Ακολουθήστε μας

Άμυνα

Ο αντιτουρκισμός και η Αριστερά

Δημοσιεύτηκε στις

Αντώνης Νταβανέλος

Με τη συμβολή των ιδεολογικών μηχανισμών του κράτους έχει εμπεδωθεί στην Ελλάδα, ως «κοινή λογική», η αντίληψη ότι η σύγχρονη Τουρκία είναι ένα μονίμως επιθετικό και επεκτατικό κράτος, που συνήθως κρύβεται πίσω από τον ιμπεριαλισμό.
Όμως η ιστο­ρία δεί­χνει μια δια­φο­ρε­τι­κή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα: στους πέντε πο­λέ­μους με­τα­ξύ των δύο χωρών (δύο πα­γκό­σμιους, δύο βαλ­κα­νι­κούς και τη Μι­κρα­σια­τι­κή εκ­στρα­τεία) το ελ­λη­νι­κό κρά­τος συ­ντά­χθη­κε με το στρα­τό­πε­δο των Με­γά­λων Δυ­νά­με­ων, ήταν μέσα στους νι­κη­τές και με αυτόν τον αι­μα­τη­ρό τρόπο τρι­πλα­σί­α­σε την έκτα­ση και υπερ­δι­πλα­σί­α­σε τον πλη­θυ­σμό του. Στον μο­να­δι­κό πό­λε­μο (1897) που δεν ενε­πλά­κη­σαν οι Με­γά­λες Δυ­νά­μεις, το ελ­λη­νι­κό κρά­τος γνώ­ρι­σε γρή­γο­ρη και ντρο­πια­στι­κή ήττα.
Στην κοινή γνώμη στην Τουρ­κία έχει, με ανά­λο­γο τρόπο, εμπε­δω­θεί η αντί­στρο­φη εκτί­μη­ση: ότι η σύγ­χρο­νη Ελ­λά­δα, με την υπο­στή­ρι­ξη του δυ­τι­κού ιμπε­ρια­λι­σμού, υπήρ­ξε βα­σι­κή επε­κτα­τι­κή μη­χα­νή, ο κα­τε­ξο­χήν ωφε­λη­μέ­νος «παί­κτης» από τον ιμπε­ρια­λι­στι­κό χει­ρι­σμό του Ανα­το­λι­κού Ζη­τή­μα­τος, δη­λα­δή το δια­με­λι­σμό της πα­λιάς Οθω­μα­νι­κής Αυ­το­κρα­το­ρί­ας με­τα­ξύ των σύγ­χρο­νων αστι­κών κρα­τών που τη δια­δέ­χθη­καν και με κυ­ρί­αρ­χο κρι­τή­ριο τα οι­κο­νο­μι­κά και στρα­τιω­τι­κά συμ­φέ­ρο­ντα των Με­γά­λων Δυ­νά­με­ων. Στη σύγ­χρο­νη (μετά τον Κεμάλ Ατα­τούρκ) τουρ­κι­κή δι­πλω­μα­τία είχε ανα­κη­ρυ­χθεί σε απα­ρα­βί­α­στο δόγμα η αρχή της απο­φυ­γής συ­γκρού­σε­ων με την Ελ­λά­δα, αν δεν είχε δια­σφα­λι­στεί του­λά­χι­στον η ου­δε­τε­ρό­τη­τα των Με­γά­λων Δυ­νά­με­ων…

Το διαρ­κές συ­γκρου­σια­κό κλίμα με­τα­ξύ των δύο χωρών υπήρ­ξε ένα από τα βα­σι­κά δι­πλω­μα­τι­κά «ερ­γα­λεία» (διαί­ρει και βα­σί­λευε) για την πραγ­μα­τι­κή κυ­ριαρ­χία του ιμπε­ρια­λι­σμού στην ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο.

