Ακολουθήστε μας

Οικονομία

Εφικτή η έξοδος από την Ευρωζώνη

Δημοσιεύτηκε στις

O υπουργός Οικονομίας και Ανάπτυξης καθ. Δημήτρης Παπαδημητρίου δήλωσε , με άρθρο του στην ΑΥΓΗ: «Η εναλλακτική λύση , ενός καλοσχεδιασμένου προγράμματος «παραλλήλου νομίσματος» (δραχμή) ,εάν υιοθετηθεί με ριζικές προδιαγραφές (πχ. την αξία του έναντι του ευρώ και την διευθέτηση πληρωμής των φόρων ) με αυτό, μπορεί να γίνει κινητήριος δύναμη για την ανάπτυξη της χώρας».
  • Οι δηλώσεις αυτές έγιναν προ του ανασχηματισμού της κυβερνήσεως ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ του περασμένου Σεπτεμβρίου. Άρα το Animus μιας μορφής Euroexit υπάρχει στις προθέσεις της κυβερνήσεως απομένει το Corpus…
Αν υπήρξε πολιτικός σχεδιασμός -ο μοναδικός του ΣΥΡΙΖΑ στην διετή διακυβέρνηση της Ελλάδος –  ήταν εκείνος που μ’ εντολή του πρωθυπουργού  Αλέξη Τσίπρα, προς τον πρώην υπουργόν Οικονομικών Γιάνη» Βαρουφάκη, ο τελευταίος εξεπόνησε το «πλάνο Β΄», για την έξοδο της χώρας από το ευρώ.
To corpus του euroexit σχεδόν  υλοποιήθη τον Ιούλιο του 2015 αλλά δεν ολοκληρώθη ακόμη.

