κορυφαίο στην κατηγορία
του παγκοσµίως και ως εκ τούτου υπερκάλυπτε τις τεχνικές και επιχειρησιακές του ΓΕΣ. Τόσο
στις δοκιµαστικές βολές προ υπογραφής της συµβάσεως, όσο και στις βολές αποδοχής, οι
επιδόσεις του ήταν 4 βολές – 4 καταρρίψεις. Η υλοποίηση δε της συµβάσεως έγινε κανονικά
χωρίς καµία καθυστέρηση ή ανωµαλία και σήµερα τα 54 ASRAD είναι διεσπαρµένα στα
νησιά και τον Έβρο, όλα σε κανονική επιχειρησιακή λειτουργία.
Επί τη βάσει των ανωτέρω νοµίµων διαδικασιών και παρά το γεγονός ότι το πρόγραµµα µετά τις
αξιολογήσεις, διαπραγµατεύσεις, εκπτώσεις τιµών κτλ ήταν έτοιµο προς υπογραφή, µόλις ο
σχετικός φάκελος έφθασε στο γραφείο του Α. ΚΑΝΤΑ, εκεί παρέµεινε για «ωρίµανση» για
αρκετές ηµέρες. Ο Α. Κάντας µου τηλεφώνησε να πάω στο γραφείο του, γιατί ήθελε κάτι
«διευκρινήσεις», υποτίθεται, επί του θέµατος. Την εποµένη το πρωί πήγα στο γραφείο του και
χωρίς περιστροφές µου είπε ξανά: «Εµείς απ’ αυτό το πρόγραµµα τι έχουµε; Όπως θα ξέρεις
αυτές οι υπογραφές έχουν κάποιο κόστος. ∆ιαφορετικά ο διαγωνισµός κηρύσσεται
ΑΓΟΝΟΣ».
Ευρεθείς έτι µια φορά προς του άµεσου κινδύνου να απολέσει η εταιρεία STN ATLAS τον
διαγωνισµό και δεδοµένου ότι γι’ αυτό το συγκεκριµένο πρόγραµµα είχαν επενδυθεί από
πλευράς µας 8 ΧΡΟΝΙΑ µε τεράστια έξοδα σε επιδείξεις υλικού, βολές µε πραγµατικά πυρά κτλ
τόσο της STN ATLAS, όσο και της TREDECO, ενηµέρωσα την STN ATLAS, ήτοι τον
υπεύθυνο του προγράµµατος για την Ελλάδα, Hartmut Patzelt, αναφορικά µε τις απειλές του
Α. Κάντα και δέχθηκα καθ’ υπόδειξη του Η. Patzelt καθώς και των συνεργατών του- υπευθύνων
της STN ATLAS, Horst Schaeffer και Luitjen Ennenga, να διαπραγµατευθώ το ποσό των
παράνοµων απολαβών που ο Αναπληρωτής ∆ιευθυντής Εξοπλισµών του ΥΕΘΑ, όλως
εκβιαστικά και κατά παράβαση των υπηρεσιακών καθηκόντων του, είχε αξιώσει από την
εταιρεία.
Ως εκ τούτου, συµφωνήθηκε µεταξύ του Α. Κάντα και εµού να λάβει 1% προµήθεια επί του
συµβατικού αντικειµένου, τµηµατικά βάσει του προγράµµατος πληρωµών από ΥΕΘΑ προς STN
ATLAS.
Το ακριβές ποσόν που εισέπραξε ο Α. Κάντας δεν το ενθυµούµαι επακριβώς, διότι αυτό
κατεβλήθη τµηµατικά και δεν διαθέτω το σύνολο των τιµολογίων της STN ATLAS.
1.3.2. Πέραν των ανωτέρω, κατά προτροπή της εταιρείας STN ATLAS, ήτοι των κκ. Horst
Schaeffer, Luitjen Ennenga και Hartmut Patzelt, η TREDECO έπρεπε να καταβάλει αµοιβές-
bonus τόσο σε συνεργάτες της, όπως ήταν λ.χ. ο Ευαγγ. Παππάς, απόστρατος, ο οποίος έλαβε
από εµένα ποσό περίπου 250.000 ευρώ περίπου, όσο και σε τρίτους που είχαν συµβάλει,
προσφέροντας πληροφορίες και προσωπική εργασία στο ως άνω πρόγραµµα.
Όσον αφορά δε στους τρίτους, στους οποίους κατέβαλα χρήµατα, για τα οπλικά συστήµατα
ASRAD καθ’ υπόδειξη των υπευθύνων της STN ATLAS, ενθυµούµαι χαρακτηριστικά τους
εξής:
1) Τον Γιώργο Σκάρλα (ΕΒΟ), ο οποίος έλαβε ποσό 300.000 ευρώ περίπου για τη
διαµεσολάβησή του και επαφές που έκανε υπέρ της STN ATLAS σε πρόσωπα µε µεγάλη
επιρροή, όπως ήταν ο Π. Νικολαΐδης.
2) Τον Ελευθέριο Ψευδοοικονόµου (Γ∆Ε) ο οποίος έλαβε ποσό 100.000 ευρώ περίπου για την
παροχή συµβουλών προς την εταιρεία STN ATLAS.
3) Τον Ιωάννη Χριστογιάννη (Γ∆Σ), ο οποίος έλαβε ποσό 50.000 ευρώ περίπου για την
παροχή συµβουλών προς την εταιρεία STN ATLAS.
4)Τον Κωνσταντίνο Παναγιωτάκη (Πρώην Α/ΓΕΣ), ο οποίος έλαβε ποσό 100.000 ευρώ
περίπου, επειδή µετά την αποστρατεία του παρεκλήθη, υπό την ιδιότητα του εµπειρογνώµονος
στα αντιαεροπορικά όπλα, να εκπονήσει µελέτη εργονοµίας και εγκαταστάσεως του ASRAD επί
οχήµατος 4×4 HUMMER, καθώς επίσης τυχόν βελτιώσεις του ASRAD κατά τη διάρκεια
παραγωγής του συστήµατος. Οι προτάσεις βελτιώσεων του κ. Παναγιωτάκη υιοθετήθηκαν από
την STN ATLAS και έγιναν κατά την παραγωγή του ASRAD. Εξ’ όσων γνωρίζω έχουν
εφαρµοστεί στα ASRAD του Γερµανικού Στρατού. 0
5) Τον Βασίλη ∆ηµητριάδη (Υ/Π), ο οποίος έλαβε ποσό 150.000 ευρώ περίπου για την
παροχή συµβουλών προς την εταιρεία STN ATLAS.
6) Τον ∆ηµήτριο Τσιλινίκο, ο οποίος έλαβε εν αποστρατεία ποσό 100.000 ευρώ περίπου για
την παροχή συµβουλών προς την εταιρεία STN ATLAS.
∆υστυχώς, µε την πάροδο του χρόνου δεν δύναµαι να θυµηθώ άλλα ονόµατα. Στο σηµείο αυτό,
ωστόσο, η έρευνά Σας θα εµπλουτιστεί µε το άνοιγµα των τραπεζικών λογαριασµών µου και
συγκεκριµένα της εταιρείας συµφερόντων µου «IRONHELM Ltd», η οποία προέβη στις
διάφορες πληρωµές προς τρίτους κατά τον τρόπο που περιέγραψα ανωτέρω.
Κατηγορηµατικά Σας λέγω δε, γεγονός που θα επαληθευτεί από το άνοιγµα των λογαριασµών
µου, ότι ουδεµία πληρωµή έκανα ο ίδιος σε πολιτικά πρόσωπα για το ως άνω πρόγραµµα.
1.4. Καίτοι δεν αποτελεί αντικείµενο της εις βάρος µου εκκρεµούς ποινικής κατηγορίας επιθυµώ
να Σας διευκρινίσω ότι η σύµβαση (MOLF) για την αναβάθµιση των αρµάτων Μ48 υπεγράφη
τον Μάρτιο του 1991, ήτοι σε χρονική περίοδο όπου ο Α. Κάντας είχε αποχωρήσει από το
ΥΕΘΑ. Ουδέποτε έδωσα χρήµατα ποσού 1 εκ. ευρώ στον Α. Κάντα, ως αυτός ψευδώς
ισχυρίστηκε σε βάρος µου κατά την από 19 ∆εκεµβρίου 2013 απολογία του ενώπιον Σας, στην
προσπάθειά του να εξηγήσει, κατόπιν επίµονων ερωτήσεών Σας, τον τρόπο απόκτησης
2.000.000 ΕΥΡΩ προ του έτους 1997.
Είναι προφανές εν προκειµένω ότι ο Α. Κάντας δεν επιθυµεί να αποκαλύψει σε Εσάς την πηγή
προέλευσης των χρηµάτων του και χρησιµοποιεί ψευδώς το όνοµά µου. Προς απόδειξη δε της
αληθείας αιτούµαι στο σηµείο τούτο όπως ζητήσετε από τον Α. Κάντα στοιχεία που να
αποδεικνύουν την υποτιθέµενη προέλευση των χρηµάτων του από εµένα.
1.5. Για λόγους ηθικής τάξεως, ας µου επιτραπεί να Σας επισηµάνω ότι οµοίως ψεύδεται ο Α.
