Ακολουθήστε μας

Άμυνα

Βιβλίο Καρυώτη: Τα πάθη της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης

Δημοσιεύτηκε στις

Βιβλίο Καρυώτη: Τα πάθη της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης

Του Βασίλη Καπετανγιάννη*
ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΑΡΥΩΤΗΣ: Η ΑΟΖ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ,
Εκδοτικός Οργανισμός ΛΙΒΑΝΗ,
Αθήνα, 2014, σελ. 240.
Στα χρόνια της κρίσης το ακρωνύμιο ΑΟΖ, τουτέστιν Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη,
προστέθηκε μετά επιτάσεως στο πολιτικό λεξιλόγιο της εξωτερικής μας
πολιτικής και έγινε αντικείμενο αναρίθμητων άρθρων, εκπομπών και σχολίων
στα ελληνικά ΜΜΕ από σχετικούς και ασχέτους.
Κύριος «υπεύθυνος» για τη διάδοσή του είναι ο καθηγητής οικονομικών στην Ουάσιγκτον Θεόδωρος Καρυώτης,
δικαίως επονομαζόμενος και «πατήρ της ΑΟΖ», καθόσον κατέβαλε επίμονες
και κοπιώδεις προσπάθειες ετών, ώστε η έννοια αυτή του Δικαίου της
Θάλασσας να αποκτήσει τη βαρύτητα που της άξιζε στον ελληνικό πολιτικό
λόγο περί εξωτερικής πολιτικής.

Το βιβλίο του για την ΑΟΖ που μόλις εκδόθηκε στην Αθήνα, αλλά δεν πρόλαβε να παρουσιαστεί λόγω των εκλογών (ελπίζω να μην αργήσει η παρουσίασή του πλέον) αποτελεί και το επιστέγασμα του επιστημονικού μόχθου αλλά και του πάθους του Καρυώτη για το θέμα αυτό.. Συνοψίζει με εξαιρετικό τρόπο, την πολυετή του διαδρομή για τη διάδοση και κατανόηση της βασικής αυτής έννοιας της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982. Ο Καρυώτης ήταν μέλος στην Τρίτη Διάσκεψη κι από τότε, προφανώς, τον διακατέχει το άσβεστο πάθος του για την ΑΟΖ, μέχρις ότου να επέλθει μετά από πολλά χρόνια η δικαιολογημένη και επιβεβλημένη επιβράβευση και δικαίωσή του.

Το βιβλίο προλογίζει με πολλή αγάπη και με ένα άκρως κατατοπιστικό, προ-εισαγωγικό Σημείωμα ο Μιχάλης Ιγνατίου, ο πασίγνωστος, ακαταπόνητος και παλαίμαχος δημοσιογράφος, ανταποκριτής πολλών ελληνικών και κυπριακών ΜΜΕ στην Ουάσιγκτον και Νέα Υόρκη. Χάρις στις δικές του άοκνες προσπάθειες γνωρίζουμε σήμερα αρκετές λεπτομέρειες για κρίσιμα ζητήματα και συγκυρίες (επικίνδυνες) στην εξωτερική μας πολιτική της νεότερης, μεταπολεμικής ιστορίας μας. Είναι δε φανερό πως ο Ιγνατίου ήταν εκείνος που περισσότερο από κάθε άλλον ενθάρρυνε και άσκησε «πίεση» στον Καρυώτη να γράψει επί τέλους ένα ολοκληρωμένο πόνημά για την ΑΟΖ. Προφανώς, ο Καρυώτης τελικά, άργησε μεν «ενέδωσε» δε.

Δικαίως επίσης το βιβλίο αφιερώνεται στον Ντόρη Χαλκιόπουλο, σε έναν πρωτοπόρο δάσκαλο του Δικαίου της Θάλασσας, που όσοι περάσαμε από τη Νομική Σχολή Αθηνών, θυμόμαστε με μεγάλο σεβασμό ως βοηθό του τότε μεγάλου διεθνολόγου καθηγητή Ευσταθιάδη. Ελάχιστοι τότε γνώριζαν κάτι για το Δίκαιο της Θάλασσας, που με μεγάλη αφοσίωση μας εξηγούσε στα πανεπιστημιακά του φροντιστηριακά μαθήματα του ο Χαλκιόπουλος, μετέπειτα προϊστάμενος της Νομικής Υπηρεσίας του ΥΠΕΞ και εκπρόσωπος της χώρας μας στις διασκέψεις που διαμόρφωσαν τελικά τη Διεθνή Σύμβαση του 1982. Σημειωτέον ότι η Σύμβαση φέρει την υπογραφή του τότε ΥΠΕΞ και αποχωρούντος σήμερα μετά από δύο θητείες Προέδρου της χώρας Κάρολου Παπούλια.