Ακόμη κι’ αν θεωρηθεί πλάνη το Plan Β΄ – όχι ως προς τις δυνατότητες επανόδου  στο εθνικό νόμισμα αλλά διά το ποίοι εξουσιάζουν πραγματικά την Ελλάδα – το Σχέδιο Β΄ έχει  την ιστορική του σημασία .
Βεβαίως , η  «για πρώτη φορά αριστερή κυβέρνηση» δεν εξετίμησε ορθώς τον συσχετισμό  δυνάμεων μεταξύ πιστωτών (Ε.Ε) και οφειλέτου (Ελλάδος) μ’ αποτέλεσμα, ο  σύντροφος  Τσίπρας να υπογράψει το τρίτο μνημόνιο τον Ιούλιο του 2015.
Εν τούτοις την 5η Ιουλίου 2015 ,το Σχέδιο Β΄ ήταν εφικτό κατά 95% .Αν ήταν ανεξάρτητη από ξένες επιρροές η πολιτική εξουσία εν Ελλάδι – που δεν ήταν – , εάν υπήρχε κάποια γνώσι  της  νομισματικής ιστορίας από τους «αρμοδίους» συμβούλους της Ελληνικής κυβερνήσεως (Γκάλμπραιηθ, Βαρουφάκη ,Λαφαζάνη ) και αν ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος ήταν πρόσωπο εμπιστοσύνης του πρωθυπουργού – κι’ όχι του Μάριο Ντράγκι της ΕΚΤ  – τότε η επάνοδος στο εθνικό νόμισμα ήταν απολύτως πραγματοποιήσιμη.
Το λάθος Βαρουφάκη συνίσταται ότι η όλη επιχείρηση έγινε «σαν διαπραγματευτικό όπλο» , ως ομολογεί ο Γκάλμπραιηθ στο σχετικό βιβλίο του και όχι ως μοναδική διέξοδος  από την πιστωτική ασφυξία του ευρώ. Δηλ. οι εμπνευστές δεν πίστευαν στο Σχέδιο Β.
Παρά ταύτα , η επάνοδος στο εθνικό νόμισμα είναι σήμερον εφικτή , καθ’ όσον τα τρία τέταρτα της επιχειρήσεως ( η διαρκείας τριών εβδομάδων «Τραπεζική Αργία» ,τα πέραν των  20 μηνών «Κάπιταλ  Κοντρόλς» , η απεριόριστη δέσμευση των καταθέσεων , ο «κόφτης» μισθών και συντάξεων και η υποτίμηση του εγχωρίου «Τραπεζικού ευρώ» , εν σχέσει με το κυκλοφορούν) έχουν ήδη συμβεί , χωρίς «να κυλίσουν τα… «τάνκς» στους Αθηναϊκούς δρόμους» , ως εφοβείτο ο καημένος  ο Τζέημς.
 Απομένουν ,βεβαίως, ορισμένες πρόνοιες διά μία συντεταγμένη έξοδο  από την επάρατο ευρωζώνη, με περιορισμένες απώλειες και μεγάλες ωφέλειες διά τον Ελληνικό λαόν, ο οποίος άλλως αντιμετωπίζει πλήρη αφανισμό  μέσα στην «λιτότητα» του Οθνείου νομίσματος , που του επέβαλαν ξένοι , σκοτεινοί κύκλοι  –  άμοιροι βασικών  οικονομικών γνώσεων καρεκλοκένταυροι και αδίστακτοι γραικύλοι της εξουσίας.
  • Με το ανατραπέν δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου 2015 ,το 61% του Ελληνικού λαού ετάχθη κατά της λιτότητος (του ευρώ). Άρα υπάρχει και η σχετική νομιμοποίηση της εξόδου από την ευρωζώνη.
  • Η προηγηθείσα φροντίδα  των καταθετών ,ν’ αναλάβουν   σημαντικό μέρος των αποταμιεύσεων –κάπου 50 δις. ευρώ – επιτρέπει την ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς προσωρινώς και παραλλήλως με το ισχύον νόμισμα.
  • Η εκτίμηση του καθ. Βαρουφάκη ότι «μέσα στο ευρώ ο πλήρης αφελληνισμός των Τραπεζών είναι βέβαιος» επαλήθευσε μεταγενεστέρως με την πλήρη εξαΰλωση των Τραπεζικών κεφαλαίων και τον διορισμό ξένων διοικήσεων ,κατόπιν της εκχωρήσεως του 45% των Τραπεζικών μετοχών στο Ταμείο Χρηματοπιστωτικής… Ασταθείας (ΤΧΣ) του χέρ Ρέγκλινγκ.  
Η απεξάρτηση από του ευρώ δεν είναι διαπραγματευτικό όπλο αλλά συνειδητή πολιτική. Πέραν των αποδεδειγμένων ελαττωμάτων της ευρωζώνης  , ως «αρίστου νομισματικής περιοχής» (εκ της υπάρξεως 19 διαφορετικών επιτοκίων- όσων και οι μετέχουσες χώρες στην ευρωζώνη – της εγνωσμένης  ανικανότητος της ΕΚΤ να δράσει ως τελευταίος δανειστής των  δοκιμαζομένων από αναλήψεις καταθέσεων  και μη εξυπηρετουμένων δανείων Τραπεζών , ως και των οκτώ «θανασίμων σφαλμάτων» του ΔΝΤ(***) στην κατ’ εφημισμόν «επιχείρηση διάσωσης» της Ελλάδος από την χρεωκοπία), η επάνοδος στο εθνικό νόμισμα επιβάλλεται διά λόγους οικονομικούς και εθνικούς.
Διά την εξασφάλιση της επάρκειας ρευστού χρήματος και την  αποφυγή περαιτέρω οικονομικής συρρικνώσεως της Ελλάδος , κατά τα κελεύσματα των Γερμανών κατακτητών , διά δευτέρα φοράν  εις διάστημα των τελευταίων 75 ετών , η επάνοδος στην εθνική νομισματική πολιτική είναι εκ των ών ούκ άνευ. .
 Όπως το 1944 , ο Κυριάκος Βαρβαρέσος επανέφερε την δραχμή ,διά ν’ απαλλαγεί η Ελληνική οικονομία από τα κατοχικά μάρκα ,με τα οποία κατεληστεύετο έως τότε ο εθνικός πλούτος και κατεδικάζετο ο Ελληνικός λαός εις εξόντωσιν δια της πείνης και της ανεργίας ,ούτως και σήμερον χρειάζεται μία νέα εθνική προσπάθεια δια ν’ απαλλαγεί η χώρα από τα δεσμά του ευρώ , υπό το βάρος εξυπηρετήσεως των οφειλών  προς τις Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις .
Τα χρέη αυτά εφορτώθησαν στην πλάτη του Ελληνικού λαού κυρίως διά την σωτηρία των Ευρωπαϊκών Τραπεζών (Γαλλικών , Γερμανικών, Ολλανδικών κλπ) αλλ’ είναι ασήκωτα καθ’ ομολογίαν ακόμη και του αναλγήτου ΔΝΤ.
Βεβαίως ,η  προσπάθεια απαλλαγής από την «παγίδα του ευρώ» δεν θα είναι εύκολη ούτε απηλλαγμένη κινδύνων. Είναι όμως η μόνη ενδεδειγμένη πολιτική διά την αποφυγή  περαιτέρω  συρρικνώσεως της οικονομίας  , εκποιήσεως του εθνικού πλούτου αντί πινακίου φακής και περαιτέρω αυξήσεως της ανεργίας  και της μεταναστεύσεως των νέων Ελλήνων (500.000 μέχρι τούδε).
Ένα σχέδιο εφικτής απεξαρτήσεως από του ευρώ και εξασφαλίσεως επαρκούς χρηματικής ρευστότητος , δια την εκκίνηση της οικονομίας , περιλαμβάνει δύο φάσεις ,ελάχιστα διαφερουσών  χρονικώς μεταξύ των.
Η αναγκαστική κυκλοφορία
Πρώτη φάση: Καθιέρωση της αναγκαστικής κυκλοφορίας  (fiat money) της νέας  δραχμής , ισοτίμου  προς ένα ευρώ (1:1) .Όλες οι υποχρεώσεις εις ευρώ  , φόροι ,κοινωνικές εισφορές , ασφάλιστρα ,ασφαλίσματα  , μισθοί, συντάξεις , καταθέσεις και Τραπεζικές οφειλές ,θα πρέπει να μετατραπούν σε νέες δραχμές  ,με ταυτόχρονη ανάληψη της νομισματικής πολιτικής υπό της Τραπέζης της Ελλάδος , της οποίας ο διοικητής πρέπει να είναι πρόσωπο εμπιστοσύνης της κυβερνήσεως και γνώστης της Ελληνικής και διεθνούς  οικονομικής πραγματικότητος.
Οι συναλλαγές  του δημοσίου θα γίνονται η λ ε κ τ ρ ο ν ι κ ώ ς   αποκλειστικά σε νέες δραχμές μέχρις ότου εκτυπωθεί το νέο ,εθνικό νόμισμα (ονομαστικής αξίας  1,2,5,10,20 50 ,100 και 200 ΝΔρχ. εις ενιαίου τύπου χαρτονομίσματα )  και κοπούν κέρματα 5 , 10, 20 και 50 λεπτών της Νδρχ. στο Νομισματοκοπείο του Χολαργού .
Δευτέρα φάση: Αμέσως κατόπιν χρειάζεται μία υποτίμηση 50% των νέων δραχμών δια την ανάκτησι της ανταγωνιστικότητος της Οικονομίας .Δύο προς ένα ευρώ (2:1).Η υποτίμηση θα γίνει υπό της Τραπέζης της Ελλάδος , που θ’ αναλάβει ηλεκτρονικώς τις μετατροπές των κυκλοφορούντων  ευρώ εις Νδρχ. και αντιστρόφως.
Το ευρώ θα κυκλοφορεί ως «παράλληλο νόμισμα» στην εγχώρια αγορά. Το δημόσιον θα συναλλάσσεται μόνον με νέες δραχμές ,που σημαίνει ουσιαστική περικοπή  των φορολογικών υποχρεώσεων ,εφ’ όσον πληρώνονται με ευρώ.  Η εντεύθεν ανακούφιση των οφειλετών θα συνεπιφέρει πακτωλό συναλλάγματος στην Τράπεζα της Ελλάδος  ,η οποία θ’ αναλάβει αποκλειστικώς την διαχείριση του.
Τουλάχιστον 50 δις. ευρώ ευρίσκονται στα θυλάκια του συναλλακτικού κοινού και 19 δις. ευρώ αναφέρονται  στα θησαυροφυλάκια της ΤτΕ . Ούτως θα σχηματισθούν νέα συναλλαγματικά αποθέματα , πέραν των 6,5 δις. ευρώ που αναγράφει ο ισολογισμός της ΤτΕ – εάν είναι αληθής.
Με την σύγχρονη δραχμοποίηση  ,το εξωτερικό χρέος θα καταστεί διαχειρίσιμο , κατόπιν ενός αληθούς Μορατόριουμ. 
Τρίτον. Διά την σταθεροποίηση της ισοτιμίας της Νδρχ. στις αγορές συναλλάγματος  ,χρειάζονται συναλλαγματικά αποθέματα για εισαγωγές τριών μηνών , ισοσκελισμένος κρατικός προϋπολογισμός και μικρό έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών ,που μπορεί να καλυφθεί από τις αυτόνομες εισροές κεφαλαίων. Τα επιτόκια θ’ ανέρχονται όσον  χρειάζεται το ισοζύγιο εξωτερικών πληρωμών. Πάντα ταύτα θα καθορίζει  επαναϊδρυομένη η Νομισματική Επιτροπή.
Οι τιμές των αγαθών  σε ευρώ στην εγχώριο αγορά θα παραμείνουν αμετάβλητες αλλά  οι τιμές εις Νδρχ. θα αναπροσαρμόζονται κατά το ποσοστό εξωτερικού συναλλάγματος που εμπεριέχουν τ’ αγαθά και βεβαίως καθώς υπαγορεύει η συνολική Ζήτηση .Π.χ. στα υγρά καύσιμα ,το κόστος προμηθείας του αργού και διϋλίσεως πετρελαίου είναι 30% της λιανικής τιμής και κατά το υπόλοιπον  φόροι. Εάν η κυβέρνηση κρίνει διατηρητέους τους φόρους ,όσοι καταναλωτές  πληρώνουν σε  νέες δραχμές  μέσω πιστωτικών καρτών , θα καταβάλλουν διπλάσιο ποσόν ανά λίτρο καυσίμου, στους σταθμούς ανεφοδιασμού αυτοκινήτων. Όσοι πληρώνουν με ευρώ ,θα τιμολογούνται ως και προηγουμένως.
Το ψωμί θα ανατιμηθεί ελάχιστα και τα οπωρολαχανικά μόνον κατά τα ναύλα μεταφοράς από την παραγωγή στην κατανάλωση. Το εγχωρίως παραγόμενο γάλα θα γίνει οικονομικότερο του εισαγομένου , η ζάχαρη , τα εσπεριδοειδή  και τα κρασιά φθηνότερα κοκ. Το εισαγόμενο κρέας ακριβώτερον αλλά το εγχώριο μόνον κατά το κόστος της κτηνοτροφής.
 Η τιμολογιακή πολιτική του ηλεκτρικού ρεύματος, του νερού και των τηλεπικοινωνιών θα μπορούσε να είναι ανάλογος της αντοχής των Επιχειρήσεων Κοινής Ωφελείας  που τα παρέχουν. Οι τεράστιες χρεώσεις πχ. «παγίων» του ΟΤΕ θα μπορούσαν  μειωθούν και κατά 15% του ηλεκτρισμού με εξάλειψη των «φόρων υπέρ τρίτων» αλλά τα έσοδα των μέσων μαζικής Μεταφοράς προσώπων θα μπορούσαν να διατηρηθούν  αμετάβλητα εφ΄ όσον θα ελέγχεται πλήρως η επικύρωση των εισιτηρίων , που σήμερα δεν συντρέχει.
Το γενικό επίπεδο των τιμών εις Νδρχ. θα ανέλθη «άπαξ» αλλ’ όχι συνεχώς εφ’ όσον το ποσοστό της υποτιμήσεως διατηρηθεί αμετάβλητο στο 50%. Υπάρχουν εγχώρια αγαθά (πχ. ελαιόλαδον,  σίτος, νωπά και ένδυση-υπόδηση) και υπηρεσίες (πχ.ιατρικές , δικηγορικές , εκπαιδευτικές κλπ)  που ελάχιστα θα επηρεασθούν εκ της υποτιμήσεως ,λόγω της Μεγάλης Υφέσεως (της εγχωρίου ζητήσεως).Τα ενοίκια των καταστημάτων θα πρέπει ν’ απελευθερωθούν αλλά δεν αναμένεται ν’ αυξηθούν αισθητώς λόγω υπερπροσφοράς στέγης.
Σημειωτέον ότι πληθωρισμός εκ της υποτιμήσεως του 1953 είχεν αυξηθεί μόνον 13% και κατόπιν έμεινε αμετάβλητος παρά την αναπροσαρμογή 50% της δρχ. από 15 εις 30 δρχ. ανά δολλάριον. Η ανάπτυξη εντεύθεν της Ελληνικής οικονομίας επιταχύνθη και διετηρήθη  υψηλή παγκοσμίως μέχρις του 1973.
Η διάλυση των πολλών εγχωρίων καρτέλ και των παρανόμων συμπράξεων επιχειρηματιών, από των κατασκευαστικών εταιριών  μέχρις του χάρτου , θα συνέβαλε μεγάλως στην χαλιναγώγηση της κερδοσκοπίας από τις ξένες και εγχώριες επιχειρήσεις που απομυζούν την ικμάδα του Ελληνικού αγοραστικού κοινού.
 Ζήτημα γεννάται με τις Τραπεζικές καταθέσεις που θα χάσουν αγοραστική δύναμη εις συνάλλαγμα (**).Οίκοθεν νοείται ότι απαξάπασες θα δραχμοποιηθούν αλλά θα απελευθερωθεί η ανάληψη και θ’ αυξηθούν τα επιτόκια των. Το κράτος θα εγγυάται την καταβολή  άνευ περιορισμών και θα επαναφέρει το απόρρητο των καταθέσεων.
 Όταν το 2002 η ισοτιμία της δρχ. ανετιμήθη   , διά λόγους παραπλανήσεως του κοινού ,υπό του αλήστου μνήμης διδύμου Κώστα Σημίτη – Γιάννου Παπαντωνίου , στις 341 δρχ. ανά ένα ευρώ (= 2 Γερμανικά μάρκα ) ενώ όφειλε η πραγματική ισοτιμία του ευρώ να είναι 682 δρχ. , οι καταθέσεις υπερτιμήθησαν κατά 95%.Με την νέα αναπροσαρμογή τα πράγματα θα επανέλθουν στην προτέρα των κατάσταση.
Οι μισθοί του δημοσίου και οι συντάξεις θα χάσουν  αγοραστική δύναμη αλλά ολιγώτερον της Υποτιμήσεως .Τα κατώτατα όρια μισθών/συντάξεων θα ημπορούσαν ν’ αναπροσαρμοσθούν 20%  , εφ΄ όσον τούτο επιτρέψει ο νέος κρατικός προϋπολογισμός που θα πρέπει να είναι πραγματικά ισοσκελισμένος. Στον ιδιωτικό τομέα ,η μισθολογική πολιτική είναι ζήτημα επιχειρηματικών αποφάσεων και όχι συλλογικών συμβάσεων.
 Οι οφειλές του δημοσίου προς τους ιδιώτες θα δραχμοποιηθούν και θα συμψηφίζονται με τις υποχρεώσεις των εις Νδρχ. 
Οι Τράπεζες θα ανακεφαλαιωθούν με  Νδρχ. διά της επαναγοράς των κρατικών ομολόγων του χαρτοφυλακίου των (1:1). Η ανασύσταση της Νομισματικής Επιτροπής θα ελέγχει την επάρκεια κεφαλαίων των εμπορικών Τραπεζών διά την αποφυγή παραγωγής πληθωρικού χρήματος  εκ του μηδενός,  μέσω των καταθέσεων. Πιστωτικά έσοδα του δημοσίου  θα μπορούσαν να προέλθουν μόνον από αφορολόγητα ομολογιακά δάνεια του εσωτερικού.
Η δυναμική της Αναπροσαρμογής.
Με το ευρώ , η Ελληνική οικονομία ευρίσκεται βαθειά μέσα στην Μαύρη Τρύπα της Κεϋνσιανής «παγίδος ρευστότητος» από την οποία αδυνατεί να ξεφύγει . Το χρήμα σπανίζει και οι συναλλαγές στην αγορά δυσχεραίνονται μεγάλως . Οι Τραπεζικές πιστώσεις ελλείπουν από το εμπόριο και την παραγωγή ενώ η οικοδομή χειμάζεται αγρίως.
Με τα «κάπιταλ κοντρόλς» ,η εισοδηματική ταχύτης του νομίσματος έχει περιορισθεί κάτω του ενός τρίτου. Ως αποτέλεσμα ,εμφανίζεται επίμονος αντιπληθωρισμός , πτώση του εθνικού προϊόντος κατά 1/3 και άνοδος της ανεργίας στο 30% του ενεργού πληθυσμού ,με ταυτόχρονη μείωση της απασχολήσεως – εξ ου και το πραγματικό εθνικό προϊόν υστερεί σημαντικά του δυνητικού. Την αναστροφή του φαινομένου αυτού επιχειρεί η Αναπροσαρμογή.   