Οι αστι­κές ηγε­σί­ες και στις δύο όχθες του Αι­γαί­ου το αντι­λή­φθη­καν σε μία μόνο ιστο­ρι­κή «στιγ­μή», όταν διέ­θε­ταν ισχυ­ρές ηγε­σί­ες. Στα 1928-32 ο Βε­νι­ζέ­λος εδώ και οι Ατα­τούρκ-Ινο­νού στην Τουρ­κία αντι­λαμ­βά­νο­νται την ανά­γκη να δοθεί τέλος στην πο­λι­τι­κή του εδα­φι­κού επε­κτα­τι­σμού, να δοθεί έμ­φα­ση στην οι­κο­νο­μι­κή ανά­πτυ­ξη και στον κρα­τι­κό εκ­συγ­χρο­νι­σμό, να διεκ­δι­κη­θεί ένα ελά­χι­στο όριο ανε­ξάρ­τη­της στά­σης απέ­να­ντι στις Με­γά­λες Δυ­νά­μεις, εν όψει των τρο­με­ρών διε­θνών συ­γκρού­σε­ων που ολο­φά­νε­ρα έρ­χο­νταν. Στις 30/10/1930 υπο­γρά­φε­ται το σύμ­φω­νο Βε­νι­ζέ­λου-Ινο­νού (Σύμ­φω­νο Φι­λί­ας) και στις 14/9/1933 υπο­γρά­φε­ται η Εγκάρ­δια Συ­νεν­νό­η­ση (που εγ­γυά­ται το απα­ρα­βί­α­στο των συ­νό­ρων και εντα­φιά­ζει τη Με­γά­λη Ιδέα). Στο με­τα­ξύ ο Βε­νι­ζέ­λος έχει προ­τεί­νει για το Νό­μπελ Ει­ρή­νης τον… Κεμάλ Ατα­τούρκ! Αυτή η φω­τει­νή εξαί­ρε­ση λει­τούρ­γη­σε ευ­ερ­γε­τι­κά και για τις δύο χώρες, που αντι­με­τώ­πι­ζαν βα­θύ­τα­τες οι­κο­νο­μι­κές και κοι­νω­νι­κές κρί­σεις, αλλά ήταν κα­τα­δι­κα­σμέ­νη να χαθεί μέσα στις φλό­γες του επερ­χό­με­νου Β’ Πα­γκο­σμί­ου Πο­λέ­μου.

Από τη Λο­ζά­νη στο 1974

Η ρύθ­μι­ση των συ­νό­ρων με­τα­ξύ των δύο χωρών κα­θο­ρί­στη­κε στη Συν­θή­κη της Λο­ζά­νης (24/7/1923) με την εγ­γύ­η­ση των Με­γά­λων Δυ­νά­με­ων που είχαν εμπλα­κεί στον Α’ Πα­γκό­σμιο Πό­λε­μο και την υπο­γρα­φή της ΕΣΣΔ.

Εκεί κα­θο­ρί­στη­καν τα χερ­σαία σύ­νο­ρα και η υπο­χρε­ω­τι­κή ανταλ­λα­γή πλη­θυ­σμών με βάση το θρή­σκευ­μα και στόχο τη με­τά­βα­ση σε σχε­τι­κά ομο­γε­νο­ποι­η­μέ­να αστι­κά κράτη. Στη Λο­ζά­νη κα­θο­ρί­στη­κε και ένα ζή­τη­μα που στη μετά το 1974 πε­ρί­ο­δο έχει γίνει κρί­σι­μο: η κυ­ριαρ­χία στο Αι­γαίο. Η Συν­θή­κη δίνει στην ελ­λη­νι­κή κυ­ριαρ­χία έναν με­γά­λο αριθ­μό νη­σιών τα οποία ανα­φέ­ρο­νται ονο­μα­στι­κά, δίνει την Ίμβρο και την Τέ­νε­δο στην Τουρ­κία, κα­το­χυ­ρώ­νει την ελεύ­θε­ρη και ανε­μπό­δι­στη ναυ­σι­πλο­ΐα στο Αι­γαίο για τα εμπο­ρι­κά αλλά και πο­λε­μι­κά πλοία (φα­νε­ρά τα συμ­φέ­ρο­ντα των Με­γά­λων, αλλά και της ΕΣΣΔ), ενώ υπο­γραμ­μί­ζει ότι για τη διευ­κρί­νι­ση της κυ­ριαρ­χί­ας επί υπο­λοί­πων ζη­τη­μά­των προ­ϋ­πο­τί­θε­ται νέα συν­θή­κη με την ανα­γκαία υπο­γρα­φή όλων των «εγ­γυ­η­τών» της Λο­ζά­νης.

