Ακολουθήστε μας

Διεθνή

Φατίχ και Γιαβούζ: Δύο σύγχρονοι γενίτσαροι στην Ανατολική Μεσόγειο – Άρθρο που δημοσιεύθηκε στην «Ουάσιγκτον Ποστ»

Δημοσιεύτηκε στις

Η πρωτοφανής αμφιταλάντευση της Δύσης για νέες κυρώσεις στην Τουρκία μετά την πρόσφατη προμήθεια του ρωσικού αντιπυραυλικού συστήματος S400 δημιουργεί τις κατάλληλες συνθήκες, για να ακουστεί και με τη σωστή στήριξη να εδραιωθεί στη Δύση και των δύο πλευρών του Ατλαντικού ένα αφήγημα διαφορετικό από το σύνηθες τουρκικό

Κωνσταντίνος Παπαλουκά
Στις 3 Μαΐου η Τουρκία έστειλε το πολεμικό της ναυτικό μεταξύ Κύπρου και Κρήτης, για να συνοδεύσουν το πλωτό γεωτρύπανο «Φατίχ», θολώνοντας έτσι τα πλούσια σε φυσικό αέριο νερά της κυπριακής, αιγυπτιακής και, της ακόμη μη ανακηρυγμένης, ελληνικής αποκλειστικής οικονομικής ζώνης (ΑΟΖ). Το περιστατικό καταδικάστηκε από το αμερικανικό Υπουργείο Εξωτερικών, το Ισραήλ και την Αίγυπτο, την Ευρωπαϊκή Ένωση και κάποιες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Ως απάντηση, η Τουρκία συνέχισε με έρευνες και γεωτρήσεις 30 ναυτικά μίλια δυτικά της Κύπρου, με την Κύπρο να ανταπαντά με διεθνές ένταλμα σύλληψης των μελών του πληρώματος του «Φατίχ» και των προσώπων και εταιρειών που το υποστηρίζουν.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ως ένδειξη αλληλεγγύης προς την Κύπρο ανακοίνωσε την αναστολή των ενταξιακών συνομιλιών, της συμφωνίας αεροπορικών μεταφορών με την Τουρκία και των ευρωτουρκικών διαλόγων υψηλού επιπέδου, ενώ παράλληλα προχώρησε σε μείωση των προενταξιακών κονδυλίων για το 2020 και κάλεσε την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων «να αξιολογήσει τις δανειοδοτικές της δραστηριότητες στην Τουρκία». Η δε Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης και η Κομισιόν συνεχίζουν την εργασία για υποβολή επιλογών, για στοχευμένα μέτρα κατά της Τουρκίας και όχι για «πιθανά στοχευμένα», όπως απαιτούσε το Λονδίνο.


Σε απάντηση η Τουρκία ανακοίνωσε ότι απορρίπτει τις δηλώσεις Ελλήνων και Ευρωπαίων αξιωματούχων που χαρακτηρίζουν τις τουρκικές εξορυκτικές δραστηριότητες ως παράνομες και δήλωσε ότι το δεύτερο γεωτρύπανο, το οποίο ήδη βρίσκεται ανοικτά της Καρπασίας, είναι έτοιμο να προβεί σε γεώτρηση, προωθώντας επιτακτικά στο τραπέζι τη συνεκμετάλλευση των φυσικών πόρων του νησιού. Μια πολιτική, η οποία ευχόμαστε να μην αποδώσει μέσω της επικείμενης τριμερούς Γκουτέρες-Αναστασιάδη-Ακιντζί τον Σεπτέμβριο στη Νέα Υόρκη.


Η πρωτοφανής αμφιταλάντευση της Δύσης για νέες κυρώσεις στην Τουρκία μετά την πρόσφατη προμήθεια του ρωσικού αντιπυραυλικού συστήματος S400 δημιουργεί τις κατάλληλες συνθήκες, για να ακουστεί και με τη σωστή στήριξη να εδραιωθεί στη Δύση και των δύο πλευρών του Ατλαντικού ένα αφήγημα διαφορετικό από το σύνηθες τουρκικό. Αυτό απαιτεί τη συλλογική προσπάθεια Ελλάδας-Κύπρου-Διασποράς που θα ενώσει τα νήματα για τους γραφειοκράτες, τα μέλη δεξαμενών σκέψεων και λοιπών ιθυνόντων που επηρεάζουν τη δυτική κοινή γνώμη. Μία κοινή γνώμη, με περιορισμένες πλέον αντοχές στα ανατολίτικα τερτίπια του Τούρκου Προέδρου.