Το βιβλίο, παραθέτει σε 5 Κεφάλαια όλη την επιστημονική και πολιτική προβληματική του Καρυώτη για την ΑΟΖ κοσμείται δε από πολλούς και εξαιρετικά χρήσιμους έγχρωμους χάρτες.

Το πρώτο κεφάλαιο ασχολείται με τη Σύμβαση του Δικαίου της Θάλασσας του 1982, που ο συγγραφέας αποκαλεί «μεγάλο ιστορικό και επαναστατικό γεγονός» διότι μπήκε μια τάξη στους ωκεανούς και τις θάλασσες και συντέλεσε στην ανάδυση «διεθνούς συνείδησης».

Στο δεύτερο κεφάλαιο αναπτύσσεται η έννοια της ΑΟΖ και προβάλλεται με έμφαση το επιχείρημα ότι η έννοια αυτή έχει υπερκεράσει την έννοια της υφαλοκρηπίδας, πράγμα που αποτελεί και την κύρια επίδικη διαφορά, αντικείμενο τριβών και εντάσεων αλλά και πολύχρονων διαβουλεύσεων με την Τουρκία. Στο ίδιο κεφάλαιο παρατίθενται και οι δικαιολογητικοί λόγοι για τη δημιουργία ΑΟΖ στις ελληνικές θάλασσες ενώ υπογραμμίζεται η διαφορά μεταξύ ανακήρυξης της ΑΟΖ από ένα κράτος, πράγμα που αποτελεί μονομερή ενέργεια, από την οριοθέτησή της, πράγμα που συνεπάγεται συμφωνία με άλλα κράτη. Εδώ επίσης προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι η μονομερής ανακήρυξη της ΑΟΖ δεν συνεπάγεται καμία κρίση, εννοώντας δυναμική αντίδραση της Τουρκίας και φέρεται ως παράδειγμα η ανακήρυξη ΑΟΖ από την Κύπρο το 2004. Εκτεταμένη είναι και η ανάλυση για την ΑΟΖ της Ευρώπης.

Το τρίτο κεφάλαιο ασχολείται με το «θαύμα» των υδρογονανθράκων σε σχέση με τα εικαζόμενα αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου στις ελληνικές θάλασσες καθώς και τα αποθέματα στην ΑΟΖ Κύπρου και Ισραήλ παραθέτοντας ιστορικά στοιχεία αλλά και εξηγώντας το ρόλο στην περιοχή άλλων κρατών, όπως των Ηνωμένων Πολιτειών.

Το τέταρτο κεφάλαιο επικεντρώνεται στην αλιεία, τη «μεγάλη ξεχασμένη της ΑΟΖ», όπως την αποκαλεί διότι, πράγματι, ευνοεί τα νησιά μας στο Αιγαίο Πέλαγος. Συναφώς αναλύεται και η Κοινή Αλιευτική Πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το πιο πολιτικό και πολιτικοποιημένο μέρος του βιβλίου είναι το πέμπτο κεφάλαιο που φέρει τον επιγραμματικό τίτλο «Τραγωδία Αιγαίου και Καστελόριζου». Ο προβληματισμός αναπτύσσεται σε σχέση με τις οριοθετήσεις της ελληνικής ΑΟΖ με Τουρκία, Κύπρο, Αίγυπτο και άλλες χώρες καθώς και τις υποθετικές διευθετήσεις του θέματος που ενδεχομένως προέκυπταν από κάποια υποθετική προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, που σύμφωνα με κάποιες προηγούμενες αποφάσεις και την πρακτική του Δικαστηρίου δεν φαίνεται ότι θα ευνοούσαν τα ελληνικά συμφέροντα. Το Καστελόριζο αναφέρεται διότι άνευ της δέουσας και πλήρους «επήρειας» της νήσου η Ελλάδα δεν έχει θαλάσσια με την Κύπρο.