Η αγορά θα κινηθεί ανέτως με το «παράλληλο νόμισμα» ως σήμερον ,μέχρις ότου κυκλοφορήσουν οι Νδρχ. Κατόπιν το ευρώ θα θεωρηθεί ως ξένο συνάλλαγμα  και θ’ αγοράζεται (και πωλείται) μόνον υπό της Τραπέζης της Ελλάδος, διά την εξυπηρέτηση των εισαγωγών  και τον σχηματισμό συναλλαγματικών αποθεμάτων , όπως το 1947 και  1953 με τις μεταρρυθμίσεις των Κυριάκου Βαρβαρέσου – Σπύρου Μαρκεζίνη.
Το δημόσιον χρέος θα δραχμοποιηθεί και θα αποπληρωθεί εν ευθέτω χρόνω στις πιστώτριες ξένες κυβερνήσεις , κατόπιν  αναδιαρθρώσεως  (Μορατόριο) και εφ’ όσον υπάρξει ανάπτυξη στην Ελλάδα και πρωτογενές πλεόνασμα 1% του ΑΕΠ ετησίως. Η αναδιαπραγμάτευση του χρέους θα πρέπει να μείνει ανυποχώρητος στο ζήτημα αυτό. Οι ΗΠΑ και η Γερμανία αθέτησαν το εξωτερικό των χρέος μεταπολεμικώς. Η Ελλάς είναι πολύ μικρή για να κάμει τοιαύτην  ατιμία.
Τα ιδιωτικά δάνεια θα πληρωθούν εις συνάλλαγμα κατά τον χρόνο λήξεως  με διπλάσιο ποσόν Νδρχ. που πρέπει να προσκομίσουν οι οφειλέτες οι οποίοι τα συνήψαν εις ευρώ.
Τα επιτόκια των δραχμικών καταθέσεων θα αυξηθούν μέχρις 5% και των χορηγήσεων στο 9% χωρίς άλλην επιβάρυνση. Οι εισροές ξένων κεφαλαίων και η διατήρηση των καταθέσεων εις συνάλλαγμα θα τύχουν «πρίμ» 2% άνω των δεδηλωμένων ισοτιμιών κατά την δραχμοποίηση.
Η επάνοδος της χώρας στο Αμερικανικό δολλάριο  και η επαναφορά της κυμαινομένης ισοτιμίας στο +-15%  , είναι επιβεβλημένη. Η ισοσκέλιση του ισοζυγίου πληρωμών είναι αναγκαία δια την αποτροπή του ξένου δανεισμού. Ο ΄Ελληνας ψηφοφόρος πρέπει να μάθει να ζει με τις αυξανόμενες παραγωγικές του δυνατότητες και όχι με  απατηλές αξιώσεις που υπόσχονται αδίστακτοι «πολιτικοί» για την ψήφο του .
 Η μεγάλη Ελληνική εμπορική ναυτιλία θα διατηρήσει τα προνόμια της και θα εξυπηρετείται εξωλογιστικώς από την Τράπεζα της Ελλάδος , ενώ θα αρθούν όλα τα γραφειοκρατικά εμπόδια δια την δημιουργία διεθνούς ναυτιλιακού κέντρου στον Πειραιά (και Κρουαζιέρας).
Ο εθνικός Τουρισμός θα απελευθερωθεί από τα δημόσια δεσμά και θ’ αναληφθεί από επαγγελματίες του κλάδου με απώτερο σκοπό την επιμήκυνση της Τουριστικής περιόδου και της εισροής πραγματικού συναλλάγματος.
 Η συνταγματική προστασία της εισαγωγής ξένων κεφαλαίων θα επανέλθει πλήρως και η απονομή της δικαιοσύνης θα επιταχυνθεί με συνοπτικές διαδικασίες και  ιδιωτικές διαμεσολαβήσεις. Η ποινική δίωξη των μνημονιακών ,δια παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων εν Ελλάδι είναι υπόθεση της Ελληνικής δικαιοσύνης και ζήτημα διεθνούς αξιοπιστίας της.
Το μέλλον  ευοίωνο.
Η Ελλάς είναι μία προνομιούχος από την φύση και την ιστορία της χώρα , οποία κακοποιείται συστηματικώς από ξένα και εγχώρια ολιγαρχικά συμφέροντα.
Το φυσικό  περιβάλλον δανείζεται η παρούσα γενεά  από τις μελλοντικές γενεές και τον πολιτισμό πιστώνεται από τις παρελθούσες.
Δεν θα πρέπει αμφότερα να καταστρέφονται για ευκαιριακά κέρδη της ιθυνούσης τάξεως. Ο εθνικός πλούτος είναι αναπαλλοτρίωτος και μόνον η αποδοτικώτερη  διαχείριση  είναι επιτρεπτή , εξαιρέσει των ακτών ,  λιμένων , αεροδρομίων και  «φυσικών μονοπωλίων» (πχ. η ΕΥΔΑΠ).
Τελική επιδίωξη της επαναφοράς εθνικής νομισματικής κυριαρχίας είναι η αύξηση της εγχωρίου παραγωγής και η μείωση της ανεργίας. Τούτο μπορεί να επιτευχθή δια της ενισχύσεως των εξαγωγικών εισπράξεων όπως το 1970. Πέραν της διετίας ,το καθήκον αυτό θα πρέπει ν’ αναληφθεί και απ’ τον εκσυγχρονισμό του εκπαιδευτικού μας συστήματος ,μ’ έμφαση στη Τεχνική- Επαγγελματική Εκπαίδευση και στην αξιολόγηση του εκπαιδευτικού προσωπικού , που πρέπει να αρχίσει αμέσως. Μόνον εκεί χρειάζεται  «Γερμανική βοήθεια»…
 Όπως στο παρελθόν , ο συνδυασμός σταθεράς ισοτιμίας και εξυγιάνσεως των δημοσίων οικονομικών  συνέβαλε στην πραγματική σταθερότητα του εθνικού νομίσματος ,  υπό την προϋπόθεση απελευθερώσεως των αγορών εργασίας και αγαθών που κυριαρχούνται σήμερον από τα απειράριθμα «καρτέλ» ,ούτως και σήμερον η Νδρχ. δύναται να εξελιχθή στο ισχυρό νόμισμα της Νοτιανατολικής Ευρώπης. Έργον , βεβαίως , ταντάλειον  αλλά εφικτό με τα θετικά , πραγματικά επιτόκια εις εποχήν αρνητικών διεθνώς και εφ’όσον λήξει η διαβόητος «λιτότης» του χέρ Σόημπλε.  
Με την Νδρχ., το άνοιγμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών θα κλείσει εκ της αυξήσεως των συναλλαγματικών εισπράξεων ( εξαγωγών , ναυτιλιακού και Τουριστικού συναλλάγματος ως και εκ  της εισροής επιχειρηματικών κεφαλαίων ) .Την Υποτίμηση της Νδρχ.  θα «πληρώσουν» τα ξένα προϊόντα , με την επαναφορά των «περιθωρίων»  , καθ’ ον χρόνον η εγχώριος παραγωγή θα ενισχύεται ποικιλοτρόπως (πχ. με εθνικές τιμές ασφαλείας της Γεωργικής παραγωγής και μέτρα ισοδυνάμου αποτελέσματος ως προς τους δασμούς των εισαγομένων και μη παραγομένων επιτοπίως αγαθών).
Η  Μεγάλη ΄Υφεση της Ελληνικής οικονομίας είναι τόσον βαθεία και παρατεταμένη ώστε αρκεί ένας  ισοσκελισμένος  Τακτικός Προϋπολογισμός δια να επιτευχθεί ισορροπία στις αγορές  ,χωρίς πληθωρισμόν. Ο σχετικός στόχος πραγματικής αυξήσεως του ΑΕΠ δεν θα πρέπει να υπερβαίνει την αύξηση του πληθυσμού , που πρέπει να ενισχυθεί παντιοτρόπως.
Ο προϋπολογισμός δημοσίων επενδύσεων , απαραίτητος διά την πυροδότηση της οικονομικής ανακάμψεως , πρέπει να στηρίζεται στον εσωτερικό δανεισμό. Περιθώρια υπάρχουν μέχρις 3% του ΑΕΠ με ομολογιακά λαχειοφόρα δάνεια. 
Ο σθεναρός έλεγχος  Τραπεζών υπό της Νομισματικής Επιτροπής θ’ αποτρέψει τυχόν υπερθέρμανση της οικονομίας. Η λελογισμένη  πιστοδότηση της Οικοδομής («Μάνας 1000 τεχνών») θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας.
Η άμεση καθιέρωση του Κτηματολογίου –απολύτως εφικτή με την σύγχρονη τεχνολογία και την χρησιμοποίηση της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού – θ’ αποτρέψει την διαιώνιση της καταπάτησης  δημοσίας/ δημοτικής περιουσίας και των πραγματικών δασών και όχι των φορομπηχτικών ως επί του παρόντος. Η συνταγματική απαγόρευση της νομιμοποιήσεως της αυθαιρέτου δομήσεως θα περιορίσει ένα διαρκώς επανερχόμενο  πρόβλημα προ των εκάστοτε «βο-λευτικών» εκλογών.
Η  ανασυγκρότηση του κράτους είναι τελικώς  εφικτή μόνον κατόπιν διαγραφής του «πολιτικού κόστους» από το Ελληνικό λεξιλόγιο .Μέσα στο νέον ευνοϊκό διεθνές περιβάλλον , ο εκσυχρονισμός της δημοσίας διοικήσεως είναι επιτεύξιμος εντός συντόμου χρόνου. Αρκεί να επιδειχθεί η πολιτική βούληση , αυτοσυγκράτηση του λαού και  η χρησιμοποίηση της ψηφιακής τεχνολογίας.               
Ευκαιρίες και δυνατότητες
Τρία πρόσφατα διεθνή γεγονότα ευνοούν την απελευθέρωση  του Ελληνικού κράτους από τα ευρωδεσμά:
Πρώτον , η αποχώρηση της Βρεταννίας από την Ευρωπαϊκή ‘Ενωση , κατά τρόπον πολιτικώς συντεταγμένο και οικονομικώς βιώσιμο. Οι ΄Αγγλοι  – ο λαός των εξαιρέσεων – έδειξαν πάλι την πορεία της ευρωπαϊκής Ιστορίας (****) εγκαταλείψαντες την ψευδεπίγραφη «Ευρωπαϊκή ενοποίηση» υπό το σκήπτρο του Γερμανικού Ράϊχ.
Η υποτίμηση της Βρεταννικής λίρας δρά ως κίνητρον εισροής κεφαλαίων στο Λονδίνο  ,ο πληθωρισμός ελάχιστα ανέρχεται  και τα Βρεταννικά ομόλογα ανατιμώνται.
Ως απεδείχθη , η απόφαση εξόδου της Βρεταννίας ανήκει στην κυβέρνηση της Δορωθέας Μαίη και όχι  στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Συνεπώς δεν υπάρχει κίνδυνος απομακρύνσεως της Ελλάδος από την Ε.Ε. εις περίπτωσιν εξόδου από την ευρωζώνη. Έτερον εκάτερον εάν ούτως απεφάσιζεν  ο Ελληνικός λαός καταλλήλως ενημερούμενος.
Η νέα ηγεσία στις ΗΠΑ του προέδρου Τράμπ και η μετατόπιση της εξουσίας στην Γερμανία προς τους υποστηρίζοντας την απομάκρυνση των λαθρομεταναστών και την ενίσχυση των ημεδαπών εργαζομένων , θα δημιουργήσει μία νέα αρχιτεκτονική στην παγκόσμιο  οικονομία. Οι νότιες  χώρες της Ε.Ε. θ’ αποχωρήσουν αργά ή γρήγορα  απ’ την ευρωζώνη , ως απέδειξε το δημοψήφισμα της Ιταλίας τον περασμένο Δεκέμβριον και η προεκλογική ζύμωσι στην Γαλλία.
Δεύτερον ευπρόσδεκτο γεγονός είναι ότι ο φόβος εξ Ανατολών απεδείχθη φανταστικός και οι σπερμολογίες διαφόρων «αναλυτών» ,περί της γεωπολιτικής υπεραξίας της γείτονος ,  κενές περιεχομένου.
Η Ελλάς εξακολουθεί να διαθέτει ισχυρές ΄Ενοπλες Δυνάμεις που είναι  πολύτιμος συνεταίρος της Δύσεως ενώ η Τουρκία έχει διχασμένο στρατό  τον οποίον μάλιστα ανέτρεψε η… μυστική αστυνομία  – όπερ πρωτοφανές στην ιστορία των  κινημάτων .
Ο «Τουρκικός λαός» αποτελείται από 44 εθνότητες που αλληλομισούνται ενώ η Τουρκική «δημοκρατία» είναι άλλο ένα παραμύθι της Χαλιμάς!
Η Δύση χρειάζεται περισσότερο την Ελλάδα απ’ ό, τι στο παρελθόν , δια να αναπληρώσει το κενόν που αφήνει ο εμφύλιος πόλεμος στην Ισλαμική Τουρκία και η πρόθεσι δημιουργίας Κουρδικού κράτους. Από του Αμερικανικού ναυστάθμου Νόρφολκ μέχρις του Κατάρ, μόνον η Σούδα ημπορεί να ελλιμενίσει αεροπλανοφόρα τύπου ΤΡΟΥΜΑΝ.
Τρίτον  γεγονός είναι η σοβούσα και μη αποκρυπτομένη πλέον Πανευρωπαϊκή Τραπεζική Κρίση , ενώπιον της οποίας η αντίστοιχος Ελληνική φαντάζει ως παιδικό πάρτυ . Οι Ιταλικές Τράπεζες έχουν «ανοίγματα» 350 δις. ευρώ και οι Γερμανικές ,Ντόϋτσε Μπάνκ και «Λάντες-μπάνκεν» έχουν χάσει άνω των 50 δις. ευρώ από «παράγωγα» και θαλασσοδάνεια – κατά κυριολεξίαν.
Το κριτήριο επιτυχίας της Αναπροσαρμογής είναι εν τούτοις μονοσήμαντον: Μόνον όταν ο ρυθμός  αύξησης των συναλλαγματικών εσόδων της Ελληνικής οικονομίες  υπερβεί το πραγματικό επιτόκιο  εξυπηρετήσεως του δημοσίου χρέους (*****) η Αναπροσαρμογή θα έχει συντελεσθή επιτυχώς .  
Η προϋπόθεση αυτή απαιτεί εφ’άπαξ σημαντική υποτίμηση του νομίσματος  κι’ αυτή ,με την σειρά της θα φέρει την Ελλάδα εκτός του Οθνείου νομίσματος , καθ΄ όσον με το ευρώ η εξωτερική υποτίμηση είναι εξ ορισμού ανέφικτη και η εσωτερική υστερεί , ως προκαλούσα εσωτερική πτώχευσι.
Η επάνοδος στην δραχμή δεν υπακούει εις κάποιο ιδεολογικό δόγμα αλλά αποτελεί νομοτελειακή ανάγκη , που παρέβλεψαν οι δωσίλογοι του ευρώ.
Ο νέος υπουργός Εθνικής οικονομίας και Ανάπτυξης καθ. Δημήτρης Παπαδημητρίου έχει ταχθεί στο παρελθόν υπέρ της επανόδου στο εθνικό νόμισμα , με την χρησιμοποίηση του ευρώ ως ενδιαμέσου , «παραλλήλου» νομίσματος – άποψη που συμμερίζεται και ο πολύς Βόφγκανγκ Σόημπλε. Ο πολιτικός χρόνος συνεπώς επιταχύνεται και δεν πρέπει να χαθή η παρούσα ευκαιρία.
*Κώστα Κόλμερ Οικονομολόγος, Συνεργάτης της Νέας Πολιτικής
————————–
(*) Αποσπάσματα εκ του νέου βιβλίου μου «Η ΕΞΟΔΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩ» , εκδόσεις ΛΙΒΑΝΗ.          
(**) Λαμβανομένης υπ’οψιν της προ του ευρώ ισοτιμίας της δραχμής, η συναλλαγματική τιμή του Οθνείου νομίσματος  θα έδει να είναι υπερτέρα κατά 98% ήτοι 675 παλαιές δρχ. είτε 2 Νδρχ. χάριν  απλουστεύσεως. Η νυν ισχύουσα  τιμή του … «Ελληνικού ευρώ» είναι υπερτιμημένη έναντι της πραγματικής του αξίας ,με σοβαρές συνέπειες για την  οικονομία όπως:
1.Επιδότηση των εισαγωγών , επιβάρυνση εξαγωγών.
2.Δυσχέρανση των συναλλαγματικών εισπράξεων.
3.Ανεπάρκεια επενδύσεων και διαρροή κεφαλαίων.
Το κόστος εν Ελλάδι ζωής είναι  35-40% ανώτερο των ανταγωνιστριών χωρών πχ. της Τουρκίας λόγω της αυτόθι ανταγωνιστικότητος λόγω  της ελευθέρας διακυμάνσεως του συναλλάγματος και υποτιμήσεως της Τουρκικής λίρας .
 (***) Τα οκτώ θανάσιμα αμαρτήματα του ΔΝΤ στην Ελλάδα είναι: Η έλλειψη προετοιμασίας δια την Ελληνική κρίση παρ΄ ότι από του 2009 ήταν προφανής , η μη αναδιάρθρωση του  χρέους προ της κατ’εξαίρεσιν  χρηματοδοτήσεως της Ελλάδος ,η λανθασμένη στρατηγική προσέγγιση του  προβλήματος χρέους-αναπτύξεως, η επίδειξη ανελαστικότητος  στις διαπραγματεύσεις , οι ολέθριες σχέσεις του ΔΝΤ με τις Ευρωπαϊκές αρχές , η συνεχής μεταβολή των στόχων του προγράμματος , η άνισος απόδοση του προσωπικού της αποστολής του ΔΝΤ και ο ανθελληνισμός  της «Τρώηκα» ,αντί ουδετέρου ορθολογισμού. Επ’ αυτών τηρούν σιγήν ιχθύος οι μίσθαρνοι ευ(ρω)σεβηστές…
(****) Ο Αγγλικός λαός πρώτος έβαλε φραγμό στην επιβολή φόρων (Μάγκνα Κάρτα) , έκοψε το κεφάλι του βασιληά (Καρόλου β΄) , κατετρόπωσε  τον Ναπολέοντα , ενίκησε την ολοκληρωτική Γερμανία εις δύο παγκοσμίους πολέμους , έμεινε εκτός ευρωζώνης το 1999 και απέρριψε προσφάτως την υπαγωγή της Τραπέζης της Αγγλίας υπό την αδίστακτη ΕΚΤ. Το BREXIT είναι αναπόδραστο. Ο Κοινοβουλευτισμός στην Βρεταννία χρειάσθη μία χιλιετία και στην Ελλάδα κατεστράφη σε ολιγότερα από 200 χρόνια.
(*****) Βλ. σχ.Tim Congton. THE DEBT THREAT .Basil Blackwell,1988 .Appendix: The Algebra of Debt Growth.σελ. 217 επόμενα .
 