Κάντας όταν λέγει ότι ο Φάνης Λυγινός γνώριζε το µοίρασµα των χρηµάτων που έκανα για
δωροδοκίες για λογαριασµό της εταιρείας STN ATLAS, ενδεχοµένως για να δικαιολογήσει
χρήµατα που παρανόµως προσπορίστηκε και που ο ίδιος ενέταξε στο χρηµατοπιστωτικό
σύστηµα, πολύ πριν λάβει χρήµατα από εµένα και προτού του γνωρίσω τον Φ. Λυγινό,
Είναι µεν αληθές ότι τον Φάνη Λυγινό, τον γνώρισα πριν πολλά χρόνια ως τραπεζικό υπάλληλο
της τράπεζας DREDRNER στην Ελβετία. Είναι, οµοίως, αληθές ότι εγώ έφερα σε επαφή τον Α.
Κάντα µε τον Φάνη Λυγινό και τον προϊστάµενό του στην τράπεζα DREDRNER, κ. Oswald.
Αυτό δε το έπραξα κατόπιν αξιώσεως του Α. Κάντα να εµβάζονται τα χρήµατα διατραπεζικά
στο ίδιο τραπεζικό κατάστηµα που τηρούσαν λογαριασµούς οι επιχειρήσεις συµφερόντων µου. 1
Ωστόσο, ουδέποτε κατέστησα στους κκ. Λυγινό και Oswald γνωστό το γεγονός ότι η
εταιρεία STN ATLAS που αντιπροσώπευα διενεργούσε επιλήψιµες πληρωµές προς εν
ενεργεία στρατιωτικούς και ότι τάχα διένειµα χρήµατα σε αυτούς, καθόσον αυτό όχι µόνον δεν
ήταν απολύτως ακριβές, αφού στους λογαριασµούς µου στην Ελβετία εµβάζονταν χρηµατικά
ποσά που αντιστοιχούσαν στις νόµιµες προµήθειές µου, σε αµοιβές συνεργατών της εταιρείας
µου TREDECO, αλλά και σε αµοιβές εξωτερικών συνεργατών- εν αποστρατεία στρατιωτικών,
αλλά και γιατί σε κάθε περίπτωση δεν θα είχα κανένα λόγο να το πράξω.
Τόσο οι κκ. Λυγινός και Oswald, όσο και η ιεραρχία της τράπεζας DREDRNER και εν συνεχεία
της τράπεζας BNP PARISBAS που αυτοί πάντοτε ενηµέρωναν, γνώριζαν ότι τα χρήµατα που
εισέρχονταν στους λογαριασµούς µου αποτελούσαν τις νόµιµες και φορολογηθείσες προµήθειές
µου καθώς και χρήµατα που θα καταβάλλονταν ως αντιπαροχή σε συνεργάτες µου για µελέτες
που εκπονούσαν και υπηρεσίες που µου παρείχαν. Μάλιστα, είχα συστήσει τον Α. Κάντα στον
Φάνη Λυγινό ως συνεργάτη µου και για να µην υποπτευθεί το παραµικρό ο Α. Κάντας άνοιξε
τραπεζικούς λογαριασµούς αρχικά στο όνοµά του. Ουδέποτε δε είχα πει στον Φάνη Λυγινό ότι ο
Α. Κάντας αξίωνε εκβιαστικά χρήµατα από την STN ATLAS, ούτε ότι διενεργούνταν
επιλήψιµες πληρωµές. Βεβαίως, δεν είµαι σε θέση να γνωρίζω µετά τη γνωριµία του Φ. Λυγινού
µε τον Α. Κάντα, ποία µορφή πήρε η σχέση τους.
Ως προς τον κ. Κυριτσάκα, επίσης, να επισηµάνω ότι επρόκειτο περί δικηγόρου, µετόχου
χρηµατιστηριακής εταιρείας και ειδήµονα σε θέµατα χρηµατιστηριακών επενδύσεων, τον
γνώρισα δε κοινωνικά περί τα µέσα της δεκαετίας του 1990 και µου παρείχε συµβουλές για
κάποιο χρονικό διάστηµα σχετικά µε την επένδυση χρηµάτων µου στο χρηµατιστήριο στην
Ελλάδα.
1.6. Τέλος, παρότι δεν αποτελεί αντικείµενο της εις βάρος µου εκκρεµούς ποινικής κατηγορίας,
επιθυµώ να Σας διευκρινίσω ότι ουδέποτε ασχολήθηκα, εγώ ή η εταιρεία µου TREDECO µε
τα Αντισταθµιστικά Ωφελήµατα ποσού 6.817.225 ευρώ εκ των ανωτέρω εξοπλιστικών
προγραµµάτων της STN ATLAS ή άλλων.
Τα Α.Ω. της εταιρείας STN ATLAS απετέλεσαν αντικείµενο της εταιρείας Rheinmetall Hellas
SA, η οποία ήταν ένα αυτοτελές και διαφορετικό από την εταιρεία µου TREDECO και εµένα
νοµικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου. Κατά παράκληση δε της συνεργαζόµενης µε εµένα µητρικής
εταιρείας RHEINMETALL DEFENCE ELEKTRONICS GmbH, η εταιρεία µου TREDECO, και
µετά την λύση αυτής εγώ προσωπικά, εκµισθώσαµε στην εταιρεία Rheinmetall Hellas SA
επαγγελµατική στέγη επί του ακινήτου µας στην οδό Πλουτάρχου στην Αθήνα, ως επαληθεύεται2
εξάλλου από τα ιδιωτικά συµφωνητικά µίσθωσης που αποτελούν τµήµα της ποινικής
δικογραφίας.
Β) ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΕΝ∆ΕΧΟΜΕΝΗΣ ΕΠΙΒΟΛΗΣ ΣΕ
ΒΑΡΟΣ ΜΟΥ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΚΡΑΤΗΣΕΩΣ
Σύµφωνα µε το αρ. 282 ΚΠ∆, ως αυτό ισχύει µετά την πρόσφατη τροποποίησή του µε τα ά. 24
παρ.1 Ν.3811/2009 (ΦΕΚ Α 231/18.12.2009), ά. 8 παρ.1 Ν.3860/2010 (ΦΕΚ Α 111/12.7.2010)
και αρ. 31 παρ.1 Ν.4055/2012 (ΦΕΚ Α 51/12.3.2012) «1.Όσο διαρκεί η προδικασία, αν
προκύπτουν σοβαρές ενδείξεις ενοχής του κατηγορουµένου για κακούργηµα ή πληµµέληµα που
τιµωρείται µε ποινή φυλάκισης τουλάχιστον τριών µηνών, είναι δυνατό να διαταχθούν
περιοριστικοί όροι, εφόσον αυτό κρίνεται απολύτως αναγκαίο για την επίτευξη των αναφερόµενων
στο άρθρο 296 σκοπών. 2.Περιοριστικοί όροι είναι ιδίως η παροχή εγγύησης, η υποχρέωση του
κατηγορουµένου να εµφανίζεται κατά διαστήµατα στον ανακριτή ή σε άλλη αρχή, η απαγόρευση να
µεταβαίνει ή να διαµένει σε ορισµένο τόπο ή στο εξωτερικό, η απαγόρευση να συναναστρέφεται ή
να συναντάται µε ορισµένα πρόσωπα. 3. Προσωρινή κράτηση µπορεί να επιβληθεί αντί για
περιοριστικούς όρους – εάν αιτιολογηµένα κριθεί ότι οι τελευταίοι δεν επαρκούν – εφόσον
συντρέχουν οι προϋποθέσεις της πρώτης παραγράφου του άρθρου αυτού, µόνο αν ο
κατηγορούµενος διώκεται για κακούργηµα και δεν έχει γνωστή διαµονή στη χώρα ή έχει κάνει
προπαρασκευαστικές ενέργειες για να διευκολύνει τη φυγή του ή κατά το παρελθόν υπήρξε
φυγόποινος ή φυγόδικος ή κρίθηκε ένοχος για απόδραση κρατουµένου ή παραβίαση περιορισµών
διαµονής, εφόσον από τη συνδροµή των παραπάνω στοιχείων προκύπτει σκοπός φυγής ή κρίνεται
αιτιολογηµένα ότι αν αφεθεί ελεύθερος είναι πολύ πιθανό, όπως προκύπτει από προηγούµενες
αµετάκλητες καταδίκες του για οµοειδείς αξιόποινες πράξεις να διαπράξει και άλλα εγκλήµατα.
Εάν η αποδιδόµενη στον κατηγορούµενο πράξη απειλείται στο νόµο µε ισόβια κάθειρξη ή
πρόσκαιρη κάθειρξη µε ανώτατο όριο τα είκοσι έτη ή εάν το έγκληµα τελέστηκε κατ`
εξακολούθηση ή στο πλαίσιο εγκληµατικής ή τροµοκρατικής οργάνωσης ή υπάρχει µεγάλος
αριθµός παθόντων από αυτό, προσωρινή κράτηση µπορεί να επιβληθεί και όταν, µε βάση τα
συγκεκριµένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της πράξης, κρίνεται αιτιολογηµένα, ότι αν αφεθεί
ελεύθερος, είναι πολύ πιθανό να διαπράξει και άλλα εγκλήµατα. Μόνο η κατά το νόµο βαρύτητα
της πράξης δεν αρκεί για την επιβολή προσωρινής κράτησης.(…)» (ΕφΑθ 524/2002 ΠοινΧρ
ΝΒ/994, ΕφΑθ 1300/2002 ΠοινΧρ 2002/550, ∆ιατΑνακρΑθ 276/1995 ΠοινΧρ 1995/849).
