Διεθνή
Κίνδυνος πυρηνικής σύγκρουσης – Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, η Ρωσία, η Κίνα και η Παγκόσμια Οικονομία
Το παρακάτω άρθρο γράφτηκε το πρωί της 11ης Απριλίου, για τη στήλη “Ιδέες και Απόψεις” του ΑΠΕ-ΜΠΕ, όπου και δημοσιεύτηκε. Διατηρούσα ακόμα μια επιφύλαξη και, δεδομένου μάλιστα ότι έγραφα για το εθνικό πρακτορείο ειδήσεων, προτίμησα να μην είμαι όσο “ανησυχητικός” θα ήμουν κανονικά.
Δυστυχώς, το τελεσίγραφο που απηύθυνε, πηγαίνοντας στη Μόσχα, ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ κ. Τίλερσον, δεν αφήνει σχεδόν κανένα περιθώριο αισιοδοξίας. Το να πεις στη Ρωσία ή με μας, ή με τον Ασαντ, σημαίνει ότι την απειλείς περίπου με πόλεμο αν δεν συνθηκολογήσει!
Πλησιάζουμε έτσι ολοταχώς στο σημείο που θα είναι πάρα πολύ δύσκολο σε οποιαδήποτε από τις δύο πλευρές να κάνει υποχώρηση. ‘Οπως είπε σήμερα ο βετεράνος μελετητής της Ρωσίας Στέφεν Κοέν, στο CNN, είμαστε τώρα στο πιο επικίνδυνο σημείο των αμερικανο-ρωσικών σχέσεων μετά την κρίση των πυραύλων στην Κούβα.
Στη συνέχεια το άρθρο όπως δημοσιεύτηκε:
Back to the Future (Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και η παγκόσμια οικονομία)
Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου
Ακόμα και στη ζωή μιας “Κασσάνδρας”, υπάρχουν στιγμές ικανοποίησης, αν και δύσκολα μπορεί η ικανοποίηση της επιβεβαίωσης να αντισταθμίσει τη συνείδηση μιας ζοφερής πραγματικότητας.
Γι’ αυτό και ήταν ανάμεικτα τα αισθήματά μου, όταν, λίγο πριν πέσουν οι πύραυλοι στη Συρία, πήρα ένα μέιλ από τον Τζέιμς Γκαλμπρέιθ με τον τίτλο “Είχες δίκηο” και μια μόνο φράση μέσα “Το είδες νάρχεται. Δεν το είδα. Τζέιμς”.
Aναφερόταν σε μια συζήτηση που είχαμε πρόσφατα, στη ρωσική πρωτεύουσα, παρακολουθώντας και οι δύο το ετήσιο Οικονομικό Φόρουμ της Μόσχας. Τούλεγα γιατί κατά τη γνώμη μου είναι πιθανή η επανάληψη των πολέμων στη Μέση Ανατολή κι εκείνος με άκουγε, ευγενής μεν, δύσπιστος δε. ‘Οπως και πολλοί άλλοι διεθνώς, έβλεπε τον Τραμπ να διορίζει τραπεζίτες της Goldman Sachs και στρατηγούς στην κυβέρνησή του, δεν μπορούσε όμως να πιστέψει πόσο σύντομα και πόσο μεγαλοπρεπής θα ήταν η διάψευση των προεκλογικών “υποσχέσεων”.
Ο επικίνδυνος μηχανισμός της ψευδαίσθησης
Δεν είναι η μοναδική φορά που μου συμβαίνει αυτό. Από τότε που καλύπτω δημοσιογραφικά ή προσπαθώ να αναλύσω διεθνή ζητήματα, σχεδόν πάντα το ίδιο συμβαίνει, από την διάλυση της ΕΣΣΔ μέχρι τους πολέμους στη Γιουγκοσλαβία και τη Μέση Ανατολή. Πολύ καλά πληροφορημένα πρόσωπα λαθεύουν συστηματικά στις υποθέσεις τους, με άλλα λόγια πρώτον πιστεύουν ότι ο κόσμος είναι πολύ λιγότερο μεταβαλλόμενος από όσο πραγματικά είναι και δεύτερον πιστεύουν ότι είναι βασικά καλός και δεν μπορεί να γίνει χειρότερος.