Η Λο­ζά­νη –μια συν­θή­κη που η Ελ­λά­δα υπέ­γρα­ψε ως νι­κή­τρια– ήταν η βάση μιας στοι­χειώ­δους στα­θε­ρό­τη­τας μέχρι το 1974.

Στα 1974, η ήττα του ελ­λη­νι­κού εθνι­κι­σμού στην Κύπρο –με τρο­με­ρές ευ­θύ­νες της χού­ντας που μπήκε σε σύ­γκρου­ση με την κυ­πρια­κή αστι­κή τάξη και την ισχυ­ρή εκ­κλη­σία, προ­σπα­θώ­ντας να επι­βά­λει πρα­ξι­κο­πη­μα­τι­κά την ένωση– έδωσε την αφορ­μή για την ει­σβο­λή της Τουρ­κί­ας και την κα­το­χή ενός ση­μα­ντι­κού τμή­μα­τος της Κύ­πρου. Τί­πο­τα δεν θα ήταν πλέον ίδιο στις σχέ­σεις με­τα­ξύ των δύο χωρών.

Η κα­τάρ­ρευ­ση της επι­στρά­τευ­σης, τον Ιού­λιο του 1974, απέ­τρε­ψε έναν ελ­λη­νο­τουρ­κι­κό πό­λε­μο και οδή­γη­σε στην άμεση πτώση της χού­ντας. Στα χρό­νια που ακο­λού­θη­σαν, οι κυ­βερ­νή­σεις της ΝΔ αλλά και του ΠΑΣΟΚ ορ­γά­νω­σαν μια στα­δια­κή «αντε­πί­θε­ση» ανα­θε­ω­ρώ­ντας μο­νο­με­ρώς το κα­θε­στώς κυ­ριαρ­χί­ας στο Αι­γαίο.

Λίμνη;

Οι κυ­ρί­αρ­χες ιδέες λένε ότι το διε­θνές Δί­καιο της Θά­λασ­σας δίνει τη δυ­να­τό­τη­τα για επέ­κτα­ση των ελ­λη­νι­κών χω­ρι­κών υδά­των και της αι­για­λί­τι­δας ζώνης από τα (σή­με­ρα διε­θνώς ανα­γνω­ρι­σμέ­να) 6 ναυ­τι­κά μίλια στα 12 ναυ­τι­κά μίλια. Παρ’ όλα αυτά, το ελ­λη­νι­κό κρά­τος δεν κα­τα­φεύ­γει μο­νο­με­ρώς σε διε­θνές δι­κα­στή­ριο για να ζη­τή­σει επί­λυ­ση του ζη­τή­μα­τος.

Και φρο­νί­μως. Γιατί τα 12 μίλια ισχύ­ουν ως γε­νι­κή αρχή για τις λε­γό­με­νες «ανοι­χτές θά­λασ­σες». Αντί­θε­τα, για τις κλει­στές θά­λασ­σες, με αντι­τι­θέ­με­νες χώρες που διεκ­δι­κούν δι­καιώ­μα­τα «προ-εκ­βο­λής», η μόνη αρχή είναι η… συμ­φω­νία, που προ­ϋ­πο­θέ­τει δια­πραγ­μά­τευ­ση, ενώ δεν είναι λίγοι οι νο­μι­κοί που θυ­μί­ζουν ότι μια τέ­τοια «δια­πραγ­μά­τευ­ση» σε διε­θνές επί­πε­δο μπο­ρεί να αρ­χί­ζει από τη «μέση γραμ­μή απο­στά­σε­ως» (25ος με­σημ­βρι­νός) και να αντι­με­τω­πί­ζει με­τέ­πει­τα ζη­τή­μα­τα όπως τα δι­καιώ­μα­τα που κα­το­χυ­ρώ­νουν τα νησιά κ.ο.κ.