var _wau = _wau || []; _wau.push([“tab”, “qjb8omazks27”, “ifv”, “left-middle”]);(function() { var s=document.createElement(“script”); s.async=true; s.src=”http://widgets.amung.us/tab.js”;document.getElementsByTagName(“head”)[0].appendChild(s);})();

GEOPOLITICO

Freedom of Press: Λιγνίτης, αμερικανικό LNG και η μάχη για την ενεργειακή ασφάλεια

Το κλείσιμο των λιγνιτικών μονάδων, οι συμφωνίες για αμερικανικό LNG και η προσφυγή πολιτών στο ΣτΕ βρέθηκαν στο μικροσκόπιο της εκπομπής «Freedom of Press» του Μπάμπη Πολυχρονιάδη. Με αιχμή τις καταγγελίες Πολάκη και τις παρεμβάσεις για τον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου, τίθεται το κρίσιμο ερώτημα: ποιος εγγυάται την ενεργειακή ασφάλεια της Ελλάδας όταν αποξηλώνονται εγχώριες παραγωγικές υποδομές;

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Το ερώτημα ποιος αποφασίζει για την ενεργειακή ασφάλεια της Ελλάδας και με ποια κριτήρια βρέθηκε στο επίκεντρο της εκπομπής «Freedom of Press» του Μπάμπη Πολυχρονιάδη. Με αφετηρία τις καταγγελίες του Παύλου Πολάκη στη Βουλή, ο δημοσιογράφος συνέδεσε την απολιγνιτοποίηση με τις συμφωνίες εισαγωγής αμερικανικού LNG, αναδεικνύοντας παράλληλα τη δικαστική διεκδίκηση πολιτών που ζητούν να αποτραπεί η αποξήλωση κρίσιμων εγκαταστάσεων της ΔΕΗ. Κεντρικό ζήτημα της εκπομπής ήταν κατά πόσο η χώρα μπορεί να εγκαταλείπει οριστικά εγχώριες ενεργειακές υποδομές μέσα σε συνθήκες διεθνούς αστάθειας.

Η εκπομπή άνοιξε με απόσπασμα κοινοβουλευτικής παρέμβασης του Πολάκη, ο οποίος κατηγόρησε ευθέως τον Νίκο Τσάφο για υπονόμευση της ενεργειακής ασφάλειας. Ο βουλευτής υποστήριξε ότι, σε σύσκεψη με δεκαεπτά ανώτερα τεχνικά στελέχη της ΔΕΗ, ανακοινώθηκε πως οι λιγνιτικές μονάδες θα κλείσουν «με τρόπο που δεν θα μπορούν να ξανανοίξουν ποτέ ξανά». Η αναφορά παρουσιάστηκε ως καταγγελία του Πολάκη, με τον Πολυχρονιάδη να την εντάσσει στην κριτική του για τον κυβερνητικό ενεργειακό σχεδιασμό.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην Πτολεμαΐδα 5. Ο Πολάκης ανέφερε ότι πρόκειται για σύγχρονη μονάδα, για την οποία δαπανήθηκαν περίπου 1,5 δισ. ευρώ, και αμφισβήτησε την επιλογή οριστικής εγκατάλειψης της λιγνιτικής λειτουργίας της. Έθεσε, μάλιστα, το ενδεχόμενο επέκτασης πολεμικών συγκρούσεων ή διακοπής της τροφοδοσίας με πετρέλαιο και φυσικό αέριο, ζητώντας να διατηρηθεί η δυνατότητα αξιοποίησης του λιγνίτη ως εγχώριου καυσίμου. Παράλληλα, απέδωσε τις κυβερνητικές επιλογές στην προώθηση συμφωνιών με εταιρείες αμερικανικού LNG.