Σύµφωνα δε µε το ά. 296 ΚΠ∆, αντικαταστάθηκε ως αυτό αντικαταστάθηκε µε το άρθρο 24
παρ.3 Ν.3811/2009 (ΦΕΚ Α 231/18.12.2009), «Ο Σκοπός των περιοριστικών όρων είναι να
αποτραπεί ο κίνδυνος τέλεσης νέων εγκληµάτων και να εξασφαλιστεί ότι εκείνος στον οποίο3
επιβλήθηκαν θα παραστεί οποτεδήποτε στην ανάκριση ή στο δικαστήριο και θα υποβληθεί στην
εκτέλεση της απόφασης».
2.1 Η προσωρινή κράτηση αποτελεί την πλέον επαχθή για τον κατηγορούµενο ανακριτική
πράξη και κατά το πνεύµα της διάταξης του άρθρου 282 Κ.Π.∆. πρέπει να επιβάλλεται σε όλως
εξαιρετικές περιπτώσεις και να µην γίνεται αντιληπτή ως οιονεί προκαταβολή στερητικής της
ελευθερίας ποινής (Μαγκάκης, ΝοΒ 1980, σελ. 1896, Ανδρουλάκης, Θεµελιώδεις Έννοιες της
ποινικής δίκης, σελ. 280, ΕφΑθ 524/2002 ΠοινΧρ ΝΒ/994), αφού αποτελεί προσωρινό και
προληπτικό προς επίτευξη των µνηµονευόµενων στο άρθρο 296 Κ.Π.∆. δικονοµικών σκοπών
µέτρο, το οποίο ως προς την επιβολή του στηρίζεται στην ύπαρξη ενδείξεων, και όχι στην
απόδειξη, όπως µια ποινή επιβαλλόµενη µε δικαστική απόφαση (ΑΠ 1460/2003, ΝοΒ 2004, σελ.
244). Επιπλέον, η προσωρινή κράτηση έχει επικουρικό χαρακτήρα έναντι των περιοριστικών
όρων, υπό την έννοια ότι πρέπει να επιβάλλεται στο βαθµό που ο µνηµονευόµενος στο άρθρο
296 σκοπός δεν µπορεί να επιτευχθεί δια της επιβολής των περιοριστικών όρων.
Ως µέτρο δικονοµικού καταναγκασµού και περιορισµού της προσωπικής ελευθερίας, η
προσωρινή κράτηση πρέπει να διέπεται από την αρχή της αναλογικότητας (και κατ’ επέκταση
στις επιµέρους αρχές, στις οποίες αυτή αναλύεται) και το τεκµήριο αθωότητας του
κατηγορουµένου και να επιβάλλεται µε γνώµονα το σεβασµό της αξίας του ανθρώπου.
Ειδικότερα:
Όπως είναι γνωστό, η αρχή της αναλογικότητας αναλύεται στις: α) αρχή της αναγκαιότητας του
εκάστοτε λαµβανόµενου ανακριτικού µέτρου προς την κατεύθυνση της διερεύνησης των
εγκληµάτων και της αποκάλυψης των δραστών, β) αρχή της απαγορεύσεως του υπέρµετρου, ώστε
ο κατηγορούµενος να µην προσβάλλεται σε ουσιώδη έννοµα αγαθά του µε τρόπο αφόρητο και
αδικαιολόγητο, γ) αρχή της αναγκαίας αναλογίας του δικονοµικού µέτρου προς την βαρύτητα
του φερόµενου ως τελεσθέντος εγκλήµατος, που δεν πρέπει και σε αυτήν ακόµα την περίπτωση
να αρκεί για την επιβολή του µέτρου και δ) αρχή του προσήκοντος βαθµού υπονοιών, η οποία
υπαγορεύει την αναλογία ανάµεσα στη βαρύτητα του δικονοµικού µέτρου και την σοβαρότητα
των ενδείξεων (βλ. και παρατηρ. Λάµπρου Μαργαρίτη στην 304/1990 Συµβ.Πληµ.Αλεξ/λεως,
Υπερασπ. 1991/887, ∆ιαταξ. 12/1991 Ανακρ. Τριπόλεως µε παρατηρ. Κωνσταντινίδη, ΠΧρ
ΜΑ/936, Ν. Ανδρουλάκη, “Τα όρια της ανακριτικής δράσεως και η αρχή της αναγκαιότητας”, ΠΧρ
ΚΕ/12 και 31, και “θεµελιώδεις έννοιες της Ποινικής δίκης”, τ. Α`, σελ. 25-26). Επιπλέον, το
τεκµήριο της αθωότητας του κατηγορουµένου επιβάλλει να εφαρµόζεται το επαχθέστερο µέτρο
της προσωρινής κράτησης σε βάρος του, µόνο όταν υπάρχουν οι κατ’ ά. 282 παρ. 1 ΚΠ∆
σοβαρές ενδείξεις ενοχής και βέβαια η εφαρµογή του πρέπει να αποβλέπει στην ειδική πρόληψη4
και ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΓΕΝΙΚΟΠΡΟΛΗΠΤΙΚΩΝ Η ΑΝΤΑΠΟ∆ΟΤΙΚΩΝ
ΣΚΟΠΩΝ (ΣυµβΕφΑιγ 26/2002 Ποιν∆ικ 2002/387, Παππά ΠοινΧρ ΚΖ/9).
2.2 Οι Ν. 2207/1994, 2408/1996, 3189/2003, 3346/2005 αλλά και ο πλέον πρόσφατος Ν.
3811/2009 (άρθρο 24) απηχώντας τις ως προεκτεθείσες σύγχρονες και φιλελεύθερες αντιλήψεις
σχετικά µε την προσωρινή κράτηση, ενόψει και του τεκµηρίου αθωότητας του κατηγορουµένου,
περιόρισαν αισθητά και προς το αντικειµενικότερο τις απαιτούµενες από το νόµο προϋποθέσεις
για την επιβολή της. Ειδικότερα, σύµφωνα µε τη διάταξη του άρθρου 282 παρ. 3 Κ.Π.∆. στην
σηµερινή και ισχύουσα διατύπωσή της «Προσωρινή κράτηση µπορεί να επιβληθεί αντί για
περιοριστικούς όρους-εάν αιτιολογηµένα κριθεί ότι οι τελευταίοι δεν επαρκούν- εφόσον
συντρέχουν οι προϋποθέσεις της πρώτης παραγράφου του άρθρου αυτού, µόνο αν ο
κατηγορούµενος διώκεται για κακούργηµα και δεν έχει γνωστή διαµονή στη χώρα ή έχει κάνει
προπαρασκευαστικές ενέργειες για να διευκολύνει τη φυγή του ή κατά το παρελθόν υπήρξε
φυγόποινος ή φυγόδικος ή κρίθηκε ένοχος για απόδραση κρατουµένου ή παραβίαση περιορισµών
διαµονής, εφόσον από τη συνδροµή των παραπάνω στοιχείων προκύπτει σκοπός φυγής ή κρίνεται
αιτιολογηµένα ότι αν αφεθεί ελεύθερος είναι πολύ πιθανό, όπως προκύπτει από προηγούµενες
αµετάκλητες καταδίκες του για οµοειδείς αξιόποινες πράξεις να διαπράξει και άλλα εγκλήµατα
(ΣυµβΠληµΑθ 3662/2001 ΠοινΧρ 2002/367). Εάν η αποδιδόµενη στον κατηγορούµενο πράξη
απειλείται στο νόµο µε ισόβια κάθειρξη ή πρόσκαιρη κάθειρξη µε ανώτατο όριο τα είκοσι έτη,
προσωρινή κράτηση µπορεί να επιβληθεί και όταν µε βάση τα συγκεκριµένα ιδιαίτερα
χαρακτηριστικά της κρίνεται αιτιολογηµένα ότι αν αφεθεί ελεύθερος είναι πολύ πιθανό να
διαπράξει και άλλα εγκλήµατα. Μόνο η κατά νόµο βαρύτητα της πράξης δεν αρκεί για την
επιβολή προσωρινής κράτησης» (ΣυµβΠληµΘεσ 563/2000).
