Ακολουθήστε μας

Διεθνή

Ζητείται δίχτυ για την κυπριακή ΑΟΖ

Δημοσιεύτηκε στις


της Νάταλης Μιχαηλίδου

ΟΙ (ΡΕΑΛΙΣΤΙΚΕΣ) ΣΥΝΤΕΤΑΓΜΕΝΕΣ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΚΥΠΡΟΥ – ΓΑΛΛΙΑΣ

«ΔΕΝ ΘΑ ΕΡΘΟΥΝ ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΙΑΝΟΙ ΠΕΖΟΝΑΥΤΕΣ ΝΑ ΠΟΛΕΜΗΣΟΥΝ ΣΤΟ ΚΑΣΤΕΛΟΡΙΖΟ»

· Ποιος θα θωρακίσει την ΑΟΖ αν η Άγκυρα επιχειρήσει να τρυπήσει ή προκαλέσει θερμό επεισόδιο;

· Ποιους στόχους εξυπηρετούν οι στρατιωτικές συνεργασίες με τρίτες χώρες;
· Μιλούν στη «Σ» Σ. Καλεντερίδης, Α. Συρίγος, Χ. Χρυσοστόμου, Μ. Σιζόπουλος και Φ. Κλόκκαρης

Στο μωσαϊκό των στρατιωτικών συνεργασιών της Κυπριακής Δημοκρατίας προστίθεται η υπό διαπραγμάτευση αναβάθμιση της συμφωνίας με τη Γαλλία, μέσα από την παροχή μόνιμων διευκολύνσεων. Θα αποτελέσει, όμως, το γαλλικό πολεμικό ναυτικό ασπίδα προστασίας της Κύπρου από επιθετικές ενέργειες της Τουρκίας; Ποιος θα θωρακίσει την κυπριακή ΑΟΖ αν η Άγκυρα επιχειρήσει να τρυπήσει ή προκαλέσει θερμό επεισόδιο; Επί τούτου, απαντούν στη «Σ» ο Ελλαδίτης αξιωματικός εν αποστρατεία, Σάββας Καλεντερίδης, ο καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής, Άγγελος Συρίγος και ο διεθνολόγος, Χαράλαμπος Χρυσοστόμου.

«Η Γαλλία είναι σύμμαχός μας και, στο πλαίσιο αυτό, κάνουμε συνεχώς ενέργειες για αναβάθμιση της σχέσης μας, είτε αυτή αφορά το Μαρί είτε αεροπορική βάση ή οτιδήποτε άλλο», δήλωσε την περασμένη Κυριακή ο Υπουργός Άμυνας, Σάββας Αγγελίδης. Στο προοίμιο, μετά από συνάντησή του στο Παρίσι με την Υπουργό Ενόπλων Δυνάμεων της Γαλλίας τον περασμένο Οκτώβρη, Florence Paly, έκανε λόγο για «ενίσχυση των διμερών σχέσεων και της αμυντικής συνεργασίας Κύπρου – Γαλλίας, με συγκεκριμένα βήματα», που με βάση δημοσιεύματα μερίδας του Τύπου αφορούν επικείμενες ανακοινώσεις από Αναστασιάδη και Μακρόν για ισχυροποίηση της στρατιωτικής συνεργασίας της Κύπρου με τη Γαλλία, μέσω της επέκτασης της ναυτικής βάσης «Ευάγγελος Φλωράκης» στο Μαρί (κατασκευή υψηλών προδιαγραφών ναυστάθμου) και τον εκσυγχρονισμό της αεροπορικής βάσης «Ανδρέας Παπανδρέου» στην Πάφο.