Αυτό που απο­κρύ­πτουν οι επί­ση­μοι προ­πα­γαν­δι­στές είναι το γε­γο­νός ότι τα 12 μίλια με­τα­τρέ­πουν το Αι­γαίο σε «κλει­στή ελ­λη­νι­κή λίμνη». Οδη­γούν σε ναυ­τι­κό απο­κλει­σμό της Τουρ­κί­ας (που έχει δη­λώ­σει ότι θα το θε­ω­ρού­σε «αιτία πο­λέ­μου»), αλλά και σε σο­βα­ρό πε­ριο­ρι­σμό της διε­θνούς ναυ­σι­πλο­ΐ­ας, που θα εξαρ­τιό­ταν πλέον από τη συ­ναί­νε­ση του ελ­λη­νι­κού κρά­τους. Για πα­ρά­δειγ­μα, μέχρι το 1989 κάθε σκέψη για τα 12 μίλια απο­κλειό­ταν, λόγω των βέ­βαιων αντι­δρά­σε­ων της ΕΣΣΔ που δια­τη­ρού­σε «μό­νι­μο αγκυ­ρο­βό­λιο» πο­λε­μι­κών πλοί­ων με­τα­ξύ Κυ­θή­ρων και Αντι­κυ­θή­ρων. Αντι­δρά­σεις έχει επί­σης εκ­φρά­σει η Ιτα­λία, που δια­θέ­τει ισχυ­ρό αλιευ­τι­κό στόλο ο οποί­ος συ­νή­θως ψα­ρεύ­ει στα διε­θνή ύδατα του Αι­γαί­ου, του Μυρ­τώ­ου, του Κρη­τι­κού Πε­λά­γους κ.α.

Η απο­χώ­ρη­ση των Ρώσων και οι πό­λε­μοι στη Μέση Ανα­το­λή (που έκα­ναν τη βάση στην Κρήτη πο­λύ­τι­μη για τις ΗΠΑ) έχουν δη­μιουρ­γή­σει μια «ευ­και­ρία», που το ελ­λη­νι­κό κρά­τος αξιο­ποιεί, επι­διώ­κο­ντας μια σιω­πη­ρή, μια de facto επέ­κτα­ση της κυ­ριαρ­χί­ας στα ύδατα και στον ενα­έ­ριο χώρο του Αι­γαί­ου και των άλλων θα­λασ­σών στα ανα­το­λι­κά. Η Τουρ­κία, αντί­στοι­χα, επι­χει­ρεί –με «όπλο» τις πτή­σεις μα­χη­τι­κών– να επα­να­φέ­ρει την όποια βάση μελ­λο­ντι­κής δια­πραγ­μά­τευ­σης στη γραμ­μή του 25ου με­σημ­βρι­νού, ενώ δη­λώ­νει ότι θε­ω­ρεί «γκρί­ζα ζώνη» όποιο ζή­τη­μα δεν έχει λυθεί στη Λο­ζά­νη.

Το απο­τέ­λε­σμα είναι ο ακή­ρυ­χτος πό­λε­μος «χα­μη­λής έντα­σης» στους ου­ρα­νούς και στις βρα­χο­νη­σί­δες. Μια κα­τά­στα­ση που βυ­θί­ζει και τις δύο χώρες σε κρίση (υπο­χρε­ώ­νο­ντας σε πρω­το­φα­νή επί­πε­δα εξο­πλι­σμών), ενώ κυ­ρί­ως τις δένει στην ουρά των ση­με­ρι­νών Με­γά­λων Δυ­νά­με­ων, κυ­ρί­ως των ΗΠΑ.