Παρατηρούµε, λοιπόν, πως η σηµαντικότερη καινοτοµία που επέφεραν οι ως άνω
τροποποιητικοί του άρθρου 282 Κ.Π.∆. νόµοι, είναι η περιορισµένη, εξαιρετική και πάντοτε
ειδικά αιτιολογηµένη εφαρµογή της προσωρινής κράτησης πλέον µόνο στις περιπτώσεις των
κακουργηµάτων, ενώ παράλληλα διασαφηνίζεται ότι µόνη η βαρύτητα της πράξης δεν αρκεί για
την εφαρµογή του µέτρου. Επιπλέον, αντί του βεβαρηµένου ιδεολογικά κριτηρίου της
«ιδιαίτερης επικινδυνότητας» του κατηγορουµένου υιοθετήθηκε αυτό της αιτιολογηµένης
κρίσης ότι «εφόσον αφεθεί ελεύθερος είναι πολύ πιθανό να διαπράξει και άλλα κακουργήµατα ή
πληµµελήµατα». Η κρίση αυτή πρέπει να προκύπτει και από ειδικά µνηµονευόµενα περιστατικά
της προηγούµενης ζωής του κατηγορουµένου, όπως είναι το ποινικό παρελθόν του, βιοψυχικές
ιδιαιτερότητες, η οικογενειακή και επαγγελµατική του κατάσταση (ΣυµβΘεσ 343/2010 Ποιν∆/νη
2010/687, ∆ιατΑνακρΤριπ 12/1991 ΠοινΧρ 1991/932).5
Παράλληλα, αντικαταστάθηκε το κριτήριο της «παρεµπόδισης της εξαιρετικά πιθανής φυγής του
κατηγορουµένου» µε ένα µέγεθος σταθερότερο και ασφαλέστερο, δηλαδή µε το ότι ο
κατηγορούµενος «δεν έχει γνωστή διαµονή στη χώρα ή έχει κάνει προπαρασκευαστικές
ενέργειες για να διευκολύνει τη φυγή του ή κατά το παρελθόν υπήρξε φυγόποινος ή φυγόδικος ή
κρίθηκε ένοχος για απόδραση ή παραβίαση περιορισµών διαµονής». Εισάγεται, εποµένως, κατά
κάποιο τρόπο ένα «τεκµήριο µη φυγής» για τους κατηγορουµένους που έχουν γνωστή διαµονή,
οι οποίοι µε δυσχέρεια και µάλλον επισφαλώς θα µπορούσαν να διαφύγουν και να διαβιώσουν
φυσιολογικά στο εσωτερικό ή στο εξωτερικό (ΕφΑθ 1118/1989 ΠοινΧρ 1989/992).
Περαιτέρω αξίζει να µνηµονευθεί ειδικά η τροποποίηση που επέφερε στη διάταξη ο Ν.
3811/2009 δια του άρθρου του 24, σύµφωνα µε την οποία η αρνητική πρόγνωση, η πιθανότητα
δηλαδή διάπραξης νέων εγκληµάτων σε περίπτωση µη επιβολής προσωρινής κράτησης, ως
προϋπόθεση νόµιµης επιβολής της τελευταίας, θα πρέπει να συνδέεται και να προκύπτει από
αµετάκλητες καταδίκες για οµοειδείς αξιόποινες πράξεις. Η προϋπόθεση, δηλαδή, της αρνητικής
πρόγνωσης δεν κρίνεται πλέον υποκειµενικά και αφηρηµένα αλλά βάσει ορισµένου
αντικειµενικού κριτηρίου δυνάµενο να αποδειχθεί δια δηµοσίων εγγράφων (ποινικό µητρώο)
(ΑΠ 1729/1989 ΠοινΧρ Μ/836, ΑΠ 1563/1988 ΠοινΧρ ΛΘ/386, ΑΠ 1595/1988 ΠοινΧρ ΛΘ/462,
ΑΠ 636/1987 ΠοινΧρ ΛΖ/548,ΑΠ 887/1987 ΠοινΧρ ΛΖ/768, ∆ιατΑνακρΤριπ 12/1991 ΠοινΧρ
1991/932).
2.2. Εν προκειµένω, ενόψει των προεκτεθέντων το παραµικρό ενδεχόµενο επιβολής προσωρινής
κρατήσεως θα παραβιάσει κατάφωρα τις ως άνω αναφερόµενες διατάξεις, οι οποίες πρέπει να
διέπουν εν γένει τη διεξαγωγή της κυρίας ανακρίσεως και την λήψη µέτρων δικονοµικού
καταναγκασµού.
Ειδικότερα, ανεξαρτήτως της βαρύτητας ή µη της ποινικής κατηγορίας που εκκρεµεί σε
βάρος µου, δεν δύναται να θεµελιωθεί αιτιολογηµένη κρίση Σας σχετικά µε πιθανότητα
διάπραξης εκ µέρους µου νέων εγκληµάτων στο µέλλον ή/και προπαρασκευής της
διαφυγής µου στο εξωτερικό, καθώς:
2.1.α. Είµαι υπέργηρος, ηλικίας 83 ετών, µε περιορισµένη ικανότητα κίνησης και ακοής,
πάσχω δε από σοβαρότατα προβλήµατα υγείας, όπως προκύπτει από το ιστορικό καρκίνου
και τις ιατρικές γνωµατεύσεις Σας προσκοµίζω συνηµµένως στο παρόν.
Συγκεκριµένα, όπως προκύπτει από την ιατρική γνωµάτευση του Επίκουρου Καθηγητή
∆ηµήτριου Βλαχοδηµητρόπουλου µετά των συνηµµένων εξετάσεων υπερηχογραφήµατος
ουροποιητικού, έκθεσης ιστολογικής εξετάσεως και αντιγράφου της απεικονιστικής διάγνωσης
(Σχετ. 2), διεγνώσθην µε ανάπτυξη διηθητικού αδενοκαρκινώµατος προστάτου µέσου6
βαθµού διαφοροποίησης, βαθµού 2-3 κατά Gleason (Gleason score 5), τον οποίο προσπαθώ
έως και σήµερον να ξεπεράσω µε την καθηµερινή φροντίδα και συµπαράσταση της συζύγου
µου, η οποία τυγχάνει συνταξιούχος νοσηλεύτρια.
Έτι περαιτέρω, όπως προκύπτει από ιατρική γνωµάτευση του θεράποντος καρδιολόγου µου ∆ρ.
Νίκου Ιωάννου, πάσχω από υπέρταση και σοβαρά καρδιολογικά προβλήµατα, τα οποία
µάλιστα, παρά τη βαρύτατη φαρµακευτική αγωγή που καθηµερινώς λαµβάνω, παραµένουν
αρρύθµιστα (Σχετ. 3) και για τα οποία έχει χρειαστεί να νοσηλευτώ επανειληµµένως λόγω
υπερτασικών κρίσεων και προς αποφυγή ενός µοιραίου εγκεφαλικού επεισοδίου.
Προσφάτως νοσηλεύτηκα µεταξύ 3-9 Σεπτεµβρίου 2013 µε σοβαρότατες ηλεκτρολυτικές
διαταραχές και νευρολογικές επιπλοκές (Σχετ. 4).
Επί πλέον, όπως προκύπτει από την από 30 ∆εκεµβρίου 2013 ιατρική γνωµάτευση του
θεράποντος πνευµονολόγου µου ∆ρ. Σωτήριου Γουγουλάκη, πάσχω από χρόνια βρογχίτιδα µε
συχνές παροξύνσεις, κατά τις οποίες χρειάζοµαι θεραπεία µε βρογχοκατασταλτικά, αντιβίωση
και φυσικοθεραπεία (Σχετ. 5), ενώ υποβάλλοµαι τακτικά αφ’ ενός µεν σε κωλονοσκοπήσεις
προς αφαίρεση εκκολπωµάτων και πολυπόδων (Σχετ. 6), αφ’ ετέρου σε µεταγγίσεις σιδήρου,
επειδή πάσχω από σιδηροπενική αναιµία (Σχετ. 7). Όπως δε συµπεραίνει ο θεράπων ιατρός µου,
κ. Ιωάννου, ως προς την κατάσταση της υγείας µου, αυτή είναι λίαν επισφαλής και χρειάζεται
τακτική ιατρική παρακολούθηση.
Επί πλέον η ακοή και η όρασή µου, εξαιτίας της προχωρηµένης ηλικίας µου, είναι ιδιαιτέρως
ασθενείς, αλλά και η κινητικότητά µου είναι, εξαιτίας των ως άνω προβληµάτων υγείας,
ιδιαιτέρως περιορισµένη, σε βαθµό που δεν δύναµαι πλέον να µετακινηθώ µε δικές µου
δυνάµεις, αλλά συνοδεύοµαι πάντοτε από τη σύζυγό µου.
Εκ των λόγων αυτών και µόνο, φρονώ, αξιότιµε κύριε Πρόεδρε, ότι είναι ανθρωπίνως αδύνατη η
διαφυγή µου στην αλλοδαπή, ενώ είναι προφανές ότι η ενδεχόµενη προσωρινή κράτησή µου
στις αντίξοες και πλειστάκις ανθυγιεινές συνθήκες κράτησης της φυλακής θα µου έδιδε τη
χαριστική βολή και θα µε οδηγούσε µε µαθηµατική ακρίβεια στο θάνατο!