Η προοπτική αυτή, πάντως, φαντάζει μακρινή και η υλοποίησή της θα εξαρτηθεί από πολλούς -αστάθμητους για την ώρα- παράγοντες. Το ερώτημα είναι κατά πόσον, οι ξένες δυνάμεις θα τεθούν σε θέση μάχης σε περίπτωση που η Τουρκία υλοποιήσει τις απειλές για επιθετικές ενέργειες εντός της κυπριακής ΑΟΖ ή ακόμα και στην ξηρά. Δίκτυ ασφαλείας ή σενάρια εσωτερικής κατανάλωσης;

«Ευσεβής πόθος η επέκταση της Βάσης»

Η ολοκλήρωση των διεργασιών για γαλλική παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο με αγκυροβόλιο στην Κύπρο και κατασκευή ναυστάθμου, που θα φιλοξενεί τα γαλλικά πολεμικά πλοία στην περιοχή της Βάσης «Ευάγγελος Φλωράκης» στο Μαρί, τοποθετείται από τους καλά γνωρίζοντες σε βάθος χρόνου και… τσέπης.
Πρόκειται, σύμφωνα με πρώην μέλος του Υπουργικού Συμβουλίου, για ένα δύσκολο εγχείρημα, που «χρειάζεται χρόνια για να ολοκληρωθεί και είναι ανέφικτο να πραγματοποιηθεί σε μερικούς μόνο μήνες». Άλλο «δίνω Βάση» και άλλο «παραχωρώ διευκολύνσεις», ξεκαθαρίζει περαιτέρω στρατιωτική πηγή, που υποστηρίζει ότι ναι μεν «οι Γάλλοι θέλουν διευκολύνσεις και μια στρατηγική σχέση με την Κύπρο, όμως δεν είπαν ποτέ ότι θα πληρώσουν οι ίδιοι». Κυβερνητική πηγή, πάντως, δήλωσε στη «Σ» ότι «σε περίπτωση που καταλήξουμε σε πολιτική συμφωνία, η Γαλλία εξέφρασε την πρόθεση να αναλάβει το κόστος της επέκτασης και της αναβάθμισης των υποδομών, αλλά δεν τέθηκε θέμα ευρωπαϊκής χρηματοδότησης».
Αξίζει να σημειωθεί ότι τόσο η ναυτική βάση, όσο και η αεροπορική βάση στην Πάφο, δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο του Ενιαίου Αμυντικού Δόγματος και ήταν επί της ουσίας υποδομές για υποστήριξη του πολεμικού ναυτικού και της πολεμικής αεροπορίας της Ελλάδας. Οι αρχικοί δε σχεδιασμοί προέβλεπαν πολύ μεγαλύτερης έκτασης υποδομές, που περιορίστηκαν στη συνέχεια με πολιτικές αποφάσεις.
Άλλο συνεργασία και άλλο συμμαχία
Τον διαφορετικό χαρακτήρα μιας στρατιωτικής συνεργασίας από μια συμμαχία, επισημαίνει με δηλώσεις του στη «Σ» ο διεθνολόγος Χαράλαμπος Χρυσοστόμου, εντοπίζοντας την απόκλιση στην περίπτωση που εκδηλώνεται απειλή ή επίθεση. «Η στρατιωτική συνεργασία αφορά σε συγκεκριμένη συμφωνία μεταξύ δύο χωρών για συνεργασία σε στρατιωτικά θέματα ή και θέματα ασφάλειας», εξηγεί και προσθέτει ότι στην προκειμένη περίπτωση «με βάση και τις επίσημες δηλώσεις, δεν πρόκειται για συμμαχία, όπου πιθανή επίθεση κατά της Κύπρου, θα σήμαινε και επίθεση και κατά των υπολοίπων μερών».
Όσον αφορά τις αρχές που θα πρέπει να διέπουν μια στρατιωτική συνεργασία για θέματα ασφάλειας, υποδεικνύει ότι θα πρέπει να είναι «αμοιβαίου οφέλους», αλλά και «ισοβαρείς, με την έννοια ότι δεν θα πρέπει το ένα μέρος να παραχωρεί πολύ περισσότερα απ’ όσα θα παίρνει από τη συμφωνία». Κατά πόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις στη συμφωνία Κύπρου – Γαλλίας «για να μπορέσει ν’ αποφανθεί κάποιος γι’ αυτό το ζήτημα, θα πρέπει να μελετήσει ολοκληρωμένο το περιεχόμενο και τις πρόνοιές της όσον αφορά τόσο το οικονομικό κόστος, όσο και τις τεχνικές λεπτομέρειες».
Στρατιωτικές πηγές τονίζουν ότι, «για να αποκτήσει η Κύπρος έναν αποδεκτό βαθμό ασφάλειας, πρέπει να μετατρέψει τις στρατιωτικές συνεργασίες, που έχει συνάψει με διάφορες γειτονικές χώρες, σε αμυντικές συμμαχίες», καθότι ο όρος «συμμαχία» είναι πολύ πιο ισχυρός και προϋποθέτει τον προσδιορισμό κοινού εχθρού, κοινών συμφερόντων, κοινών στόχων και κοινής συνεισφοράς. «Χωρίς να υπάρχει αμυντική συμμαχία, δεν έχουμε ένα δίκτυ ασφαλείας ικανό», δηλώνουν.

