Διεθνή
Η επικείμενη καταστροφή των Κυπρίων, η πολιτική της διεύρυνσης της Ε.Ε. και η κρίση της Ελλάδας και της ΕΕ
Σημείωση: Το άρθρο που ακολουθεί είναι η μετάφραση ενός άρθρου που γράφτηκε και δημοσιεύτηκε στα
αγγλικά πριν από ένα μήνα, εν όψει της επίσκεψης της
Βρετανής Πρωθυπουργού στην ‘Αγκυρα, με τίτλο “Η
Τερέζα Μέι στην ‘Αγκυρα για να πάρει την Κύπρο
(και να βάλει την Τουρκία στην ΕΕ)”Επιχειρεί να διαγνώσει το πως εξελίσσεται η
διαπραγμάτευση μεταξύ των Δυτικών και της Άγκυρας
αναφορικά με την τελική κατάληξη του κυπριακού κράτους και του πληθυσμού του, αλλά και πως συνδέεται αυτή με τις εξελίξεις στην ΕΕ. Μετά τη δημοσίευση του άρθρου η διαπραγμάτευση συνεχίστηκε με επισκέψεις του ΓΓ του ΟΗΕ, του αρχηγού της CIA και του αρχηγού του αμερικανικού ΓΕΕΘΑ και αντιπροσωπείας του Ισραήλ στην Τουρκία.
Το κυπριακό έχει περιπλακεί λόγω διαφωνιών στο εσωτερικό του διεθνούς παράγοντα, που αντανακλούν ίσως και τον “εμφύλιο πόλεμο” στο εσωτερικό του διεθνούς κατεστημένου.
Οι Δυτικοί συμφωνούν ως προς το να πάρουν τον έλεγχο του νησιού από τους κατοίκους του, αλλά διαφωνούν μεταξύ τους για το αν πρέπει να παραμείνει στην Ελλάδα και στην Τουρκία το δικαίωμα να επέμβουν στην Κύπρο που τους δίνουν οι συμφωνίες του 1960.
Με δεδομένη την προβλεπόμενη δομή του νέου κυπριακού “κράτους”, και την προφανή αδυναμία του εξ αυτής να συνάψει συμμαχία με την Αθήνα ή οποιονδήποτε άλλο, ο μόνος τρόπος για να μπορεί νομίμως να υπερασπιστεί η Αθήνα τους Κυπρίους (όπως το έκανε η κυβέρνηση Γεωργίου Παπανδρέου ή ο Υπουργός Άμυνας Γεράσιμος Αρσένης κατά το παρελθόν) είναι η διατήρηση και όχι η κατάργηση των εγγυήσεων και επεμβατικών δικαιωμάτων.
Σε ότι αφορά την Αθήνα και τη Λευκωσία, αναμένουν πάντα το τελικό πόρισμα των συζητήσεων Δυτικών και Τουρκίας για να το εφαρμόσουν στη Γενεύη αρχικά, στην Κύπρο στη συνέχεια. Με πρωτοβουλία άλλωστε της ελληνικής κυβέρνησης, η διάσκεψη της Γενεύης έχει ανακηρυχθεί “ανοιχτού τέλους“.
Αν σταματήσουν οι καυγάδες που αναφέραμε παραπάνω, η γκιλοτίνα είναι σε διαρκή ετοιμότητα να κόψει ανά πάσα στιγμή το κεφάλι των Κυπρίων και της Κύπρου.
Τίτλος: Η Τερέζα Μέι στην ‘Αγκυρα για να πάρει την Κύπρο (και να βάλει την Τουρκία στην ΕΕ)
Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου
Η Βρετανίδα πρωθυπουργός Τερέζα Μέι σπεύδει
στην Άγκυρα να συζητήσει για την Κύπρο, την
Μέση Ανατολή και την ένταξη της Τουρκίας στην
ΕΕ. Πρώτα θα επισκεφτεί την Ουάσιγκτον για να
τσεκάρει τη στάση της νέας αμερικάνικης
κυβέρνησης σχετικά με αυτό το θέμα και να
πιέσει εκεί για τη λύση που θέλει να επιβάλει
σχετικά με το Κυπριακό πρόβλημα. Η Βρετανία
ήταν ανέκαθεν ο αρχιτέκτονας της Δυτικής
πολιτικής για την Κύπρο και ως εκ τούτου η κα Μέι θα προσπαθήσει όχι μόνο να επηρεάσει την
αμερικάνικη κυβέρνηση, αλλά, αν είναι δυνατόν,
να διασφαλίσει και κάποιες υποσχέσεις από τους
Αμερικάνους προς τον Ερντογάν, με σκοπό να
τον πείσει να δώσει την έγκρισή του στο σχέδιο
της Γενεύης για το Κυπριακό.
