Στις 25 Σεπτεμβρίου θα πραγματοποιηθεί δημοψήφισμα για το μέλλον της περιοχής του Κουρδιστάν στο Ιράκ. Η ψηφοφορία θα αποφασίσει, εάν το αυτόνομο Κουρδιστάν πρέπει να απεμπλακεί από το Ιράκ και να γίνει ανεξάρτητο κράτος ή να παραμείνει στο ιρακινό κράτος. Το δημοψήφισμα θα είναι το πρώτο ισχυρό βήμα των ιρακινών Κούρδων, για την πραγματοποίηση του υπεραιωνόβιου ονείρου, ενός ανεξάρτητου κουρδικού κράτους.
Μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι νικηφόρες δυνάμεις υποσχέθηκαν την ανεξαρτησία των Κούρδων.
Αυτό όμως δεν υλοποιήθηκε, κυρίως λόγω της αντίθεσης του Μουσταφά Κεμάλ, ιδρυτή της σύγχρονης Τουρκίας. Έκτοτε, οι Κούρδοι υπέστησαν διώξεις και καταπίεση στις χώρες στις οποίες διαμένουν: το Ιράκ, το Ιράν, τη Συρία και την Τουρκία. Οι Κούρδοι αποτελούν πλέον τη μεγαλύτερη εθνική ομάδα στον κόσμο, χωρίς δικό της κράτος.
Μετά την πτώση του Σαντάμ Χουσεΐν το 2003, οι Κούρδοι απολάμβαναν μια ευρεία αυτονομία, που αναζωπύρωσε την επιθυμία τους για ανεξαρτησία. Αυτή η φιλοδοξία απέκτησε momentum, λόγω της σημαντικής βοήθειας που παρείχαν οι στρατιωτικές πολιτοφυλακές των Πεσμεργκά στην πολεμική προσπάθεια εναντίον του ISIS, χωρίς την οποία ο ιρακινός στρατός δεν θα είχε κατορθώσει να απελευθερώσει την περιοχή της Μοσούλης από την ισλαμική τρομοκρατική οργάνωση. Αλλά υπάρχει κάποια ειρωνεία στις ιρακινές νίκες στο Κουρδιστάν: οδήγησαν σε μια μίνι κρίση μεταξύ της κυβέρνησης της Βαγδάτης και της περιφερειακής κυβέρνησης του Κουρδιστάν (KRG), λόγω της αναβίωσης των κουρδικών εθνικών φιλοδοξιών.
Σχετικά με αυτό το θέμα, φαίνεται ότι δεν υπήρξε καμία αλλαγή στη θέση της τωρινής ιρακινής κυβέρνησης, σε σχέση με αυτή των προκατόχων της.
Σύμφωνα με την κεντρική κυβέρνηση και ιρακινές δημόσιες προσωπικότητες που αντιτίθενται στην κουρδική ανεξαρτησία, οι Κούρδοι –όπως οι Ασσύριοι, οι Γιαζίντι και οι Τουρκμένοι– αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ιρακινής κοινωνίας που δεν πρέπει να αποσχιστούν από την ιρακινή πατρίδα.
Επιπλέον, υπάρχουν σκληρές διαφωνίες μεταξύ της KRG και της ιρακινής κυβέρνησης, σχετικά με την ιδιοκτησία του πετρελαίου του Κουρδιστάν και την απόδοση των κεφαλαίων που απαιτεί η κυβέρνηση, για την πώληση αυτού του πετρελαίου. Μια μη αναμενόμενη υποστήριξη στο το θέμα αυτό, ήρθε πρόσφατα από τη Σαουδική Αραβία, η οποία προσπάθησε να εκδικηθεί την Άγκυρα για την υποστήριξή της στο Κατάρ.
Όσο για το Ισραήλ, ενώ υπάρχει μια εκκωφαντική επίσημη σιωπή σχετικά με το θέμα, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Ιερουσαλήμ θα υποστήριζε ένα ανεξάρτητο κουρδικό κράτος. Πριν από περίπου τρία χρόνια, ο πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου δήλωσε τη στήριξη του Ισραήλ στην ίδρυση ενός τέτοιου κράτους, στο τμήμα του Ιράκ όπου είναι σήμερα η κουρδική αυτονομία. «Πρέπει να υποστηρίξουμε τις προσδοκίες των Κούρδων για ανεξαρτησία. Το αξίζουν», δήλωσε ο Νετανιάχου, σε ομιλία του στο Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας στο Τελ Αβίβ.