Ο Πολυχρονιάδης παρουσίασε στη συνέχεια τις αμφιβολίες που, σύμφωνα με δημοσίευμα της «Wall Street Journal» το οποίο επικαλέστηκε, εκφράζονται για την οικονομική βιωσιμότητα σχετικών συμφωνιών. Όπως μετέφερε, το υπουργείο Ενέργειας της Αλβανίας δεν εμφανίζεται πλήρως πεπεισμένο για τη βιωσιμότητα της συμφωνίας, η ουκρανική Naftogaz έχει διακόψει τις σχετικές διαπραγματεύσεις, ενώ η ρουμανική Transgaz αναφέρει ότι το μνημόνιο κατανόησης που είχε υπογράψει έχει λήξει. Οι αναφορές αυτές αξιοποιήθηκαν στην εκπομπή για να αμφισβητηθεί η εικόνα μιας εξασφαλισμένης εμπορικής επιτυχίας.

Στο ίδιο πλαίσιο παρουσιάστηκε ο ρόλος της Atlantic SEE LNG Trade, με μετόχους τη ΔΕΠΑ Εμπορίου και την AKTOR Energy, καθώς και του Αλέξανδρου Εξάρχου. Ο δημοσιογράφος αναφέρθηκε στην ανακοίνωση με την οποία ο Εξάρχου εξήρε τη συμβολή της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ στην προώθηση του Κάθετου Διαδρόμου, χαρακτηρίζοντας την πρωτοβουλία στρατηγικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Αντιπαρέβαλε αυτήν την επιχειρηματολογία με τις επιφυλάξεις για το κόστος του αμερικανικού φυσικού αερίου και την πορεία των διαπραγματεύσεων.

Το δεύτερο σκέλος της εκπομπής επικεντρώθηκε στις αλλαγές στις εγκαταστάσεις της ΔΕΗ. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Πολυχρονιάδης, στις 18 Μαΐου 2026 υπογράφηκε υπουργική απόφαση τροποποίησης περιβαλλοντικών όρων για τη μετατροπή της Πτολεμαΐδας 5 σε μονάδα φυσικού αερίου.

Επικαλούμενος δημοσιεύματα, ανέφερε κόστος περίπου 400 εκατ. ευρώ και ανάληψη του έργου από τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ. Προβλήθηκε επίσης η καταγγελία Πολάκη ότι η χωροθέτηση νέας μονάδας στον χώρο απόθεσης λιγνίτη θα εμποδίσει τη μελλοντική επαναχρησιμοποίηση της υπάρχουσας υποδομής.
Παράλληλα, ο παρουσιαστής αναφέρθηκε σε μνημόνιο συνεργασίας της ΔΕΗ με την Amazon Web Services για δημιουργία μεγάλου κέντρου δεδομένων στον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου. Υπογράμμισε ότι οι πληροφορίες για την ηλεκτροδότησή του δεν συγκλίνουν: κυβερνητικοί κύκλοι, όπως είπε, παραπέμπουν στη νέα μονάδα φυσικού αερίου, ενώ πηγές της ΔΕΗ μιλούν για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Κατά την εκπομπή, αυτή η διαφορετική ενημέρωση αφήνει αναπάντητα ουσιώδη ερωτήματα για τον σχεδιασμό, τις υποδομές και τον τρόπο κάλυψης των ενεργειακών αναγκών.

Ξεχωριστή θέση είχε η αναφορά στην παράταση λειτουργίας της Πτολεμαΐδας 5 μέχρι τις 31 Μαρτίου 2027. Ο Πολυχρονιάδης απέδωσε την παράταση στην ανάγκη διασφάλισης της επάρκειας του ηλεκτρικού συστήματος εν μέσω ενεργειακής κρίσης και πολεμικών αναταράξεων. Η συγκεκριμένη εξέλιξη παρουσιάστηκε ως στοιχείο που ενισχύει τη συζήτηση για τη διατήρηση διαθέσιμων λιγνιτικών υποδομών, ιδιαίτερα κατά τη χειμερινή περίοδο. Το βάρος της επιχειρηματολογίας του ήταν ότι η επάρκεια πρέπει να εξετάζεται πριν ληφθούν αποφάσεις που δυσκολεύουν την επιστροφή σε προηγούμενες δυνατότητες παραγωγής.

Η δικαστική διάσταση αφορά προσφυγή πενήντα πολιτών, η οποία, σύμφωνα με την εκπομπή, αναμένεται να συζητηθεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας στις 20 Οκτωβρίου. Αντικείμενό της είναι η αποξήλωση πέντε πύργων ψύξης στον ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου. Σε συνέντευξη Τύπου, από την οποία προβλήθηκαν αποσπάσματα, ο πρώην πρόεδρος της ΔΕΗ Μανώλης Παναγιωτάκης υποστήριξε ότι η ασφάλεια εφοδιασμού υπερβαίνει τις επιδιώξεις μιας ανώνυμης εταιρείας, αλλά και τη θητεία μιας κυβέρνησης. Ζήτησε συγκεκριμένες θεσμικές διαδικασίες και αρμόδια όργανα για τη διαμόρφωση αυτής της πολιτικής.

Η δικηγόρος Μαρία Μαγαλιού προανήγγειλε νέα προσφυγή κατά διοικητικής πράξης της 21ης Σεπτεμβρίου, που αφορά έγκριση πρόδρομων εργασιών καθαίρεσης και απομάκρυνσης εξοπλισμού και κτιριακών εγκαταστάσεων. Εξήγησε ότι η προσβολή της πράξης δημιουργεί στέρεη νομική βάση για αίτημα αναστολής, εφόσον ξεκινήσουν κατεδαφίσεις, αντιμετωπίζοντας το επιχείρημα ότι η προκήρυξη της ΔΕΗ αποτελεί ιδιωτική πράξη. Οι προσφεύγοντες επιδιώκουν, όπως προκύπτει από τις τοποθετήσεις τους, να παραμείνει ανοιχτή η δυνατότητα επαναλειτουργίας εγκαταστάσεων, μέχρι να κριθούν οι αποφάσεις και οι συνέπειές τους εθνικά. Μέσα από αυτές τις παρεμβάσεις, η εκπομπή ανέδειξε ένα συγκεκριμένο διακύβευμα: αν οι αποφάσεις για την ενεργειακή μετάβαση διατηρούν περιθώρια ασφάλειας ή οδηγούν σε μη αναστρέψιμη απώλεια παραγωγικών υποδομών.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Ακρίβεια στα καύσιμα: Η πρόταση Καλόγηρου για άμεση φορολογική ανάσα

Ο Αντώνης Καλόγηρος, επικεφαλής της Θεματικής Ομάδας Οικονομίας της ΝΙΚΗΣ, παρεμβαίνει στο Ionian για την ακρίβεια, τις τιμές των καυσίμων και το ενεργειακό κόστος.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Την ανάγκη άμεσης μείωσης της φορολογικής επιβάρυνσης στα καύσιμα υπογράμμισε ο επικεφαλής της Θεματικής Ομάδας Οικονομίας της ΝΙΚΗΣ, Αντώνης Καλόγηρος, μιλώντας στο Ionian για το ενεργειακό κόστος και τις πιέσεις που δέχονται νοικοκυριά και μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Ο κ. Καλόγηρος αμφισβήτησε τον ισχυρισμό ότι οι ευρωπαϊκοί κανόνες δεν επιτρέπουν τη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης και του ΦΠΑ. Όπως ανέφερε, περισσότερες από δέκα ευρωπαϊκές χώρες έχουν ήδη προχωρήσει σε αντίστοιχες παρεμβάσεις, επικαλούμενος τα παραδείγματα της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Σουηδίας και της Μάλτας.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην αμόλυβδη βενζίνη, σημειώνοντας ότι ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης φτάνει περίπου τα 70 λεπτά ανά λίτρο, ενώ επάνω στη συνολική τιμή επιβάλλεται και ΦΠΑ 24%. Κατά τον ίδιο, το βάρος για τους Έλληνες καταναλωτές γίνεται ακόμη μεγαλύτερο εξαιτίας της σημαντικής απόστασης που χωρίζει το μέσο ελληνικό εισόδημα από εκείνο άλλων ευρωπαϊκών χωρών.

«Η ακρίβεια πρέπει πάντοτε να εξετάζεται σε συνάρτηση με τους μισθούς», τόνισε, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση διαθέτει τα περιθώρια για ουσιαστικές φορολογικές ελαφρύνσεις, αλλά δεν επιδεικνύει την απαιτούμενη πολιτική βούληση.

Ο επικεφαλής της Θεματικής Ομάδας Οικονομίας της ΝΙΚΗΣ επικαλέστηκε επίσης τα στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού, τα οποία, σύμφωνα με όσα παρουσίασε, καταγράφουν έσοδα υψηλότερα από τον στόχο. Υποστήριξε ότι ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος προέρχεται σε μεγάλο βαθμό από την υπερφορολόγηση και πρέπει να επιστρέψει στην κοινωνία μέσω χαμηλότερων φορολογικών συντελεστών για πολίτες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Παρουσιάζοντας τις προτάσεις της ΝΙΚΗΣ, ο κ. Καλόγηρος εισηγήθηκε:

  • μείωση του ΦΠΑ και του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα,
  • αύξηση της φορολόγησης των μερισμάτων,
  • εντατικότερους ελέγχους για εικονικά τιμολόγια και εταιρείες,
  • σταδιακή κατάργηση του αναβαλλόμενου φόρου των τραπεζών,
  • έκτακτη εισφορά στα υπερκέρδη των ενεργειακών ομίλων.