Σηµειωτέον ότι εξαιτίας των ανωτέρω λόγων υγείας ο Εισαγγελέας Πληµµελειοδικών
Αθηνών (ποινικής δίωξης) δύο φορές, ήτοι δύο διαφορετικοί Εισαγγελικοί Λειτουργοί,
αφού αξιολόγησαν τα ιατρικά έγγραφά µου και έλαβαν υπόψη τους τις προφορικές
διαβεβαιώσεις των πεπειραµένων προανακριτικών υπαλλήλων, οι οποίοι είχαν διενεργήσει
εκτεταµένες έρευνες σε ακίνητά µου τόσο κατά την 27η Αυγούστου 2013 προς ικανοποίηση
αιτήµατος δικαστικής συνδροµής της Εισαγγελίας της Βρέµης, όσο και κατά την 12
η
Σεπτεµβρίου 2013 κατόπιν παραγγελία Σας, και οι οποίοι, ερχόµενοι σε επαφή µαζί µου,
αντελήφθησαν πλήρως το σοβαρό ενδεχόµενο ενός µοιραίου εγκεφαλικού επεισοδίου, έκριναν7
τόσο την 27
η
Αυγούστου 2013, όσο και την 12
η
Σεπτεµβρίου 2013 ότι συντρέχουν σοβαροί
λόγοι να µην εφαρµοστεί στο πρόσωπό µου η αυτόφωρη διαδικασία κατ’ αρ. 417 Κ.Π.∆.,
αλλά να παραπεµφθώ στην τακτική διαδικασία εκδικάσεως πληµµεληµατικών πράξεων-
προς αποφυγή εσφαλµένων εντυπώσεων προς το πρόσωπό µου σπεύδω να διευκρινίσω ότι την µεν
27
η
Αυγούστου 2013 ανευρέθη και κατασχέθηκε στην οικία µου επί της οδού Κλεοµένους αρ. 19
ένα όπλο- αντίκα άνευ φυσιγγίων που µου είχε δωρίσει ένας φίλος απόστρατος προς
τριακονταετίας περίπου και που είχα λησµονήσει την ύπαρξή του, την δε 12 Σεπτεµβρίου
ανευρέθηκαν και κατασχέθηκαν στην εξοχική οικία µου στη Βουλιαγµένη Αττικής φυσίγγια που
κατείχα για λόγους αναµνηστικούς.
2.1.β. Πέραν τούτου είµαι γνωστής διαµονής, διαµένων στην Αθήνα επί της οδού Κλεοµένους
αρ. 19, και έχω σταθερή οικογενειακή ζωή, ήτοι είµαι έγγαµος µε την κα Ειρήνη Ευσταθίου,
τυγχάνω πατέρας δύο θυγατέρων και παππούς.
2.1.γ. Το ποινικό µου µητρώο δεν είναι βεβαρηµένο µε προηγούµενες αµετάκλητες καταδίκες
µου ούτε για οµοειδείς, αλλά ούτε και για ετεροειδείς αξιόποινες πράξεις, έχω δε σταµατήσει
κάθε επαγγελµατική δραστηριότητά µου ήδη σε χρόνο προς ενάρξεως οιασδήποτε έρευνας
σε βάρος µου, όπως επιβεβαιώνεται από την υπ’ αρ. 5558/13-09-2010 συµβολαιογραφική πράξη
λύσης της εταιρείας µου «Tredeco – Ναυτιλιακαί επιχειρήσεις- Αντιπροσωπείαι Εταιρεία
Περιορισµένης Ευθύνης», η οποία καταχωρήθηκε µε αριθµό κατάθεσης 14510/4384/2010 στα
βιβλία του Πρωτοδικείου Αθηνών, δηµοσιεύτηκε στην Εφηµερίδα της Κυβέρνησης, αλλά και
από το υπ’ αρ. 04/03/2013 πιστοποιητικό διαγραφής του Εµπορικού & Βιοµηχανικού
Επιµελητήριου Αθηνών (µε ηµεροµηνία διαγραφής: 14/09/2010) και τα λοιπά έγγραφα της
ποινικής που αποδεικνύουν ότι η ως άνω εταιρεία µου λύθηκε και εκκαθαρίστηκε ήδη σε
ανύποπτο χρόνο. Ως εκ τούτου δεν δύναται να θεµελιωθεί αιτιολογηµένη κρίση Σας σχετικά µε
πιθανότητα διάπραξης εκ µέρους µου νέων εγκληµάτων στο µέλλον.
2.1.δ. Η µέχρι τώρα συµπεριφορά µου ∆ΕΝ καταδεικνύει πρόθεση διαφυγής µου στο εξωτερικό,
αφού µέχρι στιγµής καθ’ όλη τη διάρκεια της έρευνας υπήρξα ιδιαιτέρως συνεπής προς
άπασες τις δικονοµικές µου υποχρεώσεις και ανταποκρίθηκα άµεσα στις σχετικές κλήσεις
τόσο των εισαγγελικών, όσο και των ανακριτικών αρχών.
Χαρακτηριστικά αναφέρω ότι ενώ ουδέποτε µου επιδόθηκε έγγραφη κλήση να εµφανιστώ
ενώπιον Σας, προσήλθα κατά την 27
η
∆εκεµβρίου 2013, παρά τα σοβαρά προβλήµατα υγείας
που αντιµετωπίζω και παρά τις αντίξοες καιρικές συνθήκες- έβρεχε καταρρακτωδώς- 8
συνοδευόµενος από τη σύζυγό µου Ειρήνη και τον δικηγόρο µου, εντός 90 λεπτών από τη
στιγµή που πληροφορήθηκα τηλεφωνικώς από τον πληρεξούσιο δικηγόρο και αντίκλητό µου
Μιχάλη ∆ηµητρακόπουλο ότι είχα κληθεί δια θυροκολλήσεως, σεβόµενος πλήρως το πρόσωπό
Σας και την ιερότητα της ανακριτικής έρευνας.
Έτι περαιτέρω, επιτρέψατε µου να Σας επισηµάνω ότι ΠΑΡΕΜΕΙΝΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΕΝΩ στην
πατρίδα µου, παρά το γεγονός ότι γνωρίζω µετά βεβαιότητας ήδη από τον Αύγουστο 2013,
ήτοι διάστηµα τεσσάρων µηνών, ότι είµαι κατηγορούµενος ενώπιον των γερµανικών αρχών,
αλλά και από την 12
η
Σεπτεµβρίου 2013, οπότε έλαβαν χώρα εκτεταµένες έρευνες ακινήτων
ιδιοκτησίας µου και κατασχέθηκε πληθώρα εγγράφων µου, που ανευρίσκονται εντός της
ποινικής δικογραφίας, ότι εκκρεµεί σε βάρος µου ποινική κατηγορία για την πράξη της
ενεργητικής δωροδοκίας σε βάρος του ∆ηµοσίου.
Ως εκ τούτου είναι προφανές ότι εάν επιθυµούσα να διαφύγω στο εξωτερικό ή και να κάνω
χρήση οιασδήποτε υποδοµής στην αλλοδαπή για να διαφύγω, αυτό θα το είχα Η∆Η πράξει
εντός του ικανού χρονικού διαστήµατος των τεσσάρων µηνών που είχα στη διάθεσή µου,
γεγονός που ουδέποτε έπραξα, καθώς επιθυµία µου είναι να παραµείνω στη γενέτειρά µου,
να εισφέρω στην ανακριτική έρευνα, να κριθώ από την Ελληνική ∆ικαιοσύνη και τέλος να
αναπαυθώ στα χώµατα της πατρίδας µου.
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
ΑΙΤΟΥΜΑΙ
Να αφεθώ ελεύθερος.
Πληρεξούσιους δικηγόρους και αντικλήτους µου ορίζω τους ∆ικηγόρους Αθηνών Μιχάλη
∆ηµητρακόπουλο του Αναστασίου (ΑΜ ∆ΣΑ: 12512), κάτοικο Αθηνών, οδός Ραγκαβή αρ. 85
και Μαριαλένα Παπαχρήστου του Βασιλείου (ΑΜ ∆ΣΑ: 22432), κάτοικο οµοίως.
Ο απολογούµενος
Οι πληρεξούσιοι ∆ικηγόροι
Γενικά θέματα
Θρίλερ στα βάθη της Τουρκίας με 58χρονο Έλληνα μοναχό από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών! Αγνοείται από τον Ιούλιο
Ο 58χρονος μοναχός έφυγε από το Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών, με προορισμό την Τουρκία, αποφασισμένος να φτάσει στον Πόντο και την Καππαδοκία, τόπους που συνδέονταν βαθιά με τις ρίζες του και το όραμά του να ζήσει ως ασκητής. Τα ίχνη του όμως χάθηκαν μέσα στην απέραντη τουρκική επικράτεια, βυθίζοντας την οικογένειά του στην αγωνία.
Πρόκειται για τον μοναχό Ιωσήφ, κατά κόσμον Νικόλαο Τσιγκόζη, ο οποίος έφυγε στις 23 Ιουλίου από τον Νέο Μυλότοπο Γιαννιτσών, χωρίς έκτοτε να έχει επικοινωνήσει με την οικογένειά του.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η απάντηση του ελληνικού Προξενείου στην Κωνσταντινούπολη, σύμφωνα με την οποία ένα άτομο που μοιάζει με τον αγνοούμενο εμφανίστηκε στα γραφεία του στις 25 Ιουλίου, αναζητώντας πληροφορίες για το πώς θα μπορούσε να ταξιδέψει προς τον Πόντο.
