Μια ιστορική περιδιάβαση στη μεσαιωνική πόλη της Αμμοχώστου οργάνωσε την περασμένη βδομάδα η Γραμματεία Διακοινοτικής Συνεργασίας του ΔΗΣΥ και το Historic Cyprus της Άννας Μαραγκού. Μια σημειολογική από κάθε άποψη επίσκεψη, στον απόηχο του προχθεσινού κύκνειου άσματος της Βουλής και των συνεχιζόμενων διαβουλεύσεων για λύση του Κυπριακού, που στροβιλίζεται στη δίνη των επερχόμενων εκλογών. 
Είχα κάνει τη διαδρομή Λευκωσία-Αμμόχωστος με κατάληξη τη μεσαιωνική πόλη το καλοκαίρι του 2004, όταν άνοιξαν τα πρώτα οδοφράγματα, για να διαπιστώσω ιδίοις όμμασι έναν πολιτιστικό θησαυρό που είχε αφεθεί στο έλεος… θεών και ανθρώπων. Μια πόλη-μουσείο, όπου για αιώνες η Ευρώπη και η Ανατολή συναντήθηκαν και δημιούργησαν μοναδικά μνημεία. Περιτοιχισμένη με ισχυρά τείχη, υπήρξε το σπουδαιότερο λιμάνι της ανατολικής Μεσογείου. Ο προμαχώνας Τοξότης, ο προμαχώνας Μαρτινέγκο, ο Πύργος του Οθέλλου… Στο εσωτερικό της πόλης, η πλατεία και ο καθεδρικός ναός του Αγίου Νικόλαου, όπου οι Φράγκοι βασιλιάδες της Κύπρου στέφονταν και βασιλιάδες Ιεροσολύμων. Από κάθε δρόμο και σοκάκι της πόλης ρέει η ιστορία της Δύσης, της Ανατολής, της Κύπρου. Πριν από μερικά χρόνια, μια έκθεση του Παγκόσμιου Ταμείου Πολιτιστικής Κληρονομιάς (GΗF) περιέλαβε τη μεσαιωνική πόλη της Αμμοχώστου στους 12 σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους του κόσμου που κινδυνεύουν να αφανιστούν.
 
Η έκθεση του GΗF, με τίτλο «Saving our vanishing heritage» (Σώστε την πολιτιστική μας κληρονομιά που βρίσκεται σε κίνδυνο), είχε συνταχθεί με σκοπό να στρέψει το ενδιαφέρον σε αρχαιολογικούς χώρους με κοινό γνώρισμα ότι βρίσκονται σε πολεμικές ζώνες και σε τριτοκοσμικές χώρες, οι οποίοι κινδυνεύουν με ανεπανόρθωτη καταστροφή λόγω κακοδιαχείρισης, λεηλασιών, εγκατάλειψης, συρράξεων και ανεξέλεγκτου τουρισμού. 
Οι προσπάθειες για ένταξη της μεσαιωνικής πόλης της Αμμοχώστου στον κατάλογο των μνημείων παγκόσμιας κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ, με όλα τα συνεπακόλουθα, έχουν πέσει στο κενό, λόγω κακών χειρισμών ένθεν και ένθεν της γραμμής. Οι καιροί όμως έχουν αλλάξει. Η Δικοινοτική Τεχνική Επιτροπή για την Πολιτιστική Κληρονομιά έχει κάνει σημαντική δουλειά στη συντήρηση των μνημείων. Κάποια πράγματα ωστόσο χρειάζεται να ενταχθούν σε ένα διεθνές πλαίσιο, για να πάρουν τις σωστές τους διαστάσεις.
 
«Είναι μερικά πράγματα που δεν τα βγάζει πέρα μαζί τους η λήθη, που δεν μπορεί να τα διαγράψει», μας υπενθυμίζει ο Κώστας Μόντης.