Γενικά θέματα
Πατὴρ Γεώργιος Μεταλληνός: «Εὐρωπαῖοι καὶ Ἀμερικανοὶ εἶναι πράγματι Εὐρωπαῖοι;»
«Μόνο ὁ Ἰω. Καποδίστριας, λόγω τῶν οὐσιαστικῶν σχέσεών του μὲ τὴν Ὀρθοδοξία, τήρησε ἐφεκτικὴ στάση…»
«Οἱ πολιτικοὶ Ἡγέτες μᾶς ἔμαθαν νὰ στηρίζουμε «τὴν πάσαν ἐλπίδα μας», στὴν Εὐρώπη, μὲ ἀποτέλεσμα τὰ σημερινὰ ἀποκαλυπτήρια τῆς Ἑνωμένης Εὐρώπης καὶ τὴν ἀπογοήτευση τοῦ Ἔθνους, μὲ ἐξαίρεση τοὺς συνειδησιακὰ ταυτισμένους μαζί της, τὴ «δυτικὴ παράταξη» τῶν εὐρωπαϊστῶν».
Τοῦ πρωτοπρεσβυτέρου π. Γεωργίου Δ. Μεταλληνοῦ
Τὸ μελέτημά μας αὐτὸ δὲν ἔχει τὴν πρόθεση νὰ εἶναι a priori καταδικαστικὸ καὶ ἀπορριπτικό, ἀλλὰ κυρίως ἑρμηνευτικὸ καὶ ἀναθεωρητικὸ κάποιων παγιωμένων καὶ ἀμετακίνητων θέσεων, ποὺ ἐπιβλήθηκαν στὸ Ἔθνος, ἀναπαραγόμενες μέσω τῆς σχολικῆς παιδείας. Ἐπιδιώκει νὰ διεισδύσει στὸ φαινόμενο τοῦ φιλελληνισμοῦ – παράγοντα μεγάλης σημασίας στὸ ἀγωνιζόμενο…
γιὰ τὴν παλιγγενεσία τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνος κατὰ τὴ Μεγάλη Ἑλληνικὴ Ἐπανάσταση (1821). Στόχος της εἶναι νὰ συμβάλει σὲ μία ρεαλιστικότερη ἀποτίμηση τῶν ὅρων Φιλελληνισμὸς καὶ Φιλέλληνες.
Τὴν εὐστοχότερη σημασιοδότηση τῶν ὅρων αὐτῶν προσφέρει ἡ κορυφαία σήμερα -κατὰ τὴν δική μου ἐκτίμηση- ἔκφραση τῆς ἑλληνικῆς λεξικογραφίας, τὸ «Λεξικὸ» τῆς Νέας Ἑλληνικῆς Γλώσσας» τοῦ καθηγητοῦ Γεωργίου Μπαμπινιώτη: Φιλελληνισμός: «Ἰδεολογικὴ καὶ πολιτικὴ κίνηση, ποὺ ἀναπτύχθηκε σὲ εὐρωπαϊκὲς χῶρες καὶ στὴν Ἀμερική, καὶ ἀποσκοποῦσε στὴν ἠθικὴ καὶ ὑλικὴ ἐνίσχυση τῶν Ἑλλήνων πρὶν καὶ κατὰ τὴ διάρκεια τῆς Ἐπανάστασης τοῦ 1821». Φιλέλληνας: «Κάθε ξένος, ποὺ ὑποστήριξε τὴν Ἑλληνικὴ Ἐπανάσταση τοῦ 1821 καὶ ἐνδεχομένως ἀγωνίσθηκε ὁ ἴδιος στὸ πλευρὸ τῶν ἐπαναστατῶν»1. Ὅταν δὲν πληροῦνται αὐτὲς οἱ προϋποθέσεις, τὰ πράγματα ὁδηγοῦνται στὴν ἄρνηση, ποὺ ἐξέφρασε στὸ θέμα αὐτὸ ὁ μακαρίτης Κυριάκος Σιμόπουλος, ποὺ συνοψίζεται στὸν ἀπόλυτο ἀφορισμό του: «Φιλελληνισμὸς τοῦ 1821: ἕνας ξενόφερτος μύθος»2. Πρόκειται γιὰ ἀτεκμηρίωτη ὑπερβολὴ ἢ, ὡς κάποιο σημεῖο, ἀνταποκρίνεται στὴν ἱστορικὴ ἀλήθεια; Αὐτὸ θὰ ἀνιχνευθεῖ στὴ συνέχεια.
Ποιά ἤσαν τὰ αἴτια τοῦ Φιλελληνισμοῦ
Μὲ τὸ θέμα ἔχουν ἀσχοληθεῖ πολλοὶ ἐρευνητές, εὐσύνοπτα ὅμως τὰ ἀπαριθμεῖ ὁ ἀείμνηστος διδάσκαλός μας Νικόλαος Τωμαδάκης3: Ὁ θαυμασμὸς πρὸς τὸν ἀρχαῖο κόσμο, τὸ ὁμόθρησκο τῶν Ἑλλήνων (ἡ χριστιανικότητα), ἡ διεθνὴς φιλανθρωπία, ὁ φιλελευθερισμός, ὁ ρομαντισμός, προσωπικὲς φιλοδοξίες καὶ ἡ ζωτικότητα τοῦ Νέου Ἑλληνισμοῦ. Οἱ ἐρευνητὲς τοῦ θέματος συγκλίνουν στὴν προτεραιότητα τοῦ πνεύματος τοῦ ρομαντισμοῦ4. Ἡ συμπαράσταση στὴν Ἑλληνικὴ Ἐπανάσταση θὰ ἐκδηλωθεῖ ὄχι μόνο μὲ λόγια, ἀλλὰ καὶ μὲ συγκεκριμένες ἐνέργειες: ἐράνους ἢ καὶ μὲ ἀποστολὴ ἐθελοντῶν.
Οἱ κινήσεις ὅμως αὐτὲς τοῦ εὐρωπαϊκοῦ καὶ ἀμερικανικοῦ κόσμου χρειάζονται ὡς ἕνα βαθμὸ τὴν ἀπομύθευσή τους. Διότι γίνεται καὶ ἐκ πρώτης ὄψεως φανερό, ὅτι ὁ ρομαντισμὸς τῶν τρεφομένων ἀπὸ τὰ μέσα τοῦ 18ου αἰ. μὲ ἀναφορὲς στὴν εὔκλεια τῶν κλασικῶν χρόνων καὶ τὸ κλασικὸ ἰδεῶδες, κυρίως στὸν γερμανικὸ χῶρο, ὁδηγοῦσαν σὲ ἕνα φιλελληνισμό, παράγωγο τοῦ δικοῦ τους ὁράματος γιὰ τὴν ἐλευθερία, καὶ στὴν οὐσία, «ἄσχετο τόσο πρὸς τὴν ἀρχαιότητα, ὅσο καὶ μὲ τὴν σύγχρονη Ἑλλάδα»5. «Μὲ τὴ σημαία τοῦ φιλελληνισμοῦ οἱ Γερμανοὶ μάχονταν γιὰ τὴ δική τους ἐλευθερία»6.
Ἡ ἔξαρση τοῦ ρομαντικοῦ συναισθηματισμοῦ ὅμως εἶχε καὶ τὴν ἀρνητικὴ πλευρά της. Οἱ κατερχόμενοι στὴν ἀγωνιζόμενη Ἑλλάδα, ὄχι σπάνια, ἀπογοητεύονταν ἀπὸ τὴν ἄμεση ἐπαφὴ μὲ τοὺς ἐπαναστατημένους Ἕλληνες, διότι δὲν μποροῦσαν νὰ ἀναγνωρίσουν σ’ αὐτοὺς τὴν εἰκόνα τῶν ἀρχαίων, ποὺ εἶχε κατασκευάσει ἡ Δύση7. Ἄλλωστε τὴν ἀναμφισβήτητη φιλική τους διάθεση περιόριζε σημαντικὰ ἡ σχέση τοῦ Ἑλληνισμοῦ μὲ τὴν Ὀρθοδοξία, ποὺ ὑποστασίωνε μία κοινωνία διαμετρικὰ διαφορετικὴ πρὸς τὶς δυτικὲς κοινωνίες, διαμορφωμένες στὸ πλαίσιο ἄλλων χριστιανικῶν -καὶ στὴν οὐσία ἀποχριστιανοποιημένων παραδόσεων.
Ἡ Ὀρθοδοξία, ὡς πίστη καὶ ζωὴ δὲν ἔπαυσε ποτὲ νὰ εἶναι τὸ πρόβλημα τῶν Δυτικοευρωπαίων8. Κατὰ τὸν Γ. Ἰακωβάτο, (1813-1882), ρωμηὸ πολιτευτὴ τῆς ἐποχῆς, «ὁ ξένος ποτὲ δὲν ὠφέλησε ἡ ἐναντία γνώμη δείχνει πὼς καὶ Ρωμαῖοι καὶ ξένοι, καὶ ταξειδιώταις καὶ μὴ ταξειδιώταις, δὲν καταλαβαίνανε τί πάει νὰ πῆ ἔθνος ἕνα σῶμα, καὶ ξεχωριστὰ τὸ Ρωμαίικο διὰ τὴ θρησκεία του, τὸν τόπο του, τὰ ἤθη του καὶ τὴ ζωὴ του»9. Ἀκόμη καὶ γιὰ τὸν ἱδρυτὴ τῆς Ἰονίου Ἀκαδημίας (1824) καὶ βαπτισμένο Ὀρθοδοξο10, λόρδο Φρειδερίκο – Δημήτριο Γκίλφορδ11, θὰ δηλώσει ἀπερίφραστα:
«Ὁ μιλόρδος ἀγάπαε τοὺς Ἕλληνες (=τοὺς ἀρχαίους) περισσότερο ἀπὸ τοὺς Ρωμαίους (=τούς νέους) μάλιστα ἐκεινῶν τῶν παλαιῶν ἡ ἀγάπη τὸν ἔκαμε ν’ ἀγαπήση ἐμᾶς τοὺς νέους. Δία τοῦτο οἱ σκοποί του δὲν ἐπροερχόντανε ἀπὸ ἀρχὴ νὰ δώση μέσα νὰ ἐλευθερωθῆ τὸ γένος, διὰ τοῦτο δὲν τοῦ ἤρεσε νὰ τὸ ἰδῆ ἐλεύθερο μόνε ἤθελε νὰ αἰσθάνεται τὴ λύπη νὰ τοῦ χαϊδεύη τὸ ζυγό, διὰ νὰ παρηγοριέται μοναχός του μὲ ταῖς εὐεργεσίαις, ποὺ τοῦ ἔκανε. Ὁ Μιλόρδος, μὲ ὅση καλὴ καρδιὰ καὶ ἂν εἶχε, ἐγεννήθηκε Ἰγγλέζος κ’ ἐτοῦτο φθάνει»12. Ὁ Εὐρωπαῖος δηλαδὴ εἶναι ἀδύνατο νὰ δεῖ τοὺς Ἕλληνες διαφορετικά, ἔστω καὶ ἂν γίνει Ὀρθόδοξος!
Ἡ ἐντύπωση γιὰ τὸν Φιλελληνισμὸ καὶ τοὺς Φιλέλληνες, ποὺ διεμόρφωσε ὁ ἑλληνικὸς κόσμος ἀκριβῶς στὸ σημεῖο αὐτὸ χωλαίνει, ὅταν μάλιστα δὲν διαθέτει τὶς ρωμαίικες, ὀρθόδοξες δηλαδή, προϋποθέσεις τοῦ Ἰακωβάτου καὶ τῶν ὁμοφρόνων του Ὀρθοδόξων.
Οἱ κάθε εἴδους φιλελληνικὲς ἐκδηλώσεις ἐκλαμβάνονται ὡς κατάφαση καὶ ἀποδοχὴ ὁλόκληρης τῆς ἑλληνικότητας, συνεπῶς ὄχι μόνο τῆς κλασικῆς ἀρχαιότητας, ἀλλὰ καὶ τῆς σύγχρονης ὀρθόδοξης Ἑλλάδας, μὲ ὅλο τὸν ἑλληνορθόδοξο πολιτισμὸ της13. Ἂς ἀφήσουμε δέ, ὅτι «ἡ φιλελληνικὴ κίνηση, ποὺ συγκλόνιζε ἀκόμη καὶ τὶς λαϊκὲς μάζες, δὲν εἶχε καμμιὰ σχέση μὲ τὴν Ἑλλάδα, ἀλλ’ ἀποτελοῦσε διαμαρτυρία κατὰ τοῦ δικοῦ τους ἀπολυταρχισμοῦ»14. Ἐξ ἄλλου, στὴν ἔκφραση φιλελληνικῶν διαθέσεων δὲν ἔλειπαν καὶ ἰδιοτελεῖς στόχοι, ποὺ τὶς ἐνσάρκωναν ἄνεργοι στρατιωτικοὶ καὶ κάθε εἴδους τυχοδιῶκτες. Δὲν εἶναι, βέβαια, δυνατὸν νὰ ἀπολυτοποιηθεῖ αὐτὴ ἡ θέση, ἀλλὰ δὲν παύει νὰ τεκμηριώνεται ἀπὸ πολλὰ παρόμοια περιστατικά15.
Εἶναι ὅμως πάλι γεγονός, ὅτι «εἴτε προφάσει εἴτε ἀληθεία» (Φιλιπ.1,18) ἡ μεγάλη πλειοψηφία –καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν ἀποδομητὴ Σιμόπουλο- τῶν εὐρωπαϊκῶν λαϊκῶν μαζῶν «στάθηκε ὁμόφωνα στὸ πλευρὸ τοῦ μαχόμενου Ἑλληνισμοῦ. Ἡ Ἑλληνικὴ Ἐπανάσταση γι’ αὐτὲς δὲν ἦταν μία πτυχὴ τοῦ Ἀνατολικοῦ Ζητήματος, ποὺ ἀπασχολοῦσε τὰ ἀνακτοβούλια καὶ τοὺς διπλωμάτες. Ἄγγιξε συναισθηματικὰ εὐρύτερα στρώματα, ἔγινε σύμβολο καὶ ὁραματισμὸς»16.