Σημαντικά οφέλη για το Παρίσι

«Με τη δυνατότητα που θα έχει πλέον λόγω της συμφωνίας για διαρκή και μόνιμη ύπαρξη διευκολύνσεων σε ναυτική βάση στην Κύπρο, η Γαλλία θα ενισχύσει την παρουσία και τον ρόλο της στη ν/α Μεσόγειο, η οποία είναι μια κρίσιμα ευαίσθητη περιοχή για τα συμφέροντά της», σχολιάζει ο κ. Χρυσοστόμου, εξηγώντας ότι η δυνατότητα αυτή «λειτουργεί ως αντιστάθμισμα, λόγω της απώλειας προσβάσεων στη Συρία, αλλά και στην αβεβαιότητα επιρροής στον Λίβανο λόγω της ασταθούς κατάστασης στη χώρα αυτή».
Στους λόγους για τους οποίους η Γαλλία επιθυμεί τη συγκεκριμένη εξέλιξη προσθέτει την «ενίσχυση της επιρροής της και όσον αφορά τους ενεργειακούς σχεδιασμούς στην ν/α Μεσόγειο». Συμπληρωματικά, αναφέρεται στην αναβάθμιση της αμυντικής συνεργασίας των χωρών μελών της ΕΕ που επιχειρεί να πετύχει η Γαλλία μέσω της PESCO (Permanent Structured Cooperation) «εφόσον είναι υπέρμαχος της δημιουργίας αυτόνομης ευρωπαϊκής άμυνας ή και ευρωστρατού». Πέραν τούτου, λόγω Brexit, «επιδιώκει μεγαλύτερο ηγετικό ρόλο εντός ΕΕ και καταγράφει την παρουσία της στη ν/α Μεσόγειο ανάμεσα σε Ρωσία, ΗΠΑ και Βρετανία».
Επιχειρώντας να εξηγήσει τη γαλλική στάση, ο Άγγελος Συρίγος θέτει ως αφετηρία της επιθυμίας για πιο έντονη παρουσία στην περιοχή «τον Φεβρουάριο του 2018, όταν τρία τουρκικά πλοία εμποδίζουν το γεωτρητικό σκάφος της ENI να πάει στο τεμάχιο 3» και αναφέρει ότι «μετά από αυτό, η παρουσία των Γάλλων στην περιοχή άρχισε να γίνεται πιο έντονη/ ο τρόπος με τον οποίο αντιμετώπισαν οι Τούρκοι το πλοίο της ENI, οδήγησε τους Γάλλους να έχουν πιο άμεση παρουσία».
Προσθέτει δε ότι «ούτως ή άλλως, λόγω της επιχειρήσεως του ΟΗΕ για τον Λίβανο (UNIFIL), στην περιοχή υπάρχει διαρκώς ένα γαλλικό πολεμικό πλοίο, το οποίο τους τελευταίους μήνες βρίσκεται νοτίως της Κύπρου». Ο κ. Συρίγος θυμίζει ότι οι Γάλλοι είχαν ήδη ζητήσει στρατιωτικές διευκολύνσεις στο νησί, από την εποχή του Τάσσου Παπαδόπουλου, ενώ τους ενδιέφερε από τότε «και η Βάση Ανδρέας Παπανδρέου στην Πάφο και η Βάση Ευάγγελος Φλωράκης στο Μαρί – θέλουν παρουσία στην περιοχή, διότι θέλουν να παρακολουθούν τις εξελίξεις». Αν και δεν πρόκειται για δύναμη του βεληνεκούς των ΗΠΑ, η οποία «θα αλλάξει ριζικά τα γεωπολιτικά δεδομένα», προσθέτει, «το γεγονός ότι τάσσεται υπέρ ημών και ειδικά σε περιοχές που μας ενδιαφέρουν, περνά ένα σαφέστατο μήνυμα αποτροπής προς την Τουρκία».

Θα αποτρέψουν, δεν θα καταστείλουν

Με κατασταλτικές ή αποτρεπτικές ενέργειες δύνανται να διαφυλαχθούν οι κυπριακές θάλασσες από τον επεκτατισμό της Άγκυρας. Όμως, η στρατιωτική συμφωνία με τη Γαλλία και ανάλογες συνεργασίες ή εν εξελίξει συμμαχίες δεν θα λειτουργήσουν κατασταλτικά αν η Τουρκία αποφασίσει να ενεργήσει ενάντια στο Διεθνές Δίκαιο. Δεδομένου ότι πρόκειται για μια αναθεωρητική δύναμη, η ηγεσία της οποίας χαρακτηρίζεται από μια «νευρικότητα», το μόνο που μπορεί μετά βεβαιότητας να λεχθεί είναι ότι τέτοιες συνεργασίες λειτουργούν περιοριστικά και αποτρεπτικά.
Άλλωστε, είναι -κατά κοινήν ομολογία- και η μόνη οδός που έχει στην παρούσα φάση η ΚΔ. «Οι κινήσεις που γίνονται από πλευράς κυπριακής κυβέρνησης για συνεργασία στον αμυντικό τομέα με τη Γαλλία, αλλά και με άλλες δυνάμεις, έχουν κυρίως τον χαρακτήρα της αποτροπής», δηλώνει στη «Σ» ο Σάββας Καλεντερίδης, διευκρινίζοντας ότι «η παρουσία των μονάδων αυτών των χωρών στην Κύπρο λειτουργεί αποτρεπτικά ως προς το να αποπειραθεί η Τουρκία χρήση στρατιωτικής δύναμης».
Εφόσον «δεν πρόκειται για συμφωνία συμμαχίας, δεν διασφαλίζεται με κατασταλτικές ενέργειες εκ μέρους του γαλλικού πολεμικού ναυτικού ο τερματισμός πιθανών παράνομων στρατιωτικών ενεργειών εκ μέρους της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ», ξεκαθαρίζει ο κ. Χρυσοστόμου, υπογραμμίζοντας ότι «ούτε και η Κύπρος, λόγω του μεγέθους και της δύναμής της μπορεί να προβεί σε τέτοιες ενέργειες».
Όσον αφορά σε αποτροπή ανάπτυξης μίας επιθετικής ενέργειας από πλευράς Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ, «αυτό είναι δυνατόν να λειτουργήσει εκεί και όπου θα θίγονται συμφέροντα που αφορούν και τη Γαλλία. Δηλαδή, για τα οικόπεδα όπου υπάρχει αδειοδότηση στην TOTAL για διενέργεια γεωτρήσεων είναι δυνατόν η στρατιωτική αυτή συμφωνία, με την παρουσία γαλλικών πολεμικών στη Βάση στο Μαρί, να λειτουργήσει αποτρεπτικά έτσι ώστε να μη σημειωθεί επιθετική ενέργεια από πλευράς Τουρκίας», συνεχίζει και εξηγεί ότι στα τεμάχια «όπου δεν υπάρχουν είτε γαλλικών είτε αμερικανικών συμφερόντων εταιρείες, η αποτροπή αυτή δεν μπορεί να λειτουργήσει».
Καταληκτικά σημειώνει ότι «τα οικόπεδα 5 και 6, που παρανόμως η Τουρκία αμφισβητεί και επιχειρεί να γκριζάρει, δεν ανήκουν στα οικόπεδα όπου έχει επιδειχθεί γαλλικό ενδιαφέρον».
Ανάλογη και η τοποθέτηση του κ. Συρίγου, που υποστηρίζει ότι «αν οι Τούρκοι μπουν στα τεμάχια που έχει πάρει η ENI και η TOTAL, θα βρουν μπροστά τους γαλλικά πλοία. Σε άλλες περιοχές δεν θα τα βρουν μπροστά τους – είναι εκεί για να προστατεύουν τα γαλλικά συμφέροντα». Επιπλέον, δεδομένη είναι η πρόθεση της Κυβέρνησης -στο πλαίσιο πάντα της αποτροπής- να παραχωρήσει διευκολύνσεις, «προκειμένου εκεί που είναι η ΕΝΙ μόνη της, η οποία έδειξε ότι αδυνατεί, να εμπλέξει και την TOTAL, διασφαλίζοντας και σε άλλα οικόπεδα γαλλική παρουσία».

«Δεν θα πολεμήσουν άλλοι για μας»

«Καμία μεγάλη δύναμη, ούτε οι ΗΠΑ, ούτε η Ρωσία, ούτε η Γαλλία, δεν θα διακινδυνεύσουν μια θερμή εμπλοκή με την Τουρκία», δηλώνει ο κ. Καλεντερίδης και προσθέτει στη λίστα το Ισραήλ, εξηγώντας ότι «μία τέτοια εμπλοκή θα έθετε σε κίνδυνο την ασφάλειά του σε ένα δύσκολο περιβάλλον όπως είναι η Μέση Ανατολή». Δεν πρέπει να τρέφουμε αυταπάτες, υποδεικνύει πρώην στέλεχος της ΕΦ.
«Κανείς δεν πρόκειται να πολεμήσει για μας αν δεν θίγονται τα ζωτικά του συμφέροντα», υπογραμμίζει και εκτιμά ότι μόνο «όταν τα συμφέροντα της Γαλλίας ή οποιασδήποτε άλλης χώρας είναι τόσο μεγάλα πλέον στην περιοχή της Κύπρου, θα δράσει δυναμικά για να τα προστατεύσει». Εξόχως σημαντική και η δυνατότητα αυτοάμυνας, κατά τον αντιστράτηγο ε.α. Φοίβο Κλόκκαρη, που αναφέρεται χαρακτηριστικά σε «θεμέλιο λίθο οποιουδήποτε οικοδομήματος ασφάλειας».
Στο ερώτημα «ποιος θα σπεύσει;», αλληγορική είναι η απάντηση του καθηγητή Α. Συρίγου: «Δεν θα έρθουν ποτέ Λουξεμβουργιανοί πεζοναύτες να υπερασπιστούν το Καστελόριζο. Εμείς πρέπει να είμαστε πάνω στο Καστελόριζο. Η μοναδική βοήθεια που μπορεί να περιμένει η Κύπρος, εκατόν τοις εκατόν, είναι από την Ελλάδα. Αν υπάρξει βοήθεια από την Ελλάδα, μπορεί να υπάρξει και βοήθεια από άλλες χώρες. Αν δεν υπάρξει βοήθεια και άμυνα από την ίδια την Κύπρο και την Ελλάδα, κανένας άλλος δεν θ’ ασχοληθεί μαζί μας».

«Η Ελλάδα είναι εδώ»

Παρόλο που «σε πολιτικό επίπεδο και σε επίπεδο αποτροπής είναι εξαιρετικής σημασίας η παρουσία αμερικανικών και γαλλικών δυνάμεων στην Κύπρο», αναφέρει ο κ. Καλεντερίδης, στην απευκταία περίπτωση υλοποίησης των τουρκικών απειλών, η μόνη άλλη χώρα «από την οποία μπορούμε να προσδοκούμε ουσιαστική στήριξη στον στρατιωτικό τομέα, είναι η Αίγυπτος». Ο λόγος, κατά τον ίδιο, είναι «η εμπλοκή της Τουρκίας στη μουσουλμανική αδελφότητα που λειτουργεί εχθρικά εναντίον του Σίσι».
Επαναλαμβάνει επιπλέον τη θέση του ότι «η παρουσία μιας εξέδρας και οι γεωτρήσεις αποτελούν την απαρχή δημιουργίας τετελεσμένου – για να φτάσουμε σε τετελεσμένο θα πρέπει να φτάσουμε στην τελική φάση της εκμετάλλευσης». Βάσει αυτού, εκτιμά ότι «οι κινήσεις που κάνει η Τουρκία είναι κυρίως κινήσεις εντυπωσιασμού, αλλά και εκβίασης των εμπλεκομένων στο ενεργειακό παιχνίδι – αν οι Γάλλοι, οι Αμερικανοί, αλλά και οι Ιταλοί, δείξουν αποφασιστικότητα και περάσουν στη φάση της εκμετάλλευσης, το παιχνίδι της Τουρκίας θα καταρρεύσει και δεν θα έχει αποτέλεσμα».
Η Κύπρος, σημειώνει καταληκτικά, «θα πετύχαινε το άριστο διά της παρουσίας ρωσικών εταιρειών, γιατί τότε θα είχαμε τις δύο υπερδυνάμεις να έχουν συμφέροντα ταυτισμένα με αυτά της Κυπριακής Δημοκρατίας». Σε κάθε περίπτωση, έγκυρες πηγές κάνουν λόγο και για ενισχυμένη παρουσία της Ελλάδας.
Συγκεκριμένα, η ελληνική πυραυλάκατος στη UNIFIL αντικαταστάθηκε από φρεγάτα με έδρα στη Λεμεσό, γεγονός που δεν πρέπει να θεωρείται τυχαίο. Δεύτερη ελληνική φρεγάτα περιπολεί στην περιοχή και συμμετέχει σε ασκήσεις. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι «η ελληνική παρουσία στην Κύπρο, σήμερα, είναι πιο έντονη απ’ ό,τι την περασμένη δεκαετία – η Ελλάδα πάντοτε ήταν και είναι εδώ».

