Διεθνή
Ντοκουμέντα για το Σκοπιανό – Τα απόρρητα τηλεγραφήματα των Αμερικάνων που αποδεικνύουν την προδοσία των Πρεσπών

Ενδιαφέροντα στοιχεία για το πώς η ελληνική πλευρά χειρίστηκε κρίσιμα θέματα στη διαπραγμάτευση του ονοματολογικού και πώς δήλωσε ότι θεωρεί λόγο αποχώρησης από τις συνομιλίες την αναγνώριση, με ελληνική υπογραφή, της γλώσσας και της εθνικότητας ως «μακεδονικής», τα οποία έθετε ως απόλυτη προτεραιότητα η σκοπιανή ηγεσία, αποκαλύπτουν μια σειρά από τηλεγραφήματα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ λίγο πριν -κυρίως όμως μετά- τη Σύνοδο Κορυφής του Βουκουρεστίου.
Τα κρίσιμα ζητήματα και τότε ήταν το εύρος χρήσης, η αποδοχή και από την Ελλάδα ύπαρξης μακεδονικής γλώσσας, αλλά και η συνταγματική αλλαγή. Με δεδομένη, όπως θεωρούνταν, την άρνηση της Ελλάδας να αναγνωρίσει «μακεδονική» γλώσσα και εθνικότητα, υποχρέωνε τους Αμερικανούς να αναζητούν τον «σιωπηρό» χειρισμό της υπόθεσης μέσω ενός παραρτήματος της απόφασης του ΣΑ ή μέσω μηχανισμών του ΟΗΕ που η καταγραφή της γλώσσας ως «μακεδονικής» δεν υπόκειται στην έγκριση της Ελλάδας.
Επίσης είναι σαφής η άρνηση της άλλης πλευράς να αποδεχθεί erga omnes χρήση εκτός της περίπτωσης, όπως αναφέρουν οι Αμερικανοί διπλωμάτες, «μικρής αλλαγής στο όνομα». Οι Αμερικανοί φαίνεται να υποστηρίζουν πάντως τον περιορισμό της διαπραγμάτευσης μόνο στο όνομα και στη χρήση του και να μετατεθούν στο μέλλον, ή σε παράλληλες διαδικασίες, τα άλλα δύσκολα ζητήματα.
Λίγο μετά το Βουκουρέστι, οι Αμερικανοί καταβάλλουν προσπάθειες για επανάληψη της διαδικασίας πριν από το καλοκαίρι. Ο πρεσβευτής Ντάνιελ Σπέκχαρντ συναντάται με τον Έλληνα διαπραγματευτή Αδαμάντιο Βασιλάκη και αργότερα με την υπουργό Εξωτερικών, Ντόρα Μπακογιάννη, η οποία είχε συμμετάσχει στη συνάντηση του τότε πρωθυπουργού, Κ. Καραμανλή, με τον σκοπιανό πρόεδρο Μπ. Τσερβενκόφσκι στη Βουλγαρία.
Η Αθήνα απορρίπτει κάθε ενδεχόμενο να συναινέσει στο χαρακτηρισμό της γλώσσας και της εθνικότητας ως «μακεδονικής», με τον Αδ. Βασιλακη να κάνει λόγο για πρόταση που είναι «deal breaker» για την Ελλάδα.
Έχει ενδιαφέρον ότι και ο ίδιος ο Αμερικανός πρεσβευτής διερωτάται πώς θα αποφασιστεί να μην υπάρχει αποκλειστική χρήση του όρου «Μακεδονία» από κανένα από τα δύο μέρη, ενώ ταυτοχρόνως θα αναγνωρίζονται, και μάλιστα με τη σύμφωνη γνώμη της Ελλάδας, η γλώσσα και η εθνικότητα ως «μακεδονικές»…
Πάντως, από ελληνικής πλευράς δεν είχε τεθεί τότε επιτακτικά η αλλαγή συντάγματος, ενώ δεν ήταν σαφής η απόλυτη αντίθεση σε ενδεχόμενο καταγραφής της γλώσσας σε κάποιο παράρτημα της απόφασης του ΟΗΕ.