Αρι­στε­ρά

Μετά τη Με­τα­πο­λί­τευ­ση, η Αρι­στε­ρά απο­δέ­χθη­κε την πίεση της εθνι­κής ενό­τη­τας πάνω στα ζη­τή­μα­τα «κυ­ριαρ­χί­ας». Υπήρ­ξαν φορές που κα­τα­ψή­φι­σε τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό του κρά­τους, υπερ­ψη­φί­ζο­ντας όμως πάντα τις πο­λε­μι­κές δα­πά­νες, ακόμα και τα φα­ρα­ω­νι­κά σχέ­δια όπως η «αγορά του αιώνα» ή τους πα­ρα­λο­γι­σμούς της επο­χής του δόγ­μα­τος «θα γί­νου­με αστα­κός», στον καιρό της πα­ντο­δυ­να­μί­ας του ΠΑΣΟΚ, που οι εξο­πλι­σμοί ήταν η βάση του συ­στή­μα­τος της μίζας και της δια­φθο­ράς.

Ένα τμήμα της κο­μου­νι­στι­κής Αρι­στε­ράς που πα­λιό­τε­ρα χα­ρα­κτή­ρι­ζε ως φα­σι­στι­κό κάθε σύν­θη­μα που οδη­γού­σε στη με­τα­τρο­πή του Αι­γαί­ου σε ελ­λη­νι­κή λίμνη σή­με­ρα κάνει κρι­τι­κή στην αστι­κή τάξη και τις κυ­βερ­νή­σεις της για… ψο­φο­δεή στάση απέ­να­ντι στον ιμπε­ρια­λι­σμό (αλλά και την Τουρ­κία), κα­τη­γο­ρώ­ντας τους επει­δή, τάχα, αρ­νού­νται να επε­κτεί­νουν τα «κυ­ριαρ­χι­κά δι­καιώ­μα­τα» στα 12 μίλια. Είναι μια επι­κίν­δυ­νη υπό­κλι­ση στον ελ­λη­νι­κό εθνι­κι­σμό.

Όμως, στο με­τα­ξύ η πε­ριο­χή έχει αλ­λά­ξει δρα­μα­τι­κά. Ο πό­λε­μος στην Ανα­το­λή, διά μέσου της Συ­ρί­ας, έχει φτά­σει κυ­ριο­λε­κτι­κά στην πόρτα μας. Η κρίση έχει βυ­θί­σει την Ελ­λά­δα στην κοι­νω­νι­κή ερή­μω­ση, ενώ και στην Τουρ­κία είναι φα­νε­ρό ότι ο «φω­τει­νός κύ­κλος» έχει τε­λειώ­σει ήδη. Η προ­σφυ­γι­κή κρίση θα δο­κι­μά­σει τις αντο­χές –κοι­νω­νι­κές και πο­λι­τι­κές– και στις δύο όχθες του Αι­γαί­ου.

Μπρο­στά σε αυτήν την κα­τά­στα­ση, ο Αλέ­ξης Τσί­πρας –μετά τις «θερ­μές» επι­σκέ­ψεις του στο κρά­τος του Ισ­ρα­ήλ και στους νέους δι­κτά­το­ρες της Αι­γύ­πτου– επι­σκέ­φθη­κε την Τουρ­κία. Και μί­λη­σε σαν ένας «κα­τε­ψυγ­μέ­νος» Αν­δρέ­ας Πα­παν­δρέ­ου. Δια­τη­ρώ­ντας πα­γω­μέ­νες τις θέ­σεις «ανα­μέ­τρη­σης» για την κυ­ριαρ­χία στο Αι­γαίο, παρά το προ­φα­νές κό­στος και τους προ­φα­νέ­στα­τους κιν­δύ­νους. Δί­νο­ντας δείγ­μα­τα ογκώ­δους άγνοιας και έλ­λει­ψης επί­γνω­σης της ιστο­ρί­ας (όπως το αμί­μη­το ότι το casus belli είναι κα­τά­λοι­πο της… δε­κα­ε­τί­ας του ’60). Κυ­ρί­ως όμως δεί­χνο­ντας την πρό­θε­ση να συ­νε­χί­σει να χει­ρί­ζε­ται τα ελ­λη­νο­τουρ­κι­κά με βάση τη δη­μα­γω­γι­κή σκο­πι­μό­τη­τα της συμ­φι­λί­ω­σης με τον εσω­τε­ρι­κό πο­λι­τι­κό «εθνι­κό χώρο».