Η Διεθνής Διάσκεψη (ΔΣ) για το Κυπριακό στη
Γενεύη, που διοργανώθηκε βιαστικά, τυπικά με
πρωτοβουλία του προέδρου Αναστασιάδη, στην
πραγματικότητα υπό την πίεση της πρώην
Βοηθού Υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Victoria
Nuland, έχει σαν πρώτο στόχο να καταργήσει τις
συμφωνίες της Ζυρίχης και του Λονδίνου του
1960, που υποχρεώνουν τη Βρετανία, την
Ελλάδα και την Τουρκία να εγγυώνται την
κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας και μετά,
σαν δεύτερο στόχο, να καταργήσει εξολοκλήρου
την ίδια τη Δημοκρατία, δημιουργώντας στη
θέση της ένα παράξενο και ασταθές διεθνές
προτεκτοράτο που θα βρίσκεται υπό τον έλεγχο
μιας «Διεθνούς Αστυνομικής Δύναμης». (1)
Υπό κανονικές συνθήκες, η Μέι δεν θα είχε καμία
πιθανότητα επιτυχίας. Ο Ερντογάν θα ήταν
διατεθειμένος να δώσει ό,τι του ζητηθεί, υπό δυο
προϋποθέσεις.
Πρώτον, ότι θα σταματούσε κάθε
είδους βοήθεια στους Κούρδους και
Δεύτερον, ότι
θα του έδιναν εγγυήσεις ότι δε θα
προσπαθήσουν να τον ανατρέψουν.
Όμως, οι
ΗΠΑ, υπό οποιαδήποτε κυβέρνηση,
συμπεριλαμβανομένης και της κυβέρνησης
Τραμπ, δεν φαίνονται έτοιμοι να «πουλήσουν»
τους Κούρδους, επειδή τους θεωρούν μεγάλο
στρατηγικό χαρτί στην ευρύτερη περιοχή.
Εξάλλου, η Exxon Mobil (ένας ισχυρός
υποστηρικτής του σχεδίου Ανάν για την Κύπρο
ήδη από το 2004) ασκεί πλέον ισχυρή επιρροή
στην Ουάσιγκτον και έχει υπογράψει τα πιο
προσοδοφόρα συμβόλαια εξόρυξης πετρελαίου
στα Κουρδικά εδάφη του Ιράκ.
Η ατμόσφαιρα
στην Άγκυρα, γύρω από τον Ερντογάν,
κυριαρχείται άλλωστε από το φόβο μιας
διεθνούς συνωμοσίας για την διάλυση κάθε
κράτους στη Μέση Ανατολή με πληθυσμό
μεγαλύτερο από 10 εκατομμύρια, όπως
χαρακτηριστικά δήλωσε ο πρώην πρόξενος στη
Μοσούλη και νυν αναπληρωτής Πρόεδρος του CHP, βουλευτής του Αρνταχάν, Öztürk Yılmaz.
Αλλά κανείς δε μπορεί να γνωρίζει αν οι
παρούσες συνθήκες είναι “κανονικές”. Όποιος
έχει ανησυχία, προσπαθεί να πείσει τον εαυτό
του ότι είναι υπαρκτή μια εύκολη διέξοδος,
στάση που πολλοί έμπειροι ηγέτες πριν τον
Ερντογάν είχαν πέσει στο πειρασμό να
τηρήσουν. Και αν υπάρχει κάποιος στον κόσμο
που θα μπορούσε να οργανώσει μια τέτοια
ευαίσθητη επιχείρηση, δεν είναι άλλος από την
πρωθυπουργό της Αγγλίας Τερέζα Μέι.
Τα Βρετανικά χαρτιά
Η Βρετανίδα πρωθυπουργός είναι η μόνη ηγέτης
της Δύσης που θα μπορούσε τώρα να πιστέψει
και να εμπιστευτεί ο Πρόεδρος Ερντογάν, ο
οποίος υποπτεύεται τα περισσότερα δυτικά
καθεστώτα ότι βρίσκονται πίσω από την
προσπάθεια πραξικοπήματος εναντίον του και
ότι εξακολουθούν να μηχανορραφούν
εξυφαίνοντας σχέδια ανατροπής του και
διαμελισμού της χώρας του. (2)
Ο λόγος που η κα Μέι πήγε αυτοπροσώπως στην
Τουρκία για να πείσει τον Ερντογάν, είναι επειδή
πιστεύει ότι το ζήτημα της Κύπρου είναι
κεφαλαιώδους σημασίας για τρεις λόγους:
Ο πρώτος είναι το
μέλλον των Βρετανικών βάσεων στο νησί και
του ίδιου του νησιού,
Ο δεύτερος το μέλλον της σχέσης ΕΕ
-Τουρκίας και πιθανά άλλα σχέδια για τη Μέση
Ανατολή. (3)
Υπάρχει και τρίτος λόγος που η κα Μέι σπεύδει
στην Άγκυρα. Αυτός είναι ότι οδηγούμαστε
ταχύτατα σε μια νέα κρίση σε Ελλάδα και
Ευρώπη και επομένως είναι καλύτερα να
τακτοποιηθούν οι εκκρεμότητες πριν αυτή
ξεσπάσει.
