Ακολουθήστε μας

Διεθνή

Όροι αναφοράς στη λογική των δυο λαών, της διπλής πηγής κυριαρχίας και των τριών ιθαγενειών

Δημοσιεύτηκε στις

Πώς η Λουτ αναλαμβάνει να λύσει τον γόρδιο δεσμό, τι θέλουν οι Τούρκοι, ποια προβλήματα αντιμετωπίζουν, από ποιους και γιατί

Γιάννος Χαραλαμπίδης

Το Κυπριακό μπαίνει στις ράγες μιας νέας διαδικασίας, μιας νέας προσπάθειας, με την Ειδική Απεσταλμένη του ΓΓ του ΟΗΕ, Τζέιν Χολ Λουτ, να συναντάται σήμερα με τον Πρόεδρο Αναστασιάδη και ακολούθως με τον κατοχικό ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί, για να καθορίσουν τους όρους αναφοράς, τη νέα δηλαδή βάση των συνομιλιών, με απώτερο σκοπό να πάνε σε ένα νέο, άτυπο και μετά επίσημο τελετουργικό Κραν Μοντανά. Ως βασικός όρος αναφοράς εμφανίζεται η κοινή δήλωση Αναστασιάδη – Έρογλου της 11ης Φεβρουαρίου του 2014, την οποία θα ήταν ορθό να φρεσκάρουμε στο μυαλό μας για να εξετάσουμε εάν οδηγεί σε ένα κράτος ή σε δυο ή ακόμη και τρία, κάτω από την ομπρέλα μιας διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας, συνομοσπονδιακού, όμως, χαρακτήρα.

Και αυτά συμβαίνουν, ενώ στο παρασκήνιο οι Τούρκοι υπόσχονται στις εταιρείες πετρελαίων που δρουν στην κυπριακή ΑΟΖ ότι μόνο αυτοί μπορούν να παρέχουν ασφάλεια και εγγύηση για την εκμετάλλευση του φυσικού αερίου. Άρα η επιλογή τους είναι με την Άγκυρα και όχι με τη Λευκωσία.
Πώς και γιατί η Κύπρος μπορεί να λύσει ζητήματα ασφάλειας μέσω του φυσικού αερίου