Ὁ Φιλελληνισμὸς τῶν Ξένων, πάντως, ἴδια τῶν κρατικῶν παραγόντων ἢ ὅσων τελοῦσαν σὲ ἄμεση ἐξάρτηση ἀπὸ τὶς δυτικὲς κυβερνήσεις, ἐξυπηρετοῦσε, κατὰ κύριο λόγο, τὰ ξένα κρατικὰ συμφέροντα. Ἀκόμη καὶ στὰ εὐρύτερα λαϊκὰ στρώματα, ὄχι σπάνια, τὸ ἴδιο ἴσχυε, μὲ τὴν ἔννοια, ὅτι τὰ συμβαίνοντα στὴν Ἑλλάδα ἦταν μία ἀνυπέρβλητη πρόκληση ἀνθρωπιᾶς, ἀγνοώντας ὅμως τὴν ἑλληνορθόδοξη πραγματικότητα, ἐνεργοῦσαν μὲ βάση τὰ δικά τους διαφέροντα, μετακενώνοντας, μαζὶ μὲ τὴν ὁποιαδήποτε βοήθεια, τὰ δικά τους πολιτισμικὰ δεδομένα στὴν καθ’ ἠμᾶς Ἀνατολή. Διατυπώθηκε καὶ ἡ ἀξιοπρόσεκτη θέση, ὅτι «ὁ φιλελληνισμὸς ἴσως ἦταν παγίδα τῆς ἀποκοπῆς τῶν Ἑλλήνων τῆς Τουρκοκρατίας, ἀπὸ τοὺς νόμιμους δεσμούς τους μὲ τὴν Ἀνατολικὴ Ρωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία»17.
Μία ἀδυναμία μὲ συνέπειες
Ότι ὁ Φιλελληνισμὸς τῶν ξένων, εἰς τὴν πραγματικότητα, ἐξυπηρετοῦσε, κατὰ κανόνα, τὰ δικά τους συμφέροντα, δὲν εἶναι εὔκολο νὰ ἀμφισβητηθεῖ. Οὔτε ὅμως μπορεῖ καὶ νὰ χαρακτηρισθεῖ ὡς κάτι «μεμπτόν». Αὐτὸ ἐπισημαίνει ὁ Σπ. Μαρκεζίνης στὴν «Ἱστορία» του18, ἀναφερόμενος σὲ μία ἐγγενῆ ἀδυναμία τοῦ Ἔθνους μας, ποὺ εἶναι τὸ μόνιμο ἀδύνατο σημεῖο τῆς ἐξωτερικῆς μας πολιτικῆς. Πρόκειται γιὰ τὴν εὐπιστία μας καὶ τὴ στήριξη τῶν ἐθνικῶν μας στόχων καὶ ἐλπίδων στοὺς κατὰ φαντασίαν, συνήθως, «Φιλέλληνες», μὲ ἐπίκεντρο τὶς ξένες Κυβερνήσεις. Μειονέκτημα αὐτὸ τῆς πολιτικῆς μας ἡγεσίας, ποὺ ἀναζητεῖ φιλέλληνες, διότι δὲν μποροῦμε νὰ σταθοῦμε χωρὶς αὐτούς!
Ἂς μὴ λησμονοῦμε τὴν μακρὰ πίστη τοῦ Γένους μας στὴ μεγάλη Χριστιανικὴ Δύναμη, τὸ «ξανθὸν γένος», ποικιλοτρόπως νοούμενο, ποὺ θὰ ἀπελευθέρωνε τοὺς «ραγιάδες»19. Αὐτὸ ὅμως γέννησε τὴ νεώτερη ξενομανία μας20. Ἔτσι ὅμως, ἀφ’ ἑνὸς μὲν εὐνοοῦμε τὶς πολιτικὲς ἐπιδιώξεις τῶν ξένων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ καθιστάμεθα ἄμεσα ἡ ἔμμεσα ὄργανά τους.
Εἶναι γεγονός, ὅτι ὁ ἀκαταλληλότερος χῶρος γιὰ τὴν ἀντικειμενικὴ ἐκτίμηση καὶ ἀναγνώριση φιλελληνισμοῦ καὶ φιλελλήνων εἶναι ἡ κρατικὴ διπλωματία. Ὅταν λείπει ὁ ρεαλισμός, κραταιώνεται ἡ ξενομανία καὶ ἡ ἐπιδίωξη τῆς ξένης «προστασίας». Ἐξ ἄλλου, ἡ ἀπόδοση τοῦ τίτλου «φιλέλλην» σὲ ἰσχυρὲς συμμαχικὲς πολιτικὲς προσωπικότητες, συνήθως ἐξυπηρετοῦσε, καὶ ὄχι μόνο τὸ ’21, σκοπιμότητες κάθε εἴδους χωρὶς ἀντίκρυσμα στὴν πραγματικότητα. Τὸν 19ο καὶ κυρίως τὸν 20ον αἰ. θὰ γίνει καθαρὰ ἀντιληπτὸ πὼς ἀπὸ τὴν ξενομανία φθάνουμε κατ’ εὐθείαν στὴν μεταβολή μας σὲ «δορυφόρους» τῶν Μεγάλων21.
Αὐτὴ τὴν ἀναπόφευκτη ἐκτροπὴ στὴν κατανόηση τοῦ φιλελληνισμοῦ ἐπισημαίνει καὶ ὁ δόκιμος καὶ στὴν Ἱστορία, μακαριστὸς π. Ἰω. Ρωμανίδης: Κατὰ τὴν προπαγάνδα τῶν Νεογραικῶν, λέγει, «ὅλος ὁ κόσμος, καὶ κυρίως ἡ Εὐρώπη καὶ ἡ Ἀμερική, εἶναι πλήρης ἀπὸ φιλέλληνες, οἱ ὁποῖοι θαυμάζουν τόσον πολύ τούς σημερινοὺς ἀρχαίους Ἕλληνας, ὥστε νὰ ζητοῦν οἱ ἴδιοι τὴν εὐκαιρίαν νὰ βοηθήσουν τὴν μικρᾶν, ἀλλ’ ἔντιμον καὶ ἔνδοξον Ἑλλαδίτσαν νὰ προοδεύση καὶ νὰ γίνη πάλιν ἔνδοξος». Κατὰ τὸν ἴδιον ὅμως «δὲν ὑπάρχουν οἱ φιλέλληνες τῆς νεογραικικῆς μυθολογίας καὶ ὀνειροπολήσεως»22.
Καὶ καταλήγει: «Δυστυχῶς ὁ μύθος τῶν ξένων φιλελλήνων εἶναι μία ψυχολογικὴ ἀνάγκη τοῦ Γραικύλου, ὁ ὁποῖος φοβεῖται νὰ εἶναι κράτος χωρὶς μανούλαν καὶ πατερούλην. Ὁ Γραικύλος θέλει ὄχι συμμάχους, ἀλλὰ γονεῖς… διὰ τὴν προστασίαν τοῦ νηπίου Ἕλληνος»23. Δὲν εἶναι ἄλλωστε οὔτε ἄγνωστη, ἀλλ’ οὔτε καὶ ἀδύνατη, ἡ μετάπτωση ἀπὸ τὴν συμμαχία στὴ δουλεία.
Σὲ κάθε ἐποχὴ ἡ ἀνάθεση τῶν προβλημάτων τοῦ Ἔθνους στοὺς οἰουσδήποτε Ξένους εἶναι δεῖγμα παρακμῆς. «Ξενοφοβία» καὶ «ξενομανία» συνιστοῦν τὴν ἰδεολογικὴ πόλωση τοῦ ἑλληνικοῦ 19ου αἰώνα. Κάτι ἀνάλογο διαπιστώνεται στὶς ἡμέρες μας μὲ τὴν ἀποκάλυψη τοῦ ἀληθινοῦ προσώπου τῆς Ἑνωμένης Εὐρώπης, στὴν ὁποία οἱ πολιτικοὶ Ἡγέτες μᾶς ἔμαθαν νὰ στηρίζουμε «τὴν πάσαν ἐλπίδα μας», μὲ ἀποτέλεσμα τὰ σημερινὰ ἀποκαλυπτήρια τῆς Ἑνωμένης Εὐρώπης καὶ τὴν ἀπογοήτευση τοῦ Ἔθνους, μὲ ἐξαίρεση τοὺς συνειδησιακὰ ταυτισμένους μαζί της, τὴ «δυτικὴ παράταξη» τῶν εὐρωπαϊστῶν.
Ἡ ἀνακήρυξη τῶν φιλελλήνων
Ὁ χαρακτηρισμὸς τῶν Ξένων ὡς φιλελλήνων γίνεται σὲ δύο ἐπίπεδα, τὸ ἐπίσημο πολιτικὸ – διπλωματικὸ καὶ τὸ εὐρύτερο λαϊκό. Ἡ κρατικὴ ἡγεσία χαρακτηρίζει ξένα ἡγετικὰ πολιτικὰ πρόσωπα ὡς φιλέλληνες, ἀνώτερους ὑπαλλήλους ἑνὸς συμμάχου Κράτους ἡ προσωπικότητες τοῦ ἐπιστημονικοῦ ἢ τοῦ οἰκονομικοῦ χώρου, ποὺ μὲ τὴ στάση καὶ τὶς ἐνέργειές τους ὠφέλησαν μὲ ἰδιάζοντα τρόπο τὸ Ἔθνος. Ἡ πρόκριση αὐτὴ διαχέεται στὸ εὐρὺ στρῶμα τοῦ λαοῦ μὲ τὰ ὑπάρχοντα μέσα πληροφόρησης καὶ ἐπικοινωνίας.
Τὸ βασικὸ κριτήριο στὶς περιπτώσεις αὐτὲς εἶναι ἡ παροχὴ ὠφελείας στοὺς ἀγῶνες καὶ τὶς ἀνάγκες τοῦ Ἔθνους. Σπάνια ὅμως στὶς περιπτώσεις αὐτὲς ἐλέγχονται, ἢ μποροῦν νὰ ἐλεγχθοῦν, τὰ ἀληθινὰ κίνητρα τῶν τιμωμένων προσώπων. Ἡ κρατικὴ ἐξουσία, συνήθως, στὶς ἀποφάσεις της κινεῖται διπλωματικά, ὑπεισέρχονται δὲ διάφοροι ἀθέατοι παράγοντες καὶ σκοπιμότητες παντὸς εἴδους, ποὺ καλύπτονται μὲ τὸ γνωστὸ ἐπιχείρημα: «διὰ τὸ συμφέρον τοῦ Ἔθνους».
Ἔτσι δὲν εἶναι περίεργο νὰ «κατασκευάζονται» συχνὰ φιλέλληνες, ὡς ἀποτέλεσμα ἀποφάσεων αὐθαιρέτων καὶ σκοπίμων. Οἱ ὁποιοιδήποτε ὅμως Ξένοι ποτὲ δὲν παύουν νὰ ἐπιδιώκουν ὅ,τι εὐνοεῖ πρώτιστα αὐτοὺς τοὺς ἰδίους καὶ τὴν πολιτικὴ τῆς Χώρας τους. Σπανιώτατα θυσιάζει κάποιος τὰ δικά του ἀτομικὰ ἢ κρατικὰ συμφέροντα γιὰ τὰ συμφέροντα τῶν ἄλλων, καὶ μάλιστα τῶν μικρῶν, ποὺ στηρίζονται στὴ βοήθειά του. Ἄρα ἀπὸ τὴν συμμαχικὴ συνεργασία ὡς τὸν κατ’ οὐσίαν φιλελληνισμὸ ὑπάρχει μεγάλη ἀπόσταση. Καὶ εἶναι γεγονός, ὅτι στὰ δύο πρῶτα χρόνια τοῦ ἀγώνα ὑπῆρξε γνησιότερος φιλελληνισμός, ὡς ἀνθρωπισμός, ποὺ ἀπὸ τὸ 1823 καὶ ὡς τὸ τέλος τοῦ Ἀγώνα δίνει τὴ θέση του σὲ πράκτορες, κατασκόπους καὶ τυχοδιώκτες24.
Ἔτσι ὁδοὶ τῆς ἑλληνικῆς πρωτεύουσας ἔχουν ἀφιερωθεῖ σὲ κατασκόπους ἢ Μισέλληνες25. Ἀπὸ τὶς πιὸ αἰνιγματικὲς μορφὲς Φιλελλήνων εἶναι ὁ Λόρδος Βύρων (1788-1824). Οἱ γνῶμες γι’ αὐτὸν διχάζονται. Στὸ λεξικὸ Μπαμπινιώτη καταξιώνεται: Ὁ λόρδος Μπάϋρον ὑπῆρξε ἀπὸ τοὺς γνωστότερους (φιλέλληνες), ἄλλοι, ὅπως ὁ Ἀπ. Βακαλόπουλος, τὸν βλέπουν πολὺ θετικὰ περιγράφοντας τὸ τέλος του μὲ ἔντονο συναισθηματισμό26. Ὁ Γ. Ἰακωβάτος, ἀλλὰ καὶ ἄλλοι, δὲν διστάζουν νὰ παρουσιάσουν τὰ σκοτεινά του σημεῖα, ποὺ γνώριζαν οἱ σύγχρονοί του. «Ὁ Μπάϋρον ἀγάπαε τὴν Ἑλλάδα – γράφει ὁ ἑπτανήσιος Ἰακωβάτος- ἐπειδὴ ἡ σκλαβιὰ της τὸν ἔκαμε ποιητὴ / στιχουργὸ (sic). Μποροῦμε νὰ καταδεχθοῦμε ὑμνητή μας τὸν ὑμνητὴ τῆς Βενετιᾶς;»27.
