Διεθνή
Οικοδομωντας τον Ολοκληρωτισμο στην Ευρωπη – το τελευταιο πραξικοπημα της Βικτορια Νουλαντ
Η Βικτόρια Νούλαντ, Βοηθός Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, δεν ξόδεψε
πολύ χρόνο και ενέργεια φέτος για τις γιορτές των Χριστουγέννων και της
Πρωτοχρονιάς εφέτος. Εχει ένα άλλο πολύ επείγον και πιεστικό πρόβλημα να
λύσει, πριν εγκαταλείψει το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, τη διαμάχη στην Κύπρο.
Ο τρόπος που θέλει να λύσει αυτή τη διαμάχη είναι με τη μετατροπή
ενός δεύτερου μέλους της Ευρωπαϊκής ‘Ενωσης, μετά την Ελλάδα, σε
προτεκτοράτο. Καθώς βέβαια η προτεινόμενη λύση για την Κύπρο είναι
οργανικά ασταθής, δυνάμεις εκτός της ΕΕ θα αποκτήσουν έτσι μια βόμβα στο
εσωτερικό της, δηλαδή την δυνατότητα να προκαλέσουν μια Βοσνιακού τύπου
σύγκρουση στο εσωτερικό, όχι εκτός των συνόρων της ΕΕ.
Την ίδια στιγμή θέλει επίσης να εντάξει από τώρα την Τουρκία στην ΕΕ, μέσα από το παράθυρο της “λύσης του κυπριακού”, που ετοιμάζεται να επιβάλλει. Δυνάμει των προβλέψεων της υπό υιοθέτηση “λύσης”, η Τουρκία αποκτά μετά τις 12 Ιανουαρίου πολλά από τα δικαιώματα και τις εξουσίες (και καμία από τις υποχρεώσεις) των κρατών-μελών της ‘Ενωσης. Θα νομιμοποιήσει επίσης στη Γενεύη τη στρατιωτική της παρουσία στην Κύπρο και το δικαίωμά της να επεμβαίνει στρατιωτικά στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Ενα τέτοιο αποτέλεσμα από τη διάσκεψη της Γενεύης θα έχει τεράστιες στρατηγικές συνέπειες για την Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή, μετατρέποντας το σύνολο της «Ανατολικής Μεσογείου», ένα θαλάσσιο διάδρομο ζωτικής σημασίας, σε ένα είδος «Mare Nostrum» των «Ναυτικών Δυνάμεων” και αποκλείοντας από την περιοχή οποιοδήποτε “ξένη” στρατηγική επιρροή (γερμανική, ρωσική ή κινεζική), αλλά και συμβάλλοντας στο χτίσιμο ενός ακόμα κρίκου στην αλλυσσίδα περικύκλωσης της Ρωσίας από τα Νότια με ένα είδος «ζώνης ασφαλείας». Αποσκοπώντας να εμποδίσει την πρόσβασή της στις «θερμές θάλασσες»- όνειρο από πολλούς αιώνες των Βρετανών αυτοκρατορικών σχεδιαστών.
Μια τέτοια μεταβολή θα αποτελέσει την πιο βαθιά αλλαγή στο στρατηγικό τοπίο της Μεσογείου από τον καιρό της εμφάνισης του λεγόμενου Ανατολικού Ζητήματος ή, τουλάχιστον, από την έκρηξη της ελληνικής εθνικής επανάστασης, πριν δύο αιώνες.
Το σχέδιο Ανάν – Δημιουργώντας ένα “Κράτος” Φρανκεστάιν στην Κύπρο.
Ο τύπος της διευθέτησης που η κα Νούλαντ θέλει να επιβάλει στην Κύπρο είναι μια παραλλαγή (σε μερικά σημεία αρκετά χειρότερη) του σχεδίου Ανάν, που απορρίφθηκε από τη συντριπτική πλειοψηφία των Κυπρίων κατά το δημοψήφισμα του 2004, παρά την τεράστια πίεση που δέχτηκαν και μια αληθινή εκστρατεία τρόμου εναντίον τους, που περιέγραφε την επομένη ενός ‘Οχι ως ημέρα της κρίσεως.