Τηλεγράφημα Confidential 16 Μαΐου 2018 (08ATHENS671_a)
Στις 13 Μαΐου ο Αμερικανός πρεσβευτής Ντάνιελ Σπέκχαρντ συναντάται με τον Έλληνα διαπραγματευτή Αδ. Βασιλάκη, «προκειμένου να πιέσει για μια πιο ενεργή ελληνική εμπλοκή, για την επίλυση της ονομασίας, και να διερευνήσει τις ελληνικές θέσεις.
Ο κ. Βασιλάκης εξηγεί ότι η υπουργός Ντ. Μπακογιάννη είναι αποφασισμένη να βρει λύση, αλλά εκφράζει απαισιοδοξία εάν μπορούν να υπάρξουν εξελίξεις πριν από τις εκλογές στα Σκόπια.
Ο κ. Βασιλάκης παίρνει τον λόγο και δηλώνει ότι υπάρχουν ονόματα που είναι αποδεκτά από την Ελλάδα και είναι θετικό ότι δεν έχουν διαρρεύσει στον Τύπο. Όμως ο Έλληνας διαπραγματευτής προειδοποιεί πως η «επιμονή του κ. Γκρούεφσκι, ότι η λύση περιλαμβάνει τη ρητή επιβεβαίωση της χρήσης του όρου «μακεδονικός» για την εθνότητα και τη γλώσσα, αποτελεί για την Ελλάδα λόγο διακοπής των συνομιλιών, προσθέτοντας ότι το θέμα αυτό απαιτεί προσεκτική διαχείριση. Τελικά, δεν απάντησε στην ερώτηση εάν η Ελλάδα θα μπορούσε να συμφωνήσει σε λύση που δεν θα απαιτούσε αλλαγή του συνταγματικού ονόματος, αλλά θα επέτρεπε να υπάρξουν διαφορές στο όνομα της Μακεδονίας στο εσωτερικό και εξωτερικό. Στο σημείο αυτό, πάντως, είπε ότι η Ελλάδα αναμένει κάθε εφαρμοστική απόφαση του ΣΑ να απαιτεί από τη Μακεδονία να ενημερώσει τους διμερείς εταίρους της για την ανάγκη της εφαρμογής της νέας ονομασίας στις διμερείς σχέσεις, μια δήλωση που συνιστά σημαντική σκλήρυνση της ελληνικής θέσης.
Ο Αμερικανός πρεσβευτής καταγράφει συνοπτικά τις ελληνικές θέσεις.
«Μια συμφωνία από την ελληνική οπτική»
«ΟΝΟΜΑ:… Ο κ. Βασιλάκης μίλησε για την ύπαρξη τριών ονομάτων (Northern, Upper, Vardar) και εμμέσως ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να αποδεχθεί οποιοδήποτε από τα τρία, υπό την προϋπόθεση ότι θα προσδιορίζουν το «Μακεδονία»…
ΕΠΙΘΕΤΙΚΟ για ταυτότητα και γλώσσα: Ο Βασιλάκης είπε πως η πρόσφατη επιμονή του Γκρούεφσκι ότι η λύση θα περιλαμβάνει ρητή επιβεβαίωση του όρου «μακεδονικό» για την εθνικότητα και τη γλώσσα είναι deal breaker. Το ελληνικό Κοινοβούλιο δεν θα επικυρώσει μια συμφωνία που απαιτεί από την Ελλάδα να αποδεχθεί την ύπαρξη «μακεδονικού» έθνους και γλώσσας και αυτό είναι πολύ σημαντικό να γίνει κατανοητό. Στη διάρκεια της συνάντησης αυτής, ο Βασιλάκης δεν είπε ότι η Ελλάδα θα αποδέχονταν σιωπηρά τη συνεχή χρήση στη Μακεδονία αυτού του επιθετικού προσδιορισμού για τον λαό και τη γλώσσα, με τη συμφωνία να μένει σιωπηλή σε αυτό το θέμα. Πάντως είχε κάνει αυτή την νύξη προηγουμένως στον DCM.