Η δήλωση αυτή έλαβε μια σκληρή απάντηση από τον Νουρί αλ Μαλίκι, πρώην πρωθυπουργό του Ιράκ (2006-14), ο οποίος επανειλημμένα δήλωσε στα μέσα ενημέρωσης πειστικά, ότι το Κουρδιστάν θα ήταν ένα «δεύτερο Ισραήλ».
Μασούντ Μπαρζανί
Όταν οι Ισραηλινοί δημοσιογράφοι έφτασαν στο Ιράκ για να καλύψουν τον πόλεμο εναντίον του ISIS, ο Μαλίκι δεν έκρυψε την οργή του. Πολλοί άλλοι ιρακινοί ηγέτες, εκτός από τον Μαλίκι, κατηγορούν τον πρόεδρο της αυτόνομης κουρδικής περιοχής, Μασούντ Μπαρζανί ότι συνεργάζεται με το Ισραήλ, υπονοώντας έτσι τη στρατιωτική βοήθεια που έδωσε το Ισραήλ στη δεκαετία του 1960 και του 1970 στους Κούρδους, υπό την ηγεσία του Μουσταφά Μπαρζάνι, στον πόλεμό τους εναντίον της κεντρικής κυβέρνησης.
Λίγες χώρες υποστηρίζουν το δημοψήφισμα και τη χορήγηση ανεξαρτησίας στο κουρδικό λαό από το κράτος τους. Η κουρδική περιοχή, η οποία δεν διαθέτει θαλάσσιο δίκτυο και περιβάλλεται από εχθρούς, μοιράζεται σύνορα με το Ιράκ, το Ιράν, τη Συρία και την Τουρκία. Αυτές οι χώρες, ιδίως το Ιράν και η Τουρκία, αντιτίθενται έντονα στη δημιουργία ενός κουρδικού κράτους. Φοβούνται, όπως και ο Μαλίκι, ότι το Κουρδιστάν –που κατάφερε να γίνει μία φιλική «νήσος» ηρεμίας και σταθερότητας, σε μια περιοχή που περιβάλλεται από εχθρούς και πόλεμο– θα γίνει πράγματι αυτό το δυσάρεστο πράγμα, ένα «δεύτερο Ισραήλ». Η φράση αυτή χρησιμοποιήθηκε πολύ τα τελευταία χρόνια, κάθε φορά που το ζήτημα της ανεξαρτησίας του Κουρδιστάν γινόταν πρώτος τίτλος των ειδήσεων.
Είναι απολύτως πιθανό οι Ιρανοί και οι Τούρκοι να προσπαθήσουν να εκτροχιάσουν το δημοψήφισμα και να χωρίσουν τις κουρδικές φατρίες.
Προς το συμφέρον του Ιρσρήλ Από την πλευρά του, το Ισραήλ έχει συμφέρον οικονομικό και ασφάλειας να υποστηρίξει ένα κουρδικό κράτος. Λόγω της πληθώρας τζιχαντιστικών πολιτοφυλακών στη Συρία και το Ιράκ, η Ιερουσαλήμ πρέπει να συμμετέχει στις εξελίξεις στο Κουρδιστάν. Θα ήταν προς το συμφέρον του Ισραήλ να αναλάβουν οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις (IDF) να εκπαιδεύσουν και να καθοδηγήσουν τους στρατιώτες των Πεσμεργκά, σε οποιοδήποτε μελλοντικό κουρδικό κράτος. Θα μπορούσε να προχωρήσει περισσότερο – ίσως θα ήταν λογικό να φτιαχτεί μια βάση αεροπορικών δυνάμεων στο Κουρδιστάν για την προστασία του κράτους.
Επιπλέον, το ανεξάρτητο κουρδικό κράτος μπορεί να επιτρέψει την αποκατάσταση του πρώην εβραϊκού πληθυσμού του, διωγμένου από το Ιράκ για τη λεηλατημένη περιουσία του, θέτοντας έτσι ένα σημαντικό προηγούμενο για τις μελλοντικές αραβο-ισραηλινές ειρηνευτικές συμφωνίες.
Πέρα από αυτά τα ζωτικά συμφέροντα, ο λαός του Ισραήλ συμπάσχει ιδιαιτέρως με τον δίκαιο αγώνα των Κούρδων. Υπάρχουν πολλά κοινά μεταξύ του κουρδικού και του εβραϊκού λαού, οι οποίοι έχουν υποστεί μακροχρόνιες διώξεις και είναι διασκορπισμένοι σε όλο τον κόσμο.
Το Ιράν, η Τουρκία και τα αραβικά κράτη δεν θα υποστηρίξουν ποτέ την ανεξαρτησία του Κουρδιστάν. Οι Κούρδοι δεν πρέπει να χάσουν χρόνο μετά το δημοψήφισμα, και να δηλώσουν την αποχώρηση τους από το Ιράκ και την ίδρυση του ανεξάρτητου κράτους του Κουρδιστάν.
Κατά πάσα πιθανότητα, το κράτος του Κουρδιστάν θα είναι ένα νησί σταθερότητας που θα σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Συνεπώς, θα διαφέρει ουσιαστικά από τις χώρες που το περιβάλλουν. Η κυβέρνηση Τραμπ θα πρέπει να στηρίξει το δημοψήφισμα και την ανεξαρτησία της περιοχής του Κουρδιστάν και την απεμπλοκή της από το Ιράκ, καθώς αυτή η εξέλιξη ενδιαφέρει ολόκληρη την περιοχή.
Ο κουρδικός λαός πρέπει να έχει ένα δικό του κράτος και όσο νωρίτερα το καλύτερο. Η διεθνής κοινότητα πρέπει να υποστηρίξει την ανεξαρτησία του Κουρδιστάν, όχι μόνο την εγκαθίδρυση ενός παλαιστινιακού κράτους. Η αυτοδιάθεση και η ανεξαρτησία πρέπει να αποτελούν προνόμιο όλων των λαών, και όχι μία αρχή επιλεκτικά εφαρμοσμένη.
Ο δρ Edy Cohen είναι συγγραφέας του βιβλίου Το Ολοκαύτωμα στα μάτια του Μαχμούντ Αμπάς.
Πεδίο μάχης η Γαλλία για την ακρίβεια – Έφοδοι, δακρυγόνα και εκατοντάδες συλλήψεις
Σύμφωνα με πηγές προσκείμενες στον υπουργό Εσωτερικών Λοράν Νουνιές, μέχρι το μεσημέρι οι αρχές είχαν καταγράψει 140 διαδηλώσεις, με τη συμμετοχή 32.800 ανθρώπων στις περιφέρειες, ενώ οι συλλήψεις σε εθνικό επίπεδο είχαν φτάσει τις 166.
Με επεισόδια μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομίας γίνονται οι διαδηλώσεις στο Παρίσι όσο και σε άλλες πόλεις της Γαλλίας, στο πλαίσιο των κινητοποιήσεων κατά της ακρίβειας και της μείωσης της αγοραστικής δύναμης.
Εκτεταμένη χρήση δακρυγόνων έκανε η αστυνομία, που μέχρι το μεσημέρι προχώρησε σε 166 συλλήψεις, ενώ οι διαδηλωτές εισέβαλαν και στο λόμπι του δημαρχείου της Μασσαλίας, σπάζοντας την πόρτα.
Στις κινητοποιήσεις συμμετέχουν μαθητές λυκείου, αγρότες, ακτιβιστές για το κλίμα και υποστηρικτές του κινήματος των «Κίτρινων Γιλέκων».
Η ένταση στο Παρίσι εκδηλώθηκε το μεσημέρι στην κεντρική Πλατεία Δημοκρατίας (Place de la République), πριν από την προγραμματισμένη έναρξη μεγάλης διαδήλωσης στις 14:00 τοπική ώρα (15:00 ώρα Κύπρου).
Σύμφωνα με δημοσιογράφους του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων (AFP), η αστυνομία έκανε επανειλημμένα χρήση δακρυγόνων εναντίον πολλών εκατοντάδων διαδηλωτών, οι περισσότεροι από τους οποίους φορούσαν μάσκες και ήταν ντυμένοι στα μαύρα. Ορισμένοι από τους συγκεντρωμένους εκτόξευαν πυροτεχνήματα.