Οι (πραγματικές) προθέσεις των Γάλλων

Ως έναν «ενδιάμεσο σταθμό για το γαλλικό ναυτικό και ιδιαίτερα για το αεροναυτικό συγκρότημα που σχηματίστηκε γύρω από το αεροπλανοφόρο Charles de Gaulle», χαρακτήρισε την Κύπρο ο Μακρόν τον περασμένο Ιανουάριο, μετά από κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, που πραγματοποιήθηκε στη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής των MED 7 στη Λευκωσία.
«Υπολογίζω πολύ σε αυτήν τη συνεργασία, στην οποία αντικατοπτρίζεται η φιλοδοξία μιας κυρίαρχης Ευρώπης, η οποία εξασφαλίζει τα μέσα για να προφυλάξει τον εαυτό της», έλεγε για την αμυντική συνεργασία Λευκωσίας – Παρισίων και πρόσθετε ότι αποτελεί «ένα σημαντικό στοιχείο του ευρωπαϊκού σχεδιασμού άμυνας, τον οποίο έχουμε ενισχύσει πολύ στη διάρκεια του τελευταίου χρόνου».
Η Γαλλία, πάντως, βρίσκεται επισήμως στο κάδρο των σημαντικών στρατηγικών εταίρων της Κύπρου από το 2007. Συγκεκριμένα, από τις 28.02.2007, όταν επί προεδρίας Τάσσου Παπαδόπουλου υπογράφτηκε από τον τότε Υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Λιλλήκα και την Υπουργό Άμυνας της Γαλλίας, Μισέλ Αλιό-Μαρί, η δεκαετούς διάρκειας (με πρόνοια ανανέωσης για επιπλέον 10 χρόνια), Συμφωνία Αμυντικής Συνεργασίας μεταξύ Κύπρου και Γαλλίας, η οποία προνοούσε, μεταξύ άλλων, παροχή διευκολύνσεων στρατιωτικής φύσης.
Η Συμφωνία αποτέλεσε μέρος της Κοινής Δήλωσης για Ενίσχυση των Διμερών Σχέσεων, η οποία εξαγγέλθηκε τον Νοέμβριο του 2005. Στις 4/4/2017, στο Παρίσι, έπεσαν οι υπογραφές των Υπουργών Άμυνας στην αναβαθμισμένη συμφωνία. Μεταξύ Χριστόφορου Φωκαΐδη και Ζαν Ιβ Λεντριάν συμφωνήθηκε επικαιροποιημένο κείμενο, που προβλέπει την ανάπτυξη μιας στρατιωτικής και τεχνικής συνεργασίας, με πρόνοιες για επέκταση σε νέους τομείς συνεργασίας, όπως η ενεργειακή και θαλάσσια ασφάλεια.
Μέσω αυτής, οι γαλλικές ένοπλες δυνάμεις απέκτησαν μόνιμη στρατιωτική παρουσία στη Μέση Ανατολή και διευκολύνσεις στα στρατιωτικά λιμάνια και τα αεροδρόμια της ΚΔ, ενώ πληροφορίες αναφέρουν ότι το ζήτημα επέκτασης της ναυτικής βάσης στο Μαρί τέθηκε από τότε στο τραπέζι. Σημειώνεται ότι, το κυρωτικό νομοσχέδιο, που έθεσε σε εφαρμογή την εν λόγω συμφωνία, κατατέθηκε στη Βουλή στις 20/2/2018 ως απόρρητο.
Η επέκταση της αμυντικής συμφωνίας Γαλλίας-Κύπρου κρίθηκε ως άκρως σημαντική, σε μια χρονική περίοδο έντονης τουρκικής προκλητικότητας στην κυπριακή ΑΟΖ.
Τρεις μήνες αργότερα και μετά τις εκλογές στη Γαλλία, έχοντας τοποθετηθεί σε νευραλγικό πόστο στην κυβέρνηση Μακρόν, η νέα Υπουργός Άμυνας, Φλοράνς Παρλί, πραγματοποίησε την πρώτη επίσημη επίσκεψή της στην Κύπρο και δήλωσε ότι η συνεργασία Κύπρου-Γαλλίας αποτελεί πυλώνα σταθερότητας για την περιοχή. Στη συνάντηση προσδόθηκε στρατηγική, αλλά και συμβολική σημασία, δεδομένης της έναρξης των γεωτρήσεων της γαλλικής εταιρείας Total στο τεμάχιο 11 – κοίτασμα «Ονησίφορος» της κυπριακής ΑΟΖ – το «Μπαρμπαρός» βρισκόταν ανοιχτά της Πάφου για «σεισμικές έρευνες». Διπλωματικές πηγές έκαναν, τότε, λόγο και για «μήνυμα προς τις προκλήσεις των Τούρκων», που είχαν ενταθεί εκείνη την περίοδο λόγω των γεωτρήσεων.
Αναμένουν ενημέρωση
Ποιοι οι συγκεκριμένοι στόχοι που θα εξυπηρετήσει η εμβάθυνση της συνεργασίας με τη Γαλλία; Θα προστατεύσει το ενεργειακό πρόγραμμα της Κυπριακής Δημοκρατίας; Θα αναβαθμιστεί μέσω αυτής η επιχειρησιακή ικανότητα της Εθνικής Φρουράς και οι υποδομές που διαθέτει; «Δεν έχουμε ιδιαίτερη πληροφόρηση για τις λεπτομέρειες της συνεργασίας», απαντά στη «Σ» ο πρόεδρος της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Άμυνας, Μαρίνος Σιζόπουλος.
«Αντιλαμβάνομαι ότι πιθανόν να έχουμε στο μέλλον κάποια ενημέρωση, γιατί αυτήν τη στιγμή η συμφωνία βρίσκεται στην ουσία σε στάδιο επεξεργασίας και σε τέτοιου είδους συμφωνίες έχει πάρα πολύ μεγάλη σημασία η ακριβής διατύπωση των διαφόρων προνοιών», προσθέτει. Επιπλέον, διευκρινίζει ότι «η Επιτροπή Άμυνας δεν έχει οποιαδήποτε εμπλοκή άμεση ή έμμεση σε θέματα σύναψης αυτών των συνεργασιών – αυτό που μπορεί να κάνει είναι να ψηφίζει τους κανονισμούς, να εγκρίνει τα κονδύλια, να ελέγχει ότι η αγορά των οπλικών συστημάτων και όλα τα υπόλοιπα κινούνται στη σωστή κατεύθυνση».