Απέφυγα σκόπιμα να αναφερθώ αναλυτικά τόσο στην έννοια της ΑΟΖ από νομική άποψη όσο και στην έννοια της υφαλοκρηπίδας παραθέτοντας τα αντίπαλα επιχειρήματα. Η βιβλιογραφία είναι αρκετά εκτενής και μπορεί κανείς εύκολα να την αναζητήσει. Ο Καρυώτης χειρίζεται τη δική του άποψη με δεξιοτεχνία και ισχυρά επιχειρήματα. Ωστόσο, θα πρέπει κανείς να υπογραμμίσει ότι η διαμάχη δεν εξαντλείται στο νομικό πλαίσιο αλλά επεκτείνεται σε πολιτικά επιχειρήματα. Διότι, είναι προφανέστατο ότι η απόφαση για την ανακήρυξη της ΑΟΖ αποτελεί μια κατ’ εξοχήν πολιτική απόφαση που οι πολιτικές ηγεσίες οφείλουν να σταθμίσουν με υπευθυνότητα.

Γι αυτό, ορισμένοι ισχυρισμοί που διατυπώνονται από τον συγγραφέα περί «εγκληματικής αμέλειας» ελληνικών κυβερνήσεων να υιοθετήσουν ΑΟΖ ή δήθεν «φοβικού συνδρόμου» από το οποίο διακατέχονται άπαντες πλην όσων βρίσκονται ανεξόδως «έξω από το χορό», που μάλιστα γίνονται αντικείμενο εκμετάλλευσης ακραίων και ανεύθυνων εθνικιστικών κύκλων, κατά την άποψή μου είναι άτοπες και μάλλον αβασάνιστες. Εάν οι ισχυρισμοί αυτοί περιορίζονταν απλώς στη διατύπωση μια διαφορετικής πολιτικής προσέγγισης σε ένα τέτοιο κρίσιμο θέμα της εξωτερικής μας πολιτικής χωρίς ηθικολογικές εξάρσεις, ανυπόστατες και απερίσκεπτες κατηγορίες θα ήταν καθόλα χρήσιμες και θα συντελούσαν σε μια πιο νηφάλια συζήτηση. Από τη στιγμή όμως που εστιάζονται σε καθαρά ηθικολογικό επίπεδο, δεν συζητούν δηλαδή με σοβαρότητα αποτελεσματικούς τρόπους αντιμετώπισης ενδεχομένων δυναμικών αντιδράσεων θιγόμενων αντίπαλων μερών, παραμένουν μετέωρες και αποκλειστικά στο επίπεδο μιας ανούσιας πολιτικής αντιπαράθεσης.

Δεν χρειάζεται, νομίζω, να υπογραμμίσω ότι το πρόβλημα των συσχετισμών ισχύος παραμένει άλυτο για την Ελλάδα και συνεχώς επιδεινώνεται, όπως άλλωστε περίτρανα αποδεικνύεται και με την παρουσία ξένου ερευνητικού πλοίου στην κυπριακή ΑΟΖ. Ουδείς ενοχλείται από τη διεθνή κοινότητα και ουδείς μπορεί να το μετακινήσει άνευ δυναμικής αντίστοιχης παρουσίας. Γι αυτό ακριβώς οι ηθικολογικές κρίσεις δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τον αναγκαίο ρεαλισμό στην άσκηση της εξωτερικής πολιτικής. Διότι, το πρόβλημα δεν είναι τα δικαιώματα τα οποία ασφαλώς μας παρέχει το Διεθνές Δίκαιο. Και την επέκταση των χωρικών μας υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια μας επιτρέπει πέραν κάθε νομικής αμφισβήτησης. Το θέμα δεν είναι η άσκηση νόμιμων δικαιωμάτων, πράγμα ευκολότατο τη στιγμή μάλιστα πλήρους κάλυψης από το διεθνές δίκαιο. Το θέμα είναι αν μπορεί ένα κράτος να επιβάλλει τον σεβασμό τους από τρίτους, πράγμα που συνεπάγεται ισχύ, όταν τα δικαιώματα αυτά αμφισβητούνται ή μπορεί να θεωρηθούν και αιτία σύγκρουσης. Το ερώτημα, λοιπόν, είναι η αναγκαία ισχύς είναι επαρκής από μόνη της ή σε σχέση με άλλους ισχυρούς συμμάχους. Στο ερώτημα αυτό καθώς και στο ενδεχόμενο δημιουργίας βαθύτερων κρίσεων από καθόλα νόμιμες ενέργειες, το βαθμό ετοιμότητας και την αποφασιστικότητα επιβολής του δικαιώματος με όλα τα μέσα και με κάθε τίμημα σταθμίζοντας θετικές και αρνητικές επιπτώσεις δεν νομίζω ότι κάνει τον κόπο να απαντήσει τόσο ο συγγραφέας όσο και όσοι συμμερίζονται τις απόψεις του περί «φοβικού συνδρόμου».