Σε αντί­θε­ση με όλα αυτά, η Αρι­στε­ρά οφεί­λει να σπά­σει το πλαί­σιο υπο­τα­γής στον αντα­γω­νι­σμό για κυ­ριαρ­χία. Να δη­λώ­σει ότι η ει­ρή­νη απο­τε­λεί μεί­ζον αγαθό για τους ερ­γα­ζό­με­νους και τις λαϊ­κές δυ­νά­μεις. Να προ­τεί­νει μια πο­λι­τι­κή φι­λί­ας και συ­νερ­γα­σί­ας ανά­με­σα στην Ελ­λά­δα και την Τουρ­κία, που είναι προ­ϋ­πό­θε­ση για να βγουν οι λαοί της πε­ριο­χής από τη μι­ζέ­ρια της υπο­τα­γής στους εμπό­ρους των όπλων και στους άρ­χο­ντες του ιμπε­ρια­λι­σμού.

Αυτά που δια­κή­ρυ­ξαν αλλά δεν μπο­ρού­σαν ή και δεν ήθε­λαν στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα να κά­νουν ο Βε­νι­ζέ­λος και ο Ατα­τούρκ πα­ρα­μέ­νουν υπο­χρε­ώ­σεις για την Αρι­στε­ρά και το ερ­γα­τι­κό κί­νη­μα, τόσο στην Ελ­λά­δα όσο και στην Τουρ­κία.

Πηγή: https://rproject.gr/article/o-antitoyrkismos-kai-i-aristera

Σχετικά θέματα
Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Η Ινδία ανοίγει αμυντική αγορά στην Κεντρική Ασία: Τατζικιστάν και Τουρκμενιστάν επιλέγουν Akash

Νέους πελάτες στην Κεντρική Ασία αποκτά η ινδική αμυντική βιομηχανία, με το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν να προστίθενται στους αγοραστές του αντιαεροπορικού συστήματος Akash. Η εξέλιξη ενισχύει την εξαγωγική παρουσία του Νέου Δελχί σε μια περιοχή όπου κυριαρχεί ακόμη ο σοβιετικός και ρωσικός εξοπλισμός.

Δημοσιεύτηκε

1 ημέρα πριν

στις

15 Οκτωβρίου 2026

από τον

Την εξαγωγή των συστημάτων στις δύο χώρες επιβεβαίωσε ο γραμματέας Άμυνας της Ινδίας, Ρατζές Κουμάρ Σινγκ, σε δηλώσεις του στο πρακτορείο Asian News International στις αρχές Οκτωβρίου, σύμφωνα με δημοσίευμα της Catherine Putz στο The Diplomat, στις 13 Οκτωβρίου 2026.

Ο Ινδός αξιωματούχος παρουσίασε το εγχώριας σχεδίασης και παραγωγής κινητό αντιαεροπορικό σύστημα μέσου βεληνεκούς ως παράδειγμα της προόδου της αμυντικής βιομηχανίας της χώρας.

Όπως ανέφερε, πρώτη πελάτισσα ήταν η Αρμενία, η οποία απέκτησε πολλαπλές πυροβολαρχίες. Ακολούθησαν οι εξαγωγές προς το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η παραγωγή έχει σταθεροποιηθεί, υπάρχουν επιπλέον παραγγελίες για τις ινδικές Ένοπλες Δυνάμεις και αναμένονται νέοι πελάτες από άλλες περιοχές του κόσμου.