Το όνειρο να επιστρέψει στις πατρογονικές εστίες και να ζήσει ως ασκητής
Η απόφαση του 58χρονου να ταξιδέψει στην Τουρκία δεν ήταν, σύμφωνα με τους συγγενείς του, μια παρορμητική ενέργεια. Αντίθετα, αποτελούσε μια βαθιά προσωπική επιθυμία που είχε εκφράσει επανειλημμένα.
Ο μοναχός Ιωσήφ ήθελε να επισκεφθεί τον Πόντο και την Καππαδοκία, περιοχές με τις οποίες συνδεόταν η οικογενειακή του καταγωγή, αλλά και το όραμά του να ακολουθήσει μια πιο απομονωμένη ασκητική ζωή.
«Είχε διακαή πόθο να πάει στον Πόντο. Έλεγε ότι θέλει να γίνει ασκητής», ανέφερε η αδελφή του, Ευαγγελία, στην εκπομπή.
Η ίδια μίλησε και για την πορεία του αδελφού της στον μοναχισμό, εξηγώντας ότι είχε αφιερώσει μεγάλο μέρος της ζωής του στη μοναστική κοινότητα.

«Ο αδελφός μου ανήκει στο σχήμα του μοναχισμού. Το 2003 ήταν στο Άγιον Όρος και μετέβη μετά στην Αγία Τριάδα Λαγκαδά. Ακολούθησε τον ηγούμενό του στην Ελασσόνα και έκανε και κουρά. Από Νικόλαος μετονομάστηκε σε Ιωσήφ αλλά το μοναστήρι ορφάνεψε από ηγούμενο και το διάστημα της μετάβασης του σε άλλο μοναστήρι, έμενε μαζί μου στο πατρικό μας», περιέγραψε.
Έτσι, ο 58χρονος βρισκόταν το τελευταίο διάστημα στο οικογενειακό σπίτι στον Νέο Μυλότοπο, περιμένοντας να μεταβεί σε άλλο μοναστήρι. Ωστόσο, όπως αποδείχθηκε, είχε ήδη αρχίσει να σχεδιάζει το ταξίδι του στην Τουρκία.
Η αναχώρηση στις 23 Ιουλίου και το εισιτήριο για την Τουρκία
Η εξαφάνιση του μοναχού έγινε αντιληπτή την Πέμπτη 23 Ιουλίου, όταν οι συγγενείς του διαπίστωσαν ότι είχε φύγει από το χωριό χωρίς να γνωρίζουν τον προορισμό του.
Η αδελφή του, Ευτυχία, που κατοικεί στη Θεσσαλονίκη, κινητοποιήθηκε άμεσα και ξεκίνησε να τον αναζητά. «Το πρωί της 23ης Ιουλίου, ημέρα Πέμπτη, έφυγε ο αδερφός μου. Πήγα στο χωριό μας το Μυλότοπο στα Γιαννιτσά. Ξεκινήσαμε να τον ψάχνουμε αλλά δεν τον βρίσκαμε πουθενά. Πήγα στην αστυνομία, το δήλωσα αλλά έκανα και τον συνειρμό στο μυαλό μου ότι ανέφερε συνέχεια την Κωνσταντινούπολη και πήγαμε να ψάξουμε στα τρένα. Εκεί ήταν ένα ταξιδιωτικό γραφείο και βρήκαμε ότι ένα εισιτήριο κόπηκε στο όνομά του. Επιβεβαιώσαμε αργότερα ότι ανέβηκε στο λεωφορείο για Τουρκία», ανέφερε.
Η επίσκεψη στο ελληνικό Προξενείο και η αναζήτηση διαδρομής προς την Τραπεζούντα
Οι προσπάθειες των συγγενών οδήγησαν και σε επικοινωνία με το ελληνικό Προξενείο στην Κωνσταντινούπολη.
Σύμφωνα με όσα περιέγραψε η Ευτυχία, ο αδελφός τους που ζει στον Καναδά επικοινώνησε με τις προξενικές Αρχές, αναζητώντας πληροφορίες για τον αγνοούμενο.
«Ο αδελφός μου από τον Καναδά πήρε τηλέφωνο στο προξενείο της Κωνσταντινούπολης. Εγώ είχα ενημερώσει και την αστυνομία και μας είπαν ότι όντως ήρθε ένας κύριος που δεν φορούσε ράσα, με ταξί και έψαχνε πώς να πάει στην Τραπεζούντα», ανέφερε.
Κατά την οικογένεια, οι υπάλληλοι του Προξενείου είδαν το διαβατήριο του άνδρα και του έδωσαν οδηγίες για να μεταβεί στον σταθμό υπεραστικών λεωφορείων, ώστε να συνεχίσει το ταξίδι του. Η πληροφορία αυτή ενίσχυσε την εκτίμηση των συγγενών ότι ο μοναχός είχε φτάσει στην Κωνσταντινούπολη και προσπαθούσε να βρει τρόπο να μετακινηθεί προς τον Πόντο. Ωστόσο, κανείς δεν γνωρίζει αν τελικά επιβιβάστηκε σε άλλο λεωφορείο, ποια διαδρομή ακολούθησε ή αν έφτασε στην Τραπεζούντα.
Η επίσημη απάντηση του Προξενείου
Στην προσπάθεια να συγκεντρώσει περισσότερες πληροφορίες για την εξαφάνιση, η εκπομπή «Φως στο Τούνελ» επικοινώνησε με το ελληνικό Προξενείο στην Κωνσταντινούπολη, το οποίο έδωσε γραπτή απάντηση. Σύμφωνα με όσα ανέφερε το Προξενείο, το μεσημέρι του Σαββάτου 25 Ιουλίου εμφανίστηκε στα γραφεία του ένα άτομο που έμοιαζε με τον αγνοούμενο μοναχό.
Ο άνδρας αναζητούσε πληροφορίες σχετικά με τους τρόπους μετάβασης στην περιοχή του Πόντου.
Στην απάντησή του, το Προξενείο ανέφερε: «Ζητούσε πληροφορίες σχετικά με τρόπους μετάβασής του στην περιοχή του Πόντου. Καθώς επρόκειτο για μη εργάσιμη ημέρα, κατόρθωσε να επικοινωνήσει τηλεφωνικά με τον αρμόδιο υπάλληλο στον αριθμό έκτακτης ανάγκης της Αρχής, με χρήση κινητού τηλεφώνου που ανήκε, ωστόσο, σε τρίτο πρόσωπο. Αργά το βράδυ της ίδιας μέρας, αδελφός του αγνοούμενου επικοινώνησε για πρώτη φορά μαζί μας».
Η αναφορά στη χρήση κινητού τηλεφώνου τρίτου προσώπου αποτελεί ένα ακόμη στοιχείο που ενδεχομένως θα μπορούσε να βοηθήσει στην αναζήτηση του μοναχού. Παράλληλα, η χρονική ακολουθία των γεγονότων δείχνει ότι η εμφάνιση του άνδρα στο Προξενείο έγινε δύο ημέρες μετά την αναχώρηση του 58χρονου από τα Γιαννιτσά. Πάντως, στην απάντηση του Προξενείου γίνεται λόγος για άτομο που μοιάζει με τον αγνοούμενο και όχι για οριστική ταυτοποίηση του μοναχού Ιωσήφ.
Η ενημέρωση της Interpol και η αγωνία των συγγενών
Η οικογένεια συνεχίζει τις προσπάθειες εντοπισμού του μοναχού, έχοντας απευθυνθεί τόσο στις ελληνικές Αρχές όσο και στις αρμόδιες υπηρεσίες που μπορούν να συνδράμουν στη διασυνοριακή αναζήτηση. «Η Ίντερπολ και το ελληνικό προξενείο στην Τουρκία έχουν ενημερωθεί», ανέφερε η αδελφή του, Ευαγγελία.
Οι συγγενείς θεωρούν ότι οι έρευνες θα πρέπει να επικεντρωθούν κυρίως στην Κωνσταντινούπολη, στην Τραπεζούντα και στις υπόλοιπες περιοχές του Πόντου, καθώς εκεί σκόπευε να κατευθυνθεί ο 58χρονος. Παράλληλα, δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο να προσπάθησε να μεταβεί στην Καππαδοκία, την οποία επίσης επιθυμούσε να επισκεφθεί. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν υπάρχουν επιβεβαιωμένες πληροφορίες για το πού μπορεί να βρίσκεται ή αν έχει εγκατασταθεί σε κάποια μοναστική κοινότητα. Η μεγαλύτερη αγωνία των συγγενών του είναι να μάθουν αν είναι καλά στην υγεία του και αν βρίσκεται σε ασφαλές περιβάλλον.
«Θέλουμε να μάθουμε… Ζει; Είναι καλά;», λένε χαρακτηριστικά.
Τα χαρακτηριστικά του αγνοούμενου μοναχού
Ο μοναχός Ιωσήφ, κατά κόσμον Νικόλαος Τσιγκόζης, είναι 58 ετών και έχει ύψος περίπου 1,64 μέτρα. Έχει μακριά γκρίζα μαλλιά, τα οποία συνήθως πιάνει σε κοτσίδα, γκρίζο μουστάκι, κοντοκουρεμένο μούσι και πράσινα μάτια. Είναι κανονικού σωματικού βάρους. Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, κατά την επίσκεψη του άνδρα που του έμοιαζε στο ελληνικό Προξενείο δεν φορούσε μοναχικά ράσα, στοιχείο που ενδέχεται να δυσχεραίνει την αναγνώρισή του από ανθρώπους που γνωρίζουν μόνο τη μοναχική του εμφάνιση.