Το σχέδιο Ανάν παραβιάζει όλες τις βασικές διατάξεις του ευρωπαϊκού, διεθνούς και συνταγματικού δικαίου, περιλαμβανομένου του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Συνιστά την πιο ολοκληρωμένη προσπάθεια που αναλήφθηκε ποτέ, μετά την ήττα του Ναζισμού το 1945, για την επιβολή ενός ολοκληρωτικού συστήματος σε δυτικό κράτος. Προωθεί ένα είδος κράτους Φρανκενστάιν στην Κύπρο, όπου, μεταξύ άλλων, ο κανόνας της πλειοψηφίας (δημοκρατία) θα καταργηθεί επίσημα, όπου θα υπάρχουν μόνιμα βέτο των δύο κυπριακών κοινοτήτων σε κάθε επίπεδο λήψης αποφάσεων και σε όλους τους κλάδους της εξουσίας (εκτελεστικής, νομοθετικής, δικαστικής), ενώ, στην πολύ πιθανή περίπτωση που το σύστημα περιέρχεται σε αδιέξοδο, ξένοι δικαστές θα αποφασίζουν τα πάντα. Στην πραγματικότητα, το νέο «κράτος» θα κυβερνιέται από ξένους δικαστές, που θα συγκεντρώσουν, τρεις αιώνες μετά τον Μοντεσκιέ, όλους τους κλάδους των εξουσιών.
Η λύση αυτή προβλέπει την επιβολή στο νέο «κράτος» μιας κατάστασης πλήρους αφοπλισμού, δηλαδή του απαγορεύει το δικαίωμα της αυτοάμυνας καθώς και τα μέσα να το ασκεί (στρατό). Και το κάνει αυτό σε μόνιμη βάση, και όχι ως προσωρινό μέτρο, όπως συνέβη με τη Γερμανία και την Ιαπωνία μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Με Οργουελιανούς όρους, αυτό είναι που ονομάζουν “αποστρατικοποιημένη Κύπρος”. Στην πραγματικότητα, θα προκληθούν εκεί πολλά κυκλοφοριακά προβλήματα, εξαιτίας των στρατιωτικών οχημάτων της Βρετανίας, της Τουρκίας και άλλων χωρών του ΝΑΤΟ, καθώς και των αστυνομικών οχημάτων από διάφορες “χριστιανικές και μουσουλμανικές χώρες” που θα βρίσκονται εκεί. Βρετανία και Τουρκία θα έχουν το νόμιμο δικαίωμα να επεμβαίνουν στρατιωτικά μέσα στο έδαφος της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
“Γάμα τα Δημοψηφίσματα” (“Fuck Referendums”)
Η κα Νούλαντ δε θέλει να περιμένει οποιοδήποτε δημοψήφισμα. Γνωρίζει ότι δύσκολα μπορεί να κερδίσει ένα δεύτερο δημοψήφισμα στην Κύπρο με τέτοιους όρους (ή σε οποιαδήποτε άλλη ευρωπαϊκή χώρα τέτοιους καιρούς). Δεν έχει και χρόνο, γιατί φεύγει αφήνει το Στέιτ Ντιπάρτμεντ στις 20 Ιανουαρίου και θέλει να τελειώσει την καριέρα της με ένα θρίαμβο, δηλαδή πετυχαίνοντας εκεί όπου οι MacMillan, Τζόνσον, Κίσσινγκερ, Μπους, Ανάν, πριν απ’ αυτήν, απέτυχαν παταγωδώς.