Κλείνοντας, έστρεψε το ενδιαφέρον στην κερδοφορία των διυλιστηρίων, υποστηρίζοντας ότι η μεγάλη αύξηση των κερδών τους ενισχύει το αίτημα για έκτακτη φορολόγηση. Το κεντρικό μήνυμα της παρέμβασής του ήταν ότι η ελάφρυνση της κοινωνίας είναι οικονομικά εφικτή, εφόσον υπάρξει διαφορετική κατανομή των φορολογικών βαρών.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Η ενεργειακή συμφωνία ΗΠΑ–Ρωσίας και η νέα γεωπολιτική εξίσωση: Οι επιπτώσεις στην Ευρώπη, οι κερδισμένοι και οι χαμένοι και η παράμετρος των ενδιάμεσων εκλογών

Η Ουάσιγκτον ανοίγει ενεργειακό δίαυλο με τη Μόσχα, την ώρα που ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται και η Ευρώπη αναζητά στρατηγική αυτονομία. Ποιος κερδίζει από τη χαλάρωση των περιορισμών στο ρωσικό ντίζελ, τι κρύβουν οι διερευνητικές συζητήσεις για τον Nord Stream και γιατί οι αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές αποτελούν κρίσιμο παράγοντα; Μια ανάλυση για την επιστροφή της ενεργειακής διπλωματίας και τον κίνδυνο η Ευρωπαϊκή Ένωση να βρεθεί ξανά εγκλωβισμένη ανάμεσα στις επιλογές Ουάσιγκτον και Μόσχας.

Δημοσιεύτηκε

στις

Η γεωπολιτική δεν γνωρίζει μόνιμες φιλίες και εχθρότητες. Γνωρίζει, πρωτίστως, συμφέροντα. Και όταν η ενεργειακή ασφάλεια μιας υπερδύναμης συναντά τις οικονομικές ανάγκες ενός στρατηγικού αντιπάλου, ακόμη και οι πιο ισχυρές πολιτικές διαχωριστικές γραμμές μπορούν να γίνουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

Η ενεργειακή προσέγγιση Ουάσιγκτον και Μόσχας, με φόντο τον συνεχιζόμενο πόλεμο στην Ουκρανία, την πίεση στις διεθνείς αγορές καυσίμων και τις επικείμενες αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές, αποκαλύπτει μια σύνθετη πραγματικότητα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναζητούν τρόπους περιορισμού του ενεργειακού κόστους, η Ρωσία επιδιώκει οικονομική και διπλωματική ανάσα, ενώ η Ευρώπη αντιμετωπίζει το ενδεχόμενο να επηρεαστεί καθοριστικά από αποφάσεις στις οποίες δεν έχει πρωταγωνιστικό ρόλο.

Πρόκειται για μια περιορισμένη συναλλαγή υπαγορευμένη από την οικονομική συγκυρία ή για την απαρχή μιας βαθύτερης γεωπολιτικής αναδιάταξης; Η απάντηση δεν αφορά μόνο το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και τους αγωγούς. Αφορά το μέλλον των κυρώσεων, την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία και τις ισορροπίες ισχύος ανάμεσα στις μεγάλες δυνάμεις.

Του Δημήτρη Παπαδογιάννη

Εισαγωγή: Όταν η ενέργεια μετατρέπεται σε εργαλείο γεωπολιτικής

Η πρόσφατη ενεργειακή προσέγγιση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας επαναφέρει στο προσκήνιο ένα από τα κεντρικά ζητήματα της σύγχρονης διεθνούς πολιτικής: τη σχέση μεταξύ οικονομικών συμφερόντων, ενεργειακής ασφάλειας και στρατηγικού ανταγωνισμού. Σε μια περίοδο κατά την οποία ο πόλεμος στην Ουκρανία μαίνεται και επιβαρύνει την αλληλεπίδραση Ρωσίας-Δύσης σε όλα τα πεδία, η απόφαση της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ να άρει de facto τον οικονομικό αποκλεισμό στη Ρωσική Ομοσπονδία και να διευκολύνει την προμήθεια ρωσικού ντίζελ προς τις αμερικανικές και διεθνείς αγορές συνιστά αξιοσημείωτη μεταβολή στην εφαρμογή της αμερικανικής πολιτικής των κυρώσεων.

Στις 9 Οκτωβρίου 2026, ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι η Ρωσία θα προμηθεύσει τις διεθνείς αγορές με περισσότερους από 300.000 τόνους ντίζελ αρχικά, ενώ προανήγγειλε πρόσθετες ποσότητες κατά τους επόμενους μήνες. Παράλληλα, η αμερικανική κυβέρνηση προχώρησε σε προσωρινή χαλάρωση συγκεκριμένων περιορισμών για τις σχετικές συναλλαγές. Η ανακοίνωση έγινε σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές των καυσίμων στις ΗΠΑ είχαν εκτιναχθεί, εν μέρει εξαιτίας του πολέμου με το Ιράν και των διαταραχών στην παγκόσμια ενεργειακή προσφορά. Σύμφωνα με το Reuters, η τιμή του ντίζελ στις ΗΠΑ είχε αυξηθεί περίπου κατά 70% από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν τον Φεβρουάριο του 2026. Η αποτελεσματικότητα της συμφωνίας στην αποκλιμάκωση των τιμών, ωστόσο, παραμένει αβέβαιη. (Reuters, 9 Οκτωβρίου 2026).

Η εξέλιξη αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή δεν περιορίζεται στην προμήθεια καυσίμων. Παράλληλα, έχουν πραγματοποιηθεί διερευνητικές επαφές μεταξύ Αμερικανών και Ρώσων αξιωματούχων σχετικά με πιθανή συμμετοχή αμερικανικών επενδυτικών κεφαλαίων στις υποδομές των αγωγών Nord Stream και με την αξιοποίηση ρωσικών ενεργειακών περιουσιακών στοιχείων. Πρόκειται, όμως, για ξεχωριστές συζητήσεις, οι οποίες δεν έχουν οδηγήσει σε επιβεβαιωμένη συμφωνία επαναλειτουργίας των αγωγών. (Reuters, 8 Οκτωβρίου 2026).

Το κεντρικό ερώτημα, επομένως, δεν είναι απλώς αν οι δύο χώρες μπορούν να συνεργαστούν στον ενεργειακό τομέα. Ο κεντρικός προβληματισμός έγκειται στο γιατί επιλέγουν τη δεδομένη χρονική φάση, ποιά συμφέροντα εξυπηρετούνται, ποιές συνέπειες προκύπτουν για την Ευρώπη και κατά πόσο η συγκεκριμένη εξέλιξη προαναγγέλλει μια ευρύτερη αναδιάταξη των διεθνών σχέσεων, ενεργειακών και στρατηγικών.

Η σημασία της χρονικότητας. Η ενεργειακή κρίση και η πολιτική πίεση στο εσωτερικό των ΗΠΑ

Η χρονική συγκυρία της συμφωνίας δεν μπορεί να εξεταστεί ανεξάρτητα από τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου 2026. Η κυβέρνηση Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπη με την ανάγκη να περιορίσει το κόστος ζωής και να παρουσιάσει αποτελέσματα σε ένα ζήτημα που επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών.

Το ντίζελ αποτελεί κρίσιμο παράγοντα της αμερικανικής οικονομίας. Χρησιμοποιείται στις εμπορευματικές μεταφορές, στη γεωργία, στις κατασκευές και σε ένα ευρύ μέρος της εφοδιαστικής αλυσίδας. Η αύξηση της τιμής του, επιβαρύνει το κόστος παραγωγής και μεταφοράς, παράγωντας πρόσθετες πληθωριστικές πιέσεις. Επομένως, η μείωση της τιμής των καυσίμων έχει ιδιαίτερη σημασία για τις αγροτικές περιοχές, τους επαγγελματίες οδηγούς, τις μικρές επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά.

Η προεκλογική διάσταση είναι σαφής. Το Reuters και το Associated Press συνδέουν την ενεργειακή πρωτοβουλία με την προσπάθεια της κυβέρνησης να αντιμετωπίσει τις υψηλές τιμές πριν από τις εκλογές, από τις οποίες θα κριθεί κατά πολύ ο έλεγχος της Βουλής των Αντιπροσώπων και της Γερουσίας. (Reuters, Associated Press).

Η συμφωνία εξυπηρετεί, συνεπώς, δύο παράλληλους στόχους. Ο πρώτος είναι οικονομικός: η αύξηση της προσφοράς καυσίμων και η προσπάθεια αποκλιμάκωσης των τιμών. Ο δεύτερος είναι πολιτικός: η δυνατότητα του Αμερικανού προέδρου να παρουσιάσει μια άμεση πρωτοβουλία που ανταποκρίνεται στις επισφάλεια των ψηφοφόρων.

Υπάρχει, ωστόσο, μία ειδοποιός διαφορά μεταξύ της πολιτικής ανακοίνωσης και του πραγματικού αποτελέσματος. Οι διεθνείς τιμές εξαρτώνται από το σύνολο της προσφοράς και της ζήτησης, τη διαθεσιμότητα διυλιστηριακής παραγωγής, τα αποθέματα, το κόστος μεταφοράς και τη γεωπολιτική κατάσταση. Ακόμη και μια σημαντική συμφωνία προμήθειας δε λειτουργεί ως εχέγγυο για την αισθητή μείωση στις τιμές λιανικής.

Επιπλέον, η συμφωνία δεν αποτελεί τη μοναδική παρέμβαση της Ουάσιγκτον. Στις αρχές Οκτωβρίου, η κυβέρνηση είχε ήδη πιέσει τις χώρες της G7 για αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου και καυσίμων, με στόχο την αύξηση της προσφοράς. (Reuters, 2 Οκτωβρίου 2026).

Αυτό υποδηλώνει ότι η αμερικανική πολιτική δεν στηρίζεται σε μία μόνο κίνηση, αλλά σε μια προσπάθεια συνδυασμού διαφορετικών εργαλείων για τον περιορισμό της ενεργειακής πίεσης. Η συνεργασία με τη Ρωσία αποτελεί μέρος αυτής της προσπάθειας, ενώ ταυτόχρονα δημιουργεί ένα πολιτικό μήνυμα ότι η Ουάσιγκτον είναι διατεθειμένη να διαπραγματευτεί ακόμη και με έναν στρατηγικό αντίπαλο, όταν το θεωρεί οικονομικά αναγκαίο, στα πλαίσια της άσκησης μίας ρεαλιστικής εξωτερικής πολιτικής.

Η σύνδεση με τις εκλογές είναι, επομένως, ισχυρή και τεκμηριωμένη. Δεν αρκεί, όμως, για να εξηγήσει από μόνη της το σύνολο των εξελίξεων, ιδίως τις παράλληλες συζητήσεις για τις ενεργειακές υποδομές και τις πιθανές επενδύσεις σε ρωσικά περιουσιακά στοιχεία.

Τα στρατηγικά κίνητρα της Ρωσίας: Έσοδα, αγορές και διπλωματική επαναπροσέγγιση

Για τη Μόσχα από την άλλη, η ενεργειακή συνεργασία προσφέρει περισσότερα από τα έσοδα που μπορούν να προκύψουν από την πώληση συγκεκριμένων ποσοτήτων ντίζελ. Δημιουργεί τη δυνατότητα επανασύνδεσης με αγορές από τις οποίες οι συναλλαγές περιορίστηκαν σημαντικά μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.