Η οικογένεια απευθύνει έκκληση σε όποιον μπορεί να έχει πληροφορίες για τις κινήσεις του στην Τουρκία ή γνωρίζει εάν βρίσκεται σε κάποιο μοναστήρι ή ασκητήριο να επικοινωνήσει με τις αρμόδιες Αρχές. Σχεδόν τρεις μήνες μετά την αναχώρησή του, το βασικό ερώτημα παραμένει αναπάντητο: Κατάφερε ο μοναχός Ιωσήφ να φτάσει στον Πόντο και να πραγματοποιήσει το όνειρό του ή συνέβη κάτι που διέκοψε το ταξίδι του; Για τους δικούς του ανθρώπους, το μόνο που έχει σημασία είναι να υπάρξει ένα σημάδι ζωής και να μάθουν ότι ο 58χρονος είναι ασφαλής.
Γενικά θέματα
Η πετρελαϊκή «μάχη» που ενώνει Τραμπ-Πούτιν και δισεκατομμυριούχους του Κόλπου
Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».
Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».
Η συμφωνία, η οποία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και τελεί υπό την αίρεση της έγκρισης της αμερικανικής κυβέρνησης και του Κρεμλίνου, αφορά ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο πετρελαιοπηγών, διυλιστηρίων και πρατηρίων καυσίμων της Lukoil σε διάφορες χώρες.
Σύμφωνα με τους «New York Times», στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται κοινοπραξία με επικεφαλής τον Αμερικανό επενδυτή Τοντ Μπόελι, στην οποία συμμετέχουν επίσης επενδυτικοί όμιλοι από τη Μέση Ανατολή. Στην προτεινόμενη συμφωνία συμμετέχει και η αμερικανική κυβέρνηση, μέσω της U.S. International Development Finance Corporation (DFC).
Στο τραπέζι των συνομιλιών Τραμπ-Πούτιν
Οι πολύμηνες διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με οκτώ πρόσωπα με γνώση της υπόθεσης που επικαλούνται οι «New York Times», συνδέονται με την ευρύτερη προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να αποκαταστήσει οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία στο πλαίσιο των συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Το ζήτημα της Lukoil φέρεται να τέθηκε από τον Βλαντιμίρ Πούτιν κατά τη συνάντησή του με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στο Κρεμλίνο, στις 5 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα, ο Ρώσος πρόεδρος πρότεινε την προώθηση της συμφωνίας ως ένδειξη ότι η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να συνεργαστούν επιχειρηματικά.
Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές φέρεται να απάντησαν ότι θα εργαστούν για την προώθηση της συμφωνίας, τόσο ως ένδειξη «καλής θέλησης» προς το Κρεμλίνο όσο και με στόχο τη μείωση των διεθνών τιμών ενέργειας.
Η ενδεχόμενη συμφωνία παρουσιάζει ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον για τους υποψήφιους αγοραστές. Η έγκρισή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων από τις αμερικανικές κυρώσεις, αυξάνοντας παράλληλα την αξία τους.
Οι διασυνδέσεις των επενδυτών
Στην κορυφή της κοινοπραξίας βρίσκεται ο Αμερικανός επενδυτής Τοντ Μπόελι, συνιδιοκτήτης των Los Angeles Dodgers και γνωστός υποστηρικτής του Τραμπ. Στο επενδυτικό σχήμα συμμετέχουν επίσης επιχειρηματικοί όμιλοι από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Οι «New York Times» επισημαίνουν ότι ορισμένοι από τους επενδυτές διατηρούν επιχειρηματικές σχέσεις με πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ.
Μεταξύ αυτών είναι οι αδελφοί Μουτάζ και Ράμεζ αλ-Χαγιάτ από το Κατάρ, οι οποίοι έχουν συνεργαστεί με τον Τζάρεντ Κούσνερ και την Ιβάνκα Τραμπ για τη χρηματοδότηση επενδυτικού σχεδίου στην Αλβανία.
Στην κοινοπραξία συμμετέχει επίσης επενδυτικό ταμείο με έδρα το Αμπού Ντάμπι, το οποίο ελέγχεται από τον σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, σύμβουλο εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο ίδιος συνδέεται με επενδύσεις στην World Liberty Financial, την εταιρεία κρυπτονομισμάτων της οικογένειας Τραμπ.
Παράλληλα, επενδυτικό ταμείο που συνδέεται με τον σεΐχη Ταχνούν αποτελεί σημαντικό μέτοχο της εταιρείας private equity που ίδρυσε ο Κούσνερ μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο.
Τα ερωτήματα για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων
Οι διασυνδέσεις αυτές έχουν προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο προσωπικές επιχειρηματικές σχέσεις μπορεί να διασταυρώνονται με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για μια συμφωνία που συνδέεται με την αμερικανική εξωτερική πολιτική.
Οι «New York Times» αναφέρουν ότι δεν υπάρχει ένδειξη πως ο Γουίτκοφ ή ο Κούσνερ πρόκειται να αποκομίσουν προσωπικό οικονομικό όφελος από τη συμφωνία. Ωστόσο, η υπόθεση έχει εγείρει ζητήματα σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων επιχειρηματιών και προσώπων του στενού περιβάλλοντος του Τραμπ.
Η Χούι Τσεν, πρώην εισαγγελέας και σύμβουλος σε θέματα οικονομικού εγκλήματος και δεοντολογίας, χαρακτήρισε τις διασυνδέσεις «ανησυχητικές» και έθεσε το ερώτημα κατά πόσο προσωπικά συμφέροντα θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξιολόγηση των υποψήφιων αγοραστών.
Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του Γουίτκοφ απέρριψε οποιοδήποτε ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, υποστηρίζοντας ότι ο Αμερικανός διαπραγματευτής δεν λαμβάνει μισθό και καλύπτει ο ίδιος τα έξοδα των ταξιδιών του στο πλαίσιο της αποστολής του για λογαριασμό του Τραμπ.
Η κούρσα για τα περιουσιακά στοιχεία της Lukoil
Η Lukoil είχε θέσει προς πώληση τα διεθνή περιουσιακά της στοιχεία μετά την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων. Αρκετοί υποψήφιοι αγοραστές είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον, μεταξύ των οποίων και μεγάλοι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι.
Τον Ιανουάριο, η επενδυτική εταιρεία Carlyle είχε καταλήξει σε προκαταρκτική συμφωνία για την εξαγορά σημαντικού μέρους του διεθνούς χαρτοφυλακίου της Lukoil. Η συμφωνία, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε, καθώς απαιτούσε την έγκριση της αμερικανικής κυβέρνησης.
Στη συνέχεια, ο όμιλος υπό τον Μπόελι εμφανίστηκε ως ένας από τους βασικούς διεκδικητές των περιουσιακών στοιχείων.
Η αξία των διεθνών περιουσιακών στοιχείων της Lukoil είχε υπολογιστεί από την ίδια την εταιρεία σε περίπου 20 δισ. δολάρια στις αρχές του έτους. Ωστόσο, οι οικονομικοί όροι της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας δεν έχουν γίνει γνωστοί.
Ο ρόλος της αμερικανικής κυβέρνησης
Η αμερικανική κυβέρνηση συμμετέχει στην προτεινόμενη συμφωνία μέσω της U.S. International Development Finance Corporation, η οποία επενδύει και παρέχει χρηματοδότηση για έργα στο εξωτερικό.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία για τη Lukoil θα μπορούσε να ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια των ΗΠΑ, να εξυπηρετήσει στόχους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και να συμβάλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τους Αμερικανούς.
Η συμφωνία, ωστόσο, χρειάζεται την έγκριση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, το οποίο είναι αρμόδιο για την εφαρμογή των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Η ενεργειακή διάσταση
Στο υπό διαπραγμάτευση χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται διυλιστήρια της Lukoil στην Ολλανδία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, καθώς και άλλες ενεργειακές υποδομές και πρατήρια καυσίμων σε διάφορες χώρες.
Η ενεργειακή διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η αποκατάσταση οικονομικών σχέσεων με τη Ρωσία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για τη Μόσχα ώστε να προχωρήσει σε συμβιβασμούς για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Ο Ρώσος οικονομικός απεσταλμένος Κίριλ Ντμίτριεφ έχει επίσης εμπλακεί στη διαδικασία, ενώ, σύμφωνα με τους «New York Times», έχει δηλώσει ότι ο διάλογος ΗΠΑ-Ρωσίας συνεχίζεται σε πολλούς τομείς, μεταξύ των οποίων και η ενέργεια.
Η συμφωνία για τη Lukoil παραμένει, πάντως, ανοικτή και δεν έχει οριστικοποιηθεί. Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τις απαιτούμενες εγκρίσεις των αμερικανικών αρχών και της ρωσικής πλευράς.
skpress.gr
Γενικά θέματα
Πώς μια «Ελληνίδα» έγινε το «θεμέλιο» της Εθνικής Πινακοθήκης της Ουγγαρίας
Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.