Αν αφαιρέσει, λοιπόν, κανείς τα «πολιτικά επιχειρήματα», τα οποία, ας το επαναλάβω, μου φαίνονται ελλιπή και ηθικολογικά, πρόκειται, κατά τα άλλα για ένα θαυμάσιο επιστημονικό και μαχητικό βιβλίο, που πράγματι συνοψίζει και αποτυπώνει τους αγώνες του συγγραφέα για την ανάδειξη του θέματος, που κάθε άλλο παρά χαμένοι πήγαν. Γι αυτό αξίζει να διαβαστεί από το ευρύτερο δυνατό κοινό εφόσον μάλιστα, παρά τα νομικά του επιχειρήματα, το βιβλίο και κατανοητό πιστεύω είναι και πάθος αποπνέει.

Τα πάθη, όμως, της ΑΟΖ δεν έχουν ακόμη τελειώσει.

*Ο Βασίλης Καπετανγιάννης είναι διδάκτωρ Πολιτικών Επιστημών
του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, πολιτικός αναλυτής, δοκιμιογράφος και
βιβλιοκριτικός. Στην περίοδο 2008-2012 διετέλεσε Σύμβουλος Τύπου και
Επικοινωνίας στην Πρεσβεία της Ελλάδος στην Ουάσιγκτον.

mignatiou.com

GEOPOLITICO

Η Ινδία ανοίγει αμυντική αγορά στην Κεντρική Ασία: Τατζικιστάν και Τουρκμενιστάν επιλέγουν Akash

Νέους πελάτες στην Κεντρική Ασία αποκτά η ινδική αμυντική βιομηχανία, με το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν να προστίθενται στους αγοραστές του αντιαεροπορικού συστήματος Akash. Η εξέλιξη ενισχύει την εξαγωγική παρουσία του Νέου Δελχί σε μια περιοχή όπου κυριαρχεί ακόμη ο σοβιετικός και ρωσικός εξοπλισμός.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Την εξαγωγή των συστημάτων στις δύο χώρες επιβεβαίωσε ο γραμματέας Άμυνας της Ινδίας, Ρατζές Κουμάρ Σινγκ, σε δηλώσεις του στο πρακτορείο Asian News International στις αρχές Οκτωβρίου, σύμφωνα με δημοσίευμα της Catherine Putz στο The Diplomat, στις 13 Οκτωβρίου 2026.

Ο Ινδός αξιωματούχος παρουσίασε το εγχώριας σχεδίασης και παραγωγής κινητό αντιαεροπορικό σύστημα μέσου βεληνεκούς ως παράδειγμα της προόδου της αμυντικής βιομηχανίας της χώρας.

Όπως ανέφερε, πρώτη πελάτισσα ήταν η Αρμενία, η οποία απέκτησε πολλαπλές πυροβολαρχίες. Ακολούθησαν οι εξαγωγές προς το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η παραγωγή έχει σταθεροποιηθεί, υπάρχουν επιπλέον παραγγελίες για τις ινδικές Ένοπλες Δυνάμεις και αναμένονται νέοι πελάτες από άλλες περιοχές του κόσμου.

Επιβεβαίωση από την Ινδία, χωρίς λεπτομέρειες για τις συμφωνίες

Οι δηλώσεις Σινγκ επιβεβαιώνουν προηγούμενο δημοσίευμα του ινδικού επιχειρηματικού περιοδικού BW Businessworld, τον Ιούλιο, το οποίο επικαλούνταν επίσημα στοιχεία και περιλάμβανε τις δύο χώρες στους εξαγωγικούς προορισμούς του Akash.

Σύμφωνα με το ANI, την προσθήκη τους στον κατάλογο των αγοραστών επιβεβαίωσαν τόσο ο Οργανισμός Αμυντικής Έρευνας και Ανάπτυξης της Ινδίας, DRDO, όσο και το ινδικό υπουργείο Άμυνας.