Καθώς η Γερμανία, η Ευρωπαϊκή
Επιτροπή και το ΔΝΤ οργανώνουν νέα επίθεση
εναντίων των Ελλήνων, της Ελλάδας και της
κυβέρνησής της (η οποία έχει ήδη αποδεχτεί
τον προτεινόμενο “συμβιβασμό” για την Κύπρο),
η κα Μέι αγωνίζεται ενάντια στο χρόνο. (Σημ.
Συντ. Το άρθρο γράφτηκε και δημοσιεύτηκε στα
αγγλικά πριν από το ξέσπασμα της τωρινής
κρίσης περί την Ελλάδα).
Η Βρετανία μπορεί να απώλεσε την
Αυτοκρατορία της, όχι όμως τα αυτοκρατορικά
της ένστικτα, ούτε τις διπλωματικές της
δεξιότητες. Το προηγούμενο καλοκαίρι ο
Βρετανός Πρέσβης στην Άγκυρα ήταν ο μόνος
δυτικός διπλωματικός εκπρόσωπος που βγήκε
άμεσα και δημόσια να αποδοκιμάσει το
πραξικόπημα. Βέβαια κάποιος εύλογα μπορεί να
αναρωτηθεί πώς γίνεται οι Βρετανικές Μυστικές
Υπηρεσίες να μην ήξεραν τίποτα για ό,τι
ετοιμαζόταν σε μια από τις πιο σημαντικές χώρες
του ΝΑΤΟ, και αν ήξεραν, γιατί δεν
προειδοποίησαν την κυβέρνηση ενός
συμμαχικού και φιλικού έθνους. Αλλά οι Τούρκοι
αξιωματούχοι ήταν πιθανώς ικανοποιημένοι με
οποιαδήποτε δυτική υποστήριξη εκείνη τη
χρονική στιγμή, για να αμφισβητήσουν τις
προθέσεις των Βρετανών.
Δεν ξέρουμε τι δώρα μπορεί να κουβαλάει τώρα
στις βαλίτσες της η κα Μέι για τους Τούρκους
για εφαρμογή στη Μέση Ανατολή. Πιθανώς να πει
στον κύριο Ερντογάν πόσο ανεύθυνοι είναι οι
δυτικοί ηγέτες που παίζουν με την Κουρδική
φωτιά και να του υποσχεθεί να τους λογικεύσει.
Αναμφίβολα, θα προσπαθήσει να τον πείσει πως
το Ισραήλ και η Σαουδική Αραβία είναι πολύ
καλύτεροι φίλοι, από αγενείς και αντιπαθητικούς
τύπους, όπως ο Ρώσος Πρόεδρος και οι
Αγιοτολλάχ της Τεχεράνης. Άλλωστε, στη Μέση
Ανατολή, συμμαχίες και φιλίες μπορούν να
αλλάξουν πιο γρήγορα κι από τον καιρό.
(Σ.Σ. Ο κ. Ερντογάν, αμέσως μετά την επίσκεψη
του αρχηγού της CIA, επισκέφθηκε τη Σαουδική
Αραβία, το Μπαχρέιν και το Κατάρ, που πρωταγωνιστούν
τώρα στη σύμπηξη αραβικής αντι-ιρανικής
συμμαχίας).
Ένα πράγμα που γνωρίζουμε ότι η κα Μέι μπορεί να δώσει στον Ερντογάν, είναι ένας μεγάλος ρόλος στην ΕΕ, με την Τουρκία να αποκτά αρκετά από τα δικαιώματα που διαθέτουν τα πλήρη μέλη της Ένωσης.
Κάτι τέτοιο ενδιαφέρει την Τουρκία και γι’ αυτό
το λόγο ο πρωθυπουργός Ακμπουλούτ βγήκε
δημόσια να εξηγήσει ότι, αν η συμφωνία της
Κύπρου ολοκληρωθεί, “η Τουρκία θα πρέπει να
αντιμετωπίζεται ως μέλος της ΕΕ”. Ο
αντιπρόεδρος της κυβέρνησής του επίσης ζήτησε
να ισχύσουν ίδια δικαιώματα για όλους τους
πολίτες της Τουρκίας με εκείνα όσων επιθυμούν
να είναι κάτοικοι της Κύπρου, που είναι μέρος
της Ε.Ε.
Γνωρίζοντας ότι όσα ζητούν και
συνολικά η κυπριακή ρύθμιση, με τα
πλεονεκτήματα που επιφέρει για την Άγκυρα,
αντιβαίνει τόσο προς το Ευρωπαϊκό όσο και το
διεθνές δίκαιο, απαιτούν επίσης η συμφωνία να
αποτελέσει μέρος του πρωτογενούς ευρωπαϊκού
δικαίου.
Γιατί η συμφωνία της Κύπρου εντάσσει την Τουρκία στην ΕΕ
Αν η Άγκυρα συμφωνήσει στην υπό
διαπραγμάτευση συμφωνία στην Κύπρο, θα
κερδίσει ένα τεράστιο πλεονέκτημα ή ότι
φαίνεται σαν πλεονέκτημα με μια πρώτη ματιά.
Θα γίνει άμεσα μέλος της ΕΕ!