166 συλλήψεις και 140 διαδηλώσεις μέχρι το μεσημέρι
Σύμφωνα με πηγές προσκείμενες στον υπουργό Εσωτερικών Λοράν Νουνιές, μέχρι το μεσημέρι οι αρχές είχαν καταγράψει 140 διαδηλώσεις, με τη συμμετοχή 32.800 ανθρώπων στις περιφέρειες, ενώ οι συλλήψεις σε εθνικό επίπεδο είχαν φτάσει τις 166.
Δεκάδες συλλήψεις πραγματοποιήθηκαν από τις πρωινές ώρες στο Παρίσι, όπου η αστυνομική παρουσία ήταν ιδιαίτερα έντονη, κυρίως κοντά σε εμβληματικά σημεία της πρωτεύουσας, όπως η Λεωφόρος των Ηλυσίων Πεδίων και η Αψίδα του Θριάμβου.
Σύμφωνα με την αστυνομία του Παρισιού, περίπου 100 διαδηλωτές επιτέθηκαν στα κεντρικά γραφεία του τηλεοπτικού δικτύου CNews, που ανήκει στον όμιλο του συντηρητικού δισεκατομμυριούχου Βανσέν Μπολορέ, πετώντας αντικείμενα στα παράθυρα του κτιρίου.
Για το συγκεκριμένο περιστατικό οι αρχές ανακοίνωσαν 21 συλλήψεις, ενώ ακόμη 40 άτομα συνελήφθησαν στην πρωτεύουσα, κυρίως για κατοχή προστατευτικού εξοπλισμού ή απαγορευμένων όπλων.
Σε μεγάλα τμήματα του Παρισιού είχαν εκδοθεί απαγορεύσεις διαδηλώσεων.
Συγκρούσεις στη Μασσαλία, δακρυγόνα στη Λυών
Επεισόδια σημειώθηκαν και στη Μασσαλία, όπου διαδηλωτές εκτόξευσαν αντικείμενα και οι αστυνομικές δυνάμεις απάντησαν με χρήση δακρυγόνων. Στην ίδια πόλη, ένα τοπικό αστυνομικό τμήμα έγινε στόχος διαδηλωτών.
Νωρίτερα, η κεντρική λεωφόρος Πραντό είχε αποκλειστεί προσωρινά με κάδους απορριμμάτων και πατίνια, προτού η αστυνομία διαλύσει τους συγκεντρωμένους.
Στην πόλη, δεκάδες διαδηλωτές έκαναν έφοδο στο λόμπι του δημαρχείου, στο Παλιό Λιμάνι, σπάζοντας πρώτα την είσοδο και φωνάζοντας «Επανάσταση! Καταλαμβάνουμε τη Βαστίλη!». Οι διαδηλωτές παρέμειναν για λίγη ώρα στον χώρο, προτού απομακρυνθούν από τις αστυνομικές δυνάμεις.
Στη Λυών, αστυνομικοί χρησιμοποίησαν δακρυγόνα για να διαλύσουν περίπου 300 άτομα που είχαν συγκεντρωθεί μπροστά σε πανεπιστήμιο, σύμφωνα με το AFP.
Παράλληλα, περίπου 40 άτομα επιχείρησαν να διακόψουν την κυκλοφορία σε γέφυρα της πόλης, ενώ άλλοι διαδηλωτές προσπάθησαν να συγκεντρωθούν κοντά σε διυλιστήριο, σύμφωνα με τη νομαρχία.
Στην Τουλούζη, οι αστυνομικές δυνάμεις παρενέβησαν προκειμένου να αποτρέψουν αποκλεισμούς τρένων και ενός κυκλικού κόμβου.
Στη Ρεν της Βρετάνης, περίπου 20 άτομα έστησαν αυτοσχέδιο οδόφραγμα με κάδους απορριμμάτων κοντά σε μεγάλο εμπορικό κέντρο.
Στη Ρουέν της Νορμανδίας, πανεπιστημιακό κτίριο υπέστη ζημιές από φωτιά που εκδηλώθηκε νωρίς το πρωί και πιθανότατα οφείλεται σε εμπρησμό, σύμφωνα με πηγή κοντά στην έρευνα.