Ἂς μὴ λησμονοῦμε, ὅτι ἡ ἑλληνικὴ θέση γιὰ τὸν ρόλο τοῦ Μπάϋρον εἶναι ἐκείνη, ποὺ διετύπωσε ὁ Σπυρίδων Τρικούπης γιὰ ἐκεῖνον στὸν ἐπικήδειό του (20.4.1824) καὶ ἔψαλαν ἀργότερα ὁ Δ. Σολωμὸς καὶ ὁ Α. Κάλβος29. Πρέπει ὅμως νὰ ὁμολογήσουμε, ὅτι τὴν πληρέστερη ἀναφορὰ στὸν Μπάϋρον (σελίδες 35-199)30 ἔχει ὁ Σιμόπουλος, μὲ ἀξιοποίηση ὅλων τῶν γνωστῶν πηγῶν. Τὸ συμπέρασμά του: «Τὸν ἔκλαψαν οἱ Ἕλληνες τὸν Bayron. Ἦταν ἀρκετὸ ποὺ πέθανε στὸν τόπο τους. Δὲν ὑποψιάζονταν, ἐκτὸς ἀπὸ ἐλαχίστους, μέσα στὴ φωτιὰ τοῦ πολέμου, τὸ ρόλο του στὶς ἐσωτερικὲς πολιτικὲς καὶ στρατιωτικὲς διεργασίες καὶ τοὺς ἀνταγωνισμοὺς τῶν Δυνάμεων» (σ.192). Τοῦ ἐπιρρίπτεται δὲ μεγάλο μέρος τῆς εὐθύνης τοῦ ἐμφυλίου, ποὺ ἔγινε «μὲ τὶς εὐλογίες καὶ τὴ δραστήρια συμμετοχὴ τοῦ Byron» (σ.193). Οἱ γνῶμες, συνεπῶς, γι’ αὐτὸν ποικίλλουν. Καὶ εἶναι ἕνα πολὺ χαρακτηριστικὸ παράδειγμα.
Δὲν μποροῦμε ὅμως νὰ ἀρνηθοῦμε, ὅτι ὅλοι οἱ οὕτως ἢ ἄλλως χαρακτηριζόμενοι Φιλέλληνες προκάλεσαν τὸ διεθνὲς πολιτικὸ ἐνδιαφέρον γιὰ τὸν Ἀγώνα καὶ ἔτσι στὸ σύνολό τους ὠφέλησαν, στὴν ἀρχὴ τουλάχιστον, τὴν ἑλληνικὴ ὑπόθεση.
Ἡ ἰσχυρότερη ἐπιβεβαίωση τοῦ κανόνα
Οἱ Μισσιονάριοι τοῦ Προτεσταντισμοῦ συνιστοῦν παράδειγμα σαφέστατο ἀμφιλεγομένου Φιλελληνισμοῦ. Ἡ κίνηση αὐτὴ τῶν Προτεσταντικῶν Ὁμολογιῶν ἐμφανίστηκε στὸν ἱστορικὸ ἑλλαδικὸ χῶρο παράλληλα μὲ τὴν ἔναρξη τῆς ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως31, ἀναπτύσσοντας ἐκπαιδευτικὴ καὶ ἰατρικὴ δραστηριότητα, ποὺ ἐξυπηρετοῦσε φυσικά τούς στόχους τους32. Λόγω τῶν ἐλλείψεων τοῦ Ἑλλαδικοῦ πολιτειακοῦ χώρου γίνονταν πανηγυρικὰ δεκτοὶ ἀπὸ τὴν Πολιτεία καὶ τὰ κρατικὰ ὄργανα.
Ἀρκεῖ νὰ λεχθεῖ ὅτι ὁ L. Kork33 καὶ ὁ Isaak Lowndes34, ἀντίστοιχα, στὴν ἐλεύθερη Ἑλλάδα καὶ τὴν Κέρκυρα, ἀνέλαβαν ὑπεύθυνες θέσεις στὴν ἐκπαίδευση35. Μόνο ὁ Ἰω. Καποδίστριας, λόγω τῶν οὐσιαστικῶν σχέσεών του μὲ τὴν Ὀρθοδοξία, τήρησε ἐφεκτικὴ στάση ἀπέναντί τους, ποὺ δὲν παρέλειπαν νὰ σχολιάζουν ἐπικριτικὰ οἱ κορυφαῖοι τοῦ Μισσιοναρισμοῦ36. Τὴ στάση τῆς Πολιτείας ἀπέναντί τους συμμεριζόταν καὶ μία ὄχι μικρὴ μερίδα τοῦ Λαοῦ. Δὲν ἦταν λίγες δὲ οἱ φορές, ποὺ ὀνομάζονται ἀκόμη καὶ σήμερα «φιλέλληνες»37 γιὰ τὴν προσφορά τους στὸ ἑλληνικὸ Ἔθνος. Ἐν τούτοις οἱ Μισσιονάριοι, ὡς βρετανοὶ ἢ ἀμερικανοὶ πολίτες, παρέμεναν πάντα «ὑπέρμαχοι τοῦ ἀγγλοσαξωνικοῦ πολιτικοῦ καὶ πολιτιστικοῦ μοντέλου τῆς χώρας τους», παρουσίαζαν δὲ στὴν ἑλληνικὴ κοινωνία τὴν περισσότερο ἀρνητικὴ ὄψη τοῦ εὐρωπαϊκοῦ Προτεσταντισμοῦ»38.
Ὁ Λαὸς ἐν τούτοις καὶ ὁ Κλῆρος, ποὺ διαθέτουν ἀλάνθαστο συλλογικὸ κριτήριο, ὅσο περισσότερο ἤσαν συνδεδεμένοι μὲ τὴν ἑλληνορθόδοξη παράδοση, δὲν ἄργησαν νὰ ἀντιληφθοῦν τὰ σχέδιά τους. Γι’ αὐτὸ τοὺς διέστελλε39 ἀπὸ τοὺς ἀληθινοὺς φιλέλληνες, ποὺ ἀνταποκρίνονταν στὶς πραγματικὲς ἀνάγκες τους χωρὶς στὸ ἐλάχιστο ἀντάλλαγμα κάθε εἴδους καὶ χωρὶς νὰ θεωροῦν ἀναγκαῖο νὰ τελοῦν σὲ συμφωνία μὲ τὴν πολιτικὴ τῆς χώρας τους γιὰ τὴν μικρὴ καὶ ἀδύναμη Ἑλλάδα.
Ἀγγλοαμερικανοὺς τοὺς ἀποκαλοῦσε ὁ Λαός, ἐπιβεβαιώνοντας μὲ ρεαλισμὸ καὶ ἀποτιμώντας τὴ δράση καὶ τοὺς στόχους τους. Καὶ αὐτό, διότι γρήγορα ἔγινε ἀντιληπτό, ὅτι δὲν προσέφεραν κατ΄ οὐσίαν βοήθεια στοὺς ἐμπερίστατους Ἕλληνες, ἀλλὰ ἐπεδίωκαν τὸν ἐκπροτεσταντισμὸ καὶ ἐκδυτικισμὸ τῆς Ἑλλάδος40 μὲ τὴν ἐπέκταση σ’ αὐτὴν τῆς θρησκευτικῆς πίστης τους καὶ τοῦ πνεύματος τῶν κοινωνιῶν τους. Ὁ στόχος τους δηλώνεται ἀπερίφραστα στὴν ὑπηρεσιακὴ ἀλληλογραφία τους.
Ὁ ἀμερικανὸς μισσιονάριος E. Robertson σὲ μία σπουδαία Report του ἐκθέτει τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους οἱ μισσιονάριοι πρέπει νὰ θέσουν ὑπὸ τὴν καθοδήγησή τους ὅσο τὸ δυνατὸν περισσότερα σχολεῖα στὴν Ἑλλάδα γιὰ τὴν αὔξηση τῆς ἐπιρροῆς τους στὴ νέα γενεά. Στὴ συνείδηση τῶν μαθητῶν τους θὰ μείνουν ἔτσι, πάντα ὡς φίλοι καὶ εὐεργέτες τῶν Ἑλλήνων καὶ θὰ μένουν πρόθυμοι (οἱ μαθηταὶ) νὰ δέχονται τὴν καθοδήγησή τους καὶ στὴν ὑπόλοιπη ζωή τους! Ἂν αὐτὸ δὲν εἶναι «ἐσωτερικὴ ἅλωση», τί ἄλλο μπορεῖ νὰ εἶναι;41
Παραγνωρίζοντας τὸν ἱστορικὰ ἐπιβεβαιωμένο δυναμισμὸ τῆς λαϊκῆς Ὀρθοδοξίας, ἔκαναν ἐκεῖνο ποὺ αὐτοὶ θεωροῦσαν ὠφέλιμο γιὰ τὸν ἑλληνικὸ Λαό, σύμφωνα μὲ τὸ πρόγραμμά τους, ἐπιδιώκοντας νὰ τὸν προσαρμόσουν στὰ δικά τους μέτρα. Δὲν προσέφεραν, συνεπῶς, τὴν ζητουμένη βοήθεια, ἀλλὰ τὶς δικές τους προκατασκευασμένες λύσεις. Γι’ αὐτὸ καὶ ὁ Λαός, μὲ τὴν πρακτικὴ ψυχολογική του δύναμη, τοὺς ἀντιμετώπιζε ὡς ὅλο, βλέποντάς τους ὡς κάτι παρέμβλητο καὶ ξένο, χαράσσοντας μία στάση ἀπέναντί τους, ποὺ ἰσχύει γιὰ τοὺς Ὀρθοδόξους ὡς σήμερα.
Γι’ αὐτὸ στὰ χείλη τοῦ Λαοῦ οἱ χαρακτηρισμοὶ «ἀμερικανοὶ» καὶ «ἀγγλοαμερικανοί», πέρα τοῦ ἐθνογραφικοῦ περιεχομένου τους προσέλαβαν καὶ ὁμολογιακὸ χαρακτήρα. Ὁ Λαὸς καὶ ὁ Κλῆρος, ἰδίως ἀπὸ τὸ 1830 κ. ε., ἔβλεπαν τοὺς μισσιοναρίους ὡς ἐκπροσώπους τοῦ ἰδίου κόσμου καὶ ὡς φορεῖς τοῦ ἰδίου πνεύματος, ἁπλῶς ὡς ξένο σώμα42. Γι’ αὐτὸ καὶ οἱ Μισσιονάριοι, ὡς ὅλο, ἔμειναν στὴ συνείδηση τοῦ Λαοῦ, ὡς σφήνα στὸν κορμὸ του43.
Εἶναι δὲ πλέον γνωστὸ στὴν ἔρευνα, ὅτι οἱ θρησκευτικὲς ἐπιδιώξεις τῶν μισσιοναρίων στὴν Ἑλλάδα ἔβαιναν παράλληλα μὲ τὶς ἐπιδιώξεις τῆς δυτικῆς πολιτικῆς στὸν μεσογειακὸ χώρο44. Μέχρις ἑνὸς σημείου μποροῦσαν νὰ διακηρύσσουν, ὅτι δὲν προπαγάνδιζαν μία συγκεκριμένη ὁμολογία. Ἄλλωστε στὴν καλβινίζουσα παράταξη τοῦ Προτεσταντισμοῦ ἀνῆκαν σχεδὸν ὅλοι οἱ Μισσιονάριοι. Δὲν θὰ μποροῦσαν ὅμως νὰ πείσουν, ὅτι δὲν ἐνεργοῦσαν καὶ ὡς ἐκπρόσωποι τοῦ ἔθνους τους, ὑποστηρίζοντας τὴν πολιτική του, ἔστω καὶ ἂν προφασίζονταν ὅτι ἀδιαφοροῦσαν γιὰ τὰ πολιτικά. Δὲν ἔπαυαν νὰ εἶναι οἱ Προτεστάντες Μισσιονάριοι Ἄγγλοι ἢ Ἀμερικανοί.
Εἶναι ἐκπληκτικὴ ἡ διαπίστωση τοῦ εἰδικοῦ στὸ χῶρο τῆς Ἱεραποστολῆς P. Kawerau γιὰ τοὺς ἀμερικανοὺς μισσιοναρίους: «Ἀληθινὴ θρησκεία τῆς Βίβλου καὶ ἀμερικανικὸς πολιτισμὸς ἦταν κατὰ βάση τὸ αὐτὸ … Ἐξάπλωση τῆς Βίβλου, λοιπόν, σήμαινε συγχρόνως ἐξάπλωση ἀμερικανικῶν τάσεων καὶ τρόπου ζωῆς, τῶν ὁποίων συνισταμένη ἦταν ἡ ἐλευθερία … Ἐκεῖνος, ποὺ δεχόταν τὴν ὑπεροχὴ τῆς Ἀμερικῆς, θάπρεπε νὰ καταλήξει στὸ συμπέρασμα, ὅτι οἱ Ἡνωμένες Πολιτεῖες ἤσαν τὸ δημιουργημένο ἀπὸ τὸν Θεὸ ὄργανο, μὲ τὸ ὁποῖο Ἐκεῖνος μποροῦσε νὰ ἐπιτύχει τοὺς σκοπούς Του. Φορέας δὲ αὐτῶν τῶν σκοπῶν ἦταν ἡ Ἱεραποστολὴ»45. Ὁ δυτικὸς μεσσιανισμὸς σ’ ὅλη τὴν μεγαλοπρέπειά του!
Εἶναι πολὺ σωστή, λοιπόν, στὸ σημεῖο αὐτὸ ἡ γνώμη τοῦ καθηγητοῦ Χρ. Γιανναρά: «Δὲν φαίνεται νὰ διερωτηθήκαμε ποτέ, γιατί οἱ λεγόμενες Μεγάλες Δυνάμεις δὲν ἀρκοῦνται στὴν οἰκονομικὴ καὶ πολεμική τους ἰσχύ, ἀλλὰ προσπαθοῦν καὶ ἐξοδεύουν γιὰ τὸν χρησιμοθηρικὸ διεθνισμὸ τῆς γλώσσας τους καὶ τὴ διάδοση τῆς παιδείας τους σὲ ὅλες τὶς χῶρες καὶ τὴν ἐνίσχυση τῶν ἱεραποστολῶν τους»46.
Προετοιμάζοντας τὴν σημερινὴ πορεία πρὸς τὴν νεοεποχίτικη πανθρησκεία, οἱ κυρίαρχες παγκόσμιες δυνάμεις εἶχαν κατανοήσει, ὅτι ὁ «ἐκδυτικισμὸς» τοῦ κόσμου καὶ ἐν προκειμένω τῆς Ὀρθόδοξης Ἀνατολῆς, προσφέρει σταθερὰ τὴν δυνατότητα γιὰ τὴν πολιτικὴ παγκοσμιοποίηση47. Μία ἰδιαίτερη, ἀλλὰ σημαντικὴ περίπτωση, ἰδιοτελοῦς μισσιοναριστικοῦ «φιλελληνισμοῦ» ὑπῆρξε τὸν 19ο αἰώνα ὁ ἀμερικανὸς μισσιονάριος Jonas King48. Ἡ σύγκρουσή του μὲ τὴν Ἑλληνικὴ Δικαιοσύνη μετὰ τὴν κατάδειξη τῆς προσηλυτιστικῆς του δράσης, ἀπέδειξε περίτρανα τὴν συμπόρευση καὶ συνεργασία μισσιοναρισμοῦ καὶ ἀμερικανικῆς δικαιοσύνης καὶ πολιτικῆς49, μὲ τὴν ἐπέμβαση τῆς τελευταίας ὑπὲρ τοῦ Μισσιοναρίου καὶ τὴν ἥττα τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας.