Όπως εξήγησε πρόσφατα ο Έλληνας Υπουργός
Εξωτερικών κ. Κοτζιάς στο γερμανικό ειδησεογραφικό
πρακτορείο DPA (21-1-2017), η υπό συζήτηση
συμφωνία παρέχει στην πλειοψηφία των
Κυπρίων (82%, Έλληνες στην εθνικότητα)
το ίδια δικαιώματα με τη μειοψηφία (18%
Τούρκοι στην εθνικότητα). Ο ίδιος αποκαλεί
αυτό το σύστημα “περισσότερη ισότητα από ό,τι
στις περισσότερες ομοσπονδίες“. Κι έχει δίκιο
όταν το λέει αυτό. Υπάρχει τόση ισότητα που
τελικά καταλήγει σε τεράστια ανισότητα
απέναντι στην πλειοψηφία.
Και φυσικά δεν
υπάρχουν αρκετές οντότητες, επιχειρήσεις ή
κράτη, που να μπορούν να κυβερνηθούν σε μια
βάση 50-50% . Οι Έλληνες και οι Τούρκοι θα
πρέπει να μετατραπούν σε “Αγίους” τα επόμενα
χρόνια, παρά τον καθόλου “‘Άγιο” απολογισμό
τους τα τελευταία χίλια χρόνια. Διαφορετικά το
αποτέλεσμα θα είναι το απόλυτο χάος.
Δίνοντας το 50% της Κύπρου στους
Τουρκοκύπριους, δίνει κανείς στην Τουρκία το
50% της κυπριακής ψήφου στην ΕΕ. Για την
ακρίβεια δίνει κάτι περισσότερο. Αν δεν μπορεί η
Γερμανία να “αφομοιώσει” τους Τούρκους, δεν
είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς τις
πιθανότητες που έχουν οι Τούρκοι να
“αφομοιωθούν” στην Κύπρο, δίπλα στην
Τουρκία, σε μια αβέβαιη, σχεδόν εικονική
κυπριακή ταυτότητα.
Οι Τουρκοκύπριοι δε θα
θελήσουν ποτέ να “ανεξαρτητοποιηθούν” από
την Τουρκία αλλά ακόμα κι αν θελήσουν κάτι
τέτοιο, η Άγκυρα διαθέτει τα μέσα για να τους
αναγκάσει πολύ γρήγορα να ξεχάσουν τέτοιου
είδους όνειρα. (4)
Αυτός είναι κι ο μηχανισμός που η Άγκυρα θα
αποκτήσει καθοριστικό ρόλο πάνω στις
Κυπριακές αποφάσεις κι όχι μόνο ένα βέτο στην
ψήφο της Κύπρου, αλλά επίσης την ψήφο αυτή
καθαυτή. Οι Ελληνοκύπριοι αποτελούν
πλειοψηφία στην Κύπρο, αλλά είναι μια μικρή
μειοψηφία αν αναλογιστούμε την ευρύτερη
περιοχή και τα 60 εκ. Τούρκων στα βόρεια της
ακτής της.
Σύμφωνα τόσο με τον Πρόεδρο της Κύπρου κ. Αναστασιάδη όσο
και τον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών κ.. Κοτζιά (Καθημερινή, 26-9-2016 και 25-12-2016), τα
Τούρκικα στρατεύματα πρόκειται να
φύγουν από το νησί, αλλά μόνο στο
μακρινό μέλλον, και αφού το υπάρχον
Κυπριακό κράτος και η Εθνοφρουρά του
παύσουν να υφίστανται, με σκοπό να
αντικατασταθούν από μια “Διεθνή
Αστυνομία” η οποία, βάσει αξιόπιστων πηγών,
προτείνεται να αποτελείται από “ισοδύναμο
αριθμό αστυνομικών από Χριστιανικές και
Μουσουλμανικές χώρες” (αυτό, θυμίζουμε στον
αναγνώστη, σχεδιάζεται να εφαρμοστεί εντός ΕΕ
κι όχι σε κάποια απομονωμένη περιοχή της
Ασίας ή Αφρικής).
Το αν θα φύγουν τα Τούρκικα
στρατεύματα είναι άγνωστο, όπως υποδεικνύει η
εμπειρία του Ιράκ και της Συρίας.
Στην πραγματικότητα, τα πράγματα θα είναι
πολύ πιο πολύπλοκα αν μια τέτοια λύση
προχωρήσει. Αν νομικά η συμφωνία δημιουργεί
ένα είδος μεταμοντέρνου προτεκτοράτου, όπως
έχει ήδη γίνει με την Ελλάδα εντός της ΕΕ -αν
και με άλλες μεθόδους, πρακτικά είναι τόσο
άδικη και εγγενώς ασταθής που πολύ πιθανά θα
ανατιναχθεί στον αέρα, είτε μόνη της ή με τη
βοήθεια τρίτων που αποβλέπουν στο να
πυροδοτήσουν κρίση και σύγκρουση στο νησί.
Φαίνεται πως για ορισμένους δεν υπάρχουν ήδη
αρκετά προβλήματα στη Μέση Ανατολή, αλλά και
την ΕΕ, ενώ και η ΕΕ δεν έχει αρκετά
προβλήματα εξαιτίας της Μέσης Ανατολής.