Πάντως, δημοσιογράφοι του AFP διαπίστωσαν ότι αρκετοί από τους αποκλεισμούς που είχαν προαναγγελθεί δεν πραγματοποιήθηκαν, όπως στον σταθμό διοδίων στη γέφυρα Ιλ ντε Ρε, στις ακτές του Ατλαντικού, και στο Μπορντό.
Στους δρόμους ξανά τα «Κίτρινα Γιλέκα»
Οι σημερινές κινητοποιήσεις πραγματοποιούνται με βασικό αίτημα την αντιμετώπιση της ακρίβειας, σε μια περίοδο κατά την οποία οι αυξημένες τιμές των καυσίμων και η μείωση της αγοραστικής δύναμης τροφοδοτούν την κοινωνική δυσαρέσκεια στη Γαλλία.
Στο επίκεντρο βρίσκεται και η επιστροφή υποστηρικτών του κινήματος των «Κίτρινων Γιλέκων», που είχε προκαλέσει μεγάλες κοινωνικές κινητοποιήσεις το 2018 και το 2019, κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Εμανουέλ Μακρόν.
Το κίνημα, που είχε ξεκινήσει με αφορμή τις αυξήσεις στους φόρους καυσίμων, είχε πραγματοποιήσει εκτεταμένες διαδηλώσεις, με ορισμένες να συνοδεύονται από σοβαρά επεισόδια, ιδιαίτερα στη Λεωφόρο των Ηλυσίων Πεδίων.
Το νέο κάλεσμα για κινητοποιήσεις περιλαμβάνει αποκλεισμούς κυκλικών κόμβων και στρατηγικών σημείων, ενώ συμπίπτει με τις διαδηλώσεις μαθητών και φοιτητών που πραγματοποιούνται από τα μέσα Σεπτεμβρίου, με αιτήματα για καλύτερες συνθήκες σπουδών.
Για το Σάββατο είχαν ανακοινωθεί περίπου 1.500 δράσεις, διαδηλώσεις ή αποκλεισμοί σε ολόκληρη τη χώρα. Σύμφωνα με κύκλους του υπουργείου Εσωτερικών, αναμένονταν περίπου 500 προγραμματισμένες δράσεις και περισσότερες από 90 προγραμματισμένες διαδηλώσεις.
Πριν από την έναρξη των κινητοποιήσεων, αστυνομική πηγή είχε εκτιμήσει ότι θα μπορούσαν να συμμετάσχουν περίπου 150.000 διαδηλωτές εκτός της μητροπολιτικής περιοχής του Παρισιού και άλλοι 40.000 στην πρωτεύουσα.
Ωστόσο, η πραγματική έκταση των διαδηλώσεων παρέμενε δύσκολο να προβλεφθεί, καθώς η σημερινή ημέρα συμπίπτει με την έναρξη των σχολικών διακοπών.
Έκκληση Μακρόν για ηρεμία, καταγγελίες για αστυνομική βία
Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, μιλώντας την Παρασκευή από τις Βρυξέλλες, απηύθυνε έκκληση για ηρεμία, υπογραμμίζοντας ότι το δικαίωμα στη διαδήλωση πρέπει να συνοδεύεται από σεβασμό, χωρίς προσβολές και βανδαλισμούς.
Οι σημερινές κινητοποιήσεις πραγματοποιούνται έπειτα από εβδομάδες κοινωνικών εντάσεων, κατά τις οποίες έχουν καταγραφεί σοβαροί τραυματισμοί διαδηλωτών και αστυνομικών.
Η γαλλική αστυνομία έχει δεχθεί επικρίσεις για τον τρόπο αντιμετώπισης προηγούμενων διαδηλώσεων, ενώ η αρμόδια υπηρεσία εσωτερικού ελέγχου διερευνά τουλάχιστον 24 περιπτώσεις καταγγελιών για αστυνομική βία.
Μεταξύ των περιστατικών που έχουν προκαλέσει αντιδράσεις είναι ο τραυματισμός ενός 15χρονου, ο οποίος έχασε το χέρι του όταν εξερράγη στα χέρια του κροτίδα κρότου-λάμψης.
Μετά το περιστατικό, οι αρχές ανέστειλαν τη χρήση των συγκεκριμένων μέσων, ωστόσο ο υπουργός Εσωτερικών δήλωσε ότι ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν ξανά εφόσον χρειαστεί.
Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί ανέφερε ότι περισσότεροι από 900 αστυνομικοί έχουν τραυματιστεί κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων των τελευταίων εβδομάδων.
Πολιτική αντιπαράθεση έξι μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές
Οι κινητοποιήσεις πραγματοποιούνται περίπου έξι μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές στη Γαλλία, σε μια περίοδο αυξημένων κοινωνικών και πολιτικών εντάσεων.
Η κυβέρνηση κατηγορεί την «Ανυπότακτη Γαλλία» (LFI) της ριζοσπαστικής Αριστεράς ότι υποδαυλίζει τις κινητοποιήσεις. Όμως, το κόμμα αρνείται τις κατηγορίες.
Από την πλευρά του, ο Ζερόμ Ροντρίγκες, μία από τις γνωστότερες προσωπικότητες των «Κίτρινων Γιλέκων», ο οποίος έχασε το ένα του μάτι κατά τη διάρκεια διαδήλωσης στο Παρίσι τον Ιανουάριο του 2019, υποστήριξε ότι οι κινητοποιήσεις πρέπει να συνεχιστούν.
Στο μεταξύ, συνδικαλιστικές οργανώσεις έχουν ήδη καλέσει εργαζομένους του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα σε νέα ημέρα διαδηλώσεων και απεργίας στις 5 Νοεμβρίου.
Προειδοποίηση της Ελβετίας: Το υψηλό ευρωπαϊκό χρέος θα μπορούσε να πυροδοτήσει μια κρίση του ευρώ
Τα αυξανόμενα επίπεδα δημόσιου χρέους στην Ευρώπη και πέραν αυτής εγκυμονούν κινδύνους για την οικονομική σταθερότητα και θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν μια κρίση του ευρώ, δήλωσε την Παρασκευή η Ελβετίδα υπουργός Οικονομικών, Κάριν Κέλερ-Σούτερ.
Τα αυξανόμενα επίπεδα δημόσιου χρέους στην Ευρώπη και πέραν αυτής εγκυμονούν κινδύνους για την οικονομική σταθερότητα και θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν μια κρίση του ευρώ, δήλωσε την Παρασκευή η Ελβετίδα υπουργός Οικονομικών, Κάριν Κέλερ-Σούτερ.
Μιλώντας στον ελβετικό δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό φορέα SRF, στην Μπανγκόκ —στο περιθώριο των ετήσιων συναντήσεων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Παγκόσμιας Τράπεζας—, η Κέλερ-Σούτερ ανέφερε ότι και οι τιμές της ενέργειας εντείνουν τις ανησυχίες μεταξύ των υπευθύνων χάραξης πολιτικής.
Η Ελβετία διαθέτει ένα από τα χαμηλότερα επίπεδα δημόσιου χρέους στην Ευρώπη, ωστόσο η Κέλερ-Σούτερ τόνισε ότι, στο τρέχον περιβάλλον, είναι σημαντικό να εξετάζεται η ευρύτερη εικόνα.
«Είμαστε τόσο στενά διασυνδεδεμένοι σε διεθνές επίπεδο, ώστε καθιστάμεθα επίσης ευάλωτοι, για παράδειγμα, στην περίπτωση που προκύψει κρίση χρέους εξαιτίας του δημόσιου χρέους μεγάλων χωρών. Σκέφτομαι συγκεκριμένα τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και την Ευρώπη. Υπάρχει η περίπτωση της Γαλλίας — κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε κρίση του ευρώ», δήλωσε η Κέλερ-Σούτερ στο δίκτυο SRF.
Το δημόσιο χρέος της Γαλλίας, τα δημοσιονομικά ελλείμματα και η υποτονική οικονομική ανάπτυξη έχουν εντείνει τις ανησυχίες για την κατάσταση των δημόσιων οικονομικών της, καθώς ο πολιτικός κατακερματισμός έχει καταστήσει πιο περίπλοκες τις προσπάθειες δημοσιονομικής εξυγίανσης.
Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες
Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.
Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.
Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.
Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.
Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.
Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία
Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.
Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.
Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».
Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.
Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.
Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC
Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.
Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.
Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.
Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.
Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία
Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.
Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.
Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.
Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.
Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.
Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.
Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ
Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.
Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.
Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.
Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.
Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.
Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας
Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.
Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.
Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.
Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.
Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.
Το μήνυμα προς το Πακιστάν
Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.
Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.
Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.
Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.
Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.