Γιὰ τὴν ὑπέρβαση τῆς μυθοπλασίας
Γιὰ τὴν ὑπέρβαση τῆς μυθοπλασίας εἶναι ἀνάγκη τὸ Ἔθνος μας νὰ μὴν ἐθίζεται στὴν ἀποδοχὴ τῶν οἱωνδήποτε μύθων καὶ στὸ χῶρο τοῦ «Φιλελληνισμοῦ». Πόσο μᾶλλον πού, ὡς ἐλέχθη, ἐθιζόμεθα ἔτσι στὴν ἐναπόθεση τῶν ἐθνικῶν μας ἐλπίδων στοὺς οἰουσδήποτε ξένους. Ἡ συνειδητοποίηση τοῦ ἐγγενοῦς αὐτοῦ πάθους μας ἀπαιτεῖ ὅμως ὡριμότητα. Ἀπὸ ἕνα παρόμοιο, μάλιστα, μύθο γιὰ τὸ «ξανθὸ γένος», ποὺ ἔτρεφε γιὰ μακρὸ χρόνο τὸ Ἔθνος, μᾶς ἀποσυνέδεσε ἀπὸ τὸ 1774, μετὰ τὴν συνθήκη τοῦ Κιουτσοὺκ – Καϊναρτζῆ ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός50.
Βλέποντας τὴν πορεία τῆς διεθνοῦς πολιτικῆς, κατενόησε ὅτι τὸ Ἔθνος γιὰ τὴν ἀνεξαρτησία του ἔπρεπε νὰ στηριχθεῖ στὶς δικές του δυνάμεις, ρίχνοντας τὸ βάρος στὴν ἑλληνορθόδοξη παιδεία. Αὐτὸ ἀκριβῶς θὰ ἐνστερνισθεῖ ἀργότερα καὶ ὁ στρατηγὸς Θεόδωρος Κολοκοτρώνης51. «Ἄς, μὴ φθάσουμε, λοιπόν, στὴν ἀκραία παραδοχή, ὅτι «οἱ φιλέλληνες ἐζημίωσαν τὴν Ἑλλάδα»52, ῆ ὅτι οὔτε φίλους, οὔτε ἀδελφοὺς εἶχε ποτὲ ἡ Ἑλλάδα. Μόνο ἐχθροὺς καὶ καταφρονητὲς»53. Ἐν τούτοις, ἀπέναντι σὲ μία τέτοια γενίκευση κορυφώνεται ὁ σπαραγμὸς τοῦ Μακρυγιάννη: «Ὅτι μᾶς ἔφαγαν οἱ ξένοι ὡς γλάροι»!54. Εἶναι ὅμως ἀναγκαία καὶ μία ἄλλη ἐξ ἴσου σημαντικὴ ὑπέρβαση.
Πηγὴ τῆς περὶ φιλελλήνων μυθολογίας εἶναι ἡ ματαιοδοξία μας, ὅτι ὁ ἑλληνικὸς πολιτισμὸς καὶ ὁ δυτικὸς πολιτισμὸς ταυτίζονται55, μία πεποίθηση ποὺ ριζώνει στὸν Ἀδαμάντιο Κοραή. Κατὰ τὴν εὔστοχη ὅμως παρατήρηση τοῦ π. Ἰω. Ρωμανίδη56, ἀναζητώντας καὶ «πλάθοντας» φιλέλληνες ὁ σύγχρονος «γραικύλος», ἀντὶ νὰ ἀποκτήση ὄργανον, γίνεται «ὄργανον» αὐτός. «Οἱ ξένοι, κατὰ τὸν ἴδιο, καλὸ γνώστη τῆς δυτικῆς κοινωνίας, ἐκλαμβάνουν (τὸ ἑλληνικὸ φιλότιμο) ὀρθῶς ὡς δουλοπρέπειαν ἀδυνάτου καὶ ὡς μορφὴν φαινομενικῆς μεγαλοψυχίας». Τὸ ἀποτέλεσμα; «Τὸ δουλοπρεπὲς φιλότιμόν τοῦ Γραικύλου, ἐν συνδυασμῶ μὲ ἐπίδειξιν συμμαχικῆς ἀφοσιώσεως, ἐμποιεῖ μᾶλλον ἀνησυχίαν παρὰ ἐμπιστοσύνην»57. Αὐτοῦ ὁδηγεῖ συνήθως ἡ στερουμένη τὴν ἑλληνορθόδοξη «λεβεντιὰ» ἑλληνικὴ πολιτικὴ καὶ διπλωματία.
Ὁ Ρωμηὸς γνωρίζει, ὅτι «συμμαχία εἶναι συνεργασία πολιτική, οἰκονομικὴ καὶ στρατιωτική, μέσω τῆς ὁποίας κάθε κράτος προστατεύει τὰ ἰδικὰ του συμφέροντα καὶ τὰ συμφέροντα τῶν συμμάχων, ἐφ’ ὅσον τὰ συμφέροντα αὐτὰ ταυτίζονται μὲ τὰ ἰδικὰ του συμφέροντα»58.
Ἕνα ἀκροτελεύτιο ἐρώτημα: Δὲν ὑπάρχουν, λοιπόν, ἀληθινοὶ φιλέλληνες; Ὑπάρχουν ὁπωσδήποτε, ἀλλὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναγνωρίζονται μὲ ἀντικειμενικότητα, κάτι ποὺ προϋποθέτει γνήσια καὶ αὐθεντικὰ κριτήρια. Ὁ ὅρος «φιλέλλην» στὴν τρέχουσα χρήση ἔχει σχετικὴ σημασία. Φιλέλληνας ἢ φιλοάγγλος ἢ φιλοαμερικανός, εἶναι σὲ τελευταία ἀνάλυση ἐκεῖνος, ποὺ ἀποδέχεται ἕνα Λαὸ πολιτισμικὰ ὁλόκληρο καὶ ἀνταποκρίνεται στὶς ἀνάγκες του καὶ στὰ αἰτήματά του χωρὶς νὰ ἐπιβάλει τὶς δικές του λύσεις.
Φιλέλληνες εἶναι ἔτσι, οἱ Ξένοι, ποὺ ἀψηφώντας τὴν πολιτικὴ καὶ τὰ συμφέροντα τῆς Χώρας τους, ἀγκάλιασαν τὴν Ἑλληνικὴ Ἐπανάσταση, προσφέροντας σ’ αὐτὴν τὰ πάντα, ὅσα διέθεταν, ἀκόμη καὶ τὴ ζωή τους. Μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ ἀπέδειξαν, ὅτι ταυτίσθηκαν μὲ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὸ Λαό της, ὑπερβαίνοντας τὴν ἰδιότητά τους ὡς ξένων. Εἶναι ὅλοι ἐκεῖνοι, ποὺ τελικὰ ἔγιναν τόσο φίλοι τῆς Ἑλλάδος, σ’ ὅλους τούς τομεῖς τῆς δράσης τους, ὥστε νὰ προστρέξουν στὴν ἑλληνικὴ περιπέτεια ὡς Φιλέλληνες, γιὰ νὰ ἀνυψωθοῦν τελικὰ σὲ Ἕλληνες.
Σημειώσεις:
Γ. Δ. Μπαμπινιώτη, Λεξικὸ τῆς Νέας Ἑλληνικῆς Γλώσσας, Ἀθήνα 1998, σ. 1905. Εἶναι χαρακτηριστικό, ὅτι στὴν ἀρχαία χρήση τοῦ ὁ ὅρος «φιλέλλην» συσχετίζεται καὶ μὲ ἐκ γενετῆς Ἕλληνες, μὲ τὴν ἔννοια τοῦ φιλοπάτριδος. (Πλάτ. Πόλ. 470ε καὶ Ξενοφ. Ἀγησ.7,4: «καλὸν Ἕλληνα ὄντα φιλέλληνα εἶναι»), Henry Lidel- Robert Scott, Μέγα Λεξικὸν τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσης, Ἔκδοση «Ι. Σιδέρης, τ. 4, σ. 539. 2. Κυριάκου Σιμόπουλου, Ξενοκρατία-Μισελληνισμὸς καὶ ἰδιοτέλεια…, Ἀθήνα 1990, σ. 462 ἔπ. Θετικὴ προσέγγιση στοῦ: Ἀποστ. Βακαλόπουλου, Ἱστορία τοῦ Νέου Ἑλληνισμοῦ…, τ. Ε, Θεσσαλονίκη 1980, σ. 568-578 («Ὁ φιλελληνισμὸς μέσα στὸ πλαίσιο τῶν μεγάλων εὐρωπαϊκῶν ἰδεολογικῶν ρευμάτων»), καὶ σ. 579-609. («Ἡ φιλελληνικὴ κίνηση κατὰ χῶρες). 3. Ν. Β. Τωμαδάκη, Περὶ τῶν αἰτίων τοῦ Φιλελληνισμοῦ, Ἀθηνᾶ, τ. 59 (1955), σ. 4-13. 4. Τὸ «φιλελληνικὸ κίνημα» ἦταν ἕνα παρακλάδι τοῦ ριζοσπαστισμοῦ, ἡ ριζοσπαστική του πλευρά, ποὺ ἀπέρριπτε τὴν ἀστικὴ ἐκβιομηχάνιση, τὸν ρασιοναλισμὸ καὶ τὴ Γαλλικὴ Ἐπανάσταση καὶ περιλάμβανε στοὺς κόλπους τοῦ φιλελεύθερους διανοουμένους, πολιτικοὺς καὶ κοινωνικοὺς ἐπαναστάτες, χριστιανοὺς ἀνθρωπιστές, σκεπτικιστὲς καὶ ἄθεους» (Κύρ. Σιμόπουλος, ὄπ. π., σ. 466). 5. Σημαντικὴ γιὰ τὴν προοδευτικὴ ἀνάπτυξη τοῦ φιλελληνικοῦ ρεύματος εἶναι ἡ διδακτορικὴ διατριβὴ τοῦ ἀειμνήσου π. Ἀντωνίου Γ. Ἀλεβιζοπούλου, Ἡ φιλελληνικὴ κίνησις καὶ αἰ πρῶται ἐν Γερμανία Ἑλληνικαὶ Κοινότητες, Ἀθῆναι 1979, μὲ πλούσια βιβλιογραφία (σ. 237-255). Πρβλ. Κυριάκου Σιμόπουλου, ὄπ. π., σ. 465. 6. Κυριάκου Σιμόπουλου, στὸ ἴδιο. 7. Αὐτὸ ἐδήλωσε λ.χ. ὁ ἄγγλος μισσιονάριος Isaac Lowndes τὸ 1820 κατὰ τὴν διέλευσή του ἀπὸ τὴν Κόρινθο. 8. Βλ. π. Γ. Δ. Μεταλληνοῦ, Εὐρωπαϊκὸς Διαφωτισμὸς καὶ Ρωμηοσύνη (Ἔλεγχος θέσεων τῆς Δυτικῆς Ἱστοριογραφίας) στὸ: Τοῦ ἰδίου, Ἑλληνισμὸς Μετέωρος, Ἀθήνα 1992, σ. 74-86. 9. ΑΤΙ, Χ149α, φ. 30α. (Γιὰ τὸ Ἀρχεῖο τῶν Ἀδελφῶν Ἰακωβάτων βλ. Κ.Γ. Μπόνη, Ἀρχείου Σύμμικτα. Τακτοποίησις καὶ μελέτη τοῦ Ἀρχείου τῶν Οἴκων (sic) Τυπάλδων -Ἰακωβάτων ἐν Ληξουρίω τῆς Νήσου Κεφαλληνίας. Ἀνατ. ἀπὸ τὸν Β΄ Τόμο τῆς Ἐπετηρίδος Ἐπιστημονικῶν Ἐρευνῶν τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, Ἀθῆναι 1970, σ. 553-626. π. Γ.Δ. Μεταλληνοῦ, Τὸ Ἀρχεῖο τῶν Ἀδελφῶν Τυπάλδων – Ἰακωβάτων καὶ ἡ σημασία του, στὸ: π. Γ.Δ. Μεταλληνοῦ – Βάρβ. Καλογεροπούλου – Μεταλληνοῦ, Ἀρχεῖον τῆς Ἱερᾶς Θεολογικῆς Σχολῆς τῆς Χάλκης …, τ. Α, Ἀθήνα 2003, σ. 21 ἔπ. 10. Τὸ 1792. Βλ. Kallistos Ware, The fifth Earl of Guilford (1766-1827) and his secret Convertion to the Orthodox Church, στὸν τόμο: D. Baker (ed.) The orthodox Churches and the West (=Studies in Church History, vol. 13) Oxford 1976, σ. 256 f. 11. π. Γ.Δ. Μεταλληνοῦ, Ὁ κόμης Φρειδερίκος – Δημήτριος Γκίλφορδ καὶ ἡ ἰδεολογικὴ θεμελίωση τῶν θεολογικῶν σπουδῶν τῆς Ἰονίου Ἀκαδημίας, Ἐπιστ. Ἐπετ. Θεολ. Σχολῆς τοῦ Πανεπ. Ἀθηνῶν, τ. 27 (1986), σ.25-54. 12. Γεωργίου Τυπάλδου-Ἰακωβάτου, Ἱστορία τῆς Ἰόνιας Ἀκαδημίας (ἔκδ. Σπ.Ι. Ἀσδραχᾶς, Νέα Ἑλληνικὴ Βιβλιοθήκη ΣΠ. 37, Ἀθήνα 1982), σ. 9. Πρβλ. Πολιτικὴ καὶ Θεολογία, ὄπ. π., σ. 211. 13. π. Ἰω. Σ. Ρωμανίδη, Ρωμαιοσύνη – Ρωμανία – Ρούμελη, Θεσσαλονίκη 2002, σ. 80/1. 14. Κύρ. Σιμόπουλος, ὄπ. π., σ. 468. 15. Στὸ ἴδιο, σ. 470. 16. Στὸ ἴδιο, σ. 483. 17. Μαρία Μαντουβάλου, Ρωμαῖος – Ρωμιὸς καὶ Ρωμιοσύνη, στὸ περιοδ. Μαντατοφόρος, τεύχ. 22(1983),σ. 53. 18. Σπ. Β. Μαρκεζίνη, Πολιτικὴ Ἱστορία τῆς συγχρόνου Ἑλλάδος, τ. 1 (1920-1922), Πάπυρος, Σειρὰ Β , Ἀθήνα 1973, σ. 16. 19. Βλ. Ἀλεξ. Στ. Καριώτογλου, Ἡ περὶ τοῦ Ἰσλὰμ καὶ τῆς πτώσεως αὐτοῦ ἑλληνικὴ χρησμολογικὴ γραμματεία…, Ἀθῆναι 1982, σ.162 ἔπ. Πρβλ, π. Γ.Δ. Μεταλληνοῦ, Χρησμολογικὲς ἀπηχήσεις στὰ Ὁράματα καὶ Θάματα τοῦ Στρατηγοῦ Μακρυγιάννη, στὸν τόμο τοῦ Γ.Δ. Μεταλληνοῦ, Ὀρθοδοξία καὶ Ἑλληνικότητα, Ἀθήνα 1987, σ. 87-163. 20. Σπ. Μαρκεζίνη, ὄπ.π., σ. 15,17. 21. Στὸ ἴδιο, σ.15. 22. Ὄπ. π., σ.216. 23. Στὸ ἴδιο, σ.217. 24. Κυριάκου Σιμόπουλου, ὄπ.π., σ. 483. 25. Στὸ ἴδιο, σ.485 ἔπ., 501, 505 κ. 26. Γιὰ τὸ τέλος τοῦ Μπάϋρον βλ. Ἄπ, Βακαλοπούλου, Ἱστορία …, τ. ΣΤ , Θεσσαλονίκη 1982, σ. 629 ἔπ. 27. ΑΤΙ, Χφὸ 149α, σ. 30α. Ἀναφέρεται στὸ ποίημα τοῦ Byron, The Glaour, A fragment of a Turkish Tale, London 1813, σ.14. Τὸν κατηγορεῖ γιὰ φιλοτουρκισμό. (Πολιτικὴ καὶ Θεολογία, ὄπ.π., σ. .209/ 210. 28. Στὸν «Ὕμνο» του. 29. Λυρικά, Ὠδὴ 1η. 30. Κυριάκου Σιμόπουλου, Πὼς εἶδαν οἱ Ξένοι τὴν Ἑλλάδα τὸ ’21, τόμ. Γ , Ἀθήνα 1981: Ὠφέλησε ἡ ἔβλαψε τὴν Ἐπανάσταση ὁ Βύρων; 31. Βλ. π. Γ.Δ. Μεταλληνού, Τὸ Ζήτημα τῆς Μεταφράσεως τῆς Ἁγίας Γραφῆς εἰς τὴν Νεοελληνικὴν τὸν ἰθ αἵ., Ἀθήνα 2004. Ἀντώνιος Λ. Σμυρναῖος, Στὰ ἴχνη τῆς οὐτοπίας. Τὸ «Φιλελληνικὸν Παιδαγωγεῖον» Σύρου καὶ ἡ Προτεσταντικὴ Ὁμογενοποίηση τῆς Οἰκουμένης κατὰ τὸν 19ον αἰώνα, Ἀθήνα 2006. Πόλλη Θανηλάκη, Ἀμερικὴ καὶ Προτεσταντισμός. Ἡ «Εὐαγγελικὴ Αὐτοκρατορία καὶ οἱ ὁραματισμοὶ τῶν Ἀμερικανῶν Μισσιοναρίων γιὰ τὴν Ἑλλάδα τὸν 19ον αἰώνα, Ἀθήνα 2005. Κυρίως γιὰ τὴν παρουσία τῶν Προτεσταντῶν Μισσιοναρίων στὰ Ἰόνια Νησιά, βλ. Δήμ. Γ. Μεταλληνός, Βρετανικὴ Διπλωματία καὶ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία στὸ Ἰόνιο Κράτος, Κέρκυρα 2013, σ. 55 ἔπ. Στὰ ἔργα αὐτὰ βρίσκεται ἐκτενὴς βιβλιογραφία. 32. Βλ. στοῦ π. Γ. Δ. Μεταλληνοῦ, Τὸ Ζήτημα…, σ. 94 ἔπ. 33. Στὸ ἴδιο, σ. 76. 34. Στὸ ἴδιο, σ. 78. 35. π. Γ. Δ. Μεταλληνοῦ, Τὸ Ζήτημα …,σ. 400 ἔπ. 36. π. Γ.Δ. Μεταλληνοῦ, «Ἡ κατ’ Ἀνατολὴν Δύσις». Ὁ «μετακενωτικὸς ρόλος τῶν Δυτικῶν Μισσιοναρίων στὸ Ἑλληνικὸ Κράτος», στὸ: Τοῦ Ἰδίου: «Παράδοση καὶ Ἀλλοτρίωση», Ἀθήνα 1986 (μὲ ἐπανεκδόσεις), σ. 279 ἔπ. 37. Βλ. π. Γεωργίου Δ. Δράγα, Ἰωνὰς Κὶγκ (1792-1869), Ἀμερικανὸς Ἱεραπόστολος, Φιλέλλην, ἐκπαιδευτικός, Θεολόγος, Ἀθῆναι 1972, Πρβλ. ἄρθρο στὴν Θ.Η.Ε. τ. 7(1965) στ. 581 (Ν.Θ. Μπουγάτσος). 38. Δ. Γ. Μεταλληνός, Βρετανικὴ Διπλωματία…, ὄπ. π., σ. 56. 39. π. Γ.Δ. Μεταλληνοῦ, Τὸ Ζήτημα …, σ. 362 ἔπ., 367 ἔπ. 40. Τὴν «ἐκφράγκευσή της βλ. π. Γ.Δ. Μεταλληνοῦ, Τὸ Ζήτημα …, σ.104. 41. P. E. Shaw, American contacts with the Eastern Churches (1820-1870), Chicago 1937, σ. 171-178. 42. Αὐτὸ ἴσχυε, φυσικά, καὶ γιὰ τὸ ρωμαιοκαθολικὸ στοιχεῖο, ποὺ εἶχε ὅμως πολὺ παλαιότερη παρουσία στὴν Ἑλλάδα. 43. π. Γ.Δ. Μεταλληνοῦ, Τὸ Ζήτημα…, σ. 106 ἔπ.44. π. Γ.Δ. Μεταλληνοῦ, Τὸ Ζήτημα…, σ. 107 ἔπ. «Ἡ κατὰ Ἀνατολὴν Δύσις», σ. 271 ἔπ. 45. P. Kaverau, Amerika und die orientalischen Kirchen, Berlin 1958, σ. 203. 46. Χρ. Γιανναρά, Ἡ Νεοελληνικὴ ταυτότητα, Ἀθήνα 1978, σ.82. 47. Βλ. π. Γ.Δ. Μεταλληνοῦ, Ὀρθόδοξη Οἰκουμενικότητα καὶ Παγκοσμιοποίηση, στὸ: Τοῦ Ἰδίου, Στὰ μονοπάτια τῆς Ρωμηοσύνης, Ἀθήνα 2008, σ. 407-418. 48. Βλ. παραπάνω, σήμ. 37. 49. Βλ. ἐκτενῆ ἀναφορὰ στὴν περίπτωση αὐτὴ στοῦ π. Γ.Δ. Μεταλληνοῦ, Ξένη παρέμβαση στὴν Ἑλληνικὴ Δικαιοσύνη τὸν 19ον αἰώνα, στὸ «Ἀντιχάρισμα» στὸν Καθηγητὴ Ἰω. Κ. Παπαζαχαρίου, Ἀθήνα 1994, σ. 469-496. 50. Βλ. Ἄπ. Ε. Βακαλοπούλου, Ἱστορία τοῦ Νέου Ἑλληνισμοῦ, τ. Δ , Θεσσαλονίκη 1973, σ. 431. 51. Πρόκειται γιὰ οὐσιαστικὴ καμπὴ στὴν πορεία πρὸς τὴν ἐξέγερση. Ἀλλὰ καὶ ὁ Στρατηγὸς Μακρυγιάννης στὰ «Ὁράματα καὶ θάματα» «ξανθὸ γένος δέχεται ὅτι δὲν εἶναι ἡ Ρωσία, ἀλλὰ ὁ ἴδιος ὁ Ἑλληνισμός. Βάσ. Σφυρόερα, Σημειώσεις ἀπὸ τὴν ἀνάγνωση τῶν Ὁραμάτων τοῦ Μακρυγιάννη, στὸ περιοδικὸ «Διαβάζω», ἄρ. 101/5.9.84, σ.77. 52. Κυριάκος Σιμόπουλος, σ. 480. 53. Στὸ ἴδιο, σ.481. 54. Ἀπομνημονεύματα, ἔκδ. Βαγιανάκη, τόμ. Β , σ. 162. 55. π. Ἰω. Σ. Ρωμανίδη, Ρωμαιοσύνη, ὄπ. π., σ. 80. 56. Στὸ ἴδιο, σ. 218. 57. Στὸ ἴδιο, σ. 217. 58. Στὸ ἴδιο, σ. 219.
Πηγή: Ὀρθόδοξος Ἕλληνας
Γενικά θέματα
Η πετρελαϊκή «μάχη» που ενώνει Τραμπ-Πούτιν και δισεκατομμυριούχους του Κόλπου
Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».
Οι συνομιλίες της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν διευρυνθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια υπό διαπραγμάτευση συμφωνία δισεκατομμυρίων δολαρίων για την εξαγορά διεθνών περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times».
Η συμφωνία, η οποία δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και τελεί υπό την αίρεση της έγκρισης της αμερικανικής κυβέρνησης και του Κρεμλίνου, αφορά ένα εκτεταμένο χαρτοφυλάκιο πετρελαιοπηγών, διυλιστηρίων και πρατηρίων καυσίμων της Lukoil σε διάφορες χώρες.
Σύμφωνα με τους «New York Times», στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται κοινοπραξία με επικεφαλής τον Αμερικανό επενδυτή Τοντ Μπόελι, στην οποία συμμετέχουν επίσης επενδυτικοί όμιλοι από τη Μέση Ανατολή. Στην προτεινόμενη συμφωνία συμμετέχει και η αμερικανική κυβέρνηση, μέσω της U.S. International Development Finance Corporation (DFC).
Στο τραπέζι των συνομιλιών Τραμπ-Πούτιν
Οι πολύμηνες διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με οκτώ πρόσωπα με γνώση της υπόθεσης που επικαλούνται οι «New York Times», συνδέονται με την ευρύτερη προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να αποκαταστήσει οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία στο πλαίσιο των συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Το ζήτημα της Lukoil φέρεται να τέθηκε από τον Βλαντιμίρ Πούτιν κατά τη συνάντησή του με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στο Κρεμλίνο, στις 5 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα, ο Ρώσος πρόεδρος πρότεινε την προώθηση της συμφωνίας ως ένδειξη ότι η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να συνεργαστούν επιχειρηματικά.
Οι Αμερικανοί διαπραγματευτές φέρεται να απάντησαν ότι θα εργαστούν για την προώθηση της συμφωνίας, τόσο ως ένδειξη «καλής θέλησης» προς το Κρεμλίνο όσο και με στόχο τη μείωση των διεθνών τιμών ενέργειας.
Η ενδεχόμενη συμφωνία παρουσιάζει ιδιαίτερο οικονομικό ενδιαφέρον για τους υποψήφιους αγοραστές. Η έγκρισή της από τις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων από τις αμερικανικές κυρώσεις, αυξάνοντας παράλληλα την αξία τους.
Οι διασυνδέσεις των επενδυτών
Στην κορυφή της κοινοπραξίας βρίσκεται ο Αμερικανός επενδυτής Τοντ Μπόελι, συνιδιοκτήτης των Los Angeles Dodgers και γνωστός υποστηρικτής του Τραμπ. Στο επενδυτικό σχήμα συμμετέχουν επίσης επιχειρηματικοί όμιλοι από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Οι «New York Times» επισημαίνουν ότι ορισμένοι από τους επενδυτές διατηρούν επιχειρηματικές σχέσεις με πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στην κυβέρνηση Τραμπ.
Μεταξύ αυτών είναι οι αδελφοί Μουτάζ και Ράμεζ αλ-Χαγιάτ από το Κατάρ, οι οποίοι έχουν συνεργαστεί με τον Τζάρεντ Κούσνερ και την Ιβάνκα Τραμπ για τη χρηματοδότηση επενδυτικού σχεδίου στην Αλβανία.
Στην κοινοπραξία συμμετέχει επίσης επενδυτικό ταμείο με έδρα το Αμπού Ντάμπι, το οποίο ελέγχεται από τον σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, σύμβουλο εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ο ίδιος συνδέεται με επενδύσεις στην World Liberty Financial, την εταιρεία κρυπτονομισμάτων της οικογένειας Τραμπ.
Παράλληλα, επενδυτικό ταμείο που συνδέεται με τον σεΐχη Ταχνούν αποτελεί σημαντικό μέτοχο της εταιρείας private equity που ίδρυσε ο Κούσνερ μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο.
Τα ερωτήματα για πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων
Οι διασυνδέσεις αυτές έχουν προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο προσωπικές επιχειρηματικές σχέσεις μπορεί να διασταυρώνονται με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για μια συμφωνία που συνδέεται με την αμερικανική εξωτερική πολιτική.
Οι «New York Times» αναφέρουν ότι δεν υπάρχει ένδειξη πως ο Γουίτκοφ ή ο Κούσνερ πρόκειται να αποκομίσουν προσωπικό οικονομικό όφελος από τη συμφωνία. Ωστόσο, η υπόθεση έχει εγείρει ζητήματα σχετικά με τις σχέσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων επιχειρηματιών και προσώπων του στενού περιβάλλοντος του Τραμπ.
Η Χούι Τσεν, πρώην εισαγγελέας και σύμβουλος σε θέματα οικονομικού εγκλήματος και δεοντολογίας, χαρακτήρισε τις διασυνδέσεις «ανησυχητικές» και έθεσε το ερώτημα κατά πόσο προσωπικά συμφέροντα θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξιολόγηση των υποψήφιων αγοραστών.
Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του Γουίτκοφ απέρριψε οποιοδήποτε ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων, υποστηρίζοντας ότι ο Αμερικανός διαπραγματευτής δεν λαμβάνει μισθό και καλύπτει ο ίδιος τα έξοδα των ταξιδιών του στο πλαίσιο της αποστολής του για λογαριασμό του Τραμπ.
Η κούρσα για τα περιουσιακά στοιχεία της Lukoil
Η Lukoil είχε θέσει προς πώληση τα διεθνή περιουσιακά της στοιχεία μετά την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων. Αρκετοί υποψήφιοι αγοραστές είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον, μεταξύ των οποίων και μεγάλοι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι.
Τον Ιανουάριο, η επενδυτική εταιρεία Carlyle είχε καταλήξει σε προκαταρκτική συμφωνία για την εξαγορά σημαντικού μέρους του διεθνούς χαρτοφυλακίου της Lukoil. Η συμφωνία, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε, καθώς απαιτούσε την έγκριση της αμερικανικής κυβέρνησης.
Στη συνέχεια, ο όμιλος υπό τον Μπόελι εμφανίστηκε ως ένας από τους βασικούς διεκδικητές των περιουσιακών στοιχείων.
Η αξία των διεθνών περιουσιακών στοιχείων της Lukoil είχε υπολογιστεί από την ίδια την εταιρεία σε περίπου 20 δισ. δολάρια στις αρχές του έτους. Ωστόσο, οι οικονομικοί όροι της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας δεν έχουν γίνει γνωστοί.
Ο ρόλος της αμερικανικής κυβέρνησης
Η αμερικανική κυβέρνηση συμμετέχει στην προτεινόμενη συμφωνία μέσω της U.S. International Development Finance Corporation, η οποία επενδύει και παρέχει χρηματοδότηση για έργα στο εξωτερικό.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία για τη Lukoil θα μπορούσε να ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια των ΗΠΑ, να εξυπηρετήσει στόχους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και να συμβάλει στη μείωση του ενεργειακού κόστους για τους Αμερικανούς.
Η συμφωνία, ωστόσο, χρειάζεται την έγκριση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, το οποίο είναι αρμόδιο για την εφαρμογή των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Η ενεργειακή διάσταση
Στο υπό διαπραγμάτευση χαρτοφυλάκιο περιλαμβάνονται διυλιστήρια της Lukoil στην Ολλανδία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, καθώς και άλλες ενεργειακές υποδομές και πρατήρια καυσίμων σε διάφορες χώρες.
Η ενεργειακή διάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η αποκατάσταση οικονομικών σχέσεων με τη Ρωσία θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για τη Μόσχα ώστε να προχωρήσει σε συμβιβασμούς για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Ο Ρώσος οικονομικός απεσταλμένος Κίριλ Ντμίτριεφ έχει επίσης εμπλακεί στη διαδικασία, ενώ, σύμφωνα με τους «New York Times», έχει δηλώσει ότι ο διάλογος ΗΠΑ-Ρωσίας συνεχίζεται σε πολλούς τομείς, μεταξύ των οποίων και η ενέργεια.
Η συμφωνία για τη Lukoil παραμένει, πάντως, ανοικτή και δεν έχει οριστικοποιηθεί. Η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τις απαιτούμενες εγκρίσεις των αμερικανικών αρχών και της ρωσικής πλευράς.
skpress.gr
Γενικά θέματα
Πώς μια «Ελληνίδα» έγινε το «θεμέλιο» της Εθνικής Πινακοθήκης της Ουγγαρίας
Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.
Πριν λίγο καιρό επισκεφθήκαμε την Εθνική Πινακοθήκη της Ουγγαρίας στη Βουδαπέστη, ένα από τα πλέον σημαντικά μουσεία της χώρας, στο οποίο παρουσιάζεται με μοναδικό τρόπο η εξέλιξη της ουγγρικής εικαστικής τέχνης από τον 11ο αιώνα μέχρι σήμερα. Βρίσκεται στο Βασιλικό Ανάκτορο του Κάστρου της Βούδας και ιδρύθηκε το 1957 με βάση κυρίως τις ουγγρικές συλλογές του Μουσείου Καλών Τεχνών. Η συλλογή της περιλαμβάνει περίπου 110.00 έργα.
Στον πρώτο όροφο της Πινακοθήκης συναντήσαμε την «Ελληνίδα». Πρόκειται για ένα έργο του Jakob Marastoni (1804-1860), ενός ζωγράφου ιταλικής καταγωγής που εγκαταστάθηκε και εργάστηκε στην Πέστη και έγινε μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία της ουγγρικής τέχνης.
Το έργο του με τίτλο «Ελληνίδα», φιλοτεχνημένο το 1845, θεωρείται εξαιρετικά σημαντικό για τη δημιουργία της συλλογής της Ουγγρικής Εθνικής Πινακοθήκης. Είναι το πρώτο έργο που σηματοδότησε την έναρξη της συστηματικής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής στα εθνικά ιδρύματα. Είναι επίσης το πιο γνωστό και εμβληματικό έργο του ζωγράφου.
Οι διαστάσεις του είναι 77Χ61,5 cm περίπου. Το μοντέλο δεν είναι Ελληνίδα, αλλά η σύζυγος του Marastoni, η Giovanna Bianchi, με καταγωγή από τη Βενετία. Ο ζωγράφος την απεικόνισε με παραδοσιακή (ή φανταστική) ελληνική φορεσιά της εποχής, σύμφωνα με τη μόδα του ρομαντισμού. Η εικόνα συνδυάζει εξωτισμό, ελαφρύ ερωτισμό και ιδανική ομορφιά.
Η ιστορία
Το 1845 η Pest Art Society — η πρώτη καλλιτεχνική εταιρεία στην Ουγγαρία — αγόραζε κάθε χρόνο ένα έργο από την ετήσια έκθεσή της για να το δωρίσει στο Ουγγρικό Εθνικό Μουσείο, το οποίο τότε περιλάμβανε και την πινακοθήκη.
Η «Ελληνίδα» του Marastoni ήταν αυτό που επέλεξαν και δώρισαν τον Νοέμβριο του 1845. Έτσι, καταγράφηκε ως το πρώτο έργο στη συλλογή ζωγραφικής του μουσείου. Το Εθνικό Μουσείο είχε ήδη κάποιες δωρεές, αλλά η συστηματική συλλογή ουγγρικής τέχνης ξεκινάει ουσιαστικά με αυτό το έργο. Η Εθνική Πινακοθήκη κληρονόμησε αυτή τη συλλογή από το Εθνικό Μουσείο.
Η επιλογή του προκάλεσε έντονες συζητήσεις και αποτέλεσε το «πρώτο καλλιτεχνικό σκάνδαλο» της εποχής, λόγω του ερωτισμού που απέπνεε το μοντέλο. Ωστόσο ο πίνακας αυτός ήταν και ιδιαίτερα δημοφιλής, κάτι που ενίσχυσε την εθνική συζήτηση για την τέχνη.
Σήμερα, το έργο παραμένει εμβληματικό και εκτίθεται συχνά ως αφετηρία της συλλογής ζωγραφικής του 19ου αιώνα στην Πινακοθήκη. Συμβολίζει το πώς η ουγγρική τέχνη χτίστηκε με συνεισφορές από ξένους καλλιτέχνες που ενσωματώθηκαν στη χώρα, όπως ο Marastoni.
Η δημιουργία της Πινακοθήκης
Αν κάνετε περίπατο στην οδό Deák Ferenc στο κέντρο της πόλης ίσως αξίζει κάποιες φορές να σηκώσετε το βλέμμα πάνω από τις βιτρίνες των καταστημάτων. Το βλέμμα σας θα συναντήσει όχι μόνο κλασικές προσόψεις, αλλά και αναμνηστικές πλάκες, όπως για παράδειγμα εκείνη στον αριθμό 21, όπου αναγράφεται: «Η Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής – ιδρυθείσα από τον Jakab Marastoni».
Η Πέστη του 19ου αιώνα ήταν μια πραγματικά πολυπολιτισμική πόλη. Γερμανοί, Ούγγροι, Έλληνες, Ιταλοί, Σέρβοι και πολλές άλλες μικρότερες εθνότητες ζούσαν εδώ δίπλα-δίπλα ειρηνικά. Ο καθένας καλλιεργούσε τον δικό του πολιτισμό, αλλά ένα πράγμα τους ένωνε: όλοι ήθελαν να είναι και Ούγγροι και επιδίωκαν να υπηρετήσουν τον ουγγρικό πολιτισμό με τις δραστηριότητές τους.
Εκείνη την εποχή ο Marastoni υπέβαλε την αίτησή του για την ακαδημία ζωγραφικής στο Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών, όταν ιδρύθηκε εντός του Ουγγρικού Εθνικού Μουσείου ο Σύλλογος Εθνικής Πινακοθήκης, ένα «τμήμα που συνέλεγε αποκλειστικά ουγγρική ζωγραφική».
Όλα αυτά συνέβησαν το 1845 και αυτή η μεγάλη πολιτιστική δραστηριότητα μπορεί να ήταν αποτέλεσμα του γεγονότος ότι εκείνη τη χρονιά το Εθνικό Μουσείο ήθελε να τιμήσει δεόντως την πεντηκοστή επέτειο της ανάληψης καθηκόντων του αρχιδούκα Ιωσήφ της Αυστρίας.
Ο σύλλογος που έφερε το όνομα του αρχιδούκα εγκρίθηκε τελικά από το Βασιλικό Συμβούλιο των Κυβερνητών τον Σεπτέμβριο του 1845. Η Εθνική Πινακοθήκη του αρχιδούκα Ιωσήφ μπορεί, επομένως, να θεωρηθεί ως το πρώτο εθνικό ίδρυμα που συνέλεγε ουγγρικούς πίνακες.
Η πινακοθήκη δέχθηκε δωρεές έργων τόσο από συλλόγους, όσο και από ιδιώτες, και ανάμεσά τους το σημαντικότερο ήταν το έργο του Jakab Marastoni «H Ελληνίδα», το οποίο δωρήθηκε στην πινακοθήκη τον Νοέμβριο του 1845 από την Καλλιτεχνική Εταιρεία της Πέστης. Έτσι, μπορεί να πει κανείς ότι η ιστορία της μουσειακής συλλογής ουγγρικής ζωγραφικής ξεκίνησε με την «Ελληνίδα».
Αλλά γιατί μια Ελληνίδα; Το σύγχρονο (όχι αρχαίο) ελληνικό θέμα εμφανίστηκε στην ευρωπαϊκή ζωγραφική με την Ελληνική Επανάσταση ενάντια στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τη δεκαετία του 1820. Φυσικά, οι συμπάθειες του ευρωπαϊκού ρομαντισμού προς τους Έλληνες άσκησαν επιρροή και στην ουγγρική τέχνη.
Οι Έλληνες, και ιδιαίτερα οι Ελληνίδες, αποτελούσαν συχνά θέμα στην ουγγρική ζωγραφική του 19ου αιώνα, και κατά μία έννοια η «Ελληνίδα» κατέληξε να αντιπροσωπεύει ένα εξωτικό θέμα αρωματισμένο με ερωτισμό.
Και αν σήμερα βρίσκουμε την «Ελληνίδα» να αποκαλύπτει ανοιχτά την ομορφιά και τη γοητεία της, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι επρόκειτο για θέμα μόδας. Και όσο κι αν μας γνέφει σαγηνευτικά αυτή η όμορφη γυναίκα, με την ιστορική έννοια το έργο αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα της ουγγρικής μουσειολογίας.
Ο ζωγράφος
Ο Jakab Marastoni (Giacomo Marastoni) γεννήθηκε το 1804 στη Βενετία και σπούδασε στην περίφημη Ακαδημία Καλών Τεχνών.
Ταξίδεψε στη Βιέννη στις αρχές της δεκαετίας του 1830, πέρασε από τη σημερινή Μπρατισλάβα το 1833 και εγκαταστάθηκε οριστικά στην Πέστη το 1836. Έγινε περιζήτητος πορτρετίστας μεταξύ αριστοκρατικών και αστικών οικογενειών, αλλά και κατά τη διάρκεια κοινοβουλευτικών συνεδριάσεων.
Το 1846 ίδρυσε την Πρώτη Ουγγρική Ακαδημία Ζωγραφικής στην Πέστη – την πρώτη ιδιωτική σχολή αποκλειστικά για ζωγραφική στην Ουγγαρία. Ανάμεσα στους μαθητές του περιλαμβάνονται σημαντικοί Ούγγροι καλλιτέχνες όπως ο Károly Lotz, ο Mihály Zichy, ο Soma Orlai Petrich κ.ά. Το 1846 έγινε Επίτιμος Πολίτης της Πέστης.
Στα τελευταία χρόνια της ζωής του ασχολήθηκε με την δαγκεροτυπία ήταν ο πρώτος επαγγελματίας αυτής της τεχνικής στην Ουγγαρία. Πέθανε σε ψυχιατρική κλινική και η σχολή του έκλεισε λίγο μετά.
tovima.gr
Γενικά θέματα
Ούμαρ Κρέμλεφ: Ο άνθρωπος του Πούτιν που «εισέβαλε» στον αμερικανικό αθλητισμό
Πριν γίνει γνωστός ως Ούμαρ Κρέμλεφ, ο 43χρονος που χρόνια αργότερα θα συνδεόταν ακόμη και με το πολυτελές πάρτι του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ στις Μπαχάμες, ήταν γνωστός με το όνομα Ούμαρ Λουτφουλόεφ. Μέχρι τον Μάρτιο του 2010, το όνομα Κρέμλεφ παρέμενε ουσιαστικά άγνωστο
Πριν γίνει γνωστός ως Ούμαρ Κρέμλεφ, ο 43χρονος που χρόνια αργότερα θα συνδεόταν ακόμη και με το πολυτελές πάρτι του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ στις Μπαχάμες, ήταν γνωστός με το όνομα Ούμαρ Λουτφουλόεφ. Μέχρι τον Μάρτιο του 2010, το όνομα Κρέμλεφ παρέμενε ουσιαστικά άγνωστο.
Όταν «πάτησε» τα 28 κι έχοντας, σύμφωνα με δημοσιεύματα της εποχής, καταδίκες για εκβιασμό και ξυλοδαρμό, είδε τις φιλοδοξίες του για καριέρα στην πυγμαχία να σβήνουν εξαιτίας της έλλειψης πειθαρχίας και θέλησε να κάνει μια νέα αρχή για να ανεβεί τα σκαλοπάτια της ρωσικής κοινωνίας.
Ο 43χρονος μεγάλωσε στο Σερπούχοφ, μια πόλη περίπου 120.000 κατοίκων, 60 μίλια νότια της Μόσχας και 5.729 μίλια ανατολικά του Little Pipe Cay, του νησιού στις Μπαχάμες που νοίκιασε για τον γιο του Αμερικανού προέδρου. Γεννημένος από μητέρα Τατζίκα σε μουσουλμανική οικογένεια, «παντρεύτηκε» αρχή τον ρόλο του αουτσάιντερ.
Σύμφωνα με το ρωσικό ερευνητικό μέσο Proekt, καταδικάστηκε για εκβιασμό το 2004 και για ξυλοδαρμό το 2007, αν και οι ακριβείς συνθήκες των υποθέσεων παραμένουν ασαφείς. Ο ίδιος δεν έχει αρνηθεί τις καταδίκες.
Οι Night Wolves εμφανίστηκαν την περίοδο της Περεστρόικα, της οικονομικής αναδιάρθρωσης της δεκαετίας του 1980, ως μια ομάδα μοτοσικλετιστών και φίλων της ροκ μουσικής. Επικεφαλής τους ήταν ο Αλεξάντερ Ζαλντοστάνοφ, γνωστός ως «Χειρουργός», στενός φίλος του Βλαντίμιρ Πούτιν.
Μέσα σε αυτόν τον ετερόκλητο κόσμο που ο Κρεμλέφ άρχισε να καλλιεργεί τις σχέσεις που θα τον μετέτρεπαν από πυγμάχο σε ισχυρό παράγοντα της ρωσικής κοινωνίας. Η σημαντικότερη από αυτές ήταν με τον Αλεξέι Ρουμπέζνι, υποστράτηγο της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Προστασίας (FSO) ψηλόβαθμων κρατικών αξιωματούχων, με τον οποίο έγιναν αχώριστοι.
Το 2016, ο Ρουμπέζνι ήταν πλέον επικεφαλής της Υπηρεσίας Ασφαλείας του Προέδρου και ο Κρεμλέφ είχε αποκτήσει, με αυτό τον τρόπο, πρόσβαση στον Πούτιν. Έκτοτε, η καριέρα του απογειώθηκε.
Ανέβηκε γρήγορα στην ιεραρχία και το 2017 ανέλαβε την ηγεσία της Ρωσικής Ομοσπονδίας Πυγμαχίας. Όμως η ορεξη του Κρεμλέφ είχε ανοίξει και δεν χόρταινε. Η Association Internationale de Boxe Amateur (AIBA – Διεθνής Ομοσπονδία Ερασιτεχνικής Πυγμαχίας) βρισκόταν τότε σε βαθιά κρίση, αντιμέτωπη με καταγγελίες διαφθοράς που οδήγησαν το 2019 στην αρχική αναστολή της από τους Ολυμπιακούς Αγώνες ως φορέα που είχε την ευθύνη της ολυμπιακής πυγμαχίας.
Ο Κρεμλέφ υποσχέθηκε σαρωτικές μεταρρυθμίσεις και την εξόφληση χρέους που υπολογιζόταν στα 16 εκατ. δολάρια, με στόχο ο οργανισμός να ανακτήσει τον έλεγχο της ολυμπιακής πυγμαχίας. Έτσι, το 2020 κέρδισε με άνεση την ψηφοφορία για την προεδρία, ενώ το γεγονός ότι μιλούσε από ελάχιστα έως καθόλου αγγλικά δεν αποτέλεσε εμπόδιο. Και όπως έκανε με τον ίδιο του τον εαυτό, και σε αυτή την περίπτωση έκανε το restart με τον ίδιο τρόπο: άλλαξε το όνομα του οργανισμού σε International Boxing Association (IBA).
Ακολούθησε συνεργασία της IBA με την Gazprom, τον ρωσικό κρατικό ενεργειακό κολοσσό, με συνέπεια το χρέος να μηδενιστεί και τα χρηματικά έπαθλα να αυξηθούν. «Γιατί να μην μπορούν οι ερασιτέχνες πυγμάχοι να πληρώνουν τα στεγαστικά τους δάνεια και να στηρίζουν τις οικογένειές τους;» είχε δηλώσει τότε ο Κρεμλέφ.
Το 2022, η IBA ήρε περιορισμούς που είχαν επιβληθεί νωρίτερα την ίδια χρονιά και επέτρεψε σε Ρώσους και Λευκορώσους πυγμάχους να αγωνίζονται με τις εθνικές σημαίες και τους ύμνους τους, ενώ απέκλεισε από τις τάξεις της την Ουκρανική Ομοσπονδία Πυγμαχίας. Την επόμενη χρονιά, ωστόσο, η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή (ΔΟΕ) ψήφισε – με αφορμή τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία – υπέρ της αφαίρεσης από την IBA της ιδιότητας της παγκόσμιας ομοσπονδίας του αθλήματος.
Ο Κρεμλέφ γίνεται ο «σκιώδης δήμαρχος»
Ωστόσο, δεν ήταν μόνο οι πυγμάχοι του Κρεμλέφ που πληρώνονταν καλά. Το 2019, μια εταιρεία του απέκτησε το δικαίωμα να γίνει ο μοναδικός διαχειριστής της εθνικής λοταρίας της Ρωσίας. Σε ένα μοτίβο που θα επαναλαμβανόταν αρκετές φορές, η λοταρία έγινε σύντομα χορηγός της IBA.
Τα επόμενα χρόνια, ο Κρεμλέφ απέκτησε μερίδια σε τρεις από τις μεγαλύτερες στοιχηματικές εταιρείες της Ρωσίας, τις Fonbet, Liga Stavok και Pari. Ρωσικά μέσα ενημέρωσης έχουν αναφέρει ότι οι συμφωνίες αυτές είχαν την υποστήριξη του Αντρέι Κόστιν, του υπό κυρώσεις χρηματοδότη και προέδρου της συνδεδεμένης με το Κρεμλίνο τράπεζας VTB, ο οποίος έχει χαρακτηριστεί «τραπεζίτης-κουμπαράς του Πούτιν».
Οι εταιρείες αυτές φαίνεται ότι είχαν συνολικά έσοδα περίπου 625 δισ. ρούβλια (5,5 δισ. λίρες) το 2023, ενώ η Liga Stavok αποτελεί πλέον βασικό εταίρο της IBA.
Ο Κρεμλέφ είχε επίσης αποκτήσει σταδιακά τον έλεγχο της Tsupis, μιας εταιρείας πληρωμών που συνδέει τους παίκτες με τις στοιχηματικές εταιρείες και εισπράττει προμήθεια από κάθε ποντάρισμα. Το 2021, ο Πούτιν εξέδωσε διάταγμα κατά της απάτης, το οποίο παραχώρησε στην Tsupis μονοπώλιο σε αυτή την εξαιρετικά επικερδή δραστηριότητα. Την ίδια περίοδο, οι φορείς που ρύθμιζαν την αγορά στοιχημάτων πέρασαν επίσης υπό τον έλεγχο του Κρεμλέφ και ενοποιήθηκαν σε έναν κοινό εποπτικό οργανισμό, με αρκετά μέλη του διοικητικού συμβουλίου να προέρχονται, σύμφωνα με δημοσιεύματα, από το δίκτυό του στον χώρο της πυγμαχίας.
Στη γενέτειρά του, το Σερπούχοφ, καθώς εξελισσόταν σε ολιγάρχη, ο Κρεμλέφ απέκτησε το προσωνύμιο «σκιώδης δήμαρχος», έχοντας συγκεντρώσει ένα εντυπωσιακό χαρτοφυλάκιο ακινήτων. Κάποια από αυτά φέρεται να περιήλθαν στην κατοχή του μετά την αναδιανομή περιουσιακών στοιχείων του φυλακισμένου πρώην δημάρχου Αλεξάντερ Σεστούν.
Πηγές αναφέρουν ότι απέκτησε γεωργικές εκτάσεις, βιομηχανικές εγκαταστάσεις, ένα λιμάνι, ένα εμπορικό κέντρο και ένα ξενοδοχείο, ενώ το 2024, ο Κρεμλέφ φέρεται να επωφελήθηκε και από απαλλοτρίωση. Τον Φεβρουάριο, το Κρεμλίνο κατέσχεσε τη Rolf, τη μεγαλύτερη αντιπροσωπεία αυτοκινήτων της Ρωσίας, από τον Σεργκέι Πετρόφ, τον εξόριστο ιδιοκτήτη της και πρώην βουλευτή της αντιπολίτευσης και μέχρι τον Σεπτέμβριο, η εταιρεία είχε περάσει στον Κρεμλέφ μέσω συμφωνίας ύψους 35 δισ. ρουβλίων.
Σε ανακοίνωσή της, η Rolf παρουσίασε τον Κρεμλέφ ως νέο ιδιοκτήτη της, χαρακτηρίζοντάς τον «στρατηγικό επενδυτή, ο οποίος θα επιτρέψει στην εταιρεία να διατηρήσει τη μοναδική εταιρική κουλτούρα της και να διευρύνει το φάσμα των δραστηριοτήτων της, με έμφαση στην αύξηση της αποτελεσματικότητας και την προσέλκυση νέων συνεργατών και πελατών».
Ένας από αυτούς τους νέους συνεργάτες, σύμφωνα με μεταγενέστερα δημοσιεύματα του Proekt, ήταν η IBA.
Η πίστη στον Πούτιν
Έχοντας συγκεντρώσει προσωπική περιουσία που υπολογίζεται έως και σε 300 εκατ. λίρες και αναλαμβάνοντας παράλληλα και άλλα αξιώματα – μεταξύ αυτών την προεδρία της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ταβλιού – ο Κρεμλέφ δεν έκρυβε ποτέ τις πολιτικές του συμπάθειες.
«Χάρη σε έναν άνθρωπο, σήμερα υπάρχουν πραγματικά κάθε είδους ευκαιρίες να κερδίσεις χρήματα και να επιδιώξεις περισσότερα», είχε δηλώσει σε βιντεοσκοπημένη συνέντευξη το 2024, την οποία εντόπισε ο Guardian. «Αυτός ο άνθρωπος, φυσικά, είναι ο πρόεδρός μας, Βλαντίμιρ Βλαντιμίροβιτς Πούτιν».
Λίγους μήνες αργότερα, η Ουκρανία του επέβαλε κυρώσεις, χωρίς να βρίσκεται, ωστόσο, υπό κυρώσεις από τη Βρετανία, τις ΗΠΑ ή την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τον Απρίλιο, ο Πούτιν απένειμε στον Κρεμλέφ το Παράσημο της Φιλίας, ενώ λίγες ημέρες πριν από τον γάμο του Τραμπ Τζούνιορ, ο Κρεμλέφ συνόδευσε τον Ρώσο πρόεδρο σε επίσκεψη στην Κίνα, επιμένοντας πάντως ότι δεν βρισκόταν εκεί με επίσημη ιδιότητα.
Τα οφέλη για την οικογένειά του
Όπως συμβαίνει συχνά με τις οικογένειες ισχυρών και εύπορων πατριαρχών, και οι συγγενείς του Κρεμλέφ φαίνεται ότι επωφελήθηκαν από την άνοδό του. Το 2024, η ρωσική Novaya Gazeta ανέφερε ότι είχε παραχωρήσει στην τότε 21χρονη σύζυγό του, Αναστάσια Λεστσίνσκαγια, ένα κουρείο και ένα καφέ στο Σερπούχοφ, καθώς και πολυτελή αυτοκίνητα. Μάλιστα, αψηφώντας πλήρως τους νόμους, οι Porsche, Lamborghini και Aston Martin που φέρεται να της ανήκαν έχουν, σύμφωνα με δημοσιεύματα, συγκεντρώσει περίπου 50 κλήσεις από την τροχαία της περιφέρειας της Μόσχας.
Η Λεστσίνσκαγια ήταν γνωστή δημιουργός στο TikTok και το ένα από τα δύο μέλη του διδύμου «twinsrussian».
Ωστόσο, η δίδυμη αδελφή της είναι εκείνη που έχει προσελκύσει ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Η Εκατερίνα Λεστσίνσκαγια διευθύνει τη φιλοπουτινική οργάνωση Healthy Fatherland, ένα αθλητικό και πατριωτικό κίνημα στο οποίο το Κίεβο έχει επιβάλει κυρώσεις για τον φερόμενο ρόλο του στην απαγωγή, την απέλαση και την αναγκαστική μεταφορά παιδιών από την Ουκρανία. Η ίδια έχει επίσης συναντηθεί επανειλημμένα με τον Ρώσο πρόεδρο.
Και φαίνεται πως αυτή ακριβώς η σύνδεση του Τζούνιορ με τον Κρεμλέφ ήταν που ώθησε τη Μελάνια Τραμπ – η οποία έχει μεσολαβήσει σε συμφωνίες με Ρώσους αξιωματούχους για την επιστροφή Ουκρανών παιδιών – να πάρει αποστάσεις από τον γάμο του θετού γιου της, με εκπρόσωπό της να δηλώνει: «Η κυρία Τραμπ δεν έχει και δεν είχε ποτέ καμία σχέση με τον κ. Κρεμλέφ».
Ασαφής ο τρόπος σύνδεσης του Τραμπ Τζούνιορ με τον Κρεμλέφ
Ο Τραμπ Τζούνιορ, όμως, έχει. Το πώς ακριβώς ο γιος του Αμερικανού προέδρου μπήκε στον κύκλο του Κρεμλέφ παραμένει ασαφές. Εκπρόσωπος του γιου του Αμερικανού προέδρου δήλωσε ότι οι δύο άνδρες, αμφότεροι λάτρεις του κυνηγιού, γνωρίστηκαν μέσω κοινού φίλου και «δέθηκαν χάρη στην αγάπη τους για την πυγμαχία και τις δραστηριότητες στη φύση».