ΣΧΟΛΙΟ: Η αντιμετώπιση του επιθετικού προσδιορισμού για την ταυτότητα και την γλώσσα θα είναι δύσκολη. Ο Νίμιτς έχει ήδη δώσει τον ορισμό για τη μη αποκλειστική χρήση του όρου Μακεδονία για εμπορικούς σκοπούς. Περπατώντας στη λεπτή γραμμή τη αποφυγής της αναφοράς σε «μακεδονική εθνότητα και γλώσσα ενώ θα περιλαμβάνει προβλέψεις για μην αποκλειστική χρήση του επιθετικού αυτού θα αποτελέσει μια πρόκληση. Πάντως θεωρούμε ότι αυτό το θέμα θα είναι η κόκκινη γραμμή για τους Έλληνες, η ένταξη μιας ρητής αναφοράς σε ”μακεδονική” εθνότητα και γλώσσα θα καταστήσει κάθε πρόταση ”νεκρή” με την άφιξή της στην Αθήνα (make deal dead on arrival in Athens).
Πεδίο Εφαρμογής/Erga οmnes: Αν και ο πρέσβης πίεσε την ελληνική κυβέρνηση για επίδειξη διαλλακτικότητας στο να μην απαιτεί από τη Μακεδονία αλλαγή του συντάγματος, ο Βασιλάκης δεν προχώρησε περισσότερο από το να επισημάνει τις διαφορές μεταξύ της εσωτερικής και εξωτερικής ονομασίας. Παρατήρησε επίσης ότι αυτή η φόρμουλα θα κάνει τις διαπραγματεύσεις πιο περίπλοκες, καθώς θα είναι απαραίτητο να «σκαλίσει» κρίσιμες λεπτομέρειες, όπως το όνομα που θα αναγράφεται στα διαβατήρια κ.λπ.
Δεν απάντησε όταν ρωτήθηκε ευθέως εάν η Ελλάδα θα υπέγραφε μια συμφωνία που δεν θα απαιτούσε την αλλαγή συνταγματικής ονομασίας της Μακεδονίας. Όμως είπε ότι Ελλάδα θα ήθελε κάθε απόφαση του ΣΑ για την εφαρμογή να απαιτεί από τα Σκόπια να ενημερώσουν τους εταίρους τους ότι το νέο όνομα θα χρησιμοποιείται για όλες τις διμερείς σχέσεις…».
Ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Αθήνα, Ντάνιελ Σπέρκχαρντ, με εμπιστευτικό του τηλεγράφημα στις 28 Μαΐου περιγράφει στην Ουάσινγκτον τη συνάντηση που είχε στις 23 Μαΐου με την Ντόρα Μπακογιάννη, από την οποία ενημερώνεται για το περιεχόμενο της συνάντησης της ίδιας και του πρωθυπουργού Κ. Καραμανλή με τον πρόεδρο της FYROM, Τσερβενκόφσκι.
«ΣΥΝΟΨΗ: Η Μπακογιάννη είπε ότι η ίδια και ο Καραμανλής είπαν στον Τσερβενκόφσκι πως η Ελλάδα επιδιώκει την επανάληψη των συνομιλιών σύντομα. Η Μακεδονία πρέπει να επιλέξει ένα συνθετικό για το ”Μακεδονία” που θα καθιστά ξεκάθαρο ότι η χώρα είναι μέρος της ευρύτερης Μακεδονίας και ότι το επιθετικό προσδιορίζει το ”Μακεδονία”. Το νέο όνομα θα πρέπει να χρησιμοποιείται σε όλα τα έγγραφα, διαβατήρια, προϊόντα κ.λπ.
Η Μπακογιάννη είπε ότι η Ελλάδα δεν επιμένει στην αλλαγή του συνταγματικού ονόματος, αλλά δεν μπορεί να δει το πώς η ελληνική θέση για πεδίο εφαρμογής (εύρος χρήσης) μπορεί να επιτευχθεί χωρίς το νέο όνομα να αποτυπωθεί στο Σύνταγμα. Ο πρεσβευτής ζήτησε γρήγορη επανάληψη της διαδικασίας και τη μέγιστη ευελιξία από τους Έλληνες. Η κ. Μπακογιάννη παρουσίασε τα σημεία από τη συνομιλία με τον Μακεδόνα πρόεδρο Τσερβενκόφσκι στο περιθώριο της Διαβαλκανικής Διάσκεψης στην Βουλγαρία.
ΟΝΟΜΑ: Είπαν στον Τσερβενκόφσκι ότι η Ελλάδα δεν θα επιβάλει ένα όνομα και μπορεί να επιλέξει ένα επιθετικό «Gorno”, “Upper”, “North” κ.λπ., το οποίο θα καθιστά ξεκάθαρο ότι η χώρα είναι μόνον ένα μέρος της ευρύτερης ”Μακεδονίας” και το επιθετικό αφορά το όνομα. Είπαν στον Τσερβενκόφσκι ότι η ονομασία ”Δημοκρατία της Μακεδονίας Σκόπια” δεν θα δουλέψει.
ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ: είπαν στον Τσερβενκόφσκι ότι το νέο όνομα θα χρησιμοποιείται στα επίσημα έγγραφα, διαβατήρια, προϊόντα κ.λπ. Ο πρέσβης απάντησε ότι η απαίτηση για αλλαγή του μακεδονικού Συντάγματος πηγαίνει πολύ μακριά. Η Μπακογιάννη απάντησε ότι η Ελλάδα δεν επιμένει στην αλλαγή συντάγματος, αλλά πρόσθεσε ότι δεν μπορεί να δει πώς θα είναι πιθανό να έχεις ένα όνομα που θα χρησιμοποιείται για όλες τις διεθνείς χρήσεις, συμπεριλαμβανομένων και των εμπορικών και δεν θα μπορεί να αντανακλάται στο Σύνταγμα».
«Τα πρώτα θέματα, πρώτα…»
Στις 17 Ιουλίου 2008 με τηλεγράφημά της προς την Ουάσιγκτον η πρεσβευτής των ΗΠΑ στα Σκόπια, Τζίλιαν Μιλοβάνοβιτς, κάνει συγκεκριμένες προτάσεις για να επιδιωχθεί, όπως λέει, η λύση του προβλήματος μέχρι τον Δεκέμβριο, όταν θα συνεδριάσει το North Atlantic Council.
Το τηλεγράφημα με διαβάθμιση Confidential έχει τον εξής τίτλο: «Επιλύοντας το πρόβλημα της ονομασίας – Επιστροφή στα βασικά».
Η κ. Μιλοβάνοβιτς συστήνει τα εξής:
«- Να επανεντάξει ο Μ. Νίμιτς στα θέματα που αποτελούν τον πυρήνα του προβλήματος τη μορφή του ονόματος και το εύρος χρήσης.
Αντιμετώπιση των ”περιφερειακών ζητημάτων” μετά την επίλυση του προβλήματος της ονομασίας, ίσως με μια απόφαση του Σ.Α. του ΟΗΕ και σαν μέρος ενός πακέτου Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.
Η Ελλάδα από θέση ισχύος στο περιβάλλον που διαμορφώθηκε μετά το Βουκουρέστι δεν μπορεί να υπαγορεύσει τους όρους μιας λύσης του θέματος της ονομασίας και να περιμένει ότι τα Σκόπια θα αποδεχθούν αυτούς τους όρους…».
Με υπότιτλο «Βάζοντας τα πρώτα θέματα, πρώτα», η κ. Μιλοβάνοβιτς εξηγεί γιατί πρέπει να περιορισθεί η παρέμβαση Νίμιτς: «Με την Ενδιάμεση Συμφωνία 1995 και τις Αποφάσεις του Σ.Α. 817 και 845, οι δύο πλευρές δεσμεύθηκαν να διαπραγματευθούν για να βρουν συμφωνία στο όνομα του κράτους. Θέματα όπως η εμπορική χρήση, η χρήση των τοπωνυμίων, η πολιτιστική κληρονομιά ή ο επιθετικός προσδιορισμός της μακεδονικής ταυτότητας και γλώσσας δεν αναφέρονται ούτε στις Αποφάσεις του ΟΗΕ ούτε στην Ενδιάμεση Συμφωνία.