Ωστόσο, ούτε το Τατζικιστάν ούτε το Τουρκμενιστάν έχουν τοποθετηθεί δημοσίως, σύμφωνα με το δημοσίευμα. Δεν έχουν γνωστοποιηθεί ο αριθμός των συστημάτων, η αξία των συμφωνιών και τα χρονοδιαγράμματα παραδόσεων. Συνεπώς, η ινδική επιβεβαίωση δεν αρκεί για να προσδιοριστεί σε ποιο στάδιο βρίσκεται η παραλαβή και η επιχειρησιακή ένταξή τους.

Περισσότεροι προμηθευτές στην Κεντρική Ασία

Η επιλογή ινδικών συστημάτων εντάσσεται στη σταδιακή διαφοροποίηση των προμηθευτών των κρατών της Κεντρικής Ασίας. Παρότι μεγάλο μέρος του εξοπλισμού τους παραμένει σοβιετικής ή ρωσικής προέλευσης, στις ένοπλες δυνάμεις της περιοχής προστίθενται κινεζικά, τουρκικά, ινδικά και δυτικά μέσα.

Το The Diplomat, επικαλούμενο σχετικό ρεπορτάζ του RFE/RL, αναφέρει ότι το Τουρκμενιστάν παρουσίασε στην παρέλαση της ανεξαρτησίας του, στις 27 Σεπτεμβρίου, το κινεζικό σύστημα αεράμυνας FK-2000. Παρουσιάστηκαν επίσης βραζιλιάνικα αεροσκάφη A-29 Super Tucano και ιταλικά εκπαιδευτικά Leonardo M-346.

Το Τατζικιστάν έχει εμφανίσει κινεζικά συστήματα αεράμυνας HQ-17AE και τεθωρακισμένα οχήματα κινεζικής κατασκευής, ενώ το Κιργιστάν έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια διάφορους τύπους τουρκικών στρατιωτικών drones.

Η εικόνα δείχνει ότι οι κυβερνήσεις της περιοχής αναζητούν περισσότερες επιλογές για την κάλυψη των αμυντικών αναγκών τους. Αυτό δεν σημαίνει άμεση ανατροπή της θέσης της Ρωσίας, αλλά διεύρυνση των διαθέσιμων συνεργασιών.

Το προηγούμενο της Αρμενίας

Η Αρμενία αποτελεί το προηγούμενο εξαγωγικό παράδειγμα για το Akash. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η πρώτη πυροβολαρχία παραδόθηκε τον Νοέμβριο του 2024 και περιλάμβανε τέσσερις εκτοξευτές και ένα ραντάρ Rajendra. Δεύτερη παράδοση φέρεται να πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2025.

Τα στοιχεία αυτά προσφέρουν μια εικόνα της εξαγωγικής πορείας του συστήματος, χωρίς να επιτρέπουν συμπεράσματα για το μέγεθος ή τη σύνθεση των παραγγελιών του Τατζικιστάν και του Τουρκμενιστάν.

Η παλαιότερη σχέση με το Τατζικιστάν

Η αμυντική παρουσία της Ινδίας στο Τατζικιστάν έχει βαθύτερες ρίζες. Το The Diplomat επικαλείται έκθεση της Oxus Society, σύμφωνα με την οποία η συνεργασία αναπτύχθηκε από τη δεκαετία του 1990 και τις αρχές του 2000, με σημαντικό σταθμό την ανακαίνιση της αεροπορικής βάσης Αϊνί.

Τα σχέδια για εγκατάσταση ινδικών στρατιωτικών μέσων στη βάση δεν προχώρησαν, καθώς η Ντουσάνμπε στράφηκε στη Μόσχα και συμφώνησε να επιτρέψει τη χρήση της από ρωσικές δυνάμεις. Η Ινδία είχε επίσης πρόσβαση στην αεροπορική βάση Φαρχόρ, κοντά στα σύνορα με το Αφγανιστάν, χωρίς μόνιμη παρουσία.

Κατά το δημοσίευμα, πριν από τις συμφωνίες για το Akash δεν είχαν καταγραφεί ινδικές πωλήσεις αμυντικού εξοπλισμού στις δύο χώρες.

Η νέα εξαγωγική εξέλιξη προσφέρει στο Νέο Δελχί ένα επιπλέον έρεισμα στην Κεντρική Ασία. Για τους αγοραστές, όμως, η διεύρυνση των προμηθευτών συνοδεύεται από την πρόκληση της διαλειτουργικότητας: διαφορετικά συστήματα πρέπει να μπορούν να συνεργάζονται αποτελεσματικά μέσα στην ίδια αμυντική δομή.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Δένδιας–Πιστόριους στην Κρήτη: Αμυντική συνεργασία και SPARTAN ARROW στο επίκεντρο

Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Συνάντηση με τον Γερμανό υπουργό Άμυνας Μπόρις Πιστόριους πραγματοποιεί σήμερα, Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, στο Πεδίο Βολής Κρήτης ο Νίκος Δένδιας, με αντικείμενο την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τη διμερή αμυντική συνεργασία.

Σύμφωνα με την προαναγγελία του ΥΠΕΘΑ, οι συνομιλίες θα επικεντρωθούν στις προκλήσεις άμυνας και ασφάλειας που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, στη συνεργασία Ελλάδας–Γερμανίας στους τομείς της αμυντικής βιομηχανίας και της τεχνολογίας και στην ανάπτυξη ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων.

Η συνάντηση θα συνδυαστεί με παρακολούθηση βολών στο πλαίσιο της άσκησης αεράμυνας «SPARTAN ARROW – 26».

Οι δύο υπουργοί αναμένεται να παρακολουθήσουν βολές των συστημάτων PATRIOT και LEFLASYS-OZELOT, καθώς και βολή πιστοποίησης του νέου συστήματος IRIS-T SLM. Η άσκηση διοργανώνεται κάθε χρόνο από τις γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις στο NATO Missile Firing Installation, το Πεδίο Βολής Κρήτης.

Οι κοινές δηλώσεις στον Τύπο έχουν προγραμματιστεί περίπου στις 14:40.

Η ατζέντα συνδέει τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή άμυνα με την πρακτική συνεργασία στη βιομηχανία, στην τεχνολογία και στην εκπαίδευση. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο

Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.

Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.

Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.

Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων

Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.

Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.

Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.

Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.

Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας

Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».

Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.

Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.

Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία

Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.

Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.

Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.

Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων

Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.

Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.

Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.

Το αίτημα για τα Corsair

Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.

Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.

Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.

Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή

Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.

Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Αναλύσεις20 λεπτά πριν

Η ελευθερία της έκφρασης στην Τουρκία του Ερντογάν: Λουκέτα, καταλήψεις τηλεοπτικών σταθμών και φίμωση του Τύπου

Από τις εφημερίδες Zaman και Bugün μέχρι τους τηλεοπτικούς σταθμούς TELE1 και Halk TV, η Τουρκία μετρά μια δεκαετία μαζικών...

GEOPOLITICO49 λεπτά πριν

«Ελευθερία» Λονδίνου: Αδιέξοδο στο Κυπριακό, νέα εποχή στις σχέσεις Βρετανίας–ΕΕ και τα μηνύματα Ρούμπιο προς την Τουρκία

Στο επίκεντρο του νέου φύλλου της ομογενειακής εφημερίδας η αμετακίνητη στάση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό, οι πολιτικές εξελίξεις στο...

GEOPOLITICO1 ώρα πριν

Αρμενία–Ινδία: Στο τραπέζι παραγωγή Pinaka Mk2 – Τα ανοίγματα σε ΕΕ και ΗΠΑ

Συζητήσεις για παραγωγή ινδικών πυραύλων στην Αρμενία, στενότερες σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση και επαφές στην Ουάσιγκτον συνθέτουν την ατζέντα...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Τομ Μπάρακ: Ο μυστικός παίκτης της τουρκικής αναβάθμισης; Το παιχνίδι ισχύος από τον Λευκό Οίκο ως την Ανατολική Μεσόγειο

F-35, S-400, Συρία, Κούρδοι και ενεργειακοί διάδρομοι: οι επιχειρηματικές διασυνδέσεις και τα γεωστρατηγικά ερωτήματα που οφείλει να εξετάσει η Ελλάδα.

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Μάζης: Οι υποχωρήσεις καταγράφονται – Η Τουρκία ανοίγει διαρκώς μέτωπα

Κριτική για Κρήτη, Κάσο και Διακήρυξη των Αθηνών από τον καθηγητή στη «Ναυτεμπορική» – Οι ανησυχίες για τη Λιβύη, τον...

Δημοφιλή