Αναλύσεις

Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες

Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.

Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.

Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.

Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.

Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.

Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία

Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.

Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.

Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».

Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.

Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.

Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC

Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.

Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.

Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.

Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.

Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.

Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.

Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία

Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.

Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.

Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.

Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.

Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.

Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.

Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ

Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.

Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.

Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.

Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.

Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.

Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας

Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.

Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.

Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.

Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.

Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.

Το μήνυμα προς το Πακιστάν

Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.

Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.

Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.

Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.

Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.

Συνέχεια ανάγνωσης

Διεθνή

Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς

Δημοσιεύτηκε

στις

Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.

Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο

Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.

Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.

Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.

Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές

Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.

Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς

Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.

Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.

Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών

Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.

Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.

Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.

Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες

Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.

Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.

Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή

Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.

Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.

Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.

Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.

Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.

Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.

Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.

Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.

Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.

Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.

Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις

Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.

Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.

Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.

Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.

Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.

Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας

Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.

Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.

Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.

Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.

Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.

Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.

Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.

Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία

Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.

Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.

Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.

Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.

Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.

Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες

Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.

Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.

Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.

Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.

Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.

Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία

Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;

Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.

Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.

Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.

Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.

Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.

Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO9 λεπτά πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

GEOPOLITICO39 λεπτά πριν

Σοβαρή καταγγελία για το Σαχτάρ-ΑΕΚ! Χειρονομίες Τούρκων οπαδών προς τους Έλληνες – Συνελήφθησαν αστραπιαία από την αγγλική αστυνομία

Οι Τούρκοι βρέθηκαν στο Λονδίνο για τον προπονητή της ουκρανικής ομάδας Αρντά Τουράν, ο οποίος ακούγεται για τον πάγκο της...

GEOPOLITICO1 ώρα πριν

Η Ευρώπη γνωρίζει, αλλά κάνει τα στραβά μάτια! Το διπλό παιχνίδι της Τουρκίας με Χαμάς και ισλαμιστικά δίκτυα

Η Ευρώπη δεν μπορεί να απαιτεί διαφάνεια από τους αιτούντες επιχορηγήσεων, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζει την εξουσία της Άγκυρας επί των...

Αναλύσεις2 ώρες πριν

Η ελευθερία της έκφρασης στην Τουρκία του Ερντογάν: Λουκέτα, καταλήψεις τηλεοπτικών σταθμών και φίμωση του Τύπου

Από τις εφημερίδες Zaman και Bugün μέχρι τους τηλεοπτικούς σταθμούς TELE1 και Halk TV, η Τουρκία μετρά μια δεκαετία μαζικών...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

«Ελευθερία» Λονδίνου: Αδιέξοδο στο Κυπριακό, νέα εποχή στις σχέσεις Βρετανίας–ΕΕ και τα μηνύματα Ρούμπιο προς την Τουρκία

Στο επίκεντρο του νέου φύλλου της ομογενειακής εφημερίδας η αμετακίνητη στάση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό, οι πολιτικές εξελίξεις στο...

Δημοφιλή