Γιατί οι Βρετανοί θέλουν την Τουρκία στην ΕΕ
Η ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση
αποτελεί μείζονα, πάγια στρατηγική, εδώ και
δεκαετίες, τόσο των ΗΠΑ όσο και της Μεγάλης
Βρετανίας, στρατηγική που προσπάθησαν και εν
πολλοίς κατάφεραν να επιβάλλουν στους
Ευρωπαίους παρά την αντίθεσή τους.
Δεν
γνωρίζουμε πως το Brexit και η εκλογή του
Ντόναλτ Τραμπ θα επηρεάσουν τα δεδομένα, αλλά, προς το παρόν, δεν έχουμε καμία ένδειξη
ότι τα έχουν επηρεάσει.
Οι λόγοι που η Ουάσινγκτον και το Λονδίνο
πάντα ήθελαν την Τουρκία στην ΕΕ είναι οι
εξής:
Πρώτον, για να έχουν ένα Νατοϊκό “δούρειο ίππο” εντός του Ευρωπαϊκού συστήματος, αποτρέποντας έτσι οποιαδήποτε μελλοντική ιδέα για μια ανεξάρτητη Ευρώπη.
Δεύτερον, για να σφραγίσουν το χαρακτήρα της ΕΕ ως μιας νεοφιλελεύθερης ζώνης ελεύθερου εμπορίου και τίποτα περισσότερο, όπως ακριβώς ήθελε το Λονδίνο ανέκαθεν.
Φέρνοντας εντός του οικοδομήματος νέες χώρες που έχουν ένα εντελώς διαφορετικό οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο, χωρίς καμία οργανωμένη και συστηματική προσπάθεια για να έρθουν στο επίπεδο των πιο αναπτυγμένων χωρών, μπορείς να πετύχεις δυο σκοπούς:
Πρώτον, αποκτάς ένα ισχυρό όπλο για να διαλύσεις το κοινωνικό κράτος της Δυτικής Ευρώπης και
Δεύτερον, δημιουργείς συνθήκες χάους εντός Ένωσης, όπως αποδείχθηκε με την κρίση στην Ελλάδα.
Τρίτον, φέρνοντας όλο και περισσότερες χώρες και όλο και μεγαλύτερη ανομοιογένεια, τόσο σε οικονομικό όσο και σε κοινωνικό και πολιτιστικό επίπεδο, μετατρέπεις την Ευρώπη σε ακυβέρνητο καράβι. Στη συνέχεια, μπορείς λογικά να προσδοκάς ότι μια τέτοια κατάσταση θα ισχυροποιήσει τις μεγάλες τράπεζες, τα λόμπυ, και τις πολυεθνικές που κρύβονται πίσω από την Κομισιόν και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, επειδή κάποιος θα πρέπει να παίρνει στο τέλος τις αποφάσεις.
Τέταρτον, η είσοδος της Τουρκίας θα καταστρέψει ένα από τα λίγα κοινά στοιχεία, αυτό της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, επειδή κανείς στην Ευρώπη δεν πρόκειται να πληρώσει για τους αγρότες της Τουρκίας.
Πέμπτον, για να εμπλέξει την Τουρκία όσο το δυνατόν πιο στενά στους Δυτικούς Ευρωπαϊκούς μηχανισμούς, υποσκάπτοντας έτσι οποιαδήποτε μελλοντική πιθανότητα η Άγκυρα να έχει ανεξάρτητα πολιτική.
Η πολιτική της διεύρυνσης προς την Τουρκία
είναι μια κακή πολιτική για την Ευρώπη, όπως
έχουν αποδειχτεί και όλες οι πρόσφατες
πολιτικές διεύρυνσης της ΕΕ . Η μεγάλη
διεύρυνση του 2004 έχει ήδη παίξει σημαντικό
ρόλο στην επιδείνωση της παρούσας κρίσης
στην ΕΕ. Δεν είναι προς όφελος των ήδη
υπαρχόντων μελών της ΕΕ, και επίσης δεν είναι
προς όφελος των νέων μελών.
Σε περίπτωση
αμφιβολιών, ας ρωτήσει κανείς τους
Βούλγαρους ή Ρουμάνους πολίτες τι νιώθουν
πως έχουν κερδίσει ως μέλη της Ευρωπαϊκής
Ένωσης.
Αν κάποιος θέλει να ενσωματώσει όλες αυτές τις
χώρες στην ΕΕ, πρέπει να έχει προσδιορίσει ένα
ξεκάθαρο πολιτικό και κοινωνικό σχέδιο, να βρει
τα μέσα να πραγματοποιηθεί και να ληφθεί
υπόψη η γνώμη των Ευρωπαίων πολιτών.