Ας ξεκινήσουμε με το εξής: Γιατί ο Πρόεδρος Ερντογάν μετέτρεψε, μέσα σε λιγότερο από ένα χρόνο, δύο πρώην ελληνικής ιδιοκτησίας πλωτά γεωτρύπανα σε σύγχρονους γενίτσαρους στην ανατολική Μεσόγειο;


Τα δύο πλωτά γεωτρύπανα που κατασκευάστηκαν στα ναυπηγεία της Κορέας για λογαριασμό της οικογένειας Αγγελοπούλου κατέληξαν στα χέρια του Ερντογάν. Το Deep Sea Metro I το μετονόμασε σε «Φατίχ» κατά τον Mωάμεθ Β’, κατακτητή της Κωνσταντινούπολης και το Deep Sea Metro ΙΙ σε «Γιαβούζ», κατά τον Γιαβούζ Σελίμ, τον πρώτο Οθωμανό σουλτάνο που αυτοονομάστηκε χαλίφης, διάδοχος του Μωάμεθ και προστάτης όλων των σουνιτών Μουσουλμάνων.


Η δυτική κοινή γνώμη έχει αποδείξει πως εύκολα κάνει τα στραβά μάτια σε συμβολισμούς, ιστορικές ανακρίβειες και ονόματα, κάποιες φορές ακούσια λόγω άγνοιας και κάποιες άλλες ηθελημένα: Τι σημασία έχει εάν ο κ. Ερντογάν βαφτίζει ένα πλοίο Φατίχ ή Γιαβούζ και τι σχέση μπορεί να έχουν όλα αυτά με τις στρατηγικές επιλογές του στην Ανατολική Μεσόγειο; Όπως όμως διαφαίνεται, η επιλογή των ονομάτων δεν είναι καθόλου τυχαία. Τα ονόματα χρησιμοποιούνται ως ένα κωδικοποιημένο μήνυμα με κύριο αποδέκτη το νεοβάπτιστο νεοοθωμανικό κοινό του. Πιστός λοιπόν στην οθωμανική παράδοση, ο κ. Ερντογάν δεν διστάζει να επινοήσει ένα παρελθόν, προκειμένου να ενισχύσει τη νομιμότητά του στο παρόν.


Ιστορικά οι Οθωμανοί όφειλαν το κύρος και την ισχύ τους στις στρατιωτικές τους επιτυχίες. Σε αντίθεση με άλλες μουσουλμανικές δυναστείες, οι Οθωμανοί δεν ήταν σε θέση να επικαλεσθούν ούτε κάποιο από μακρού κατοχυρωμένο δικαίωμα, ούτε το αίμα των Κουραΐς, της φυλής του Προφήτη, στις φλέβες τους. Παράλληλα, οι σουλτάνοι, ανίκανοι να μιμηθούν την παράδοση των χριστιανών Ρωμαίων αυτοκρατόρων, οι οποίοι υποστήριζαν ότι δρουν ως αντιπρόσωποι του Θεού στη Γη, χρειάστηκε να επινοήσουν άλλους τρόπους για να στηρίξουν τη νομιμότητά τους.


Δεδομένου του ελληνικού της πληθυσμού και του ρωμαϊκού της παρελθόντος, ακόμα και μετά τη πτώση της, η Κωνσταντινούπολη αποτελούσε σαφώς αμφιλεγόμενη επιλογή για πρωτεύουσα των Οθωμανών. Γι’ αυτό το 1459, έξι χρόνια μετά την άλωση της Πόλης, ο Μωάμεθ Β’ κτίζει ένα από τα πιο φημισμένα του κτήρια στην κορυφή του Χρυσοκέρατος. Το έκτισε στο ακριβές σημείο που του υπέδειξε ο πνευματικός του καθοδηγητής, ο οποίος ισχυρίστηκε πως είχε ανακαλύψει τον τάφο του συντρόφου του Προφήτη Μωάμεθ ονόματι Αμπού Αυγιούμπ αλ Ανσαρί, που είχε πεθάνει το 669 σε μιαν από τις πολιορκίες της πρωτεύουσας των Ρωμαίων από τους Άραβες. Με αυτήν την πολύ έντεχνη «ανακάλυψη», ο Πορθητής Φατίχ επιχείρησε να καλύψει το θρησκευτικό «έλλειμμα νομιμότητας» μεταξύ της νέας οθωμανικής πρωτεύουσας και του προφήτη. Ακολούθως έπρεπε να αντιμετωπίσει και το πολιτικό «έλλειμμα νομιμότητας» της καινούριας οθωμανικής πραγματικότητας της Πόλης. Νόμισε πως θα ακυρώσει μια χιλιετή ρωμαϊκή κληρονομιά, κτίζοντας ένα δεύτερο εντυπωσιακό τέμενος στον Ναό των Αγίων Αποστόλων, το σημείο ταφής του Αυτοκράτορα Κωνσταντίνου – ιδρυτή της Κωνσταντινουπόλεως, που έμελλε να γίνει και το σημείο ταφής του ιδίου. Του έδωσε το όνομά του: Φατίχ.


Κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου η Οθωμανική Αυτοκρατορία συμμάχησε με τη Γερμανική. Με το τέλος του πολέμου, οι δυτικές δυνάμεις διαμέλισαν την ηττημένη Οθωμανική Αυτοκρατορία με τη Συμφωνία Σάικς-Πικό (Sykes-Picot). Οι Γάλλοι απέκτησαν τον έλεγχο της Συρίας το 1921 με την υπογραφή της Συνθήκης της Άγκυρας. Στο άρθρο 9 της συνθήκης υπήρχε ειδική μνεία για τον τάφο του Σουλεϊμάν Shah, παππού του Οσμάν Α’, του ιδρυτή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που βρισκόταν στη Συρία. Σύμφωνα με αυτό, ο τάφος και ένας θύλακας ακτίνας 8 χλμ. παρέμενε ιδιοκτησία της Τουρκίας, στην οποία είχε χορηγηθεί η δυνατότητα να τοποθετεί φρουρούς και να υψώνει εκεί την τουρκική σημαία.


Τον Φεβρουάριο του 2015 τουρκικές δυνάμεις εισέβαλαν στη Συρία, για να απομακρύνουν τους στρατιώτες που φρουρούσαν τον τάφο με πρόσχημα μία επικείμενη επίθεση του ΙSIS. Ως αποτέλεσμα ο τάφος καταστράφηκε και ό,τι απέμεινε μεταφέρθηκε για δεύτερη φορά σε 42 χρόνια εντός συριακού εδάφους, σε περιοχή που και πάλι ελέγχουν οι τουρκικές δυνάμεις και σε απόσταση μόνο 180 μέτρα από τα τουρκικά σύνορα.


Ηχογραφημένα ντοκουμέντα με συζητήσεις ανώτατων Τούρκων αξιωματούχων που αφέθηκαν να διαρρεύσουν, αποκάλυψαν πως η επιχείρηση είχε σκοπό τον αντιπερισπασμό και τη συγκάλυψη μιας επικείμενης επίθεσης των τουρκικών δυνάμεων κατά των Κούρδων της Συρίας και μέσω αυτής την ενίσχυση των πιθανοτήτων νίκης του Ερντογάν στις τότε κρίσιμες εκλογές. Ήταν μια από τις πιο ντροπιαστικές διαρροές, η οποία οδήγησε την κυβέρνηση να κατεβάσει το YouTube και το Twitter. Εν τέλει, η επίθεση του ISIS δεν έγινε ποτέ, ούτε και αυτή των Τούρκων. Ο κ. Ερντογάν νίκησε τις εκλογές αβίαστα, ενώ φανερώθηκε η οθωμανική εμμονή του στη δημιουργία νομιμοφάνειας και η ροπή του σε μηχανορραφίες.


Τον Νοέμβριο του 2014 και κατά τη διάρκεια ενός συνεδρίου των Μουσουλμάνων ηγετών της Λατινικής Αμερικής που έγινε στην Κωνσταντινούπολη, ο Πρόεδρος Ερντογάν ισχυρίστηκε πως Μουσουλμάνοι ναυτικοί είχαν ανακαλύψει την Αμερική 300 χρόνια πριν από τον Χριστόφορο Κολόμβο. Παράλληλα, δήλωσε την ετοιμότητά του να κτίσει ένα τέμενος-μνημείο στην Κούβα. Αν και ο Πρόεδρος φαίνεται πως εποφθαλμιά την εδαφική επέκταση, προς το παρόν, τα κράτη της Καραϊβικής δεν χρειάζεται να ανησυχούν μιας και η άμεση προτεραιότητά του αυτό το διάστημα είναι το ενεργειακό παιχνίδι που λαμβάνει χώραν στη γειτονιά του.


Από την εποχή του επεισοδίου του «Μαβί Μαρμαρά» το 2010 και το τέλος της μουσουλμανικής αδελφότητας που στήριζε ο Ερντογάν στην Αίγυπτο το 2013, οι τριμερείς διπλωματικές επαφές στην Ανατολική Μεσόγειο έχουν προχωρήσει και έχουν εντατικοποιηθεί. Συγκεκριμένα, τα δύο τρίγωνα Ισραήλ – Ελλάδας – Κύπρου και Ελλάδας – Κύπρου – Αιγύπτου έγιναν πλέον ένα τετράγωνο, το οποίο φαίνεται να καταλαβαίνει και να σέβεται τους κανόνες της ολοκληρωτικής διαπραγμάτευσης και του περιβόητου «win-win». Η συνθετική κόλλα για το υπό διαμόρφωση γεωπολιτικό μωσαϊκό της Εγγύς Ανατολής, το οποίο προωθείται τα τελευταία χρόνια κάτω από την επωνυμία «Εast Med», βασίζεται σε δύο κύρια στοιχεία: την ασφάλεια και τους υδρογονάνθρακες.


Για παράδειγμα, κανείς δεν θα μπορούσε να φανταστεί πριν από λίγο καιρό τον Αιγύπτιο Υπουργό Ενέργειας να προσκαλεί τον Ισραηλινό ομόλογό του στο Κάιρο στο πλαίσιο της πρώτης συνάντησης του νεοσύστατου Φόρουμ Φυσικού Αερίου της Ανατολικής Μεσογείου ή την παρουσία του Αμερικανού Υπουργού Ενέργειας κ. Πέρρυ και του Βοηθού Υπουργού Εξωτερικών για Φυσικούς Πόρους κ. Φάνον ως παρατηρητών στη δεύτερη υπουργική συνάντηση του Φόρουμ του οποίου προήδρευσε ο ίδιος ο Αιγύπτιος Πρόεδρος Σίσι. Κατ’ επέκτασιν, η 6η τριμερής συνάντηση Ισραήλ – Ελλάδας – Κύπρου που έγινε στην Ιερουσαλήμ τον Μάρτιο σημαδεύτηκε από την παρουσία του Αμερικανού Υπουργού Εξωτερικών Μάικ Πομπέο. Οι ηγέτες των τριών χωρών συμφώνησαν «την αύξηση της περιφερειακής συνεργασίας, τη στήριξη της ενεργειακής ασφάλειας και ανεξαρτησίας και την άμυνα από εξωγενείς κακόβουλες ενέργειες στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή». Αυτές οι εξελίξεις συνέπεσαν με τη μεγαλύτερη ανακάλυψη της ExxonMobil στην Κυπριακή ΑΟΖ, τη δημόσια παραδοχή του εκπροσώπου της εταιρείας στο Φόρουμ των Δελφών για το ενδιαφέρον της να τρυπήσει νότια της Κρήτης και την πρόσκληση αντιπροσωπίας της Κύπρου στην τελετή παράδοσης – παραλαβής του Ανώτατου Διοικητή των Συμμαχικών Δυνάμεων του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, την οποία η Τουρκία αποκάλεσε «ασυγχώρητο λάθος».


Στο μεταξύ, η Άγκυρα στην αντίπερα όχθη παλεύει να διασώσει την υπό κατάρρευση οικονομία της προσπαθώντας: 1) να διαχειριστεί την αγορά του πυραυλικού συστήματος S-400 από τη Ρωσία υπό την απειλή αμερικανικών κυρώσεων και την εκδίωξή της από την παραγωγή των μαχητικών F-35, 2) να έχει το πάνω χέρι σε μια προτεινόμενη ασφαλή ζώνη εις βάρος των Κούρδων, 3) να βρει τρόπο να παρακάμψει τις αμερικανικές κυρώσεις σε βάρος του Ιράν για να συνεχίσει απρόσκοπτα την εμπορία ιρανικού πετρελαίου και 4) να συνεχίσει την ενεργό εμπλοκή της στον εμφύλιο πόλεμο της Λιβύης προμηθεύοντας με οπλικά συστήματα το στρατό του Φάγεζ αλ-Σαράζ (Fayez al-Sarraj) στην Τρίπολη, μια παραβίαση της απόφασης 1973 (2011) του Συμβουλίου Ασφαλείας, με δέλεαρ μια ενδεχόμενη συμφωνία των δύο χωρών για οριοθέτηση ΑΟΖ εις βάρος της Ελλάδας και του ενεργειακού της προγράμματος.