Οι κυρώσεις στοχεύουν στον περιορισμό των εσόδων που χρηματοδοτούν τη ρωσική πολεμική προσπάθεια και να αυξήσουν το κόστος της παράτασης του πολέμου. Η προσωρινή χαλάρωση ορισμένων περιορισμών για τις εξαγωγές καυσίμων προκαλεί, επομένως, μια διαφορετική οικονομική συνθήκη για τη Ρωσία.

Η Μόσχα αποκτά δυνητικά τρία οφέλη.

Πρώτον, μπορεί να ενισχύσει τα έσοδα από τις ενεργειακές εξαγωγές, εφόσον οι ανακοινωθείσες ποσότητες παραδοθούν και οι συναλλαγές υλοποιηθούν.

Δεύτερον, θα βρίσκεται σε θέση να διευρύνει τις εμπορικές της διεξόδους και να μειώσει την εξάρτησή της από περιορισμένο αριθμό αγοραστών.

Τρίτον, αποκτά διπλωματικό πλεονέκτημα, καθώς η συνεργασία με την Ουάσιγκτον δείχνει ότι η ενεργειακή της ισχύς εξακολουθεί να αποτελεί υπολογίσιμο παράγοντα που για τις αμερικανικές αποφάσεις.

Το τρίτο στοιχείο είναι ιδιαίτερα μείζον. Η Μόσχα επιδιώκει εδώ και χρόνια να διαχωρίσει την οικονομική συνεργασία από τη συνολική πολιτική αντιπαράθεση με τη Δύση. Μια επιλεκτική ενεργειακή συμφωνία μπορεί να ενισχύσει αυτή την επιδίωξη, χωρίς να σημαίνει ότι έχουν επιλυθεί οι διαφωνίες για την Ουκρανία ή ότι έχουν αρθεί συνολικά οι κυρώσεις.

Ωστόσο υπάρχουν προϋποθέσεις. Η πραγματική εξαγωγική δυνατότητα της Ρωσίας εξαρτάται από την κατάσταση των διυλιστηρίων της, τις εγχώριες ανάγκες και την ασφάλεια των ενεργειακών υποδομών. Οι επιθέσεις της Ουκρανίας σε ρωσικά διυλιστήρια έχουν περιορίσει την παραγωγική ικανότητα, ενώ οι ανάγκες της ρωσικής αγοράς επηρεάζουν την ποσότητα των καυσίμων που μπορούν να διατεθούν στο εξωτερικό.

Η ανακοίνωση της συμφωνίας δεν αποδεικνύει, συνεπώς, ότι όλες οι προβλεπόμενες ποσότητες θα παραδοθούν στον προβλεπόμενο χρόνο. Το πραγματικό οικονομικό όφελος της Ρωσίας θα εξαρτηθεί από την εφαρμογή της συμφωνίας και όχι μόνο από την πολιτική της ανακοίνωση.

Οι ΗΠΑ: Οικονομική αναγκαιότητα ή αλλαγή στρατηγικής;

Η ενεργειακή προσέγγιση με τη Ρωσία αναδεικνύει μια αντίφαση της αμερικανικής πολιτικής. Από το 2022, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν στηρίξει ένα ευρύ πλαίσιο κυρώσεων με στόχο τον περιορισμό της ρωσικής οικονομικής και ενεργειακής ισχύος. Η τρέχουσα όμως κυβέρνηση, εφαρμόζοντας μία περισσότερο πολυδιάστατη πολιτική, εδραζόμενη εν μέρει στην καλή πίστη, επιτρέπει μια επιλεκτική εξαίρεση, επικαλούμενη την ανάγκη αντιμετώπισης των υψηλών τιμών καυσίμων.

Η εξέλιξη μπορεί να ερμηνευθεί ως εφαρμογή μιας περισσότερο συναλλακτικής προσέγγισης στην εξωτερική πολιτική: η οικονομική συνεργασία δεν αποκλείεται a priori, ακόμη και όταν οι δύο χώρες παραμένουν αντίπαλες σε άλλα πεδία.

Από αμερικανικής πλευράς, η επιδίωξη είναι κατανοητή. Η αύξηση της προσφοράς καυσίμων μπορεί να συμβάλει στη μείωση των πιέσεων στην αγορά, ενώ η απευθείας διαπραγμάτευση με τη Μόσχα προσφέρει έναν πρόσθετο δίαυλο επικοινωνίας.

Πάρα ταύτα η κίνηση δημιουργεί τρία προβλήματα.

Το πρώτο αφορά την αποτελεσματικότητα. Οι ανακοινωθείσες ποσότητες ενδέχεται να μην επαρκούν για να μεταβάλουν ουσιαστικά τις διεθνείς τιμές, ιδίως όταν οι διαταραχές προέρχονται από ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις.

Το δεύτερο αφορά τη συνέπεια των κυρώσεων. Εάν οι περιορισμοί χαλαρώνουν κάθε φορά που προκύπτει οικονομική πίεση, η προβλεψιμότητα της αμερικανικής πολιτικής μειώνεται και οι άλλες χώρες ενδέχεται να αμφισβητήσουν τη σταθερότητά της.

Το τρίτο αφορά την Ουκρανία. Η παροχή πρόσθετων εσόδων στη Ρωσία, χωρίς αντίστοιχες πολιτικές δεσμεύσεις, πιθανότατα θα αποδυναμώσει την πίεση που επιδιώκει να ασκήσει η Δύση στη Μόσχα.

Η αμερικανική κυβέρνηση, από την πλευρά της, μπορεί να υποστηρίξει ότι η ενεργειακή ασφάλεια και η προστασία των καταναλωτών αποτελούν άμεσες προτεραιότητες. Το ουσιαστικό ζήτημα είναι εάν η εξαίρεση θα παραμείνει περιορισμένη ή θα εξελιχθεί σε ευρύτερη αναθεώρηση της πολιτικής κυρώσεων.

Προς ώρας, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για να θεωρήσουμε ότι η συμφωνία σηματοδοτεί μία θεμελιακή μεταβολή της αμερικανικής στρατηγικής απέναντι στη Ρωσία. Δείχνει, ωστόσο, ότι οι οικονομικές ανάγκες μπορούν να επηρεάσουν άμεσα την εφαρμογή της εξωτερικής πολιτικής και πως στο τέλος της ημέρας έκαστο κράτος θα προτεραιοποιήσει τα προσωπικά του συμφέροντα.

Η Ευρώπη αντιμέτωπη με ένα νέο ενεργειακό δίλημμα

Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η εξέλιξη είναι περισσότερο σύνθετη. Μετά το 2022, η ευρωπαϊκή ενεργειακή στρατηγική στηρίχθηκε στη διαφοροποίηση των προμηθευτών, στην ανάπτυξη υποδομών υγροποιημένου φυσικού αερίου και στη μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία.

Η κατεύθυνση αυτή δεν ήταν αποκλειστικά πολιτική επιλογή. Συνδέθηκε με την εμπειρία της ενεργειακής πίεσης που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή, με τις διακοπές και τις μειώσεις στις ροές φυσικού αερίου και με την εκτίμηση ότι η υπερβολική εξάρτηση από έναν προμηθευτή μπορεί να δημιουργήσει στρατηγικούς κινδύνους.

Η πρόσφατη αμερικανορωσική προσέγγιση επαναφέρει το δίλημμα ανάμεσα στο κόστος και στην ασφάλεια.

Από τη μία πλευρά, μια αύξηση της παγκόσμιας προσφοράς καυσίμων θα μπορούσε να ωφελήσει τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, εφόσον μεταφραστεί σε χαμηλότερες τιμές. Οι μεταφορές, η βιομηχανία, η γεωργία και οι ενεργοβόρες επιχειρήσεις θα μπορούσαν να επωφεληθούν από τη μείωση του κόστους.

Από την άλλη, η πιθανότητα επανεμφάνισης ρωσικών ποσοτήτων φυσικού αερίου στην ευρωπαϊκή αγορά δημιουργεί νέα πολιτικά και στρατηγικά ερωτήματα. Η Ευρώπη μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση σε πρόσθετες ποσότητες ενέργειας, αλλά κάτι τέτοιο επισύει τον κίνδυνο να επαναφέρει μορφές εξάρτησης που επιδίωξε να περιορίσει.

Σύμφωνα με το Reuters, οι συζητήσεις για το Nord Stream περιλαμβάνουν το ενδεχόμενο συμμετοχής Αμερικανών επενδυτών στις σχετικές υποδομές. Ωστόσο, οι αγωγοί υπόκεινται σε κυρώσεις, ενώ η γερμανική κυβέρνηση έχει δηλώσει ότι δεν επιθυμεί την επαναλειτουργία τους υπό τις παρούσες συνθήκες. Συνεπώς, η επανέναρξη των ροών δεν αποτελεί άμεσο ή εξασφαλισμένο αποτέλεσμα.

Το σημαντικότερο ζήτημα για την Ευρώπη είναι ότι οι συζητήσεις φαίνεται να διεξάγονται πρωτίστως μεταξύ αμερικανικών και ρωσικών διπλωματικών διαύλων, ενώ οι συνέπειες αφορούν άμεσα την ευρωπαϊκή αγορά. Εάν οι δύο χώρες καταλήξουν σε ένα επενδυτικό ή εμπορικό πλαίσιο χωρίς ουσιαστική συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η τελευταία θα βρεθεί αντιμέτωπη με αποφάσεις που μπορούν να επηρεάσουν την ενεργειακή της ασφάλεια χωρίς να έχει διαμορφώσει η ίδια τους βασικούς όρους. Συνεπώς σε ενεργειακό εγκλωβισμό

Οι κερδισμένοι και οι χαμένοι;

Η κατανομή των ωφελειών και των κινδύνων δεν είναι ομοιόμορφη. Διαφέρει ανάλογα με το αν εξετάζουμε το βραχυπρόθεσμο οικονομικό αποτέλεσμα ή τη μακροπρόθεσμη γεωπολιτική ισορροπία.

Η Ρωσία: οικονομικό και διπλωματικό όφελος

Η Ρωσία είναι ένας από τους βασικούς δυνητικούς ωφελημένους. Η δυνατότητα εξαγωγής πρόσθετων ποσοτήτων καυσίμων μπορεί να ενισχύσει τα έσοδά της, ενώ η επιλεκτική χαλάρωση των κυρώσεων προλειαίνει το έδαφος για περαιτέρω διαπραγματεύσεις.

Το σημαντικότερο κέρδος, όμως, μπορεί να είναι πολιτικό: η αποδοχή ότι η ενεργειακή συνεργασία με τη Μόσχα μπορεί να θεωρηθεί αναγκαία ακόμη και από την Ουάσιγκτον, παρά τη συνεχιζόμενη σύγκρουση στην Ουκρανία.