Για τη
δημιουργία μιας σταθερής Ευρώπης χρειάζονται
αρκετά πράγματα, συμπεριλαμβανομένης της
ικανότητας να πραγματοποιηθούν δραματικές
βελτιώσεις σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο
για τα νέα μέλη, με τη συμβολή ενός σχεδίου
παρόμοιου του Σχεδίου Μάρσαλ. Μια τέτοια ιδέα
δεν υπάρχει στην Ευρώπη. Όχι μόνο δεν θέλουν
να βοηθήσουν τα νέα μέλη αλλά η Ένωση
κυριολεκτικά καταστρέφει μερικά από τα παλιά
μέλη!
Επέκταση ή καταστροφή της Ένωσης (και της Τουρκίας!)
Στο πλαίσιο της “ευτυχούς παγκοσμιοποίησης”,
η χωρίς όρια πολιτική επέκτασης της ΕΕ ήταν το
εξωτερικό παρακολούθημα στη συνεχή
απελευθέρωση των αγορών εντός της Ένωσης,
συμβάλλοντας στη μετατροπή της όχι σε κάποιο
είδος ομοσπονδίας, αλλά σε μια νεοφιλελεύθερη
Αυτοκρατορία, όπως ο Μπαρρόσο την
αποκάλεσε κάποια στιγμή, ένα απολυταρχικό
οικοδόμημα διοικούμενο από την κορυφή του
Χρήματος.
Στο πλαίσιο της παρούσας οικονομικής και
πολιτικής κρίσης της παγκοσμιοποίησης, η
συνέχιση της πολιτικής επέκτασης, με τέτοιες
μεθόδους, μπορεί να μετατραπεί σε εργαλείο για
την καταστροφή της Ένωσης, ή τουλάχιστον τη
δημιουργία μεγάλων προβλημάτων σε αυτή.
Η
τραπεζική κρίση έχει ήδη μετασχηματισθεί σε
σύγκρουση κρατών (όπως μεταξύ Ελλάδας και
Γερμανίας).
Τώρα, με την Κύπρο, η πολιτική
κρίση κινδυνεύει να μεταλλαχθεί σε άμεση
εθνική σύγκρουση. Μόνο ο ίδιος ο διάβολος θα
μπορούσε να σκεφτεί να προσθέσει την παρούσα
στιγμή, σε ένα οικοδόμημα όπως είναι τώρα η
ΕΕ, νέες δύσκολες εθνικές διαμάχες σαν αυτή
εντός και γύρω από την Κύπρο.
Τις δυο τελευταίες δεκαετίες έχουμε δει τα αποτελέσματα του χάους στη Μέση Ανατολή. Τα δυο τελευταία χρόνια έχουμε αρχίσει να βλέπουμε, και να βιώνουμε, τις συνέπειες αυτού του χάους εντός Ευρώπης. Ίσως είναι ώρα να σταματήσουμε να διεξάγουμε τέτοια πειράματα σε ένα πλανήτη που μαστίζεται από τέτοια προβλήματα σαν αυτά που αντιμετωπίζουμε τώρα.
Διαίρει και βασίλευε – και όταν ο Άρης συναντά την Αφροδίτη
Όσον αφορά την Ανατολική Μεσόγειο, πρέπει
πάντα να θυμόμαστε ότι οι συγγραφείς του
σεναρίου όλων των κρίσεων και πολέμων
μεταξύ Ελλάδας-Τουρκίας του τελευταίου αιώνα
πρέπει να αναζητηθούν όχι τόσο σε Αθήνα,
Άγκυρα ή Λευκωσία αλλά στην Ουάσιγκτον και
το Λονδίνο.
Οι εθνικοί ηγέτες στις τρεις χώρες τείνουν να
κοιτούν τα προβλήματα σαν ένα ανταγωνισμό
μεταξύ των κρατών και εθνών τους. Αλλά σε
κάθε γύρο αντιπαράθεσης, ανεξάρτητα από το
ποιος κερδίζει, το άθροισμα της εντροπίας των
κρατών της περιοχής αυξάνεται. Όλοι χάνουν
μέρος της δύναμής τους. Αυτή είναι η λογική
της αρχής Διαίρει και Βασίλευε, Divide et
Impera.
Δεν μπορούμε να ξέρουμε τι θα επιλέξει να κάνει
στο τέλος ο κ. Ερντογάν. Αν επιλέξει τα
βραχυπρόθεσμα οφέλη που η Βρετανία του
προσφέρει, μπορεί σε μια μετέπειτα φάση να
αντιμετωπίσει πολύ παράξενες και απρόσμενες
συνέπειες. Είναι άλλο πράγμα να μπεις στην ΕΕ
από την πόρτα κι άλλο να σκαρφαλώσεις από το
παράθυρο. Οι περισσότεροι Ευρωπαίοι δεν θέλουν την Τουρκία εντός ΕΕ. Ένας τρόπος
αντιμετώπισης αυτού του προβλήματος είναι να
προσπαθήσεις να τους αλλάξεις γνώμη. Η άλλη
είναι μέσω τεχνασμάτων. Μόλις οι Ευρωπαίοι
ανακαλύψουν περί τίνος πρόκειται, θα
πυροδοτηθεί μια ραγδαία αύξηση της
εχθρότητάς τους προς την Τουρκία,
συμβάλλοντας και αυτή στην καταστροφή της
ευρωπαϊκής δομής στην οποία η Άγκυρα θέλει
να ενταχθεί.