Δεν θα συζητήσουμε εδώ τους βαθείς ψυχολογικούς μηχανισμούς που εμπλέκονται, ιδίως σε περιόδους επικείμενων καταστροφών, και που τους υποδεικνύει πρώτη φορά ο ‘Ομηρος, κεντρικός και όχι δευτερεύων χαρακτήρας του οποίου είναι η Κασσάνδρα. Σημασία έχει ότι τέτοιου τύπου ψευδαισθήσεις είναι σχεδόν αναγκαίες προϋποθέσεις για να σημειωθούν μεγάλοι πόλεμοι ή καταστροφές, για τον απλούστατο λόγο ότι, αν πολλοί άνθρωποι συνειδητοποιήσουν τον κίνδυνο, κάνουν κάτι για να τον αποτρέψουν. Αυτό έγινε στη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, εμποδίζοντας έναν τρίτο, δεν έγινε όμως στις αρχές του Α’ και του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
‘Ισως λοιπόν, όπως ακούγεται τώρα, να είναι μια απλή παρεξήγηση, μια “παρένθεση” ο βομβαρδισμός στη Συρία, ίσως “τα βρούνε” εύκολα Αμερικανοί και Ρώσοι, ποιός μπορεί να ξέρει, αλλά πρέπει να θυμάται κανείς ότι η Γιάλτα έγινε μετά και όχι πριν τον πόλεμο.
‘Ενα δράμα παίχτηκε στον Λευκό Οίκο. Σύμφωνα με μια εκδοχή η Συρία ζητήθηκε από τον Τραμπ ως αντάλλαγμα της συμφωνίας που θα επικύρωνε την αποδοχή του από το βαθύ κράτος ως Προέδρου των ΗΠΑ. Με τη σειρά του, η απομάκρυνση του “στρατηγού” του Στηβ Μπάνον, ήταν το τίμημα που ζήτησε το βαθύ κράτος για να συμφιλιωθεί με τον Τραμπ.
Δεν θα ισχυριστούμε ασφαλώς ότι ο Τραμπ είναι Χίτλερ. Είναι όμως αξιοσημείωτο ότι και κατά την άνοδο του Εθνικοσοσιαλισμού στη Γερμανία, πολύ σύντομα, ο Χίτλερ ήρθε σε σύγκρουση με τους “ιδεολόγους” του, τους SA, που του ήταν τόσο χρήσιμοι για να πάρει την εξουσία, και τους σκότωσε, ώστε να μπορέσει να προχωρήσει στον ιστορικό του συμβιβασμό με το μεγάλο γερμανικό κεφάλαιο και να βάλει τη χώρα στον δρόμο που θα την οδηγούσε στην “Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα”.
Αλλά η συμφιλίωση αυτή δεν έγινε σε οποιαδήποτε βάση, αλλά στη βάση του γνωστού, δημοσιευμένου προγράμματος “καθεστώτων προς αλλαγή” των Αμερικανών νεοσυντηρητικών, που περιελάμβανε, ήδη από τη δεκαετία του 1990, την αλλαγή καθεστώτος στις βασικότερες χώρες της Μέσης Ανατολής, μέχρι και την επίθεση στη Βόρειο Κορέα. (Τα ίχνη τέτοιων ιδεών συναντάμε και πολύ νωρίτερα, στις επεξεργασίες Αμερικανών και Ισραηλινών στρατηγιστών, αλλά και στη βασική ιδέα που υφέρπει στο βιβλίο του Σάμιουελ Χάντιγκτον για τη “σύγκρουση των πολιτισμών”)
Αυτό το πρόγραμμα εγκαινίασε ο Μπους υιός με τη σειρά πολέμων που ακολούθησαν την 11η Σεπτεμβρίου. Ο Ομπάμα κατηγορήθηκε πάρα πολύ για τους πολέμους επί της θητείας του και είναι γεγονός ότι τους συνέχισε. Στην πραγματικότητα όμως η Ιστορία θα του αναγνωρίσει ότι σταμάτησε τα πιο επικίνδυνα από τα σχέδια των νεοσυντηρητικών όπως μια νέα εισβολή αλά Ιράκ στη Συρία και ένας (πιθανώς πυρηνικός) πόλεμος κατά του Ιράν. Και στην Ουκρανία, δεν αποδέχθηκε τις πλέον πολεμοχαρείς εισηγήσεις. Αυτός ήταν και ο λόγος της δραματικής σύγκρουσης, καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας του, με τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου.