Πώς επανέρχεται η κοινή δήλωση Αναστασιάδη – Έρογλου και πώς ερμηνεύεται
Γιατί δεν βολεύει ΗΠΑ, Ισραήλ και ΕΕ η αναβάθμιση της Τουρκίας
11η Φεβρουαρίου
Στην παράγραφο 3 της κοινής δήλωσης Αναστασιάδη – Έρογλου αναφέρονται και τα εξής: «Η διευθέτηση θα βασίζεται σε δικοινοτική, διζωνική ομοσπονδία με πολιτική ισότητα, όπως καθορίζεται στα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και τις Συμφωνίες Υψηλού Επιπέδου. Η ενωμένη Κύπρος, ως μέλος των Ηνωμένων Εθνών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα έχει μία και μόνη διεθνή νομική προσωπικότητα και μία και μόνη κυριαρχία, η οποία καθορίζεται ως η κυριαρχία που απολαμβάνουν όλα τα κράτη μέλη των Ηνωμένων Εθνών υπό τον χάρτη του ΟΗΕ και η οποία προέρχεται εξίσου από Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους. Θα υπάρχει μία και μόνη κυπριακή ιθαγένεια, που θα ρυθμίζεται από την ομοσπονδιακή νομοθεσία. Όλοι οι πολίτες της ενωμένης Κύπρου θα είναι ταυτόχρονα πολίτες είτε της ελληνοκυπριακής συνιστώσας πολιτείας είτε της τουρκοκυπριακής συνιστώσας πολιτείας. Αυτή η ιδιότητα θα είναι εσωτερική και θα συμπληρώνει, και δεν θα αντικαθιστά με οποιονδήποτε τρόπο τη μία και μόνη κυπριακή ιθαγένεια».
Η απουσία του λαού…
Σημειώνουμε επί των ανωτέρω τα ακόλουθα: Α. Εσκεμμένα δεν υπάρχει πουθενά η αναφορά σε έναν και μόνο λαό. Η κυριαρχία, τονίζεται στο κείμενο, όπως και η διεθνής νομική προσωπικότητα, θα είναι μία. Το ίδιο και η ιθαγένεια. Φραστικά και ηχητικά, η θεμελιώδης αυτή παράγραφος ακούγεται καλή. Όμως, στην πράξη τι συμβαίνει; Η κυριαρχία δεν θα πηγάζει από ένα και μόνο λαό αλλά από τους Ελληνοκύπριους και τους Τουρκοκύπριους. Εφόσον δεν υπάρχει αυτή η ρητή αναφορά σε ένα λαό, οι Τουρκοκύπριοι έχουν την ευκαιρία να αναφέρονται σε δυο λαούς, εφόσον δεν υπάρχει νομικός προσδιορισμός για το τι είναι οι Ελληνοκύπριοι και οι Τουρκοκύπριοι από τους οποίους θα πηγάζει η εξουσία. Έχουμε δηλαδή διπλή πηγή εξουσίας. Οι Τούρκοι θα μπορούσαν να ισχυριστούν, όπως ήδη το πράττουν, ότι υπάρχουν δυο πηγές κυριαρχίας, που συνυπάρχουν στη μία διεθνή προσωπικότητα, την οποία θέλουν να διχοτομήσουν. Και αυτό προκύπτει μέσα από την εκ περιτροπής Προεδρία ή Πρωθυπουργία, εάν όπως εισηγείται ο Πρόεδρος, προχωρήσουμε σε αλλαγή πολιτικού συστήματος και περάσουμε από την Προεδρική στην Προεδρευομένη Δημοκρατία. Εάν έχουμε προεδρικό σύστημα, θα εναλλάσσεται Τούρκος και Έλληνας ως Πρόεδρος της εκτελεστικής εξουσίας και θα μας εκπροσωπούν εναλλάξ διεθνώς και δη στην ΕΕ. Εάν έχουμε Πρωθυπουργό, θα συμβεί το ίδιο. Και το επαναλαμβάνουμε για να εμπεδωθεί: Εάν είναι Προεδρευομένη Δημοκρατία, τότε δεν είναι ο Πρόεδρος που θα μας εκπροσωπεί στο Συμβούλιο των Αρχηγών Κρατών και Κυβερνήσεων ή στον ΟΗΕ, αλλά εκ περιτροπής, άλλοτε ο Ελληνοκύπριος και άλλοτε ο Τουρκοκύπριος.
Διπλή πηγή εξουσίας
Συνεπώς, θα έχουμε δυο μορφές εκπροσώπησης από δυο πηγές εξουσίας! Σε αυτά προστίθεται: 1) Η απόφαση ότι ζητήματα, που αφορούν στο εμπόριο και στον τουρισμό, θα ανήκουν αποκλειστικά στη δικαιοδοσία και στην εξουσία, δηλαδή στην κυριαρχία, ενός εκάστου των κρατιδίων, που μαζί με την κεντρική Κυβέρνηση θα έχουν ισοϋψή τυπική ισχύ. Δηλαδή θα υπάρχουν τρία Συντάγματα, που θα έχουν την ίδια τυπική ισχύ μεταξύ τους. Δεν θα υπερισχύει το ένα του άλλου! Ούτε το Κεντρικό έναντι των κρατιδίων. 2. Η σύγκλιση επί του κατάλοιπου εξουσίας. Ότι δηλαδή ενώ αρχικά υπήρχε κοινή θέση ότι το κατάλοιπο εξουσίας θα ανήκει στην Κεντρική Κυβέρνηση, τώρα αποφασίστηκε ότι θα ανήκει στα ισότιμου καθεστώτος συνιστώντα κρατίδια. Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι, οι εξουσίες, που δεν θα ανήκουν στην Κεντρική Κυβέρνηση και στο Κεντρικό Σύνταγμα, θα ανήκουν στα κρατίδια. Δηλαδή γίνεται μεν αναφορά στην κοινή δήλωση ότι το Κεντρικό Σύνταγμα θα είναι ο Ανώτατος Νόμος του Κράτους, πλην, όμως, την ίδια στιγμή διευκρινίζεται ότι θα έχει μεγαλύτερη τυπική ισχύ από εκείνα των κρατιδίων και ότι τα κρατίδια θα διαθέτουν εξουσίες πέραν των δικών του. Το κατάλοιπο της εξουσίας όπως εφαρμόζεται στην περίπτωση της Κύπρου παραπέμπει στην αρχή της επικουρικότητας, που υιοθετείται στην ΕΕ και καθορίζει ότι: Όσες εξουσίες δεν ανήκουν στις Βρυξέλλες, ανήκουν στα κράτη, διότι αυτές είναι που έχουν την κυριαρχία! Δηλαδή στη δική μας περίπτωση η ΕΕ δεν χρησιμοποιείται για την εδραίωση της μίας και ενιαίας κυριαρχίας, αλλά για τον τεμαχισμό της.
Τρεις ιθαγένειες και η απόσχιση
Β. Γίνεται μνεία σε τρεις ιθαγένειες και τονίζεται ότι η μία και μόνη κοινή κυπριακή ιθαγένεια δεν θα αντικαθιστά τις δυο εσωτερικές, δηλαδή την ελληνοκυπριακή και την τουρκοκυπριακή. Τι έχει όμως συμφωνηθεί; Το δικαίωμα της ψήφου συνταυτίζεται με τις εσωτερικές ιθαγένειες για να προκύψει διχοτόμηση και λογική δυο κρατών, αφού οι Ελληνοκύπριοι που θα επιστρέψουν στον βορρά δεν θα έχουν δικαίωμα ψήφου σε εθνικές εκλογές για να είναι πάντα το εκεί κρατίδιο τουρκικό. Θα έχουν δικαίωμα ψήφου στις δημοτικές εκλογές μόνο το 20% των Ελληνοκυπρίων. Ερώτημα: Από αυτό το 20% ποιος θα καθορίζει ποιοι θα είναι αυτοί που θα έχουν δικαίωμα ψήφου και ποιοι όχι; Ας πάμε στην κύρια πτυχή του θέματος: Το δικαίωμα της ψήφου είναι αυθύπαρκτο και ταυτισμένο με το άτομο, την πατρίδα και την κυριαρχία. Πώς ο βορράς θα είναι πατρίδα κάποιου και πώς θα ασκούνται κυριαρχικά δικαιώματα από τους Ελληνοκύπριους όταν δεν θα έχουν δικαίωμα ψήφου; Πού πάει η μία κυριαρχία και η μία πατρίδα, το ένα κράτος, η μια ιθαγένεια και διεθνής προσωπικότητα; Μένει στα χαρτιά! Στην πράξη, το υφιστάμενο ψευδοκράτος θα αναγνωριστεί σε ισότιμο συνιστών κράτος των ελεύθερων περιοχών της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία θα διχοτομηθεί και θα διαλυθεί. Από ένα κράτος θα γίνει τρία. Το κεντρικό και τα δυο συνιστώντα. Ερώτημα: Και αν διαλυθεί η ομοσπονδία τι θα συμβεί; Λογικό ερώτημα, το οποίο απαντάται από την κοινή δήλωση Αναστασιάδη – Έρογλου, ότι δηλαδή «η ένωση της ομοσπονδίας ή μέρους αυτής με οποιαδήποτε άλλη χώρα ή η οποιασδήποτε μορφής διχοτόμηση ή απόσχιση ή οποιαδήποτε άλλη μονομερής αλλαγή στην κατάσταση πραγμάτων θα απαγορεύεται». Τα ίδια γράφει και η Ζυρίχη. Γιατί δεν επικαλούμαστε τη Ζυρίχη ως βάση λύσης, προκειμένου να αποφύγουμε τη διχοτόμηση και γιατί φοβόμαστε την προσάρτηση; Διότι οι διατάξει αυτές για να εφαρμοστούν θέλουν πολιτική πρόθεση και ισχύ. Εκείνη που θα έχει την ισχύ σε περίπτωση κρίσης, μετά τη λύση, θα είναι η Τουρκία. Ακόμη και αν θα είμαστε τα θύματα, ποιος θα σταματήσει την απόσχιση; Τα Ην. Έθνη ή η ΕΕ; Ωραία, αν είναι έτσι, γιατί δεν το πράττουν και σήμερα; Συνεπώς, εάν πάμε σε νέα διάλυση το ερώτημα θα είναι το εξής: Ποιο από τα δυο κρατίδια θα αναγνωρίζεται διεθνώς; Το ελληνοκυπριακό ή το τουρκοκυπριακό;
Συνέχεια κράτους και σοβιετικό μοντέλο
Κλασικό παράδειγμα των όσων αναφέρουμε είναι η περίπτωση της Σοβιετικής Ένωσης. Η Ρωσική Ομοσπονδία είναι μεν το διάδοχο κράτος, πλην όμως δεν υπάρχει η Σοβιετική Ένωση. Όπως θα συμβεί και με το ενιαίο κράτος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Σε αυτά προστίθεται και το εξής: Μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, δεν είναι μόνο η Ρωσία που αναγνωρίστηκε, αλλά και τα άλλα συνιστώντα κράτη. Μάλιστα, η Ουκρανία και οι Βαλτικές Χώρες δεν υπέβαλαν νέα αίτηση ένταξης στον ΟΗΕ, παρότι δεν είναι διάδοχα κράτη.
Νομικά, η αντίληψη περί συνέχειας του κράτους έχει ως στόχο την ανάληψη των υποχρεώσεων και δη των οικονομικών, σε περίπτωση πολιτειακών μεταβολών. Στην πράξη, όμως, τα κράτη και η πολιτειακή τους μορφή σταματούν να υπάρχουν και εμφανίζονται με νέες πολιτειακές δομές και διασπάσεις, χωρίς δρόμο επιστροφής. Νομικά μπορεί να ισχυρισθεί κάποιος ότι υπάρχει συνέχεια του προηγούμενου κράτους, αλλά στην πράξη το εν λόγω κράτος έχει διαλυθεί. Δεν υπάρχει με την προηγούμενη δομή, μορφή και σύνταγμα.
Τουρκικές αξιώσεις και διασφάλιση
Η κοινή δήλωση των Αναστασιάδη – Έρογλου είναι συνέχεια εκείνης που συνομολογήθηκε στις 8 Ιουλίου του 2006 μεταξύ του Τ. Παπαδόπουλου και του Μεχμέτ Αλί Ταλάτ με στόχο τη ΔΔΟ στη βάση της πολιτικής ισότητας. Αυτό είναι ένας από τους όρους αναφοράς, που εμείς θέλουμε να αποτελεί βάση ενός νέου Κραν Μοντανά. Οι Τούρκοι αφού θεωρούν τα ανωτέρω δεδομένα αξιώνουν την εκ περιτροπής Προεδρία, τον διαμοιρασμό του φυσικού αερίου και τον επανακαθορισμό της ΑΟΖ, καθώς και το δικαίωμα της συναπόφασης στο θέμα του φυσικού αερίου. Αξιώνουν, δηλαδή, να έχουν βέτο επί του φυσικού αερίου. Και εμείς σπεύδουμε να διασφαλίζουμε την τουρκική πλευρά. Και μάλιστα πώς; Με τη λήψη των αποφάσεων για το φυσικό αέριο με ειδική πλειοψηφία, δηλαδή με κρυφό βέτο (βλέπε εισηγήσεις στο Εθνικό Συμβούλιο στις 23 Οκτωβρίου του 2018). Όσο, δε, για την Τουρκία, γιατί να υποχωρήσει εφόσον είναι πανίσχυρη και η δική μας πλευρά έτοιμη για νέες υποχωρήσεις;
Εισηγήσεις και ασφάλεια
Όλη αυτή η φιλοσοφία είναι μια άλλη, διαφορετική στρατηγική από εκείνην της αποτροπής, που μπορεί να οικοδομηθεί μέσω του EastMed στην εξής βάση: Πρώτο, υπογραφή στρατηγικής συμμαχίας με το Ισραήλ και σύνδεση της κυπριακής με την ελληνική και την ισραηλινή αεράμυνα. Δεύτερο, διευκολύνσεις σε ΗΠΑ και Ισραήλ στα κυπριακά λιμάνια και στη Βάση Ανδρέας Παπανδρέου. Τρίτο, προσέλκυση ξένων κεφαλαίων για την κατασκευή του EastMed και δη ευρωπαϊκών για να διακυβεύονται επιπρόσθετα από τα υφιστάμενα, οικονομικά συμφέροντα από τα κράτη μέλη της ΕΕ κατά τρόπον ώστε να δημιουργείται μια οικονομική, εκτός της στρατιωτικής αποτροπής. Τρίτο, συμφωνία με τη Γαλλία, τις ΗΠΑ και το Ισραήλ για την πώληση σύγχρονων και ποιοτικά αναβαθμισμένων οπλικών συστημάτων, των οποίων το μεγαλύτερο κόστος θα πληρωθεί από την εκμετάλλευση του φυσικού αερίου. Το τονίζουμε αυτό, διότι, για την εκμετάλλευση του φυσικού αέριου, χρειάζεται ασφάλεια σε όλα τα επίπεδα και όλων των μορφών. Από αυτήν των συμβατικών οπλικών συστημάτων ώς εκείνη του κυβερνοχώρου. Υπό αυτές τις συνθήκες, η στάση και των ΗΠΑ και του Ισραήλ και της ΕΕ θα είναι διαφορετική ως προς τις τουρκικές προκλήσεις και ως προς τη λύση του Κυπριακού. Ειδικώς, οι Ισραηλινοί δεν θέλουν μια ομοσπονδιακή λύση που θα κλείνει τον πνεύμονα του Τελ Αβίβ προς την Ελλάδα μέσω Κύπρου.
Οι προσφορές της Άγκυρας και τα προβλήματα
Εάν δεν έχουμε ασφάλεια και συμμαχίες, τότε η ασφάλεια και η δική μας και του φυσικού αερίου θα δοθεί στην Τουρκία και από τα κράτη που συμμετέχουν και με τη σύμφωνη γνώμη των εταιρειών! Έχει, ήδη, γίνει επί τούτου προσέγγιση από τουρκική πλευράς προς τις εταιρείες στη λογική της ασφαλούς εκμετάλλευσης του φυσικού αερίου και της κατασκευής αγωγού προς Τουρκία. Κάτι τέτοιο, καθώς και οι δομές της ομοσπονδίας, προσφέρουν στην Άγκυρα τη δυνατότητα να ασκεί μεγάλο τμήμα της κυπριακής κυριαρχίας. Οι Τούρκοι διαβεβαιώνουν τις εταιρείες πετρελαίων που δρουν στην κυπριακή ΑΟΖ ότι είναι έτοιμοι να προσφέρουν ασφάλεια στην εκμετάλλευση του φυσικού αερίου, πράγμα που δεν μπορεί να πράξει η Κυπριακή Δημοκρατία με τις υφιστάμενες συνθήκες, λόγω έλλειψης ενόπλων δυνάμεων. Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι «η τουρκική πλευρά προβάλλει την ισχύ της και απαντά στα ερωτήματα των εταιρειών περί της δράσης της εντός της κυπριακής ΑΟΖ, εξηγώντας τη δική της εκδοχή και την πρόθεσή της για επανακαθορισμό της ΑΟΖ και για συνεργασία μαζί τους».Κάτι που μπορεί να γίνει με την εμπλοκή και της Τουρκικής Εταιρείας Πετρελαίων. Βεβαίως, τα προβλήματα για την Τουρκία εντοπίζονται στο γεγονός ότι: Α. Η Άγκυρα θέλει όπως η Τουρκική Εταιρεία Πετρελαίων έχει τη μερίδα του λέοντος, παρότι, όπως ισχυρίζεται, είναι έτοιμη να συζητήσει το θέμα. Β. Στην παρούσα φάση ούτε οι Ισραηλινοί ούτε οι Αμερικανοί ούτε οι Ευρωπαίοι θέλουν την αναβάθμιση της Άγκυρας μέσω του φυσικού αερίου της Κύπρου. Όπως όμως διπλωματικές πηγές τονίζουν, «εάν το σκηνικό στο Κυπριακό αλλάξει, γίνεται κατανοητό ότι και τα συμφέροντα όλων θα αναθεωρηθούν. Ειδικά οι ΗΠΑ έχουν διάφορα πλάνα στο συρτάρι». Τόσο η ΕΕ όσο και οι ΗΠΑ προτιμούν όπως το φυσικό αέριο περάσει από την Κύπρο και το Ισραήλ μέσω Ελλάδας και Ιταλίας και από εκεί προς την Ευρώπη για τους ακόλουθους δυο λόγους: Δεν θέλουν ούτε πρόσθετη εξάρτηση από την Τουρκία ούτε από τη Ρωσία. Γιατί τη Ρωσία; Διότι η διοχέτευση φυσικού αερίου από την περιοχή μας προς την Ευρώπη μπορεί να την απεξαρτήσει ενεργειακά, έστω και μερικώς, από τη Μόσχα. Και, όμως, αυτές οι τουρκικές αδυναμίες δεν έχουν ενταχθεί στο πλαίσιο μιας εναλλακτικής στρατηγικής που θα έπρεπε να είχε ως βάση των συνομιλιών ό,τι η ΕΕ καθορίζει, δηλαδή την αντιδήλωση της 21ης Σεπτεμβρίου του 2005, που αναφέρει ρητώς ότι η Τουρκία δεν μπορεί να προχωρήσει στην ΕΕ, εάν δεν αναγνωρίσει την Κυπριακή Δημοκρατία. Βεβαίως, οι νεο-απορριπτικοί, που ανήκουν στο ομοσπονδιακό στρατόπεδο, ισχυρίζονται ότι, κάτι τέτοιο, δεν θα γίνει δεχτό από την Άγκυρα, γεγονός που δηλοί ότι για να υπάρξει «λύση», πρέπει να γίνουν δεκτές οι τουρκικές θέσεις!
*Δρ των Διεθνών Σχέσεων
Σημερινή Κύπρου