Πιστεύουμε ότι η αμερικανική κυβέρνηση πρέπει να ενθαρρύνει τον Νίμιτς να θέσει πρώτα τα θέματα που είναι πρώτα, και να επιστρέψει στα θέματα που είναι ο πυρήνας, βρίσκοντας μια αμοιβαία αποδεκτή μορφή ονομασίας και καθορισμό τους εύρους χρήσης της. Θέματα όπως μειονοτικά δικαιώματα, ισχυρισμοί σε αρχαία κληρονομιά ή περιγραφή της εθνικότητας/ γλώσσας μπορούν να αφεθούν σε μεταγενέστερες διαπραγματεύσεις, ιστορικές επιτροπές, αποφάσεις του Σ.Α. του ΟΗΕ, κ.λπ., όταν η λύση του θέματος της ονομασίας και του εύρους χρήσης θα έχουν προωθήσει την εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο πλευρών».
Πολύ ενδιαφέρουσα είναι και η αναφορά της Αμερικανίδας πρεσβευτή στο παζάρι του ονόματος-εύρους χρήσης.
«Εάν οι Ελληνες επιλέξουν το όνομα (περιορίζοντας το πεδίο των αποδεκτών επιλογών) δεν θα πείσουν τους Μακεδόνες να αποδεχθούν ένα συνολικό εύρος χρήσης που θα περιλαμβάνει και αλλαγή του συντάγματος. Ενα ευρύτερο εύρος χρήσης είναι πιθανό με μια πιο μικρή αλλαγή ονόματος (π.χ. Republika Makedoniya)».
Κάτι τέτοιο είδαμε να επαναλαμβάνεται με το «Μακεδονία του Ιλιντεν», για το οποίο ο κ. Ζάεφ φέρεται να είχε αποδεχθεί το erga omnes.
«Προσδιορισμός σε… παρένθεση»
Στις 29 Ιουλίου 2008 νέο τηλεγράφημα της Αμερικανίδας πρεσβευτή στα Σκόπια παρουσιάζει τα συμπεράσματά της από τις επαφές με τη σκοπιανή ηγεσία, τον πρόεδρο Τσερβενκόφσκι και τον πρωθυπουργό Γκρουέφσκι. Το τηλεγράφημα τιτλοφορείται «Μακεδονία/Ελλάδα: Τι χρειάζονται οι Μακεδόνες για την επίλυση του προβλήματος της ονομασίας».
Η κ. Μιλοβάνοβιτς στην εισαγωγή του τηλεγραφήματός της αναφέρει τα «Στοιχεία της Λύσης»: «ΟΝΟΜΑ: Republic of Northern Macedonia (ή Republic of North Macedonia)
ΕΥΡΟΣ ΧΡΗΣΗΣ: σε όλους τους διεθνείς οργανισμούς και διμερώς με κάθε χώρα η οποία δεν θα επιθυμεί να χρησιμοποιεί το συνταγματικό όνομα της χώρας (χωρίς να έχει συζητηθεί, αυτό θα ισχύει και σε πολυμερείς συμφωνίες όπου διμερώς θα υπάρχει αυτή η επιλογή). Η Μακεδονία θα μπορεί να χρησιμοποιεί το συνταγματικό όνομά της σε ό,τι αναφέρεται στην ίδια, στα διαβατήρια, στο όνομα προϊόντων, στα μέσα ενημέρωσης κ.λπ.