Τώρα, μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο, οι ίδιες δυνάμεις επανέρχονται δριμύτερες, επιχειρώντας ταυτόχρονα να λύσουν και δύο άλλα πολύ σοβαρά και επικίνδυνα ζητήματα, όπως τα αντιλαμβάνονται στην Ουάσιγκτων, δηλαδή την παρουσία της Ρωσίας στο κέντρο της Μέσης Ανατολής και του .. Προέδρου Πούτιν στο Κρεμλίνο.
‘Ηδη, αρχίζοντας να ξαναθέτει θέμα ‘Ασαντ, η Ουάσικγτων κόβει κάθε δίαυλο συμφωνίας με τη Μόσχα, γιατί τυχόν συμφωνία του Πούτιν σε μια τέτοια απαίτηση πρώτον θα έπληττε αποφασιστικά το παγκόσμιο κύρος της Ρωσίας και δεύτερο θα έπληττε τον πυρήνα της πολιτικής υποστήριξης που διαθέτει ο Πρόεδρός της, ακριβώς γιατί η κοινή γνώμη της χώρας του εκτιμά ότι αποκατέστησε την αξιοπρέπεια και την ισχύ της.
Φυσικά, τίποτα δεν είναι ακόμα ανεπίστρεπτο. Ελπίζει κανείς ότι και στο κατεστημένο των ΗΠΑ και στην ηγεσία των ενόπλων τους δυνάμεων, όπως και στην ηγεσία του Ισραήλ, υπάρχουν δυνάμεις λογικής και θα κινητοποιηθούν, όπως κινητοποιήθηκαν και στο παρελθόν. Η επικρατούσα εκτίμηση άλλωστε για τον Αμερικανό Υπουργό ‘Αμυνας κ. Ματίς είναι ότι πρόκειται για εξαιρετικά σώφρονα στρατιωτικό.
Μπορεί να γίνει έτσι, μπορεί όμας και ανάποδα. Δεν παύει εντούτοις η κατάσταση να είναι θεμελιωδώς ασταθής και τρομερά επικίνδυνη με δεδομένο ότι μιλάμε για άμεση εμπλοκή δύο πυρηνικών υπερδυνάμεων.
Από τον Κένεντι στον Τραμπ
Φύσει αισιόδοξος, όπως οι περισσότεροι Αμερικανοί, ο Γκαλμπρέιθ μου διηγήθηκε πως ο Τζων Κέννεντι ήθελε, μετά την κρίση της Κούβας, να στείλει Πρέσβη στη Μόσχα τον πατέρα του, από τους μεγαλύτερους οικονομολόγους του Εικοστού Αιώνα, για να φτιάξει τις νέες σχέσεις με τη Ρωσία, αν όχι μια νέα παγκόσμια αρχιτεκτονική. Ο πατήρ Γκαλμπρέιθ δεν πολυήθελε, αλλά “θα δεχόταν αν επέμενε ο Πρόεδρος”, πιστεύει ο γιός του.
Και τι έγινε τελικά; τον ρωτάω.
Σκότωσαν τον Κέννεντι, μου απαντάει.