Η αμερικανική κυβέρνηση: πολιτικό όφελος με αβέβαιο οικονομικό αποτέλεσμα

Η κυβέρνηση Τραμπ αποκτά ένα εργαλείο για να αντιμετωπίσει την πίεση γύρω από το κόστος ζωής και να εμφανίσει μια ενεργειακή πρωτοβουλία παράλληλη και με την αποκλιμάκωση ενός πολεμικού μετώπου, ενόψει των midterms.

Το πολιτικό όφελος θα εξαρτηθεί, ωστόσο, από το αν οι πολίτες διαπιστώσουν πραγματική μείωση στις τιμές. Εάν οι τιμές παραμείνουν υψηλές, η συμφωνία μπορεί να μην αποδώσει το αποτέλεσμα που επιδιώκεται.

Η Ουκρανία: κίνδυνος ακύρωσης της πολιτικής των κυρώσεων

Για την Ουκρανία, η ενεργειακή συμφωνία δημιουργεί τον κίνδυνο να αυξηθούν τα έσοδα της Ρωσίας χωρίς να έχει προηγηθεί αντίστοιχη πολιτική ή στρατιωτική αποκλιμάκωση.

Στις 11 Οκτωβρίου, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία είναι διατεθειμένη να σταματήσει τις επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια, εφόσον η Ρωσία σταματήσει τις επιθέσεις κατά της ουκρανικών ενεργειακών υποδομών. Η θέση αυτή υπογραμμίζει τη διαφορά μεταξύ μιας μονομερούς παραχώρησης και μιας αμοιβαίας, επαληθεύσιμης αποκλιμάκωσης. (Reuters, 11 Οκτωβρίου 2026).

Η Ευρωπαϊκή Ένωση: ενδεχόμενο οικονομικό όφελος αλλά και στρατηγικός κίνδυνος.

Η Ευρώπη μπορεί να ωφεληθεί από χαμηλότερες τιμές ενέργειας, αλλά αντιμετωπίζει τον κίνδυνο νέων διαφορών μεταξύ των κρατών-μελών σχετικά με την επιστροφή στις ρωσικές προμήθειες.

Οι χώρες που δίνουν προτεραιότητα στο χαμηλότερο ενεργειακό κόστος μπορεί να αντιμετωπίσουν θετικότερα μια πιθανή επανέναρξη ροών. Άλλες, ιδίως στην ανατολική Ευρώπη, ενδέχεται να τη θεωρήσουν απειλή για τη μακροπρόθεσμη ασφάλεια.

Η πιθανότητα αυτή δημιουργεί τον κίνδυνο να αποδυναμωθεί η ευρωπαϊκή συνοχή, εάν δεν υπάρξει κοινή προσέγγιση.

Οι ενδιάμεσες εκλογές και η επόμενη ημέρα

Οι ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου αποτελούν κρίσιμο χρονικό ορόσημο, αλλά δεν πρέπει να θεωρηθούν αυτόματα το τέλος ή η αρχή μιας νέας ενεργειακής στρατηγικής.

Εάν η κυβέρνηση Τραμπ καταφέρει να περιορίσει τις τιμές καυσίμων, θα μπορεί να παρουσιάσει τη συμφωνία ως ένδειξη αποτελεσματικότητας. Εάν οι τιμές παραμείνουν υψηλές, η πολιτική αξία της εν λόγω στρατηγικής κίνησης θα μειωθεί.

Μετά τις εκλογές, το αποτέλεσμα θα επηρεάσει το πολιτικό περιβάλλον μέσα στο οποίο θα λειτουργήσει η κυβέρνηση. Εάν μεταβληθεί ο έλεγχος του Κογκρέσου, ενδέχεται να δυσκολέψει η προώθηση ορισμένων επιλογών εξωτερικής πολιτικής ή η αναδιαμόρφωση του πλαισίου των κυρώσεων. Ωστόσο, δεν θα υπάρξει αυτομάτως τροποποίηση της ενεργειακής πολιτικής μόνο και μόνο λόγω του εκλογικού αποτελέσματος.

Εξίσου σημαντική θα είναι η εξέλιξη των διαπραγματεύσεων για την Ουκρανία. Εάν υπάρξει ουσιαστική πρόοδος προς μια συμφωνία αποκλιμάκωσης, η ενεργειακή συνεργασία θα μπορούσε να ενταχθεί σε ένα ευρύτερο πλαίσιο πολιτικών ανταλλαγμάτων. Εάν δεν υπάρξει τέτοια πρόοδος, οι ενεργειακές συναλλαγές ενδέχεται να παραμείνουν αποσπασματικές, ενώ η σύγκρουση και οι κυρώσεις θα συνεχίσουν να περιορίζουν τις δυνατότητες συνεργασίας.

Η χρονική συγκυρία, κατά συνέπεια, ερμηνεύεται από τη σύγκλιση τριών παραγόντων: της ενεργειακής κρίσης, της προεκλογικής πίεσης στις ΗΠΑ και της προσπάθειας να διερευνηθούν οι οικονομικές συναλλαγές με τη Ρωσία. Δεν υπάρχει, ωστόσο, επαρκής βάση για να θεωρηθεί ότι η συμφωνία αποτελεί ήδη μέρος μιας ολοκληρωμένης ειρηνευτικής διευθέτησης.

Ποια είναι η πιθανότερη κατάληξη;

Η εξέλιξη μπορεί να κινηθεί προς τρεις κατευθύνσεις.

Το πρώτο ενδεχόμενο είναι η διατήρηση μιας περιορισμένης, επιλεκτικής ενεργειακής συνεργασίας. Η προσωρινή χαλάρωση των περιορισμών επιτρέπει ορισμένες συναλλαγές, χωρίς να οδηγεί σε συνολική άρση των κυρώσεων ή σε άμεση επαναλειτουργία του Nord Stream.

Το δεύτερο ενδεχόμενο είναι η σταδιακή επέκταση της συνεργασίας σε επενδύσεις και ενεργειακές υποδομές. Για να επιτευχθεί μία τέτοια πρόοδος, θα χρειαστούν συγκεκριμένες συμφωνίες, σαφείς όροι για τις κυρώσεις και σημαντικές πολιτικές αποφάσεις. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να μεταβάλει τις ισορροπίες στην ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά, αλλά δεν είναι δεδομένη.

Το τρίτο ενδεχόμενο είναι η περιορισμένη εφαρμογή της συμφωνίας. Εάν οι παραδόσεις αποδειχθούν ποσοτικά χαμηλότερες από τις ανακοινωθείσες ή οι τιμές παραμείνουν υψηλές, η συμφωνία μπορεί να αποδώσει περιορισμένα οικονομικά αποτελέσματα, ενώ θα διατηρηθούν οι πολιτικές αντιδράσεις.

Κατά τη δική μου εκτίμηση δε θα ήταν ασφαλές να υποθέσουμε πως πρόκειται για πλήρη επαναπροσέγγισητων δύο ενεργειακών παικτών ούτε την άμεση επαναφορά του ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη ως προδιαγεγραμμένες εξελίξεις. Η πιο επισταμένη ανάγνωση είναι ότι η Ουάσιγκτον και η Μόσχα διερευνούν τη δυνατότητα επιλεκτικής οικονομικής συνεργασίας, με την ενέργεια να λειτουργεί ως πιθανό μέσο διαπραγμάτευσης.

Το εάν αυτή η προσέγγιση θα εξελιχθεί σε ευρύτερη συμφωνία θα εξαρτηθεί από την πορεία του πολέμου στην Ουκρανία, τις αμερικανικές πολιτικές εξελίξεις, την εφαρμογή των κυρώσεων και την αντίδραση των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.

Συμπερασματικά, η ενεργειακή προσέγγιση ΗΠΑ–Ρωσίας καταδεικνύει ότι οι οικονομικές ανάγκες μπορούν να ανοίξουν παράθυαρα συνεργασίας ακόμη και μεταξύ κρατών που βρίσκονται σε στρατηγική αντιπαράθεση.

Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, η συμφωνία συνδέεται με την προσπάθεια περιορισμού των τιμών καυσίμων και με την πολιτική πίεση πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές. Για τη Ρωσία, προσφέρει τη δυνατότητα πρόσθετων εσόδων, εμπορικής πρόσβασης και διπλωματικής αναβάθμισης. Για την Ουκρανία, δημιουργεί τον κίνδυνο αποδυνάμωσης της οικονομικής πίεσης προς τη Μόσχα και για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ανοίγει ένα νέο πεδίο αντιπαράθεσης ανάμεσα στο βραχυπρόθεσμο ενεργειακό όφελος και στη μακροπρόθεσμη στρατηγική αυτονομία.

Η πιο αξιοσημείωτη συνέπεια, ωστόσο, δεν θα κριθεί από τα πρώτα φορτία ντίζελ. Αλλά από το εάν η ενεργειακή συναλλαγή θα παραμείνει ένα περιορισμένο μέτρο διαχείρισης της αγοράς ή θα αποτελέσει την αφετηρία μιας ευρύτερης συμφωνίας για τις κυρώσεις, τις επενδύσεις, τις ενεργειακές υποδομές και τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Εάν παραμείνει μεμονωμένη συναλλαγή, οι επιπτώσεις θα είναι κυρίως οικονομικές και βραχυπρόθεσμες. Εάν ενταχθεί σε ένα ευρύτερο πολιτικό πλαίσιο, μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά την ευρωπαϊκή ενεργειακή αρχιτεκτονική και τις σχέσεις μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων.

Για την Ευρώπη, η κρίσιμη επιλογή είναι να μην αντιμετωπίσει τις εξελίξεις μόνο ως ευκαιρία για φθηνότερη ενέργεια. Οφείλει να διασφαλίσει ότι οι αποφάσεις για την ενεργειακή της τροφοδοσία θα λαμβάνουν υπόψη την οικονομική ανταγωνιστικότητα, την ασφάλεια και τη δυνατότητα ανεξάρτητων στρατηγικών επιλογών.

Η παράμετρος της ενέργειας ενίοτε αποτελεί γέφυρα διαπραγμάτευσης μεταξύ αντιπάλων όχι όμως εγγύηση ειρήνης από μόνη της. Επιπρόσθετα η μείωση του ενεργειακού κόστους δεν εξασφαλίζει αυτομάτως μακροπρόθεσμη ασφάλεια.

Η πραγματική δοκιμασία για την Ουάσιγκτον, τη Μόσχα και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εναπόκειται στο αν θα κατορθώσουν να μετατρέψουν τα βραχυπρόθεσμα οικονομικά συμφέροντα σε μια σταθερότερη πολιτική διευθέτηση, χωρίς να δημιουργήσουν νέες εξαρτήσεις και νέες εστίες έντασης.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO5 ώρες πριν

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...

Ιστορία - Πολιτισμός6 ώρες πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...

Αναλύσεις6 ώρες πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...

GEOPOLITICO6 ώρες πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...

GEOPOLITICO6 ώρες πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

Δημοφιλή