Μέσα σε αυτό το χαοτικό περιβάλλον η Τουρκία είναι αποφασισμένη να εμβαθύνει την κρίση στη Μεσόγειο στέλνοντας και τέταρτο σκάφος στην κυπριακή ΑΟΖ τον Αύγουστο μετά τα δύο πλωτά γεωτρύπανα και το ερευνητικό «Μπαρμπαρός», εάν δεν ικανοποιηθεί το αίτημά της: Ελλάδα και Κύπρος να αφήσουν το «win-win» με το Ισραήλ, την Αίγυπτο και τους υπόλοιπους λογικούς παίκτες της Ανατολικής Μεσογείου και να συμβιβαστούν με το οθωμανικό «καζάν-καζάν» του Ερντογάν. Ανάλογο ιστορικό προηγούμενο υπήρξε και το 1976, όταν το «Χόρα» είχε εισέλθει σε ελληνικά νερά και έφτασε τις δύο χώρες μια ανάσα πριν από τον πόλεμο. Το πλήρωμα του σκάφους είχε θυσιάσει τότε, σύμφωνα με ένα οθωμανικό έθιμο, ένα αρνί και είχε βάψει το μέτωπό του με το αίμα του, προσευχόμενο στον Αλλάχ για τη νίκη. Ο πόλεμος τελικά αποφεύχθηκε, όπως έγινε και στις κρίσεις του ’87 και του ’96.


Στις 7 Μαΐου, ο κύριος Ερντογάν – ο οποίος επιμένει να επαναφέρει το θέμα της μετατροπής του πρώην καθεδρικού της Χριστιανοσύνης, της Αγίας Σοφίας, από μουσείο σε τέμενος – απευθυνόμενος σε κοινοβουλευτικούς εκπροσώπους του κόμματος του AKP, «προσευχήθηκε για φυσικό αέριο». Ευχήθηκε ο Αλλάχ να φωτίσει αυτούς που καταπατούν τα τουρκικά δικαιώματα στην Κύπρο, την Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο, υπονοώντας τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τυφλωμένος από τον οθωμανικό του αναθεωρητισμό δεν μπορεί να διακρίνει πώς κατάφερε να κλειδωθεί έξω από το πραγματικό δωμάτιο των ενηλίκων της γεωπολιτικής σκηνής και προβαίνει σε ολοένα και πιο σοβαρά λάθη, απειλώντας π.χ. την Ε.Ε. για την αναστολή της συμφωνίας για το μεταναστευτικό.


Ακόμη και στο εσωτερικό η πρόσφατη απόφασή του να ακυρώσει τις δημοτικές εκλογές της Κωνσταντινούπολης, όπου το κόμμα του έχασε και μετά εξαναγκάστηκε σε δεύτερη ταπεινωτική ήττα, δείχνει πως ο Πρόεδρος δεν διστάζει να κάνει τα πάντα, προκειμένου να βρει τρόπο να δημιουργήσει μία καινούρια αλήθεια που το νεο-οθωμανικό του κοινό μπορεί να χάψει.


Συνεπώς, ο Ερντογάν ο «Πορθητής» που θεωρεί ακόμη και τον Κεμάλ Ατατούρκ ως αιρετικό και προδότη, επειδή υπέγραψε τη Συνθήκη της Λωζάννης, για να κυβερνήσει στην Ανατολική Μεσόγειο χρειάζεται να δημιουργήσει και να επικαλεστεί ένα σταθερό δικαίωμα στα μάτια των πιστών του, όπως ακριβώς ο Φατίχ και να αυξήσει την τουρκική επικράτεια όπως ο Γιαβούζ που τριπλασίασε την αυτοκρατορία του και την επέκτεινε στη Λεβαντίνη, στην Αίγυπτο και στη Σαουδική Αραβία.


Αυτός, λοιπόν, είναι ο λόγος που ονόμασε έτσι τα γεωτρύπανα-γενίτσαρούς του, για να προσδώσει νομιμοφάνεια στην επεκτατική του πολιτική, ώστε το νεο-οθωμανικό του όραμα να συνεχίσει απρόσκοπτα την πορεία του.


Σημ.: Το παρόν άρθρο δημοσιεύθηκε στην αμερικανική εφημερίδα «Ουάσιγκτον Ποστ»


*MEng, MBA, MPA, Energy Policy Expert & EastMed Specialist


Πηγή: Σημερινή

Ο Σάββας Καλεντερίδης γεννήθηκε στη Βέργη Σερρών το 1960. Το 1977 εισήλθε στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων, από την οποία αποφοίτησε το 1981, ως ανθυπίλαρχος. Υπηρέτησε σε διάφορες μονάδες των τεθωρακισμένων και των καταδρομών και σε κρίσιμες θέσεις στο εξωτερικό. Το Μάρτιο του 2000, ενώ φοιτούσε στην Ανωτάτη Σχολή Πολέμου, παραιτήθηκε από τις τάξεις του Ελληνικού Στρατού, με το βαθμό του αντισυνταγματάρχη. Από το φθινόπωρο του 2000 ίδρυσε και διευθύνει τον εκδοτικό οίκο Ινφο-Γνώμων. Με το ψευδώνυμο Κώστας Νικοπολίδης μετέφρασε από τα τουρκικά και επιμελήθηκε την έκδοση του βιβλίου "Κράτος συμμορία", Εκδόσεις Τουρίκη, ενώ μετέφρασε από τα τουρκικά και την "Έκθεση Σουσουρλούκ", που συμπεριλήφθηκε στο ομώνυμο βιβλίο των Εκδόσεων Α.Α. Λιβάνη. Σε συνεργασία με το ίδρυμα "Φίλοι Λαογραφικού Μουσείου Μέλπως Μερλιέ" συμμετείχε και προλόγισε την έκδοση του διπλού CD "Τραγούδια του Πόντου, Ηχογραφήσεις του 1930" και του CD "Τραγούδια από τις παράλιες πόλεις του Πόντου και της Μικράς Ασίας". Επιμελήθηκε επίσης της έκδοσης του δίτομου έργου "Ανάλυση της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, Μύθος και πραγματικότητα", του βιβλίου "Οι μειονότητες στην Τουρκία" και των ιστορικών ταξιδιωτικών οδηγών "Κάτω Ιταλία - Μεγάλη Ελλάδα", "Σικελία", "Ρόδος - Σύμη - Καστελόριζο - Καρία - Λυκία", "Χίος - Σμύρνη", "Βουλγαρία - Ανατολική Ρωμυλία", "Καππαδοκία - Κεντρική Ανατολία" και "Κωνσταντινούπολη - Μαρμαράς". Έγραψε τους ιστορικούς ταξιδιωτικούς οδηγούς "Κοζάνη, στην αγκαλιά των βουνών", "Ιωνία, Σάμος - Έφεσος - Μίλητος - Πριήνη", "Δυτικός Πόντος, Βιθυνία - Παφλαγονία" και "Ανατολικός Πόντος, Κοτύωρα - Κερασούντα - Τραπεζούντα - Αργυρούπολη - Καρς". Αναλύσεις και άρθρα του Σάββα Καλεντερίδη, με κύριο θέμα την Τουρκία και άλλα περιφερειακά ζητήματα, έχουν δημοσιευθεί στις εφημερίδες "Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία" και "Παρόν" και στα περιοδικά "Άμυνα και διπλωματία", "Απόρρητο Δελτίο" και "Διπλωματία".

Αναλύσεις

Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες

Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.

Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.

Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.

Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.

Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.

Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία

Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.

Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.

Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».

Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.

Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.

Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC

Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.

Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.

Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.

Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.

Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.

Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.

Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία

Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.

Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.

Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.

Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.

Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.

Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.

Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ

Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.

Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.

Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.

Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.

Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.

Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας

Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.

Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.

Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.

Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.

Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.

Το μήνυμα προς το Πακιστάν

Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.

Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.

Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.

Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.

Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.

Συνέχεια ανάγνωσης

Διεθνή

Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς

Δημοσιεύτηκε

στις

Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.

Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο

Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.

Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.

Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.

Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές

Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.

Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς

Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.

Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.

Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών

Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.

Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.

Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.

Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες

Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.

Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.

Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή

Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.

Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.

Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.

Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.

Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.

Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.

Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.

Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.

Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.

Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.

Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.

Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις

Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.

Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.

Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.

Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.

Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.

Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας

Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.

Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.

Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.

Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.

Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.

Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.

Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.

Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία

Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.

Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.

Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.

Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.

Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.

Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες

Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.

Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.

Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.

Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.

Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.

Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία

Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;

Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.

Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.

Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.

Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.

Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.

Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO16 ώρες πριν

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...

Ιστορία - Πολιτισμός17 ώρες πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...

Αναλύσεις17 ώρες πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...

GEOPOLITICO17 ώρες πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...

GEOPOLITICO18 ώρες πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

Δημοφιλή