Του Θεόδωρου Καρυώτη
Φαίνεται αστείο, αλλά απεικονίζει την πραγματικότητα.
Για πολλές δεκαετίες οι ελληνικοί χάρτες έδειχναν τα γεωγραφικά όρια της ελληνικής επικράτειας, χωρίς να συμπεριλαμβάνουν το Καστελόριζο. Ο λόγος ήταν πολύ απλός. Για να συμπεριλάβουν το Καστελόριζο έπρεπε να δείχνουν ένα μεγαλύτερο κομμάτι της Τουρκίας. Έτσι για να αποφύγουν αυτό, είχαν περικόψει τον χάρτη, με αποτέλεσμα να μην εμφανίζεται το Καστελόριζο. Το ίδιο συνέβαινε, καθημερινά, με τους χάρτες στα δελτία καιρού, που κατέγραφαν τις καιρικές συνθήκες στην ελληνική επικράτεια.
O επόμενος χάρτης είναι του διάσημου αμερικανικού οργανισμού National Geographic και όπως βλέπετε δεν περιλαμβάνει το Καστελόριζο. Το ίδιο συνέβαινε, καθημερινά, με τους χάρτες στα δελτία καιρού, που κατέγραφαν τις καιρικές συνθήκες στην ελληνική επικράτεια.
Προσπαθώ από την δεκαετία του 1980, να αναδείξω την αξία της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) και την σημασία του συμπλέγματος του Καστελόριζου (Ρω, Στρογγύλη, Μεγίστη), διότι με το νέο Σύνταγμα των Θαλασσών (UNCLOS 1982) η ΑΟΖ της Ελλάδας εφάπτεται με την ΑΟΖ της Κύπρου και έτσι η Τουρκία δεν διαθέτει θαλάσσια σύνορα με την Αίγυπτο!
Κάποιοι αντιλήφθηκαν όψιμα την αξία του Καστελόριζου και σήμερα σημαίνει συναγερμός, όταν οι Τούρκοι δείχνουν ότι η «Γαλάζια Πατρίδα» τους συμπεριλαμβάνει και το Καστελόριζο.
Ο παρακάτω χάρτης δείχνει την επέκταση της Ελλάδας από το 1832 μέχρι το 1947 που, ευτυχώς, περιλαμβάνει και την Μεγίστη (Καστελόριζο).
Επί δεκαετίες έχουν ήδη πραγματοποιηθεί συνολικά περί τις 60 ελληνοτουρκικές συναντήσεις για το Αιγαίο Αρχιπέλαγος. Όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις, που συμμετείχαν στις συνομιλίες αυτές, δεν συζητούσαν ποτέ το Καστελόριζο, διότι το Καστελόριζο δεν ανήκει στην γεωγραφική περιοχή του Αιγαίου αλλά της Ανατολικής Μεσογείου. Έτσι όλα αυτά τα χρόνια, ο εξυπνότερος λαός της υφηλίου, συζητούσε τα πάντα με την Τουρκία εκτός Καστελόριζου! Εύχομαι αυτό να έχει αλλάξει επί υπουργίας των κκ. Κατρούγκαλου και Αποστολάκη.
Ο Γιώργος Παπανδρέου, το 2016, εμφανίστηκε, στην εκπομπή ΙΣΤΟΡΙΕΣ του τηλεοπτικού σταθμού ΣΚΑΪ και απάντησε στις ερωτήσεις της δημοσιογράφου Σίας Κοσιώνη. Και ξαφνικά από το πουθενά, out of the blue, όπως θα έλεγαν και οι Αμερικανοί, και με καθυστέρηση έξι χρόνων αναφέρθηκε για πρώτη φορά στο Καστελόριζο. Έτσι, σε κάποια στιγμή δήλωσε:
Ο Γιώργος Παπανδρέου, το 2016, εμφανίστηκε, στην εκπομπή ΙΣΤΟΡΙΕΣ του τηλεοπτικού σταθμού ΣΚΑΪ και απάντησε στις ερωτήσεις της δημοσιογράφου Σίας Κοσιώνη. Και ξαφνικά από το πουθενά, out of the blue, όπως θα έλεγαν και οι Αμερικανοί, και με καθυστέρηση έξι χρόνων αναφέρθηκε για πρώτη φορά στο Καστελόριζο. Έτσι, σε κάποια στιγμή δήλωσε:
«Το Καστελόριζο είναι ελληνική γη. Είναι και σημαντικό νησί για όλο το θέμα ΑΟΖ… «Μίλησα στο Καστελόριζο για να τονίσω μέχρι που φτάνει η Ελλάδα και πέραν του Αιγαίου. Εάν κυβερνήσεις μιλάνε σήμερα για τα πετρέλαια, για ΑΟΖ, για πιθανή σύνδεση ΑΟΖ Ελλάδας Κύπρου, όλα αυτά σχετίζονται με το Καστελόριζο».
Ο Γιώργος Παπανδρέου, πολυταξιδεμένος, γνώριζε από τότε την θέση του Παγκόσμιου Υδρογραφικού Οργανισμού ότι ναι μεν το Καστελόριζο ανήκει στα Δωδεκάνησα, αλλά γεωγραφικά ανήκει στην Μεσόγειο. Ο διεθνής οργανισμός στους χάρτες του δείχνει ότι τα νότια σύνορα του Αιγαίου Πελάγους αγγίζουν την βόρεια πλευρά της Κρήτης και συνεχίζουν ανατολικά προς την Κάσσο, την Κάρπαθο και τελειώνουν στη Ρόδο. Η νότια πλευρά της Κρήτης και το Καστελόριζο ανήκουν στην Μεσόγειο Θάλασσα. Παρεμπιπτόντως, να υπενθυμίσουμε εδώ ότι ο διεθνής οργανισμός δεν αναγνωρίζει τις ονομασίες Ικάριο Πέλαγος και Λιβυκό Πέλαγος.
Ο Andrew Wilson ανέλυσε το 1979 την ελληνοτουρκική διαφορά χρησιμοποιώντας την «αρχή των δακτύλων», για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας (η έννοια της ΑΟΖ δεν υπήρχε τότε). Στην μελέτη αυτή ο Wilson έγραψε ότι το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης δεν πρόκειται να λάβει απόφαση που θα επιτρέπει στην Τουρκία να περικυκλώνει τα ελληνικά νησιά, αλλά μάλλον θα δώσει μια υφαλοκρηπίδα στην Τουρκία, που θα έχει το σχήμα μιας παλάμης, τα δάκτυλά της οποίας θα εκτείνονται ανάμεσα στα ελληνικά νησιά, αλλά όχι από πίσω τους, όπως φαίνεται στον επόμενο χάρτη.
Πηγή: Andrew Wilson, The Aegean Dispute, London: Institute of Strategic Studies, 1979.
Αυτός ο χάρτης δείχνει επίσης με μια διακεκομμένη γραμμή τα όρια του νότιου Αιγαίου, που ξεκάθαρα δεν περιλαμβάνουν το σύμπλεγμα του Καστελόριζου.
Όσοι ενδιαφέρονται για τις έννοιες του πατριωτισμού και του εθνικού συμφέροντος, καλό θα ήταν να διαβάσουν προσεκτικά ένα πρόσφατο άρθρο του Ευάγγελου Βενιζέλου, που μεταξύ άλλων επισημαίνει:
«Εθνικό συνεπώς δεν είναι το μεγαλόστομο, το ρητορικό, το «λεβέντικο», αλλά το καλά σχεδιασμένο και προετοιμασμένο προς όφελος του τόπου. Όχι το δημοφιλές, αλλά το έντιμο και ειλικρινές. Όχι αυτό που απλώς εξαγγέλλεται ή εκφωνείται ως σύνθημα, αλλά αυτό που συνιστά ολοκληρωμένη στρατηγική και προωθείται επίμονα με την κινητοποίηση όλων των εθνικών δυνάμεων τόσο στο εσωτερικό όσο και διεθνώς. Εκεί που τα έθνη κρίνονται και συγκρίνονται.
Εθνικό δεν είναι το συγκυριακό ή πολύ περισσότερο το στιγμιαίο αλλά το ιστορικό που κρίνεται στο μακρύ χρόνο. Εθνικό δεν είναι αυτό που ικανοποιεί μόνο τον παρόντα λαό, αλλά τιμά τις παρελθούσες γενιές και προστατεύει τις ερχόμενες γενιές διατηρώντας υπέρ αυτών εθνικούς πόρους. Εθνικό είναι το μακροχρόνια βιώσιμο και όχι το φευγαλέα εντυπωσιακό.»
*Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του AllTimeClassic
*Απαγορεύεται από το δίκαιο της Πνευματικής Ιδιοκτησίας η καθ΄οιονδήποτε τρόπο παράνομη χρήση/ιδιοποίηση του παρόντος.