Υπάρχουν όμως επίσης πιο ουσιαστικοί λόγοι που θέλει να λύσει τώρα αυτό το πρόβλημα (ή, μήπως, να το δημιουργήσει ξανά;). Τόσο η ελληνική όσο και η ευρωπαϊκή κρίση μπορεί να εισέλθουν σε νέα και πιο δραματική φάση το επόμενο (τρέχον) έτος. Και δίπλα στην Κύπρο, η Μέση Ανατολή, περιμένει τώρα είτε τη Μεγάλη Συμφωνία (Big Deal) είτε τον μεγάλο Πόλεμο (Big War).
Ο μόνος τρόπος που έχει για να κάνει αυτό που θέλει, προκειμένου να παρακάμψει την πρόβλεψη για δημοψήφισμα, είναι να βάλει τον Πρόεδρο της Κύπρου κ. Αναστασιάδη και τον ηγέτη των Τουρκοκυπρίων κ. Ακιντζί να τα υπογράψουν όλα αυτά, ή όσα μπορούν απ’ αυτά. Στη συνέχεια, ο κ. Τσίπρας, ο κ. Ερντογάν και η κα Μέι θα τα εγκρίνουν και θα κάνουν και κάτι άλλο επίσης, θα νομιμοποιήσουν την τουρκική στρατιωτική παρουσία στην Ευρωπαϊκή Ενωση, για διάστημα και υπό όρους που δεν γνωρίζουμε ακριβώς καθώς γράφουμε αυτές τις γραμμές. Ο κ Γιούνκερ σχεδιάζει επίσης να είναι εκεί για να τα επιδοκιμάσει όλα αυτά στο όνομα της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Το Στέιτ Ντηπάρτμεντ ειδοποίησε ήδη το Κογκρέσο των ΗΠΑ να είναι έτοιμο να υιοθετήσει νομοσχέδια για την Κύπρο και η Επιτροπή τροποποίησε όλα τα προγράμματά της για τις 12 Ιανουαρίου. Εκείνη την ημέρα, το CNN θα ανακοινώσει σε όλο τον κόσμο, ότι η Κυπριακή διαμάχη έχει ήδη επιλυθεί. ‘Οταν οι άνθρωποι θα συνειδητοποιήσουν τι συνέβη κι αρχίσουν να τραβούν τα μαλλιά τους, δεν θα υπάρχει Ομπάμα ή Νούλαντ να απαντήσει σε οποιεσδήποτε ερωτήσεις. (Και ίσως αυτό βολεύει πολύ περισσότερους ανθρώπους από όσους φαντάζεται κανείς).
Ο κ. Αναστασιάδης έχει ήδη συμφωνήσει σε όλα αυτά, ο κ. Τσίπρας είναι επίσης υπό πίεση να συμφωνήσει. Ο κ. Γιούνκερ, η κα Μέι και ο κ. Ερντογάν έχουν ήδη συμφωνήσει. Εξακολουθούν ακόμα να υπάρχουν κάποιες σοβαρές διαφορές σχετικά με τη σύνθεση της Διάσκεψης που απομένουν να διευθετηθούν τη στιγμή που γράφουμε αυτό το άρθρο.
Και το δημοψήφισμα; θα ρωτήσει ενδεχομένως κάποπιος. Εντάξει, θα υποσχεθούν να κάνουν δύο δημοψηφίσματα, ένα για τους Ελληνοκύπριους και ένα για τους Τουρκοκύπριους. Ισως και να τα κάνουν, αλλά μόνο αν είναι σίγουροι για το αποτέλεσμα. Εν πάση περιπτώσει, ακόμη και αν αυτά τα δημοψηφίσματα γίνουν, δεν θα έχουν και πολύ νόημα, καθώς θα είναι αδύνατο για τους κατοίκους να επιστρέψουν στην προτέρα κατάσταση, στο status quo ante.
Η Κυπριακή Δημοκρατία όπως τη γνωρίζουμε θα είναι νεκρή και η τουρκική στρατιωτική παρουσία πάνω στο νησί θα καταστεί νόμιμη. ‘Οσον αφορά τους ψηφοφόρους θα βρεθούν μπροστά στην επιλογή να αποδεχθούν τελικά ό,τι είναι πολύ αργά για να το αλλάξουν ή να διακινδυνεύσουν μια χαοτική κατάσταση, αν το αρνηθούν εκ των υστέρων (post factum).
Πόσο νόμιμα είναι όλα αυτά;
Καθόλου. Τίποτα από αυτά δεν είναι νόμιμο. (Δες στο Παράρτημα 1, τη γνώμη του Επίτιμου Προέδρου της Διεθνούς ‘Ενωσης Συνταγματικού Δικαίου, Καθηγητή Γ. Κασιμάτη). Αντίθετα, συνιστούν ένα πραξικόπημα stricto sensu, με τη στενή έννοια του όρου και κατά δύο τρόπους.
Συνιστούν την σοβαρότερη δυνατή παραβίαση της συνταγματικής τάξης της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά και των Συνθηκών της Ευρωπαϊκής Ενωσης, αφού η Κύπρος είναι μέλος αυτής της Ενωσης.
Καμιά διεθνής διάσκεψη, ούτε ακόμη ο ίδιος ο Πρόεδρος της Κύπρου (ή, φυσικά, ο ‘Ελληνας πρωθυπουργός) δεν έχει το δικαίωμα να υπογράψει συμφωνίες που παραβιάζουν την κυριαρχία του κυπριακού κράτους (όπως, για παράδειγμα, να νομιμοποιήσουν την τουρκική στρατιωτική παρουσία στο νησί, όταν πολυάριθμα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών ζητούν την χωρίς όρους άμεση απόσυρση των τουρκικών δυνάμεων, που εισέβαλαν το 1974).
Ακόμη περισσότερο, κανείς, συμπεριλαμβανομένου του Προέδρου της Κύπρου, δεν έχει το δικαίωμα να αλλάξει τη συνταγματική δομή του κράτους του, πολύ περισσότερο να το καταργήσει εντελώς! Αν το πράξουν, θα είναι πραξικόπημα (coup d’ etat), με την αυστηρή νομική έννοια του όρου, δηλαδή σοβαρή παραβίαση της συνταγματικής τάξης της Κυπριακής Δημοκρατίας, και, δεδομένου πως η Δημοκρατία αυτή είναι πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης, βαριά παραβίαση των Συνθηκών της ΕΕ.
Τέτοια πράγματα πιθανώς να ήταν αποδεκτά, μόνο αν ζούσαμε ακόμη κάτω από ένα μεσαιωνικό καθεστώς απόλυτης μοναρχίας, και όχι στην Ευρώπη του 2016.
Ολόκληρη η διάσκεψη της Γενεύης θυμίζει πολύ αυτό που συνέβη στο Vichy της Γαλλίας, στις 10 Ιουλίου 1940, όταν η γαλλική Εθνοσυνέλευση, με συντριπτική πλειοψηφία, περιέβαλε τον στρατάρχη Πεταίν με συνταγματικές εξουσίες. Παρά το γεγονός ότι ήταν η Εθνοσυνέλευση που έλαβε αυτή την απόφαση, ό,τι έπραξε ο Πεταίν θεωρήθηκε πραξικόπημα και, παρότι υπήρξε ήρωας του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, καταδικάστηκε σε θάνατο μετά την απελευθέρωση της Γαλλίας. Ο Charles De Gaulle έχει γίνει ό,τι έγινε, στην ιστορία της Γαλλίας και του κόσμου, επειδή αρνήθηκε να αναγνωρίσει αυτό, το υποθετικά νόμιμο πραξικόπημα, από τους Γάλλους βουλευτές και τον Πεταίν και πολέμησε εναντίον του.
Στην Κύπρο, σε αντίθεση με τον Πεταίν, ο κ. Αναστασιάδης δεν πήρε καν την εξουσιοδότηση του κοινοβουλίου του για αυτό που κάνει, αρνήθηκε μάλιστα ακόμη και αίτημα της αντιπολίτευσης, για μια επείγουσα κοινοβουλευτική συζήτηση.