Ο Σάββας Καλεντερίδης γεννήθηκε στη Βέργη Σερρών το 1960. Το 1977 εισήλθε στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων, από την οποία αποφοίτησε το 1981, ως ανθυπίλαρχος. Υπηρέτησε σε διάφορες μονάδες των τεθωρακισμένων και των καταδρομών και σε κρίσιμες θέσεις στο εξωτερικό. Το Μάρτιο του 2000, ενώ φοιτούσε στην Ανωτάτη Σχολή Πολέμου, παραιτήθηκε από τις τάξεις του Ελληνικού Στρατού, με το βαθμό του αντισυνταγματάρχη. Από το φθινόπωρο του 2000 ίδρυσε και διευθύνει τον εκδοτικό οίκο Ινφο-Γνώμων. Με το ψευδώνυμο Κώστας Νικοπολίδης μετέφρασε από τα τουρκικά και επιμελήθηκε την έκδοση του βιβλίου "Κράτος συμμορία", Εκδόσεις Τουρίκη, ενώ μετέφρασε από τα τουρκικά και την "Έκθεση Σουσουρλούκ", που συμπεριλήφθηκε στο ομώνυμο βιβλίο των Εκδόσεων Α.Α. Λιβάνη. Σε συνεργασία με το ίδρυμα "Φίλοι Λαογραφικού Μουσείου Μέλπως Μερλιέ" συμμετείχε και προλόγισε την έκδοση του διπλού CD "Τραγούδια του Πόντου, Ηχογραφήσεις του 1930" και του CD "Τραγούδια από τις παράλιες πόλεις του Πόντου και της Μικράς Ασίας". Επιμελήθηκε επίσης της έκδοσης του δίτομου έργου "Ανάλυση της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, Μύθος και πραγματικότητα", του βιβλίου "Οι μειονότητες στην Τουρκία" και των ιστορικών ταξιδιωτικών οδηγών "Κάτω Ιταλία - Μεγάλη Ελλάδα", "Σικελία", "Ρόδος - Σύμη - Καστελόριζο - Καρία - Λυκία", "Χίος - Σμύρνη", "Βουλγαρία - Ανατολική Ρωμυλία", "Καππαδοκία - Κεντρική Ανατολία" και "Κωνσταντινούπολη - Μαρμαράς". Έγραψε τους ιστορικούς ταξιδιωτικούς οδηγούς "Κοζάνη, στην αγκαλιά των βουνών", "Ιωνία, Σάμος - Έφεσος - Μίλητος - Πριήνη", "Δυτικός Πόντος, Βιθυνία - Παφλαγονία" και "Ανατολικός Πόντος, Κοτύωρα - Κερασούντα - Τραπεζούντα - Αργυρούπολη - Καρς". Αναλύσεις και άρθρα του Σάββα Καλεντερίδη, με κύριο θέμα την Τουρκία και άλλα περιφερειακά ζητήματα, έχουν δημοσιευθεί στις εφημερίδες "Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία" και "Παρόν" και στα περιοδικά "Άμυνα και διπλωματία", "Απόρρητο Δελτίο" και "Διπλωματία".