Πριν λίγο καιρό επισκεφθήκαμε την Εθνική Πινακοθήκη της Ουγγαρίας στη Βουδαπέστη, ένα από τα πλέον σημαντικά μουσεία της χώρας, στο οποίο παρουσιάζεται με μοναδικό τρόπο η εξέλιξη της ουγγρικής εικαστικής τέχνης από τον 11ο αιώνα μέχρι σήμερα. Βρίσκεται στο Βασιλικό Ανάκτορο του Κάστρου της Βούδας και ιδρύθηκε το 1957 με βάση κυρίως τις ουγγρικές συλλογές του Μουσείου Καλών Τεχνών. Η συλλογή της περιλαμβάνει περίπου 110.00 έργα.
Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.
Το έργο του με τίτλο «Ελληνίδα», φιλοτεχνημένο το 1845, θεωρείται εξαιρετικά σημαντικό για τη δημιουργία της συλλογής της Ουγγρικής Εθνικής Πινακοθήκης. Είναι το πρώτο έργο που σηματοδότησε την έναρξη της συστηματικής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής στα εθνικά ιδρύματα. Είναι επίσης το πιο γνωστό και εμβληματικό έργο του ζωγράφου.
Οι διαστάσεις του είναι 77Χ61,5 cm περίπου. Το μοντέλο δεν είναι Ελληνίδα, αλλά η σύζυγος του Marastoni, η Giovanna Bianchi, με καταγωγή από τη Βενετία. Ο ζωγράφος την απεικόνισε με παραδοσιακή (ή φανταστική) ελληνική φορεσιά της εποχής, σύμφωνα με τη μόδα του ρομαντισμού. Η εικόνα συνδυάζει εξωτισμό, ελαφρύ ερωτισμό και ιδανική ομορφιά.
Η ιστορία
Το 1845 η Pest Art Society — η πρώτη καλλιτεχνική εταιρεία στην Ουγγαρία — αγόραζε κάθε χρόνο ένα έργο από την ετήσια έκθεσή της για να το δωρίσει στο Ουγγρικό Εθνικό Μουσείο, το οποίο τότε περιλάμβανε και την πινακοθήκη.
Η «Ελληνίδα» του Marastoni ήταν αυτό που επέλεξαν και δώρισαν τον Νοέμβριο του 1845. Έτσι, καταγράφηκε ως το πρώτο έργο στη συλλογή ζωγραφικής του μουσείου. Το Εθνικό Μουσείο είχε ήδη κάποιες δωρεές, αλλά η συστηματική συλλογή ουγγρικής τέχνης ξεκινάει ουσιαστικά με αυτό το έργο. Η Εθνική Πινακοθήκη κληρονόμησε αυτή τη συλλογή από το Εθνικό Μουσείο.
Η επιλογή του προκάλεσε έντονες συζητήσεις και αποτέλεσε το «πρώτο καλλιτεχνικό σκάνδαλο» της εποχής, λόγω του ερωτισμού που απέπνεε το μοντέλο. Ωστόσο ο πίνακας αυτός ήταν και ιδιαίτερα δημοφιλής, κάτι που ενίσχυσε την εθνική συζήτηση για την τέχνη.
Σήμερα, το έργο παραμένει εμβληματικό και εκτίθεται συχνά ως αφετηρία της συλλογής ζωγραφικής του 19ου αιώνα στην Πινακοθήκη. Συμβολίζει το πώς η ουγγρική τέχνη χτίστηκε με συνεισφορές από ξένους καλλιτέχνες που ενσωματώθηκαν στη χώρα, όπως ο Marastoni.
Η δημιουργία της Πινακοθήκης
Αν κάνετε περίπατο στην οδό Deák Ferenc στο κέντρο της πόλης ίσως αξίζει κάποιες φορές να σηκώσετε το βλέμμα πάνω από τις βιτρίνες των καταστημάτων. Το βλέμμα σας θα συναντήσει όχι μόνο κλασικές προσόψεις, αλλά και αναμνηστικές πλάκες, όπως για παράδειγμα εκείνη στον αριθμό 21, όπου αναγράφεται: «Η Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής – ιδρυθείσα από τον Jakab Marastoni».
Η Πέστη του 19ου αιώνα ήταν μια πραγματικά πολυπολιτισμική πόλη. Γερμανοί, Ούγγροι, Έλληνες, Ιταλοί, Σέρβοι και πολλές άλλες μικρότερες εθνότητες ζούσαν εδώ δίπλα-δίπλα ειρηνικά. Ο καθένας καλλιεργούσε τον δικό του πολιτισμό, αλλά ένα πράγμα τους ένωνε: όλοι ήθελαν να είναι και Ούγγροι και επιδίωκαν να υπηρετήσουν τον ουγγρικό πολιτισμό με τις δραστηριότητές τους.
Εκείνη την εποχή ο Marastoni υπέβαλε την αίτησή του για την ακαδημία ζωγραφικής στο Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών, όταν ιδρύθηκε εντός του Ουγγρικού Εθνικού Μουσείου ο Σύλλογος Εθνικής Πινακοθήκης, ένα «τμήμα που συνέλεγε αποκλειστικά ουγγρική ζωγραφική».
Όλα αυτά συνέβησαν το 1845 και αυτή η μεγάλη πολιτιστική δραστηριότητα μπορεί να ήταν αποτέλεσμα του γεγονότος ότι εκείνη τη χρονιά το Εθνικό Μουσείο ήθελε να τιμήσει δεόντως την πεντηκοστή επέτειο της ανάληψης καθηκόντων του αρχιδούκα Ιωσήφ της Αυστρίας.
Ο σύλλογος που έφερε το όνομα του αρχιδούκα εγκρίθηκε τελικά από το Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών τον Σεπτέμβριο του 1845. Η Εθνική Πινακοθήκη του αρχιδούκα Ιωσήφ μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί ως το πρώτο εθνικό ίδρυμα που συνέλεγε ουγγρικούς πίνακες.
Η πινακοθήκη δέχθηκε δωρεές έργων τόσο από συλλόγους, όσο και από ιδιώτες, και ανάμεσά τους το σημαντικότερο ήταν το έργο του Jakab Marastoni «H Ελληνίδα», το οποίο δωρήθηκε στην πινακοθήκη τον Νοέμβριο του 1845 από την Καλλιτεχνική Εταιρεία της Πέστης. Έτσι, μπορεί να πει κανείς ότι η ιστορία της μουσειακής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής ξεκίνησε με την «Ελληνίδα».
Αλλά γιατί μια Ελληνίδα; Το σύγχρονο (όχι αρχαίο) ελληνικό θέμα εμφανίστηκε στην ευρωπαϊκή ζωγραφική με την Ελληνική Επανάσταση ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τη δεκαετία του 1820. Φυσικά, οι συμπάθειες του ευρωπαϊκού ρομαντισμού προς τους Έλληνες άσκησαν επιρροή και στην ουγγρική τέχνη.
Οι Έλληνες, και ιδιαίτερα οι Ελληνίδες, αποτελούσαν συχνά θέμα στην ουγγρική ζωγραφική του 19ου αιώνα, και κατά μία έννοια η «Ελληνίδα» κατέληξε να αντιπροσωπεύει ένα εξωτικό θέμα αρωματισμένο με ερωτισμό.
Και αν σήμερα βρίσκουμε την «Ελληνίδα» να αποκαλύπτει ανοιχτά την ομορφιά και τη γοητεία της, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι επρόκειτο για θέμα μόδας. Και όσο κι αν μας γνέφει σαγηνευτικά αυτή η όμορφη γυναίκα, με την ιστορική έννοια το έργο αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα της ουγγρικής μουσειολογίας.
Ο ζωγράφος
Ο Jakab Marastoni (Giacomo Marastoni) γεννήθηκε το 1804 στη Βενετία και σπούδασε στην περίφημη Ακαδημία Καλών Τεχνών.
Ταξίδεψε στη Βιέννη στις αρχές της δεκαετίας του 1830, πέρασε από τη σημερινή Μπρατισλάβα το 1833 και εγκαταστάθηκε οριστικά στην Πέστη το 1836. Έγινε περιζήτητος πορτρετίστας μεταξύ αριστοκρατικών και αστικών οικογενειών, αλλά και κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικών συνεδριάσεων.
Το 1846 ίδρυσε την Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής στην Πέστη – την πρώτη ιδιωτική σχολή αποκλειστικά για ζωγραφική στην Ουγγαρία. Ανάμεσα στους μαθητές του περιλαμβάνονται σημαντικοί Ούγγροι καλλιτέχνες όπως ο Károly Lotz, ο Mihály Zichy, ο Soma Orlai Petrich κ.ά. Το 1846 έγινε Επίτιμος Πολίτης της Πέστης.
Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ασχολήθηκε με την δαγκεροτυπία ήταν ο πρώτος επαγγελματίας αυτής της τεχνικής στην Ουγγαρία. Πέθανε σε ψυχιατρική κλινική και η σχολή του έκλεισε λίγο μετά.
tovima.gr
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