Επιβεβαίωση από την Ινδία, χωρίς λεπτομέρειες για τις συμφωνίες

Οι δηλώσεις Σινγκ επιβεβαιώνουν προηγούμενο δημοσίευμα του ινδικού επιχειρηματικού περιοδικού BW Businessworld, τον Ιούλιο, το οποίο επικαλούνταν επίσημα στοιχεία και περιλάμβανε τις δύο χώρες στους εξαγωγικούς προορισμούς του Akash.

Σύμφωνα με το ANI, την προσθήκη τους στον κατάλογο των αγοραστών επιβεβαίωσαν τόσο ο Οργανισμός Αμυντικής Έρευνας και Ανάπτυξης της Ινδίας, DRDO, όσο και το ινδικό υπουργείο Άμυνας.

Ωστόσο, ούτε το Τατζικιστάν ούτε το Τουρκμενιστάν έχουν τοποθετηθεί δημοσίως, σύμφωνα με το δημοσίευμα. Δεν έχουν γνωστοποιηθεί ο αριθμός των συστημάτων, η αξία των συμφωνιών και τα χρονοδιαγράμματα παραδόσεων. Συνεπώς, η ινδική επιβεβαίωση δεν αρκεί για να προσδιοριστεί σε ποιο στάδιο βρίσκεται η παραλαβή και η επιχειρησιακή ένταξή τους.

Περισσότεροι προμηθευτές στην Κεντρική Ασία

Η επιλογή ινδικών συστημάτων εντάσσεται στη σταδιακή διαφοροποίηση των προμηθευτών των κρατών της Κεντρικής Ασίας. Παρότι μεγάλο μέρος του εξοπλισμού τους παραμένει σοβιετικής ή ρωσικής προέλευσης, στις ένοπλες δυνάμεις της περιοχής προστίθενται κινεζικά, τουρκικά, ινδικά και δυτικά μέσα.

Το The Diplomat, επικαλούμενο σχετικό ρεπορτάζ του RFE/RL, αναφέρει ότι το Τουρκμενιστάν παρουσίασε στην παρέλαση της ανεξαρτησίας του, στις 27 Σεπτεμβρίου, το κινεζικό σύστημα αεράμυνας FK-2000. Παρουσιάστηκαν επίσης βραζιλιάνικα αεροσκάφη A-29 Super Tucano και ιταλικά εκπαιδευτικά Leonardo M-346.

Το Τατζικιστάν έχει εμφανίσει κινεζικά συστήματα αεράμυνας HQ-17AE και τεθωρακισμένα οχήματα κινεζικής κατασκευής, ενώ το Κιργιστάν έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια διάφορους τύπους τουρκικών στρατιωτικών drones.

Η εικόνα δείχνει ότι οι κυβερνήσεις της περιοχής αναζητούν περισσότερες επιλογές για την κάλυψη των αμυντικών αναγκών τους. Αυτό δεν σημαίνει άμεση ανατροπή της θέσης της Ρωσίας, αλλά διεύρυνση των διαθέσιμων συνεργασιών.

Το προηγούμενο της Αρμενίας

Η Αρμενία αποτελεί το προηγούμενο εξαγωγικό παράδειγμα για το Akash. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η πρώτη πυροβολαρχία παραδόθηκε τον Νοέμβριο του 2024 και περιλάμβανε τέσσερις εκτοξευτές και ένα ραντάρ Rajendra. Δεύτερη παράδοση φέρεται να πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2025.

Τα στοιχεία αυτά προσφέρουν μια εικόνα της εξαγωγικής πορείας του συστήματος, χωρίς να επιτρέπουν συμπεράσματα για το μέγεθος ή τη σύνθεση των παραγγελιών του Τατζικιστάν και του Τουρκμενιστάν.