Αναλύσεις

Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες

Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.

Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.

Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.

Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.

Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.

Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία

Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.

Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.

Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».

Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.

Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.

Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC

Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.

Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.

Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.

Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.

Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.

Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.

Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία

Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.

Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.

Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.

Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.

Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.

Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.

Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ

Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.

Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.

Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.

Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.

Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.

Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας

Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.

Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.

Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.

Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.

Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.

Το μήνυμα προς το Πακιστάν

Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.

Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.

Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.

Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.

Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.

Συνέχεια ανάγνωσης

Διεθνή

Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς

Δημοσιεύτηκε

στις

Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.

Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο

Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.

Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.

Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.

Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές

Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.

Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς

Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.

Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.

Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών

Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.

Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.

Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.

Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες

Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.

Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.

Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή

Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.

Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.

Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.

Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.

Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.

Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.

Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.

Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.

Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.

Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.

Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις

Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.

Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.

Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.

Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.

Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.

Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας

Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.

Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.

Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.

Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.

Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.

Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.

Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.

Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία

Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.

Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.

Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.

Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.

Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.

Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες

Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.

Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.

Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.

Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.

Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.

Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία

Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;

Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.

Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.

Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.

Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.

Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.

Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO9 λεπτά πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

GEOPOLITICO38 λεπτά πριν

Σοβαρή καταγγελία για το Σαχτάρ-ΑΕΚ! Χειρονομίες Τούρκων οπαδών προς τους Έλληνες – Συνελήφθησαν αστραπιαία από την αγγλική αστυνομία

Οι Τούρκοι βρέθηκαν στο Λονδίνο για τον προπονητή της ουκρανικής ομάδας Αρντά Τουράν, ο οποίος ακούγεται για τον πάγκο της...

GEOPOLITICO1 ώρα πριν

Η Ευρώπη γνωρίζει, αλλά κάνει τα στραβά μάτια! Το διπλό παιχνίδι της Τουρκίας με Χαμάς και ισλαμιστικά δίκτυα

Η Ευρώπη δεν μπορεί να απαιτεί διαφάνεια από τους αιτούντες επιχορηγήσεων, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζει την εξουσία της Άγκυρας επί των...

Αναλύσεις2 ώρες πριν

Η ελευθερία της έκφρασης στην Τουρκία του Ερντογάν: Λουκέτα, καταλήψεις τηλεοπτικών σταθμών και φίμωση του Τύπου

Από τις εφημερίδες Zaman και Bugün μέχρι τους τηλεοπτικούς σταθμούς TELE1 και Halk TV, η Τουρκία μετρά μια δεκαετία μαζικών...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

«Ελευθερία» Λονδίνου: Αδιέξοδο στο Κυπριακό, νέα εποχή στις σχέσεις Βρετανίας–ΕΕ και τα μηνύματα Ρούμπιο προς την Τουρκία

Στο επίκεντρο του νέου φύλλου της ομογενειακής εφημερίδας η αμετακίνητη στάση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό, οι πολιτικές εξελίξεις στο...

Δημοφιλή