Βαθύ κράτος υπήρχε και τότε και τώρα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η διαφορά είναι ότι σήμερα δεν υπάρχει στις ΗΠΑ αντιπολεμικό κίνημα, δεν υπάρχει τάξη διανοουμένων και δεν υπάρχει η φιλελεύθερη Αμερική του Κένεντι.
Ελπίζει κανείς μόνο να μην είναι αυτή η διαφορά της Ειρήνης και του Πολέμου.
(Για την ιστορία, και ο έτερος των πρωταγωνιστών της κρίσης της Κούβας, ο Νικήτα Χρουστσώφ, απομακρύνθηκε κι αυτός από τη θέση του, ειρηνικά αυτή τη φορά, ένα χρόνο μετά).
Οι ρωσικές αυταπάτες για τον Τραμπ
Το ίδιο σε μεγάλο βαθμό συνέβη και με πολλούς Ρώσους, που ήλπιζαν σε μια βελτίωση των σχέσεων με την Ουάσιγκτων με την εκλογή Τραμπ. Μια πολύ δημοφιλής εφημερίδα της Μόσχας, η “Μοσκόφσκι Κομσομόλετς” είχε φτάσει να συγκρίνει την είσοδο του (ιδιοκτήτη καζίνο στο επάγγελμα) Ντόναλντ Τραμπ με την … κατάληψη των Χειμερινών Ανακτόρων από τα Σοβιέτ του Λένιν και του Τρότσκι!
Είχαν αρχίσει βέβαια να ψυχανεμίζονται και στη Μόσχα, ότι κάτι είχε πάει τελείως στραβά, όταν ήρθαν οι πύραυλοι στη Συρία για να διαλύσουν τις αυταπάτες, οδηγώντας ενώπιον μιας εξαιρετικά επικίνδυνης κλιμάκωσης της έντασης μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας, των δύο πυρηνικών υπερδυνάμεων, που επιχειρούν τώρα στον ίδιο χώρο και κατ΄αντιπαράθεση.
Γκλάζιεφ: Από την Ουκρανία στους κύκλους Κοντράτιεφ
Ορισμένοι πάντως στην ηγεσία του Κρεμλίνου είναι από καιρό πεπεισμένοι για τον “πόλεμο που έρχεται” κι ένας από αυτούς είναι ο Σεργκέι Γκλάζιεφ, σύμβουλος του Προέδρου Πούτιν, επικεφαλής της “κρατικιστικής” πτέρυγας του Κρεμλίνου και ψυχή του Οικονομικού Φόρουμ που οργανώθηκε στο Πανεπιστήμιο Λομονόσωφ (το ρωσικό “Χάρβαρντ”), με θέμα φέτος “Μια νέα Εκβιομηχάνιση”, σύνθημα που, όταν το βλέπω, μου θυμίζει κάπως τα συνθήματα των πάλαι ποτέ πεντάχρονων σχεδίων. Μου χαρίζει μάλιστα το βιβλίο του, που αναφέρεται σε αυτό ακριβώς το θέμα, του επερχόμενου πολέμου.
Με τον Γκλάζιεφ δεν συζητάμε για τη Μέση Ανατολή, συζητάμε όμως για την Ουκρανία, της οποίας τους ηγέτες “Ναζιστές” τους ανεβάζει, “Ναζιστές” τους κατεβάζει. Πιστεύει ότι η Ρωσία δέχεται επίθεση από τη Δύση, που θέλει πρώτα να την καταβάλλει προτού επιχειρήσει να νικήσει την Κίνα. Η δική του ανάλυση όμως διαφέρει, γιατί στηρίζεται στη μεγάλη οικονομολογική παιδεία του, αφού είναι διαπρεπής μελετητής των μακρών οικονομικών κύκλων του Κοντράτιεφ και είναι αυτός που επιχειρεί να συντάξει μια εναλλακτική – προς τους κυρίαρχους πάντα φιλελεύθερους κύκλους – οικονομική στρατηγική για τη χώρα του.
Ο ένας μετά τον άλλο παρελαύνουν οι ομιλητές από το βήμα του συνεδρίου, καυτηριάζοντας την εμμονικά αντιπληθωριστική πολιτική της ρωσικής Κεντρικής Τράπεζας, ένας μάλιστα ζητάει εθνικοποιήσεις, προτού σπεύσει να καθησυχάσει το ακροατήριο “με αποζημίωση”. Αλλά δεν είμαστε πια στην ΕΣΣΔ, όπου η ηγεσία αποφασίζει με πολύ μεγάλο βαθμό αυτονομίας την οικονομική πολιτική. Οι κοινωνικές δυνάμεις που θα είχαν συμφέρον από μια τέτοια αλλαγή υποδείγματος δεν είναι πολιτικά και οργανωτικά διαρθρωμένες, δεν υπάρχει το αντίστοιχο ενός σοσιαλιστικού ή σοσιαλδημοκρατικού κινήματος στη Ρωσία.
Ο Γκλάζιεφ μοιράζεται μαζί μας την εξαιρετικά μεγάλη απαισιοδοξία του για το τι μέλλει γενέσθαι με τη δυτική οικονομία. Η κρίση δεν έχει ξεπεραστεί, μας λέει, τονίζοντας ότι απλώς εκτονώθηκε με την έκδοση χρήματος, ο όγκος όμως του οποίου έχει πολλαπλασιαστεί επικίνδυνα σε σχέση με τον όγκο των παραγόμενων αξιών. ‘Οτι και να κάνει η ΕΕ, από το κακό στο χειρότερο θα πάει, μας λέει, προτού απαριθμήσει (τονίζοντας ότι μας μιλάει υπό την προσωπική του ιδιότητα και όχι ως εκπρόσωπος της Ρωσίας) τα πολύ σοβαρά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα που θα είχε η ελληνική ναυτιλία, η γεωργία, ο χρηματοπιστωτικός τομέας, ο τουρισμός, στο περιβάλλον της Ευρασιατικής ‘Ενωσης.
Είναι άλλωστε το παιδί του, αφού αυτός είναι ο αρχιτέκτονας της μετασοβιετικής ολοκλήρωσης.
Ρωσοκινεζική σχέση: το κλειδί της παγκόσμιας κατάστασης
Ούτε οι Ρώσοι, ούτε οι Κινέζοι εκφράζουν ποτέ τον παραμικρό σκεπτικισμό, την παραμικρή αμφιβολία για τη σταθερότητα της μεταξύ τους σχέσης, κάνουν σχεδόν σαν ερωτευμένοι που φοβούνται μήπως, λέγοντας κάτι άκομψο, διαταράξουν ή ανησυχήσουν το ταίρι τους. Εδώ στο Λομονόσωφ, οι Κινέζοι είναι η πιο πολυπληθής αντιπροσωπεία και το χαμόγελο καλύπτει όλο το πρόσωπό τους όταν απευθύνονται στους Ρώσους. Ο καχύποπτος βέβαια παρατηρητής θα αναρωτηθεί κατά πόσον το πρώτο πράγμα που σκέφτονται, χωρίς φυσικά να το λένε, και στη Μόσχα και στο Πεκίνο, είναι με ποιόν από τους δυο θέλουν να τα “φτιάξουν” οι Αμερικανοί για να χτυπήσουν τον άλλο.
‘Οχι ότι θα είναι εύκολο για τις ΗΠΑ να το κάνουν. ‘Οπως μας είπε σε μια συνέντευξη, στην αρχή της προεδρίας Μπους, ο σύμβουλος εθνικής ασφαλείας του πατρός Μπους Μάρτιν Σκώουκροφτ, “πρέπει να έχουμε με τους Ρώσους και τους Κινέζους καλύτερες σχέσεις από ότι αυτοί μεταξύ τους”. Και τόχαν πετύχει, προτού η μονομέρεια των νεοσυντηρητικών επεμβάσεων καταστρέψει τη σταθερότητα της ηγεμονίας τους.