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ: Η γλώσσα και η εθνικότητα θα αποκαλούνται μακεδονικές, αλλά ο χειρισμός του θέματος θα γίνει σιωπηλά, ίσως σε κάποιο επόμενο παράρτημα σε μια απόφαση του Σ.Α. του ΟΗΕ ή σε κάποιο εσωτερικό έγγραφο του ΟΗΕ, που δεν υπόκειται στην ελληνική έγκριση. Η εσχάτη γραμμή είναι η Μακεδονία να έχει εγγυήσεις ότι η γλώσσα τους και η εθνικότητά τους κ.λπ. θα συνεχίσουν να αποκαλούνται μακεδονικές, και όχι της North Macedonia».
Η κ. Μιλοβάνοβιτς μεταφέρει τη θέση του πρωθυπουργού Ν. Γκρούεφκσι, με τον οποίο είχε συναντηθεί την ίδια ημέρα:
«Ο Γκρούεφσκι θέλει το συνθετικό να είναι σε παρένθεση. Θέλει την αναγνώριση της μακεδονικής γλώσσας και εθνικότητας να είναι ρητή παρά σιωπηρή. Στο εύρος χρήσης θα ήθελε να περιορισθεί η χρήση στους Διεθνείς Οργανισμούς όπου τώρα χρησιμοποιείται το FYROM. Στις διμερείς σχέσεις θα άθελε ο ΟΗΕ απλώς να εξουσιοδοτήσει αντί να ενθαρρύνει ή να συστήσει τη χρήση της νέας ονομασίας, ενώ θα ήθελε να περιορίσει τη χρήση του νέου ονόματος και στις διεθνείς συμφωνίες…
…Ο Τσερβενκόφσκι είπε ότι η πρόταση θα πρέπει να είναι μια σελίδα και να καλύπτει το όνομα και το εύρος χρήσης (χρήση όπου χρησιμοποιείται σήμερα το FYROM) και να είναι της μορφής του take or leave it. Απόφαση του Σ.Α. του ΟΗΕ θα έχει παράρτημα που θα εξειδικεύει τη γλώσσα ως μακεδονική και την εθνικότητα ως μακεδονική και ο Τσερβενκόφσκι έχει πεισθεί ότι οι Έλληνες θα το αποδεχθούν εάν δεν τους ζητηθεί ευθέως να το πράξουν ή να τους ζητηθεί να το συνυπογράψουν. Απλώς αφήστε το να είναι μέρος ενός παραρτήματος της απόφασης του Σ.Α.».
Δείτε εδώ τα τηλεγραφήματα (ορισμένα από τα αμερικανικά τηλεγραφήματα ήρθαν στο φως από τα WikiLeaks):
Από το τηλεγράφημα 17 Ιουλίου 2008
.jpg)
Από το τηλεγράφημα 17 Ιουλίου 2008
.jpg)
Από το τηλεγράφημα 16 Μαΐου 2008.
.jpg)
Από το τηλεγράφημα 16 Μαΐου 2008
.jpg)
Από τις 29 Ιουλίου 2008 από Σκόπια (τι θέλουν οι “Μακεδόνες” για να λυθεί η διαφορά)
.jpg)
Από 28 Μαΐου
.jpg)
Από 28 Μαΐου
.jpg)
*Το κείμενο δημοσιεύεται σήμερα στην εφημερίδα Φιλελεύθερος.
Πηγή: Capital
Αναλύσεις
Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες
Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.
Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.
Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.
Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.
Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.
Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία
Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.
Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.
Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».
Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.
Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.
Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC
Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.
Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.
Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.
Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.
Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία
Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.
Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.
Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.
Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.
Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.
Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.
Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ
Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.
Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.
Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.
Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.
Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.
Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας
Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.
Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.
Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.
Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.
Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.
Το μήνυμα προς το Πακιστάν
Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.
Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.
Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.
Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.
Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.
Διεθνή
Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς
Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.
Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο
Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.
Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.
Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.
Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές
Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.
Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς
Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.
Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.
Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών
Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.
Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.
Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.
Αναλύσεις
Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες
Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.
Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.
Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.
Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή
Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.
Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.
Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.
Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.
Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.
Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.
Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.
Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.
Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.
Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις
Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.
Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.
Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.
Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.
Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.
Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας
Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.
Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.
Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.
Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.
Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.
Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.
Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.
Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία
Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.
Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.
Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.
Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.
Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.
Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες
Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.
Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.
Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.
Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.
Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.
Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία
Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;
Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.
Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.
Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.
Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.
Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.
Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