Κανείς δε μπορεί να είναι σίγουρος τι θα
αποφασίσει ο απρόβλεπτος πρόεδρος της
Τουρκίας. Είναι αναμφίβολα, μαέστρος στις
τακτικές, αλλά θα πρέπει να αποδείξει ότι είναι
κι έξυπνος σχεδιαστής στρατηγικής.
Αν δεν μπορούμε να κάνουμε προβλέψεις για τον Ερντογάν, μπορούμε να είμαστε σίγουροι για την απαράμιλλη σταθερότητα των Βρετανών σχεδιαστών στρατηγικής και τη λύπη τους που τα ξαδέλφια τους στην άλλη άκρη του Ατλαντικού, δεν τους αντιμετωπίζουν πάντα σαν τους πιο κατάλληλους συμβούλους της Αυτοκρατορίας.
Μερικές φορές η Βρετανική πολιτική είναι τόσο περίπλοκη που ακόμα κι οι ίδιοι οι υπουργοί της Αυτής Μεγαλειότητος δυσκολεύονται να κατανοήσουν το νόημά της. Δεν ξέρουμε αν αυτό συμβαίνει με τον νυν Υπουργό Εξωτερικών, πράγμα που ίσως να εξηγούσε γιατί δεν πήγε ο ίδιος στην Άγκυρα. Αλλά ίσως αυτός ήταν ο λόγος που ένας άλλος Βρετανός Υπουργός Εξωτερικών έπρεπε να γίνει ιδιαίτερα σαφής στους συναδέλφους του, στο Υπουργικό Συμβούλιο, ώστε να τους βοηθήσει να καταλάβουν τι ακριβώς έκανε.
Αυτός ήταν ο Harold Mac Millan. Μιλώντας στο
υπουργικό συμβούλιο για την Κύπρο (ξανά!)
είχε πει:
“Ο στόχος μας στις διαπραγματεύσεις, είναι
να αντιτάξουμε στους Έλληνες την άρνηση
των Τούρκων να δεχθούν την Ένωση (με
την Ελλάδα), ώστε να τους εξαναγκάσουμε
να δεχτούν τη δική μας κυριαρχία”
(“Our goal in the negotiations is to oppose the
Greeks to the refusal of the Turks to accept
Enosis, the union with Greece, in order to
condition them to accept our sovereignty”)
Το τελικό αποτέλεσμα μιας τέτοιας προσέγγισης,
που επίσης είχε υιοθετηθεί από την Ουάσιγκτον,
ήταν η τεράστια εχθρότητα μεταξύ Ελλήνων και
Τουρκοκυπρίων, και μεταξύ Ελλάδας και
Τουρκίας, δυο αιματηρές συγκρούσεις στην ίδια
την Κύπρο, μια στρατιωτική δικτατορία στην
Ελλάδα, η παραλίγο καταστροφή της Ν.Α. πτέρυγας του NATO και δεκαετίες έντονου
αντιαμερικανισμού στην Ελλάδα.
Τόσο ο
Πρόεδρος Κλίντον όσο κι ο αναπληρωτής
υπουργός Χόλμπρουκ ένιωσαν την ανάγκη να
απολογηθούν, και ο Χένρι Κίσσιγκερ ακόμα
κατηγορείται για ότι έκανε στην Κύπρο. Άξιζε
τελικά τον κόπο;
Αν χρειαζόταν να εξηγηθούν οι παρόντες στόχοι
της κας Μέι, ο Mac Millan πιθανότατα θα έλεγε :
“Ο στόχος μας στις διαπραγματεύσεις είναι
να δελεάσουμε τους Τούρκους, ώστε να
πιστέψουν ότι θα κερδίσουν από την άρση
των εγγυήσεών τους και του βέτο τους στην
Κύπρο, δίνοντας έτσι τη δυνατότητα στην
Ελληνική κυβέρνηση και στον Αναστασιάδη
να μας παραχωρήσουν την κυριαρχία στο
νησί, όπως έχουν ήδη συμφωνήσει να
κάνουν”.
Αλλά τώρα δεν μιλάμε για μια “όχι πλήρως
ανεξάρτητη” Κύπρο, όπως το τοποθετούσε ο
υπουργός Αποικιών Hopkins στη δεκαετία του
50. Μιλάμε για την απόλυτη διάλυση ενός
κράτους, το οποίο τυγχάνει να είναι μέλος της
ΕΕ. Αυτός ο τρόπος “επίλυσης” της (ως τώρα
παγωμένης) διένεξης στην Κύπρο, απειλεί να
μετατρέψει το νησί σε μια νέα Συρία στην
Ανατολική Μεσόγειο. Αυτό είναι που
χρειαζόμαστε;
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
(1) Για λεπτομέρειες σχετικά με αυτό το
περίεργο “κράτος” , 50% Έλληνες και 50%
Τούρκοι, με μια “διεθνή δύναμη” να το
αστυνομεύει, βλ. συνέντευξη του Έλληνα
Υπουργού Εξωτερικών στο ειδησεογραφικό
πρακτορείο DPA (21-1-2017)
(2) Οι φόβοι του κ. Ερντογάν δεν
είναι απαραίτητα παρανοϊκές παραισθήσεις.
Διακεκριμένοι Αμερικάνοι νεοσυντηρητικοί
σχεδόν κάλεσαν δημόσια τον τουρκικό
στρατό να οργανώσει πραξικόπημα εναντίον
του Ερντογάν. Δες άρθρο για το
πραξικόπημα του Ιουλίου στην
Τουρκία : http://www.defenddemocracy.press/turkey-
military-coup-possible/. Τα Τούρκικα ΜΜΕ
που υποστηρίζουν τον Ερντογάν, ήταν
γεμάτα από τέτοιους ισχυρισμούς
(3) Όπως αποδεικνύει η “ιστορική
στατιστική”, κρίσεις γύρω από την Κύπρο ( ή
προσπάθειες να “επιλυθεί το κυπριακό, όπως
τώρα) πάντα προηγήθηκαν μεγάλων
πολέμων στη Μέση Ανατολή, δεδομένης
της στρατηγικής θέσης του νησιού, που
ελέγχει όλη την Ανατολική Μεσόγειο. Όντας
οι ίδιοι οι Βρετανοί νησιώτες, πάντα
αντιλαμβανόντουσαν πάρα πολύ καλά τη
στρατηγική σημασία της Κύπρου. Για αυτό
το λόγο το Λονδίνο φρόντιζε οι
αξιωματούχοι της ΕΕ, αρμόδιοι για τα
θέματα της Κύπρου να είναι Βρετανοί στην
εθνικότητα. Αλλά πάλι μπορεί κάποιος να
πιστεύει, αν το επιθυμεί, ότι αυτό ήταν μια
απλή σύμπτωση.
Το 1954,το Εργατικό Κόμμα ήταν στην
αντιπολίτευση και ο πρώην υπουργός των
Αποικιών Griffiths ξαφνικά θυμήθηκε ότι ήταν
σοσιαλιστής και έθεσε ερώτημα για το μέλλον
της Κύπρου κατά τη διάρκεια μιας συζήτησης
στη Βουλή των Κοινοτήτων (27-7-1954), στον
Harry Hopkins, τον υπουργό των Αποικιών του
συντηρητικού κόμματος. Υποχρέωσε έτσι τον
Hopkins, με σκοπό να τον ανακαλέσει στην
τάξη , να δηλώσει δημοσίως το μόνιμο
Βρετανικό και Δυτικό στρατηγικό δόγμα για
την Κύπρο: ” Ήταν ανέκαθεν κατανοητό και
συμφωνημένο ότι υπάρχουν συγκεκριμένες
περιοχές στην Κοινοπολιτεία οι οποίες,
δεδομένου των περιστάσεων, ποτέ δεν
μπορούν να ελπίσουν ότι θα γίνουν τελείως
ανεξάρτητες». Αυτό είναι το δόγμα που
προσπαθούν να εφαρμόσουν και στη Γενεύη
τώρα, με μια διαφορά. Δε θέλουν “μερική”, “όχι
πλήρη” ανεξαρτησία της Κύπρου, όπως το 1960.
Τώρα θέλουν την απόλυτη κατάργηση του
κράτους της Κύπρου!
(4) Όταν μερικούς μήνες πριν, ο αριστερός
ηγέτης των Τουρκοκυπρίων βγήκε στην
τηλεόραση για να ζητήσει κάποια ανεξαρτησία
από την Τουρκία, ο Πρόεδρος Ερντογάν του
υπενθύμισε δημόσια ότι θα ήταν καλύτερα να
κρατήσει το στόμα του κλειστό. Δεν του είπε
ευθέως ότι θα πρέπει να είναι προσεκτικός αν
θέλει να «κρατήσει το κεφάλι στους ώμους
του». Αλλά το μήνυμα ήταν ξεκάθαρο και κανείς
Τούρκος δε θέλει να κάνει αστεία με τον
Πρόεδρο σήμερα.
Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε αγγλικά για πρώτη φορά στο defenddemocracy.press στις 27.1.2017
Αναλύσεις
Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες
Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.
Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.
Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.
Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.
Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.
Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία
Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.
Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.
Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».
Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.
Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.
Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC
Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.
Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.
Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.
Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.
Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία
Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.
Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.
Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.
Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.
Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.
Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.
Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ
Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.
Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.
Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.
Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.
Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.
Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας
Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.
Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.
Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.
Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.
Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.
Το μήνυμα προς το Πακιστάν
Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.
Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.
Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.
Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.
Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.
Διεθνή
Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς
Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.
Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο
Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.
Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.
Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.
Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές
Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.
Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς
Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.
Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.
Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών
Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.
Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.
Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.
Αναλύσεις
Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες
Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.
Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.
Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.
Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή
Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.
Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.
Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.
Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.
Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.
Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.
Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.
Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.
Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.
Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις
Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.
Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.
Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.
Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.
Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.
Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας
Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.
Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.
Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.
Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.
Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.
Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.
Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.
Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία
Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.
Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.
Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.
Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.
Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.
Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες
Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.
Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.
Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.
Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.
Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.
Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία
Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;
Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.
Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.
Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.
Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.
Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.
Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας

