Ακολουθήστε μας

Απόψεις

Παίζουμε μέ τήν λάθος Ἀμερική – Ποντάρουμε σε λάθος άτομα

Δημοσιεύτηκε στις

Μανώλης Κοττάκης

ΣΤΟ τηλέφωνο χθές ἕνας σημαντικός Ἕλλην ἀξιωματοῦχος τῶν ΗΠΑ…

… ὁ ὁποῖος ἔχει ὑπηρετήσει πολύ καιρό στό βαθύ κράτος τῆς ὑπερδύναμης. Καί ἔχει βεβαίως ἀρίστη εἰκόνα γιά τίς διεργασίες πού βρίσκονται σέ ἐξέλιξη στήν Οὐάσιγκτων.

«Μά τί κάνετε ἐσεῖς ἐκεῖ κάτω; Γιατί κάθεστε; Εἶναι ἐπεῖγον νά ἀνακηρύξετε ΑΟΖ καί νά ἐπεκτείνετε τά χωρικά μας ὕδατα. Ἄν ὁ Κυριάκος παίξει σωστά τά χαρτιά του, μπορεῖ καί νά γράψει ἱστορία…» ἄρχισε πατρικά τίς ὁρμήνιες του.

Ρώτησα εὐλόγως τί ἐννοεῖ «σωστά χαρτιά». Ὁ ἄνθρωπος μοῦ ἔκανε μία γενικώτερη ἀνάλυση πρίν φθάσει στό ψητό.

«Ἀγαπητέ μου, ὅσο ἀντιδημοφιλής καί ἄν εἶναι ὁ Τράμπ στό πολιτικό κατεστημένο τῆς Ἑλλάδος, νά ξέρεις ὅτι κατά πᾶσα πιθανότητα αὐτός θά κερδίσει τίς ἐκλογές. Ἡ ὑπόθεση μέ τήν Οὐκρανία εἶναι ἀστεία. Θά καταπέσει. Καί ἄν κερδίσει ξανά, νά ξέρετε ὅτι αὐτή τήν φορά θά θέσει ἀνεμπόδιστα σέ ἐφαρμογή τό σχέδιο πού ἔχει στό μυαλό του ἀπό τήν πρώτη στιγμή. Νά συσφίγξει τίς σχέσεις τῆς Ἀμερικῆς μέ τήν Ρωσσία καί τοῦ ἰδίου προσωπικά μέ τόν Πούτιν. Δέν ξέρω ἄν τό παρατήρησες, ἀλλά ὁ Ρῶσσος Πρόεδρος εὐχαρίστησε τίς ΗΠΑ, γιατί χάρη στίς πληροφορίες τῶν ὑπηρεσιῶν τους ἀπετράπησαν τρομοκρατικές ἐπιθέσεις στήν Μόσχα. Φαντάζεσαι πόσο καινούργιος θά γίνει ὁ κόσμος ἄν ἡ Ρωσσία τά βρεῖ μέ τήν Ἀμερική καί δημιουργήσουν συνασπισμό κατά τῆς Κίνας; Ἀμφιβάλλεις ὅτι ἡ Κίνα, τό ὄνομα τῆς ὁποίας σημαίνει “τό κέντρο τοῦ κόσμου” καί θεωρεῖ ὅτι ἡ ἀμερικανική κυριαρχία εἶναι ἕνα διάλειμμα στούς αἰῶνες τῆς αὐτοκρατορίας της, εἶναι ὁ μεγάλος ἀντίπαλος τῆς Δύσης τόν 21ο αἰῶνα; Ἀμφιβάλλεις ὅτι ἡ Ρωσσία πρέπει μέ κάποιο τρόπο νά ἀποκτήσει ἐπαφές μέ τούς θεσμούς τῆς Δύσης; Αὐτή ἡ προοπτική καί μόνο, ἀγαπητέ, θά ἔπρεπε νά κάνει τό ἀμερικανοσπουδαγμένο πολιτικό σύστημα τῆς Ἑλλάδος σκεπτικό. Στήν θέση σας, ἀντί νά χαριεντίζομαι μέ τήν Πελόζι θά ἐπένδυα στόν Ρεπουμπλικανό Τράμπ. Φοβᾶμαι ὅτι ἡ Ἑλλάς παίζει μέ τήν λάθος Ἀμερική!» συνέχισε ἀσταμάτητος.

Σκέφτηκα ὅτι ἐν μέρει ἔχει δίκιο. Κατ’ ἀρχάς γιατί τό ἑλληνικό πολιτικό σύστημα παίζει πράγματι ὅλα τά χαρτιά του στήν συμμαχία μέ τίς ΗΠΑ, ἀλλά δίδοντας ἔμφαση αὐτή τήν ἐποχή στήν σχέση του μέ τό ἀντιρωσσικό δημοκρατικό διπλωματικό κατεστημένο τοῦ Σταίητ Ντηπάρτμεντ. Ἕνα διπλωματικό κατεστημένο πού ἔχει δύο χαρακτηριστικά:

Πρῶτον, οἱ θέσεις του γιά τά θέματα τῆς περιοχῆς ἐφάπτονται στήν τακτική μέ τίς θέσεις τοῦ Τράμπ –γιά τήν Μεσόγειο γιά παράδειγμα– ἀλλά εἶναι στήν ἀντίθετη ἐντελῶς κατεύθυνση σέ θέματα στρατηγικῆς. Ὁ Τράμπ θεωρεῖ στρατηγική κίνηση γιά τά μακροπρόθεσμα συμφέροντα τῶν ΗΠΑ τήν ἀμερικανο-ρωσσική συνεργασία, ἐνῶ οἱ Δημοκρατικοί τήν βαπτίζουν «κακόβουλο ἐπιρροή» καί τήν ξορκίζουν.

Δεύτερον ὁ ἀντι-ρωσσισμός τοῦ βαθέος ἀμερικανικοῦ κράτους, ὅπως αὐτός ἐκφράζεται ἀπό τό State Department, δέν εἶναι ἰδεολογικός ἀπό κεκτημένη ταχύτητα λόγω τῶν διαχρονικῶν ἀντικομμουνιστικῶν ἀνακλαστικῶν τῆς ἀμερικανικῆς διπλωματίας ἀπό τόν καιρό τοῦ Ψυχροῦ Πολέμου. Ὁ ἀντιρωσσισμός τοῦ κατεστημένου τοῦ State Department πηγάζει σέ μεγάλο βαθμό ἀπό τά προσωπικά ἰδιοτελῆ συμφέροντα Ἀμερικανῶν διπλωματῶν καί ἄλλων. Ὁ υἱός τοῦ ἀντιπροέδρου Μπάιντεν, γιά τόν ὁποῖο ἔγινε ὁ θόρυβος, εἰργάζετο μέ παχυλές ἀμοιβές στήν ἑταιρεία φυσικοῦ ἀερίου τῆς Οὐκρανίας. Ὁ τέως ἀναπληρωτής ὑπουργός Ἐξωτερικῶν τῶν ΗΠΑ Μπράιζα, μέ ἁρμοδιότητα θέματα ἐνέργειας, ἐργαζόταν –ἄν δέν ἐργάζεται ἀκόμη, στήν ἀζερικῶν συμφερόντων ἑταιρεία φυσικοῦ ἀερίου Socar. Δύο τέως Ἀμερικανοί πρέσβεις στήν περιοχή μας προσελήφθησαν μέ τήν ἀφυπηρέτησή τους σέ ἑταιρεῖες τῆς Μεσογείου, ἐνῶ ἕνας τρίτος καλοβλέπει θέση μέλους στό Διοικητικό Συμβούλιο τοῦ Λιμένος Θεσσαλονίκης.

Κοντολογίς: Κάποιοι αὐτοσχεδιάζουν καμμιά φορά καί ράβουν τήν ἐξωτερική πολιτική τῆς χώρας τους στά προσωπικά μέτρα τους.

Ἄν τό ΠΑΣΟΚ τῆς Ἀμερικῆς, οἱ Δημοκρατικοί, ἐπικρατήσουν στίς ἐκλογές, τότε, ναί, σωστά βάζει ἡ πατρίδα μας ὅλα της τά χαρτιά ἐκεῖ. Σωστά προσδοκᾶ παρέμβασή τους ἐνάντια στόν τουρκο-ρωσσικό ἄξονα τήν ὑστάτη ὥρα, ὥστε νά ἀποτραπεῖ ἡ ἐθνική ἀπώλεια.

Ἄν ὅμως ὁ φίλος μου, ὁ διαπρεπής ὁμογενής ἀξιωματοῦχος ἔχει δίκιο καί στίς Προεδρικές ἐκλογές ἐπικρατήσουν οἱ Ρεπουμπλικανοί, ἡ ΝΔ τῆς Ἀμερικῆς, τότε θά ἔχουμε παίξει πάλι τά χαρτιά μας λάθος.

Ὁ φίλος ἀφοῦ μέ ἐνημέρωσε ὅτι «ὁ Πομπέο παραιτεῖται σέ ἕνα μῆνα ἀπό ὑπουργός Ἐξωτερικῶν γιατί θά εἶναι ὑποψήφιος Γερουσιαστής», μοῦ ἐπιχειρηματολόγησε διά μακρόν γιατί ἡ «ΝΔ Ἑλλάδος» δέν πρέπει νά ὑποτιμήσει τήν «ΝΔ Ἀμερικῆς». Τόν Τράμπ. Διότι ἄν δέν τό κάνει καί ἐπικρατήσει, τότε ὁ Πούτιν εἶναι αὐτός –τό μέγα ὀξύμωρο– πού θά πάρει ἀπό τό χέρι τόν ταλαιπωρημένο ἀπό ὑγεία Ἐρντογάν καί θά τόν ὁδηγήσει στήν ἀγκαλιά τῆς Δύσεως, εὐρύτερο μέλος τῆς ὁποίας θά εἶναι πλέον ἀπό θέση περιφερειακῆς ἰσχύος καί ὁ ἴδιος. «Ἐπειδή ἐσεῖς οἱ νεότεροι θά βγάλετε τά κάστανα ἀπό τήν φωτιά, προσέξτε, παιδί μου!» μοῦ εἶπε ὁ σοφός Ἕλλην καί κατέληξε:

«Κανονίστε νά κερδίσει ὁ Τράμπ, νά σχηματοποιήσει μιά συμμαχία ΗΠΑ-Ρωσσία-Τουρκία καί ἐμεῖς νά μείνουμε ἔξω ἀπό τόν χορό. Ἐκτός νυμφῶνος! Κανονίστε νά συνεχίσετε νά παίζετε μέ τήν λάθος Ἀμερική! Τό καλό πού θά σᾶς θέλω!»…

Τί νά πῶ ἐγώ τώρα! Αὐτός λόγω θέσης ἔχει πρόσβαση σέ περισσότερα δεδομένα ἀπό ἐμᾶς ἐδῶ. Τό μόνο πού μπορῶ νά εὐχηθῶ εἶναι πώς ὅποια Ἀμερική καί ἄν διαλέξουμε –τώρα μέ τήν ἀπέλαση τοῦ Mr Bitcoin, τήν Οὐκρανική Ἐκκλησία, τό Ἰράν καί τόν Γκουαϊδό διαλέγουμε μᾶλλον τήν «δημοκρατική»– νά μᾶς βγεῖ σέ καλό. Οὐαί καί ἀλλοίμονό μας ἄν ἔχουμε ποντάρει λάθος ἄλογα.

Πηγή: Εστία

Ο Σταύρος Καλεντερίδης, ξεκίνησε τις σπουδές του στην Αθήνα, σπουδάζοντας Πολιτική Επιστήμη στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έπειτα από τέσσερα χρόνια συμμετοχής στα φοιτητικά όργανα συνδιοίκησης της σχολής του και σε διάφορες οργανώσεις νέων, αποφάσισε να συνεχίσει τις σπουδές του στο εξωτερικό. Στη Βοστόνη των Η.Π.Α. ολοκλήρωσε δύο μεταπτυχιακά προγράμματα, στις Διεθνείς Σχέσεις (Αμερικανική εξωτερική πολιτική) και στην Επικοινωνία (Πολιτική Επικοινωνία), ενώ παράλληλα εργάστηκε στο Ελληνικό Προξενείο της Βοστόνης, στη σχολή του ως βοηθός έρευνας και σε δύο πολιτικές καμπάνιες Αμερικανών πολιτικών (Δημοκρατικών – Ρεπουμπλικάνων). Μετά από τρία χρόνια στις Η.Π.Α., άκουσε το κάλεσμα της πατρίδας του και επέστρεψε πίσω με μεγάλο πόθο για προσφορά στην Ελλάδα. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος δύο κοινωφελών οργανισμών, του δέλτα – πολιτική επανάσταση (πολιτικός οργανισμός) και της Λεοντίδας (ίδρυμα προώθησης θεμάτων ιστορίας, πολιτισμού και δημοκρατίας). Σήμερα ζει και εργάζεται στην Αθήνα, ασχολείται με διάφορα εγχειρήματα πολιτικής διπλωματίας και δημοκρατίας, γράφει πολιτικά άρθρα, σχολιάζει την επικαιρότητα και συνεχίζει την προσωπική του μελέτη στην ιστορία και την πολιτική φιλοσοφία.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Μηνύματα Αναγνωστών: Ήρθε η ώρα για έμπρακτες αποδείξεις συμμαχίας

Στρατηγικός σύμμαχος ή απλώς χρήσιμος εταίρος; Η σημερινή συγκυρία ίσως είναι η στιγμή που θα δώσει την απάντηση.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Καλησπέρα σας κύριε Καλεντερίδη,

Ίσως η σημερινή επίσκεψη του Αμερικανού Υπουργού Εξωτερικών στην Ελλάδα αποτελεί την πιο κρίσιμη ευκαιρία για τη χώρα μας. Είναι η στιγμή κατά την οποία η ελληνική πολιτική ηγεσία οφείλει να κινηθεί με ψυχραιμία, αποφασιστικότητα και πλήρη προετοιμασία.

Η Ελλάδα πρέπει να μιλήσει με όρους στρατηγικού συμμάχου και να θέσει στο τραπέζι, χωρίς άλλες καθυστερήσεις, τα κρίσιμα εθνικά μας ζητήματα: ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα, έμπρακτη διασφάλιση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων στο Αιγαίο και ουσιαστική αντιμετώπιση κάθε πρόκλησης που θίγει τα συμφέροντα και την αξιοπρέπεια της χώρας μας.

Εφόσον οι ΗΠΑ θεωρούν την Ελλάδα σημαντικό και αξιόπιστο σύμμαχο και επιθυμούν να στηρίζονται στη χώρα μας για την εξυπηρέτηση ευρύτερων στρατηγικών τους συμφερόντων, ήρθε η ώρα για έμπρακτες αποδείξεις συμμαχίας. Όχι μόνο λόγια, αλλά συγκεκριμένες συμφωνίες, δεσμεύσεις και εγγυήσεις.

΄Ενας σύμμαχος δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως χρήσιμος εταίρος, αλλά πρέπει να αισθάνεται ότι η στρατηγική του αξία αναγνωρίζεται και αντανακλάται έμπρακτα στις αποφάσεις και στις συμφωνίες. Δεν θα ήταν, άλλωστε, ιδιαίτερα πειστικό να επαναληφθούν πρακτικές που δημιουργούν την εντύπωση ότι η Ελλάδα λαμβάνει τελικά λιγότερα από όσα δικαιούται — όπως έχει συμβεί και σε ζητήματα πολιτιστικής κληρονομιάς, όπου η σύγκριση με άλλες χώρες αφήνει εύλογα ερωτήματα.

Συνεπώς, είναι η ώρα των ελληνικών απαιτήσεων και των αμερικανικών πρακτικών αποφάσεων.

Και εδώ γεννάται ίσως το πιο ουσιαστικό ερώτημα:

Έχει άραγε η Ελληνική Κυβέρνηση ετοιμάσει τη δική της λίστα απαιτήσεων;

Είναι σαφής, συγκεκριμένη και διεκδικητική η λίστα αυτή, την οποία θα θέσει στο τραπέζι τώρα — και όχι αύριο — ώστε η Ελλάδα να μετατρέψει τη στρατηγική της αξία σε συγκεκριμένα εθνικά οφέλη;

Ευχολόγιο ΤΕΛΟΣ. Η σημερινή συγκυρία είναι μια κρίσιμη ευκαιρία για να αποδειχθούν όλα αυτά και στην πράξη τόσο από την Ελληνική κυβέρνηση τόσο και από την Αμερικανική.

Στρατηγικός σύμμαχος ή απλώς χρήσιμος εταίρος; Η σημερινή συγκυρία ίσως είναι η στιγμή που θα δώσει την απάντηση.

Με εκτίμηση,

Μαρία Σουλιώτη

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Γιάννης Ιωαννίδης στα 150 χρόνια της «Εστίας»: Αριστεία, ελευθερία και οι χρόνιες παθογένειες της Ελλάδας

Ο καθηγητής Ιατρικής του Stanford άσκησε αιχμηρή κριτική στην ελληνική πραγματικότητα, μιλώντας για εκπαίδευση, brain drain, ελευθερία και την ανάγκη να αποκτήσει ξανά ουσιαστικό περιεχόμενο η έννοια της αριστείας

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Με μια ομιλία που κινήθηκε πέρα από τον καθιερωμένο επετειακό λόγο, ο καθηγητής Ιατρικής του Πανεπιστημίου Stanford Γιάννης Ιωαννίδης παρενέβη στην εκδήλωση για τη συμπλήρωση 150 χρόνων από την ίδρυση της εφημερίδας «Εστία», θέτοντας στο επίκεντρο κρίσιμα ζητήματα για τη σύγχρονη Ελλάδα.

Ο διεθνώς αναγνωρισμένος ακαδημαϊκός αναφέρθηκε στην αριστεία, στην ελευθερία, στην εκπαίδευση, στο brain drain, αλλά και στις διαχρονικές παθογένειες που, όπως υπογράμμισε, εμποδίζουν τη χώρα να αξιοποιήσει το ανθρώπινο δυναμικό της.

Η ομιλία του είχε σαφή κριτική διάσταση, καθώς ο Γιάννης Ιωαννίδης δεν περιορίστηκε σε γενικές διαπιστώσεις, αλλά έθεσε το ζήτημα της απόστασης που συχνά χωρίζει τη δημόσια ρητορική από την πραγματική λειτουργία των θεσμών.

Η αριστεία δεν είναι σύνθημα

Κεντρική θέση στην παρέμβασή του είχε η έννοια της αριστείας.

Ο καθηγητής στάθηκε στην ανάγκη η αριστεία να πάψει να χρησιμοποιείται ως κενό σύνθημα και να αποκτήσει ουσιαστικό περιεχόμενο μέσα από θεσμούς που επιτρέπουν στους ικανότερους να προχωρούν χωρίς κομματικές, κοινωνικές ή διοικητικές εξαρτήσεις.

Στο πλαίσιο αυτό, η κριτική του στράφηκε στις στρεβλώσεις της ελληνικής πραγματικότητας, όπου η αξιοκρατία συχνά υποχωρεί μπροστά σε μηχανισμούς γνωριμιών, εξαρτήσεων και εσωτερικών ισορροπιών.

Το πρόβλημα, όπως αναδείχθηκε στην ομιλία του, δεν είναι η έλλειψη ικανών ανθρώπων.

Είναι η αδυναμία του συστήματος να τους αναγνωρίσει, να τους αξιοποιήσει και να τους κρατήσει στη χώρα.

Η ελευθερία ως προϋπόθεση δημιουργίας

Ο Γιάννης Ιωαννίδης συνέδεσε την αριστεία με την ελευθερία.

Χωρίς ελεύθερη σκέψη, ελευθερία της έρευνας και δυνατότητα έκφρασης διαφορετικών απόψεων, η πρόοδος –επιστημονική, κοινωνική ή πολιτική– περιορίζεται.

Η ελευθερία, υπό αυτή την έννοια, δεν παρουσιάστηκε απλώς ως συνταγματικό δικαίωμα, αλλά ως βασική προϋπόθεση για να μπορεί μια κοινωνία να παράγει ιδέες, γνώση και ανθρώπους που δεν φοβούνται να αμφισβητήσουν τις κυρίαρχες αντιλήψεις.

Η επιστημονική δημιουργία, αλλά και συνολικά η πνευματική ζωή, δεν μπορεί να αναπτυχθεί σε περιβάλλον που τιμωρεί την ανεξάρτητη σκέψη ή αντιμετωπίζει την κριτική ως απειλή.

Η εκπαίδευση στο επίκεντρο

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην ελληνική εκπαίδευση.

Ο καθηγητής έθεσε εμμέσως αλλά σαφώς το ερώτημα εάν το εκπαιδευτικό σύστημα δημιουργεί ανθρώπους με ανεξάρτητη κρίση ή αν αναπαράγει ένα μοντέλο που περιορίζει τη δημιουργικότητα και την πραγματική αξιοκρατία.

Η εκπαίδευση, όπως προέκυψε από την παρέμβασή του, δεν μπορεί να περιορίζεται στη μετάδοση γνώσεων.

Οφείλει να καλλιεργεί κριτική σκέψη, υπευθυνότητα και τη δυνατότητα των νέων να κινηθούν πέρα από την πεπατημένη.

Σε διαφορετική περίπτωση, ακόμη και οι πιο ταλαντούχοι αναζητούν διέξοδο εκτός Ελλάδας.

Το brain drain ως σύμπτωμα βαθύτερου προβλήματος

Ακριβώς εκεί ο Γιάννης Ιωαννίδης έφερε στο προσκήνιο το brain drain.

Η φυγή νέων επιστημόνων και επαγγελματιών στο εξωτερικό δεν αποτελεί μόνο οικονομικό ή δημογραφικό ζήτημα.

Αποτελεί ένδειξη ότι ένα σημαντικό τμήμα του πιο παραγωγικού ανθρώπινου δυναμικού της χώρας δεν βρίσκει στην Ελλάδα τις συνθήκες για να εξελιχθεί.

Το πρόβλημα δεν λύνεται μόνο με οικονομικά κίνητρα.

Αφορά το συνολικό περιβάλλον: τις ευκαιρίες, την αξιοκρατία, την ελευθερία στην εργασία και στην έρευνα, την ποιότητα των θεσμών και τη δυνατότητα ενός νέου ανθρώπου να πιστέψει ότι η προσπάθειά του θα ανταμειφθεί.

Η Ελλάδα, με άλλα λόγια, δεν χάνει μόνο ανθρώπους.

Χάνει γνώση, δημιουργικότητα, πρωτοβουλία και ένα μέρος της μελλοντικής της προοπτικής.

Αιχμές για τις ελληνικές παθογένειες

Η ομιλία του Ιωαννίδη είχε και σαφές μήνυμα αυτοκριτικής.

Οι χρόνιες παθογένειες του ελληνικού κράτους και της κοινωνίας –η γραφειοκρατία, η αναξιοκρατία, η δυσπιστία προς την καινοτομία και η αδυναμία ουσιαστικής μεταρρύθμισης– εξακολουθούν να επιβαρύνουν την πορεία της χώρας.

Και όσο οι ίδιες δομές αναπαράγονται, τόσο δυσκολότερο γίνεται να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον στο οποίο η αριστεία να είναι πραγματικά επιθυμητή και όχι απλώς ανεκτή.

Το ζήτημα, τελικά, δεν είναι εάν η Ελλάδα διαθέτει ικανούς ανθρώπους.

Το ζήτημα είναι εάν μπορεί να δημιουργήσει τις συνθήκες ώστε αυτοί οι άνθρωποι να θέλουν να μείνουν, να επιστρέψουν και να προσφέρουν.

Το μήνυμα από την επέτειο της «Εστίας»

Στην επετειακή εκδήλωση για τα 150 χρόνια της «Εστίας», η παρέμβαση του Γιάννη Ιωαννίδη λειτούργησε ως υπεν

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Γιατί ο φόβος του “φράχτη ελληνικης κυριαρχίας” δεν αντέχει νομικά – Απάντηση στον Ροζάκη για το “άπιαστο όραμα”

Η ίδια η UNCLOS έχει προβλέψει ειδικά, μέσω του καθεστώτος των διεθνών στενών, τη συνύπαρξη της παράκτιας κυριαρχίας με την απρόσκοπτη διεθνή διέλευση. Του Νικόδημου Καλλιντέρη.

Δημοσιεύτηκε

στις

Του Νικόδημου Καλλιντέρη


Η θέση του Καθηγητή Χρήστου Ροζάκη («Το άπιαστο όραμα των δώδεκα μιλίων», Τα ΝΕΑ, 3-4/10/2026), ότι ενδεχόμενη επέκταση της ελληνικής αιγιαλίτιδας ζώνης στα 12 ναυτικά μίλια θα μετέτρεπε το Αιγαίο σε «ελληνική λίμνη» και θα δημιουργούσε έναν «φράχτη ελληνικής κυριαρχίας» που θα παρεμπόδιζε την ελεύθερη διεθνή ναυσιπλοΐα, χρήζει νομικής αποσαφήνισης.

Πρόκειται, άλλωστε, για επιχείρημα που προβάλλεται διαχρονικά και από την τουρκική πλευρά κατά της επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο.

Η UNCLOS, πέραν του δικαιώματος της αβλαβούς διέλευσης (innocent passage), θεσπίζει στα άρθρα 34-44 ειδικό καθεστώς για τα στενά που χρησιμοποιούνται για τη διεθνή ναυσιπλοΐα: τη διέλευση τράνζιτ (transit passage).

Στα στενά αυτά όλα τα πλοία και αεροσκάφη απολαμβάνουν δικαίωμα συνεχούς και ταχείας διέλευσης και υπέρπτησης. Τα παράκτια κράτη μπορούν μεν να θεσπίζουν κανόνες για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και τη ρύθμιση της θαλάσσιας κυκλοφορίας, την πρόληψη της ρύπανσης, την αποτροπή αλιευτικών δραστηριοτήτων κατά τη διέλευση και την εφαρμογή τελωνειακών, δημοσιονομικών, μεταναστευτικών και υγειονομικών κανόνων, δεν μπορούν όμως οι ρυθμίσεις αυτές να έχουν ως πρακτικό αποτέλεσμα την άρνηση, παρεμπόδιση ή αποδυνάμωση του δικαιώματος transit passage. Κυρίως, το άρθρο 44 UNCLOS ορίζει κατηγορηματικά ότι η διέλευση τράνζιτ δεν μπορεί να ανασταλεί (“There shall be no suspension of transit passage”).

Η Ελλάδα, εξάλλου, ήδη κατά την υπογραφή της UNCLOS το 1982 και εκ νέου κατά την κύρωσή της το 1995, δήλωσε ότι σε περιοχές με πολυάριθμα διάσπαρτα νησιά και πολλά εναλλακτικά στενά που εξυπηρετούν ουσιαστικά την ίδια διεθνή ναυτιλιακή οδό, το παράκτιο κράτος μπορεί να καθορίζει συγκεκριμένες διαδρομές μέσω των οποίων πλοία και αεροσκάφη τρίτων κρατών θα ασκούν το δικαίωμα transit passage, ώστε να συνδυάζονται οι ανάγκες της διεθνούς ναυσιπλοΐας και υπέρπτησης με τις απαιτήσεις ασφαλείας. Η ίδια η ελληνική δήλωση, επομένως, προϋποθέτει τη διατήρηση της διεθνούς ναυσιπλοΐας ακόμη και μέσα σε θαλάσσιες περιοχές που τελούν υπό ελληνική κυριαρχία.

Ένας θαλάσσιος χώρος μπορεί, συνεπώς, να βρίσκεται υπό την κυριαρχία της Ελλάδας και ταυτόχρονα να επιβαρύνεται από ένα ισχυρό και μη αναστελλόμενο δικαίωμα διελεύσεως υπέρ τρίτων κρατών.

Η επέκταση στα 12 ν.μ. θα μετέβαλε πράγματι ριζικά τη νομική γεωγραφία του Αιγαίου και θα αύξανε σημαντικά τη θαλάσσια έκταση υπό ελληνική κυριαρχία. Δεν θα δημιουργούσε, όμως, έναν «αδιαπέραστο φράχτη» ούτε θα απέκλειε τη διεθνή ναυσιπλοΐα, διότι η ίδια η UNCLOS έχει προβλέψει ειδικά, μέσω του καθεστώτος των διεθνών στενών, τη συνύπαρξη της παράκτιας κυριαρχίας με την απρόσκοπτη διεθνή διέλευση.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Διεθνή18 λεπτά πριν

Ο Ινδός πιλότος που έσωσε 182 ζωές από τρομοκρατική επίθεση στον αέρα – Η μάχη στο πιλοτήριο με το τσεκούρι και η ελληνική σύνδεση

Παγκόσμια αναγνώριση για τον Ινδό κυβερνήτη Smit Machchhar, ο οποίος, παρά τα σοβαρά τραύματα που υπέστη από επίθεση του συγκυβερνήτη...

GEOPOLITICO1 ώρα πριν

Χτίζεται ισχυρός αμυντικός άξονας μεταξύ Ελλάδας και Ινδίας! Η κίνηση Δένδια και η γεωπολιτική απάντηση στη συνεργασία Τουρκίας–Πακιστάν

Η Αθήνα ανοίγει νέα σελίδα στη στρατηγική συνεργασία με το Νέο Δελχί, επενδύοντας στην αμυντική βιομηχανία, τις κοινές στρατιωτικές ασκήσεις...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Φαραντούρης: Ναυάγιο IMEC όπως EastMed; Η απάντηση της Κομισιόν

Προειδοποίηση για τον κίνδυνο να ναυαγήσει το πρότζεκτ εμπορικής σύνδεσης Ινδίας – Ευρώπης μέσω Ελλάδας (ΙΜΕC), απηύθυνε σήμερα απ’ το...

GEOPOLITICO3 ώρες πριν

Μαυρίδης προς ΕΕ: Επιβολή κυρώσεων στον επιδρομέα αντί για “θετική ατζέντα”

Παρέμβαση του Ευρωβουλευτή Κώστα Μαυρίδη ενώπιον του Ραφαέλε Φίτο, Ειδικού Εκπροσώπου της Ευρ. Επιτροπής για το Κυπριακό και Εκτελεστικού Αντιπροέδρου...

GEOPOLITICO4 ώρες πριν

Κεραυνοί Παυλόπουλου για Ρούμπιο: Ύμνοι στην Ελλάδα, σιωπή για casus belli και κατοχή της Κύπρου

Αιχμηρή κριτική του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας στον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών για την ομιλία του στην Πνύκα. Ο Προκόπης Παυλόπουλος...

Δημοφιλή