Ο σκοπός της Γενεύης: Καταστρέψτε την Κύπρο ως κυρίαρχο, δημοκρατικό και ανεξάρτητο κράτος
Μέχρι και πριν από μερικές εβδομάδες όλες οι Κυπριακές και Ελληνικές κυβερνήσεις από το 1974 και μετά αρνήθηκαν την τουρκική πρόταση για σύγκληση μιας τέτοιας διάσκεψης, υποστηρίζοντας ότι το μόνο πράγμα που θα μπορούσαν να συζητήσουν με την Τουρκία για την Κύπρο, ήταν η χωρίς όρους, άμεση απόσυρση των τουρκικών στρατευμάτων που εισέβαλαν στο νησί και παρέμειναν εκεί, κόντρα στα ψηφίσματα του ΟΗΕ που καλούν για την άμεση απόσυρσή τους.
Αλλά αυτά ίσχυαν μέχρι την 1η Δεκεμβρίου 2016. Εκείνη την ημέρα, ο κ. Αναστασιάδης ανακοίνωσε στους πολίτες του, ότι δέχεται την πρόταση χωρίς να εξηγήσει πολλά γιατί το κάνει, ποιός θα είναι ο σκοπός και η ημερήσια διάταξη αυτής της περίεργης διάσκεψης. Δεν διαβουλεύτηκε με τα πολιτικά κόμματα στο νησί ή την ελληνική κυβέρνηση πριν να ανακοινώσει την απόφασή του. Η απόλυτη σύγχυση επικράτησε στο νησί, μέχρι τις 27 Δεκεμβρίου, όταν ο ηγέτης των Τουρκοκυπρίων κ. Ακιντζί, μιλώντας σε τουρκοκυπριακά μέσα μαζικής ενημέρωσης, και ίσως για να προειδοποιήσει τον κ. Αναστασιάδη να μην αποκλίνει απ’ ό,τι είχαν ήδη συμφωνήσει κρυφά, έδωσε κάποιες εξηγήσεις για το τι θα συμβεί στη Γενεύη.
Σύμφωνα με τα όσα είπε, η Κυπριακή Δημοκρατία δεν θα είναι παρούσα στη διάσκεψη της Γενεύης. Ολα τα κείμενα εκεί θα υπογραφούν από τη “νέα ομοσπονδία της Κύπρου που θα συγκροτηθεί”. Με αυτόν τον τρόπο ο ίδιος επιβεβαίωσε τον πραγματικό σκοπό της επιχείρησης, που δεν είναι άλλος από το να καταργήσει το υπάρχον κράτος της Κύπρου (επαναλαμβάνουμε, κράτος μέλος του ΟΗΕ και της ΕΕ) και να δημιουργήσει ένα νέο, χωρίς να ζητήσει τη γνώμη των πολιτών, χωρίς να εκλέξει Συντακτική Συνέλευση και χωρίς εξουσιοδότηση από κανέναν να το πράξει. Σ’ αυτή την περίπτωση, δεν μιλάμε ούτε καν για επιχείρηση “αλλαγής καθεστώτος”, όπως αυτές που γνωρίσαμε διεθνώς. Πρέπει να μιλήσουμε για επιχείρηση “αλλαγής χώρας”.
Ενας Ελληνοκύπριος πολιτικός, φίλος του κ. Ακιντζί του απάντησε εξηγώντας ότι είναι καλύτερα να αποφεύγει τις πολλές δημόσιες συζητήσεις.