Η παλαιότερη σχέση με το Τατζικιστάν

Η αμυντική παρουσία της Ινδίας στο Τατζικιστάν έχει βαθύτερες ρίζες. Το The Diplomat επικαλείται έκθεση της Oxus Society, σύμφωνα με την οποία η συνεργασία αναπτύχθηκε από τη δεκαετία του 1990 και τις αρχές του 2000, με σημαντικό σταθμό την ανακαίνιση της αεροπορικής βάσης Αϊνί.

Τα σχέδια για εγκατάσταση ινδικών στρατιωτικών μέσων στη βάση δεν προχώρησαν, καθώς η Ντουσάνμπε στράφηκε στη Μόσχα και συμφώνησε να επιτρέψει τη χρήση της από ρωσικές δυνάμεις. Η Ινδία είχε επίσης πρόσβαση στην αεροπορική βάση Φαρχόρ, κοντά στα σύνορα με το Αφγανιστάν, χωρίς μόνιμη παρουσία.

Κατά το δημοσίευμα, πριν από τις συμφωνίες για το Akash δεν είχαν καταγραφεί ινδικές πωλήσεις αμυντικού εξοπλισμού στις δύο χώρες.

Η νέα εξαγωγική εξέλιξη προσφέρει στο Νέο Δελχί ένα επιπλέον έρεισμα στην Κεντρική Ασία. Για τους αγοραστές, όμως, η διεύρυνση των προμηθευτών συνοδεύεται από την πρόκληση της διαλειτουργικότητας: διαφορετικά συστήματα πρέπει να μπορούν να συνεργάζονται αποτελεσματικά μέσα στην ίδια αμυντική δομή.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Δένδιας–Πιστόριους στην Κρήτη: Αμυντική συνεργασία και SPARTAN ARROW στο επίκεντρο

Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.

Δημοσιεύτηκε

2 ημέρες πριν

στις

14 Οκτωβρίου 2026

από τον

Συνάντηση με τον Γερμανό υπουργό Άμυνας Μπόρις Πιστόριους πραγματοποιεί σήμερα, Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, στο Πεδίο Βολής Κρήτης ο Νίκος Δένδιας, με αντικείμενο την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τη διμερή αμυντική συνεργασία.

Σύμφωνα με την προαναγγελία του ΥΠΕΘΑ, οι συνομιλίες θα επικεντρωθούν στις προκλήσεις άμυνας και ασφάλειας που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, στη συνεργασία Ελλάδας–Γερμανίας στους τομείς της αμυντικής βιομηχανίας και της τεχνολογίας και στην ανάπτυξη ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων.

Η συνάντηση θα συνδυαστεί με παρακολούθηση βολών στο πλαίσιο της άσκησης αεράμυνας «SPARTAN ARROW – 26».

Οι δύο υπουργοί αναμένεται να παρακολουθήσουν βολές των συστημάτων PATRIOT και LEFLASYS-OZELOT, καθώς και βολή πιστοποίησης του νέου συστήματος IRIS-T SLM. Η άσκηση διοργανώνεται κάθε χρόνο από τις γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις στο NATO Missile Firing Installation, το Πεδίο Βολής Κρήτης.

Οι κοινές δηλώσεις στον Τύπο έχουν προγραμματιστεί περίπου στις 14:40.

Η ατζέντα συνδέει τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή άμυνα με την πρακτική συνεργασία στη βιομηχανία, στην τεχνολογία και στην εκπαίδευση. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο

Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.

Δημοσιεύτηκε

3 ημέρες πριν

στις

13 Οκτωβρίου 2026

από τον

Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.

Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.

Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.

Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων

Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.

Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.

Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.

Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.

Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας

Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».

Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.

Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.

Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία

Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.

Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.

Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.

Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων

Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.

Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.

Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.

Το αίτημα για τα Corsair

Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.

Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.

Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.

Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή

Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.

Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO21 λεπτά πριν

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...
Ιστορία - Πολιτισμός1 ώρα πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...
Αναλύσεις1 ώρα πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...
GEOPOLITICO1 ώρα πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...
GEOPOLITICO2 ώρες πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

Δημοφιλή