Επιπλέον, ο Τραμπ Τζούνιορ είχε επαφή με την πυγμαχία από μικρή ηλικία, λόγω της δραστηριότητας του πατέρα του ως διοργανωτή αγώνων. Στα δέκα του χρόνια είχε παρακολουθήσει από κοντά τον Μάικ Τάισον να διαλύει τον Μάικλ Σπινκς μέσα σε μόλις 91 δευτερόλεπτα στο Trump Plaza Hotel του Ατλάντικ Σίτι.
Ο κοινός φίλος μέσω του οποίου γνωρίστηκαν δεν έχει κατονομαστεί, ωστόσο αμφότεροι διατηρούν στενές σχέσεις με έναν Τούρκο επιχειρηματία, τον Κάαν Καρακάγια. Ο Καρακάγια φέρεται, μάίστα, να ήταν παρών σε ένα αμφιλεγόμενο κυνηγετικό ταξίδι στη Μογγολία το 2019, κατά το οποίο ο Τραμπ Τζούνιορ πυροβόλησε και σκότωσε ένα απειλούμενο πρόβατο.
Τον Σεπτέμβριο του περασμένου έτους, σε εκδήλωση της IBA στην Κωνσταντινούπολη, στην οποία παρευρέθηκε και ο Μάνι Πακιάο, παγκόσμιος πρωταθλητής σε οκτώ διαφορετικές κατηγορίες βάρους, ο Κρεμλέφ ανακοίνωσε τον διορισμό του Καρακάγια ως εκπροσώπου της οργάνωσης στην Τουρκία.
«Ο Κάαν υπήρξε μια γέφυρα ανάμεσα σε διαφορετικούς κόσμους, ένας φίλος που φέρνει τους ανθρώπους κοντά», είχε δηλώσει ο Κρεμλέφ.
«Ηγέτης και φίλος»
Ο Τραμπ Τζούνιορ παρευρέθηκε στην ίδια εκδήλωση της IBA και κάθισε δίπλα στον Κρεμλέφ πάνω στη σκηνή. Οι δύο άνδρες φαίνεται ότι διατηρούσαν ήδη τότε φιλική σχέση, παρά τα περιορισμένα αγγλικά του Ρώσου, ενώ ο Κρεμλέφ, σε μια ιδιαίτερα θερμή αναφορά, δήλωσε ότι ήταν «υπερήφανος που βρίσκεται εδώ με τον φίλο μου» και υποσχέθηκε ότι εκείνος και ο Τραμπ Τζούνιορ θα «προστατεύσουν τη διαφάνεια στην πυγμαχία και θα ανοίξουν τον δρόμο για την επόμενη γενιά».
Από την πλευρά του, ο Τραμπ Τζούνιορ επαίνεσε τον 43χρονο για το γεγονός ότι «επανέφερε την καθαρότητα της πυγμαχίας» και «αποκατέστησε την πραγματική δικαιοσύνη» στο άθλημα – μια αναφορά, όπως φαίνεται, στην πολιτική της IBA να μην επιτρέπει σε βιολογικούς άνδρες να αγωνίζονται στη γυναικεία πυγμαχία. «Είμαι υπερήφανος που αποκαλώ τον Ούμαρ όχι μόνο ηγέτη αλλά και φίλο», είχε δηλώσει, σύμφωνα με δελτίο Τύπου της IBA που είχε τον χαρακτηριστικό τίτλο: «Ούμαρ Κρεμλέφ και Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ ενώνουν τις δυνάμεις τους».
Η θέση του για την πυγμάχο Ιμάν Κελίφ
Η IBA βρέθηκε ακόμη περισσότερο στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού το 2024, γεγονός που δημιούργησε μια ευκαιρία την οποία ο Κρεμλέφ μπορούσε να αξιοποιήσει.
Στους Αγώνες, η ΔΟΕ χρησιμοποίησε δική της μονάδα πυγμαχίας για τη διοργάνωση του τουρνουά, καθώς η IBA είχε ήδη αποβληθεί. Η διοργάνωση, ωστόσο, βρέθηκε στο επίκεντρο έντονης αντιπαράθεσης όταν επετράπη στην Αλγερινή πυγμάχος Ιμάν Κελίφ να αγωνιστεί στην κατηγορία των 66 κιλών γυναικών, μολονότι είχε αποκλειστεί από το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα της προηγούμενης χρονιάς επειδή δεν είχε περάσει εξετάσεις επαλήθευσης φύλου.
Κι ενώ η IBA του Κρεμλέφ είχε αποκλείσει την Κελίφ από τις διοργανώσεις της, η ΔΟΕ της επέτρεψε να αγωνιστεί στους Ολυμπιακούς Αγώνες με βάση το γεγονός ότι στο διαβατήριό της αναγράφεται ως γυναίκα. Ακολούθησε διεθνής αντιπαράθεση, με την Κελίφ να κερδίζει ομόφωνα όλους τους αγώνες της και να κατακτά τελικά το χρυσό μετάλλιο.
«Είναι ξεκάθαρα καθορισμένο: ο γυναικείος αθλητισμός είναι για γυναίκες, ο ανδρικός αθλητισμός για άνδρες. Ο γυναικείος αθλητισμός είναι για γυναίκες», είχε δηλώσει ο Κρεμλέφ στο TalkSPORT, μεταφέροντας, μάλιστα, το μήνυμα αυτό στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο, στέλνοντας ανοιχτή επιστολή 1.100 λέξεων στον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε πρόσφατα υπογράψει εκτελεστικό διάταγμα που απαγόρευε στις τρανς γυναίκες να αγωνίζονται στις γυναικείες κατηγορίες αθλημάτων.
Στην επιστολή, ο Κρεμλέφ έγραφε: «Είναι ζωτικής σημασίας όλοι οι αθλητές να αγωνίζονται επί ίσοις όροις και η θέση σας στο ζήτημα αποτελεί σημαντικό βήμα προς την επίτευξη αυτού του στόχου», ενώ επιτέθηκε και στη ΔΟΕ, λέγοντας: «Η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή και η σημερινή ηγεσία της έχουν, δυστυχώς, οδηγήσει το Ολυμπιακό Κίνημα σε παρακμή με τις κοντόφθαλμες ενέργειές τους και την κακή διοίκηση».
Ο Κρεμλέφ έριξε επίσης στον Αμερικανό πρόεδρο άλλο ένα «τυράκι». «Το τελευταίο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Πυγμαχίας της IBA στις Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποιήθηκε το 2007 στο Σικάγο. Ενδιαφερόμαστε πολύ να επαναφέρουμε τη διοργάνωση στη χώρα σας και είμαστε περισσότερο από έτοιμοι να συνεργαστούμε προς αυτή την κατεύθυνση» έγραψε, ενώ έκλεισε την επιστολή του παραλλάσσοντας δύο από τις αγαπημένες φράσεις του Τραμπ: «Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας σε αυτά τα σημαντικά ζητήματα. Προσβλέπουμε με μεγάλη αισιοδοξία στην πιθανότητα να συνεργαστούμε για να κάνουμε ξανά σπουδαίο το Ολυμπιακό Κίνημα, να προωθήσουμε το άθλημα της πυγμαχίας και να υπερασπιστούμε τα δικαιώματα των αθλητών σε ολόκληρο τον κόσμο».
Η αντιπαράθεση με τους Σαουδάραβες
Το 2025, η IBA ανέβασε ακόμη περισσότερο στροφές. Σύμφωνα με πληροφορίες της Telegraph, στην Κωνσταντινούπολη η ομάδα του Κρεμλέφ προσέφερε στον γνωστό Βρετανό πυγμάχο Τάισον Φιούρι αμοιβή 50 εκατ. λιρών προκειμένου να αγωνιστεί σε μία από τις διοργανώσεις της IBA. Ο Φιούρι, ωστόσο, επέλεξε να υπογράψει συμφωνία τριών αγώνων με τον Τούρκι Αλ-Σέιχ, αξιωματούχο της κυβέρνησης της Σαουδικής Αραβίας.
Ο Κρεμλέφ αποτελεί, ουσιαστικά, τον ισχυρότερο promoter του αθλήματος στην Ανατολική Ευρώπη, αποτελώντας άμεση πρόκληση για την επιρροή του Αλ-Σέιχ και των Σαουδαράβων στην πυγμαχία και για τον έλεγχό τους σε ορισμένους από τους σημαντικότερους αγώνες του αθλήματος.
Άνθρωποι από τον χώρο της πυγμαχίας περιγράφουν τον Κρεμλέφ ως «μια χαρισματική προσωπικότητα που εμφανίζεται σε εκδηλώσεις και διοργανώσεις περιστοιχισμένος από μια πολυάριθμη ομάδα συνεργατών, σχεδόν σαν αρχηγός κράτους». Οι ομιλίες του είναι συχνά φορτισμένες συναισθηματικά και δυναμικές, με επαναλαμβανόμενες αναφορές στον τρόπο με τον οποίο η πυγμαχία μπορεί να αλλάξει τις ζωές των νέων ανθρώπων.
«Συχνά δεν έχει ιδιαίτερη έκφραση στο πρόσωπό του, κι όμως αποπνέει μια ευγένεια και μια ταπεινότητα», δήλωσε άνθρωπος του χώρου.
Το περασμένο καλοκαίρι, η IBA λάνσαρε και δικό της πρωτάθλημα πυγμαχίας χωρίς γάντια. Οι πρώτοι αγώνες πραγματοποιήθηκαν στη Μόσχα, όμως ήταν το ντεμπούτο στις ΗΠΑ, στο Μαϊάμι, το φετινό καλοκαίρι που τράβηξε την προσοχή.
Συμπαρουσιαστής της εκδήλωσης ήταν ο Άντριου Τέιτ, ο Βρετανός πρώην kickboxer και αυτοαποκαλούμενος μισογύνης, ο οποίος δεν ανέβηκε ποτέ στη σκηνή, καθώς συνελήφθη έξω από τον χώρο της διοργάνωσης. Ο Τέιτ και ο αδελφός του, Τρίσταν, βρίσκονται αντιμέτωποι με έκδοση στη Βρετανία, όπου αντιμετωπίζουν συνολικά 59 κατηγορίες, μεταξύ των οποίων βιασμό, αδικήματα που συνδέονται με εμπορία ανθρώπων για σεξουαλική εκμετάλλευση και άσεμνες εικόνες παιδιού. Και οι δύο αρνούνται οποιαδήποτε παρανομία.
Γλυκάθηκε με το Παγκόσμιο Κύπελλο και το UFC Freedom στον Λευκό Οίκο
Ωστόσο, δύο άλλες διοργανώσεις του καλοκαιριού φαίνεται ότι ενέπνευσαν περισσότερο τον Κρεμλέφ: το Παγκόσμιο Κύπελλο της FIFA υπό τον Τζάνι Ινφαντίνο και το UFC Freedom 250 του Ντέινα Γουάιτ, που φιλοξενήθηκε σε κήπο του Λευκού Οίκου.
«Ο Κρεμλέφ είδε πώς ο Ντέινα και ο Ινφαντίνο κατάφεραν να πάρουν αυτό που ήθελαν», δήλωσε παράγοντας του αθλητισμού. «Θέλει κι αυτός ένα κομμάτι από αυτή την πίτα».
«Και το να έχεις πρόσβαση στον Ντον Τζούνιορ είναι μια καλή αρχή», πρόσθεσε η ίδια πηγή.
Μάλλον πέρασε τα όρια και το «πληρώνει»
Στην προσπάθειά του, όμως, να αποκτήσει κυρίαρχη θέση στον παγκόσμιο αθλητισμό, ο Κρεμλέφ ίσως να πέρασε τα όρια. Η Ομοσπονδπια της οποίας ηγείται, απέχει πολύ από το να ανακτήσει τον έλεγχο της ολυμπιακής πυγμαχίας, καθώς τι χάσμα με τη ΔΟΕ δεν γεφυρώνεται, και η ζημιά που προκάλεσε το «εξαιρετικά γενναιόδωρο γαμήλιο δώρο» του – όπως το χαρακτήρισαν ο κύριος και η κυρία Τραμπ Τζούνιορ – φαίνεται ότι βαρύνει κυρίως τον ίδιο.
Παρότι στο νησί στις Μπαχάμες βρίσκονταν μόλις περίπου 50 άνθρωποι, ο Κρεμλέφ είχε φτάσει συνοδευόμενος από μεγάλη ομάδα Ρώσων, οι οποίοι απομονώνονταν από τους υπόλοιπους και μιλούσαν μεταξύ τους, σύμφωνα με το ProPublica. Η παρουσία και η συμπεριφορά τους είχε προκαλέσει, μάλιστα, απορίες στους άλλους καλεσμένους.
Και ύστερα τραβήχτηκε μια ομαδική φωτογραφία, όπου το ξυρισμένο κεφάλι του Κρεμλέφ διακρίνεται μισοκρυμμένο στο πίσω μέρος, ενώ στο κέντρο βρίσκονται η Ιβάνκα Τραμπ, ο Τζάρεντ Κούσνερ, η Τίφανι Τραμπ και άλλοι.
«Τι σκεφτόταν;» σχολίασε στην Telegraph πρόσωπο από κύκλους Ρώσων ολιγαρχών. «Είναι ένας μπράβος που κατάφερε να βρεθεί στη σωστή πλευρά του προέδρου και ενθουσιάστηκε υπερβολικά».
Πρώτα ήταν η Μελάνια Τραμπ που πήρε αποστάσεις. Στη συνέχεια, εκπρόσωπος του Έρικ Τραμπ, αδελφού του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, δήλωσε για τον Κρεμλέφ: «Ο Έρικ δεν έχει απολύτως καμία ιδέα ποιος είναι αυτός ο άνθρωπος και δεν έχει ακούσει ποτέ το όνομά του». Και μετά ήρθε το τελειωτικό χτύπημα από τον ίδιο τον Ντόναλντ Τραμπ: «Δεν έχω ιδέα ποιος είναι ο Ούμαρ. Δεν τον έχω ξανακούσει ποτέ».
protothema.gr
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