Οι ίδιοι οι πολίτες της Δημοκρατίας βρίσκονται τώρα σε κατάσταση πλήρους σοκ, καθώς δεν μπορούν να πιστέψουν ότι μετά τις 12 Ιανουαρίου θα ζουν σε άλλο κράτος, για το οποίο δεν ξέρουν τίποτα! Η Κύπρος έχει ιστορικά παράδοση σε επιδρομές και πραξικοπήματα, αλλά, παραταύτα, είναι δύσκολο για τους πολίτες της να κατανοήσουν τη νέα και απίστευτη πραγματικότητα ότι ο ίδιος ο δικός τους Πρόεδρος σχεδιάζει να υπογράψει το θάνατο του κράτους του! Είναι πολύ δύσκολο, ψυχολογικά και διανοητικά, να σταματήσουν να πιστεύουν ότι ο κ. Αναστασιάδης δεν είναι ο ηγέτης τους (έστω κι αν ορισμένοι τον κρίνουν ως κακό, σφάλλοντα, διεφθαρμένο ή ανίκανο), αλλά ο δολοφόνος τους!
Αν αυτό το πράγμα στην Κύπρο πετύχει θα αντιπροσωπεύει καθαυτό ένα κολοσσιαίο επίτευγμα των νέων πολιτικών τεχνολογιών. Το κόλπο είναι απλό και ιδιοφυές. Προκειμένου ένας βιασμός να αναγνωριστεί ως βιασμός, το θύμα πρέπει να αντισταθεί και να καταγγείλει τον βιαστή του. Αλλά εδώ, στην περίπτωση της Κύπρου, ο βιαστής και το πρόσωπο υπεύθυνο για να καταγγείλει το βιασμό είναι το ίδιο, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.
Ο ελληνικός παράγοντας
Ο Αναστασιάδης είναι το πιο ισχυρό όπλο που είχαν ποτέ οι ΗΠΑ στην Κύπρο. Αλλά η κ. Νούλαντ έχει επίσης ένα άλλο πολύ ισχυρό όπλο και αυτό είναι η κατάσταση στην Ελλάδα, η σύγχυση και η εξάρτηση των ελληνικών πολιτικών δυνάμεων. Η συνεργασία της Ελλάδας στην επιχείρηση αυτή κρίνεται απολύτως αναγκαία για πολιτικούς λόγους.
Ο κ. Τσίπρας στην Αθήνα, βρίσκεται τώρα υπό τεράστια αμερικανική πίεση για να δώσει τη συγκατάθεσή του και σε κατάσταση ούτως ή άλλως πολύ δύσκολη. Ο ΣΥΡΙΖΑ χαρακτηρίζεται επιπλέον από τεράστια σύγχυση σχετικά με το κυπριακό. Η ελληνική οικονομία και η κοινωνία βρίσκονται σε βαθιά δίνη θανάτου, ενώ ο Πρωθυπουργός μοιάζει να βρίσκεται, όσο ποτέ άλλοτε, στο απόλυτο έλεος των Δανειστών, συμπεριλαμβανομένου του ΔΝΤ. Η γερμανική κυβέρνηση κήρυξε σχεδόν πόλεμο εναντίον της Ελλάδας, όταν η ελληνική αποφάσισε, την παραμονή των Χριστουγέννων, να δώσει κάποια ψίχουλα σε πολύ φτωχούς Ελληνες συνταξιούχους, που διατρέχουν πολύ μεγάλο και πραγματικό κίνδυνο για την επιβίωσή τους, σεβόμενη την πειθαρχία του προγράμματος που επιβλήθηκε στην
Ελλάδα (κόντρα στη θέληση του λαού της). Ο υπουργός Οικονομικών αναγκάστηκε να στείλει μια ταπεινωτική επιστολή, υποσχόμενος περισσότερες περικοπές στις συντάξεις κατά το επόμενο έτος, έτσι ώστε να πάρει μια ανακωχή από τον Σόιμπλε. Σαν όλα αυτά να μην ήταν αρκετά, ο κ. Ερντογάν απειλεί να πλημμυρίσει την Ελλάδα με νέα κύματα προσφύγων.
Από τον Πεταίν στον Γέλτσιν – τι είναι πραξικόπημα
Ας επανέλθουμε στο σημείο αυτό στον όρο πραξικόπημα που χρησιμοποιήσαμε. ‘Ισως οι αναγνώστες συνδέουν την έννοια του πραξικοπήματος με τανκς και πολυβόλα. ‘Οσον αφορά τη χρήση των όπλων θα πρέπει να είναι λίγο υπομονετικοί. Θα ακούσουν πιθανότατα τον ήχο των πολυβόλων (όπως τον ακούσανε και από το Κίεβο), αλλά θα πρέπει πρώτα να περιμένουν να πετύχει η επιχείρηση της Γενεύης κι εφόσον αυτή πετύχει.
‘Ενα πραξικόπημα όμως δεν έχει τίποτα να κάνει με τα μέσα που χρησιμοποιούνται. ‘Εχει να κάνει με την παραβίαση/ κατάλυση της συνταγματικής τάξης (και της ευρωπαϊκής στην περίπτωσή μας) ενός δεδομένου κράτους.
Ισως οι αναγνώστες ρωτήσουν επίσης αν ο ίδιος ο επικεφαλής ενός δεδομένου κράτους μπορεί να κάνει ή να συμμετάσχει σε πραξικόπημα κατά του ίδιου του κράτους του. Οχι μόνο μπορεί, είναι χίλιες φορές πιο αποτελεσματικός αν επιλέξει να το κάνει, καθώς το μόνο πράγμα που έχει να κάνει είναι η χρήση και κατάχρηση των εξουσιών που διαθέτει ήδη νόμιμα και μπορεί να χρησιμοποιήσει. Για παράδειγμα, ο νόμιμος αρχηγός του ελληνικού κράτους, βασιλιάς Κωνσταντίνος, συμμετείχε στο υποστηριχθέν από της ΗΠΑ πραξικόπημα κατά της συνταγματικής τάξης του δικού του κράτους το 1967, νομιμοποιώντας την κυβέρνηση των συνταγματαρχών.
Το ίδιο πράγμα έγινε από τον επικεφαλής του ρωσικού κράτους Μπόρις Γέλτσιν τον Δεκέμβριο 1991, όταν διέλυσε τη Σοβιετική Ενωση και τον Οκτώβριο του 1993, όταν βομβάρδισε το ίδιο του το Κοινοβούλιο, αν εξετάσουμε τα γεγονότα αυτά από την άποψη της σοβιετικής και της ρωσικής συνταγματικής τάξης. Αλλά κανείς βεβαίως στη Δύση δεν ενδιαφέρθηκε για αυτή τη νομική πτυχή των πραγμάτων, καθώς στους δυτικούς άρεσαν πολύ αυτά που έκανε ο Γέλτσιν. Αναφερόμαστε σ’ αυτό το παράδειγμα, επειδή έχει μεγάλες αναλογίες με αυτό που προσπαθούν να κάνουν τώρα στην Κύπρο.
Παράρτημα – Ο Καθηγητής Κασιμάτης σχετικά με τη νομική πτυχή της Διάσκεψης της Γενεύης
Ρωτήσαμε τον κορυφαίο ‘Ελληνα ειδικό στο Συνταγματικό Δίκαιο και Επίτιμο Πρόεδρο της Διεθνούς Ενωσης Συνταγματικού Δικαίου, καθηγητή Γιώργο Κασιμάτη, τι είναι και τι δεν είναι νόμιμο όσον αφορά τη δικαιοδοσία της διάσκεψης της Γενεύης. Παραθέτουμε τη γνώμη του:
«Η Δημοκρατία της Κύπρου είναι διεθνώς αναγνωρισμένη ως ένα πλήρως κυρίαρχο κράτος, με την εισδοχή της στα Ηνωμένα Εθνη και την Ευρωπαϊκή Ενωση. Κανένας, συμπεριλαμβανομένου του Προέδρου της, του Ελληνα Πρωθυπουργού ή οποιασδήποτε διεθνούς διάσκεψης, δεν δικαιούται να λάβει οποιεσδήποτε αποφάσεις παραβιάζουν, άμεσα ή έμμεσα, την κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας ή μεταβάλλουν τη συνταγματική της δομή.
»Αν το κάνουν, θα είναι μια πολύ σοβαρή παραβίαση τόσο του συντάγματος της Κύπρου, όσο και των Συνθηκών της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Μόνο μια συντακτική συνέλευση ή οι ίδιοι οι πολίτες μέσω ενός δημοψηφίσματος, έχουν δικαίωμα να λάβουν τέτοια μέτρα.
»Το μόνο ζήτημα που θα μπορούσε να συζητήσει μια διεθνής διάσκεψη είναι το πώς θα εφαρμόσει τα ψηφίσματα του ΟΗΕ που ζητούν την άμεση απόσυρση των τουρκικών δυνάμεων κατοχής και την πλήρη αποκατάσταση της κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Δεν είναι νόμιμο να συνδέσει ή να εξαρτήσει κανείς αυτές τις διεθνείς υποχρεώσεις, άμεσα ή έμμεσα, με οποιεσδήποτε συνταγματικές αλλαγές στη χώρα.
»Αντίθετα, όλοι οι τρίτοι έχουν την υποχρέωση να απέχουν από κάθε ενέργεια ή διακηρύξεις, και πολύ περισσότερο από το να υπογράψουν οποιοδήποτε κείμενο, το οποίο αποτελεί άμεση ή έμμεση παραβίαση του δικαιώματος των Κυπρίων πολιτών να αποφασίζουν με τη δική τους ελεύθερη βούληση σχετικά με τις βασικές αρχές της κρατικής τους δομής και το διεθνές καθεστώς της Δημοκρατίας. Ολα τα μέρη θα πρέπει να κάνουν το κάθε τι που βρίσκεται στη δύναμή τους για να εξασφαλίσουν στους Κυπρίους τις συνθήκες για την ελεύθερη έκφραση της βούλησής τους, χωρίς οποιεσδήποτε απειλές, εκβιασμούς, πιέσεις, τετελεσμένα (faits accomplis) κ.λπ».
(*) Δημοσιογράφος και συγγραφέας. Διετέλεσε Ειδικός Συνεργάτης στο Γραφείο του Πρωθυπουργού Α. Παπανδρέου, για θέματα σχέσεων Ανατολής-Δύσης και ελέγχου εξοπλισμών, διηύθυνε το γραφείο του ΑΠΕ στη Μόσχα (1989-99), συνεργάστηκε με τον Μιχάλη Ράπτη-Pablo στην έκδοση της διεθνούς επιθεώρησης για την αυτοδιαχείριση Utopie Critique, υπήρξε Γραμματέας της Κίνησης Ανεξαρτήτων Πολιτών “Σπίθα” και μέλος της Κεντρικής Επιτροπής και της Επιτροπής Εξωτερικής Πολιτικής του ΣΥΡΙΖΑ. Διέκοψε κάθε σχέση με το κόμμα αυτό τον Ιούλιο 2015.
Μετάφραση από τα αγγλικά: Κώστας Τσιαντής
Αναλύσεις
Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες
Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.
Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.
Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.
Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.
Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.
Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία
Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.
Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.
Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».
Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.
Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.
Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC
Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.
Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.
Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.
Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.
Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία
Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.
Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.
Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.
Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.
Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.
Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.
Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ
Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.
Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.
Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.
Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.
Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.
Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας
Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.
Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.
Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.
Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.
Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.
Το μήνυμα προς το Πακιστάν
Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.
Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.
Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.
Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.
Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.
Διεθνή
Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς
Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.
Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο
Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.
Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.
Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.
Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές
Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.
Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς
Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.
Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.
Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών
Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.
Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.
Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.
Αναλύσεις
Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες
Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.
Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.
Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.
Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή
Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.
Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.
Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.
Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.
Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.
Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.
Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.
Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.
Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.
Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις
Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.
Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.
Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.
Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.
Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.
Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας
Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.
Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.
Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.
Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.
Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.
Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.
Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.
Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία
Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.
Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.
Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.
Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.
Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.
Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες
Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.
Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.
Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.
Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.
Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.
Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία
Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;
Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.
Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.
Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.
Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.
Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.
Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