Σε πολύ μεγάλο βαθμό, η παγκόσμια κατάσταση θα εξαρτηθεί αναμφισβήτητα από τη σταθερότητα της σχέσης Μόσχας και Πεκίνου.
Πολύ νωρίς για μια νέα οικονομική τάξη!
Περιμένω με μεγάλο ενδιαφέρον να ακούσω τι θα ειπωθεί στη συνεδρία για τη “νέα διεθνή οικονομική τάξη”, όπου συμμετέχουν και αρκετοί ξένοι, Κινέζοι, Ιάπωνες, Γερμανοί (από το αριστερό Λίνκε, αλλά και ο Χόρστ Τέλτσικ, επικεφαλής της διάσκεψης του Μονάχου για την ασφάλεια και πρώην σύμβουλος του Καγκελλαρίου Κολ). Θα αποδειχθεί η πιο απογοητευτική από τις συνεδρίες. Αν οι ομιλητές καυτηριάζουν τα προβλήματα της οικονομίας-καζίνο, ελάχιστες είναι οι ιδέες για το τι μπορεί να την αντικαταστήσει. ‘Ισως να επιφυλάσσονται περιμένοντας να ακούσουν τις πρωτοβουλίες Τραμπ. Γεγονός όμως είναι ότι δεν αποκομίζει κανείς την αίσθηση έστω του περιγράμματος μιας εναλλακτικής πρότασης.
Ο πρώην εκτελεστικός Διευθυντής του ΔΝΤ Νταϊσούκε Κοτεγκάβα, από την Ιαπωνία, μας λέει ότι πρέπει να πάμε στον “παραγωγικό καπιταλισμό” από τον “χρηματοπιστωτικό καπιταλισμό”. Εύκολο να το λες, αλλά πως θα το κάνεις αυτό; Ποιά νέα τεχνολογική επανάσταση θα επιτρέψει κάτι τέτοιο; Ποιός και με ποιόν τρόπο θα περιορίσει την ισχύ των χρηματοπιστωτιών τεράτων που διογκώθηκαν επί 25 χρόνια. Αντέχει ο πλανήτης μιαν περαιτέρω σημαντική ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων; Τι μεταβολές πρέπει να υποστεί όχι μόνο το παραγωγικό, αλλά επίσης το καταναλωτικό και το πολιτιστικό υπόδειγμα;
Τα προβλήματα μοιάζουν πολύ σοβαρότερα και από τις ιδέες που κυκλοφορούν και από τις υπαρκτές πολιτικές δυνάμεις που θα μπορούσαν να τις ενστερνισθούν. Ελπίζει κανείς βέβαια ότι η εκτίμηση αυτή είναι λάθος, γιατί αν είναι σωστή, θα αργήσουμε πολύ να σταματήσουμε να βλέπουμε τις επικίνδυνες, αρνητικές έως καταστροφικές ειδήσεις που μας έρχονται καθημερινά από τις τέσσερις γωνιές του πλανήτη.
Ιστολόγιο Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου
Αναλύσεις
Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες
Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.
Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.
Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.
Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.
Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.
Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία
Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.
Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.
Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».
Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.
Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.
Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC
Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.
Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.
Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.
Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.
Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία
Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.
Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.
Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.
Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.
Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.
Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.
Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ
Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.
Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.
Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.
Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.
Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.
Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας
Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.
Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.
Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.
Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.
Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.
Το μήνυμα προς το Πακιστάν
Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.
Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.
Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.
Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.
Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.
Διεθνή
Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς
Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.
Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο
Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.
Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.
Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.
Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές
Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.
Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς
Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.
Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.
Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών
Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.
Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.
Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.
Αναλύσεις
Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες
Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.
Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.
Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.
Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή
Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.
Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.
Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.
Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.
Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.
Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.
Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.
Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.
Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.
Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις
Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.
Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.
Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.
Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.
Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.
Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας
Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.
Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.
Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.
Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.
Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.
Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.
Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.
Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία
Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.
Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.
Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.
Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.
Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.
Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες
Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.
Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.
Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.
Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.
Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.
Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία
Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;
Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.
Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.
Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.
Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.
Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.
Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας

