Άμυνα
ΑΟΖ ή Υφαλοκρηπίδα; Η εθνική στρατηγική στη χάραξη θαλασσίων συνόρων
Του Ανδρέα Τσιφτσιάν
Την παρακάτω ανοικτή επιστολή είχα γράψει στον αναπληρωτή καθηγητή Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και νυν βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας κύριο Άγγελο Συρίγο. Την ανασύρω από την συρτάρι σήμερα δεδομένης της αδυσώπητης επικαιρότητας.
Αφορμή για την απάντησή μου τότε ήταν η εκπομπή «Ιστορίες» του κυρίου Αλέξη Παπαχελά στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΙ στις 31/05/2017 (βλ. επισυναπτόμενα video στο τέλος του άρθρου «σπασμένα» σε δύο μέρη). Για να καταλάβει όμως κανείς τα παρακάτω θα πρέπει να γίνουν πρώτα κάποιες απαραίτητες διευκρινήσεις.
Αυτό που δεν γνωρίζουν οι Έλληνες σήμερα (και που μάλλον με μεγάλη επιτυχία φυλάσσεται από το πολιτικό σύστημα ως κοινό μυστικό), είναι ότι υπάρχει μία ισχυρή εσωτερική διένεξη μεταξύ των επιστημόνων, διπλωματών και πολιτικών μας ως προς την εθνική στρατηγική χάραξης των θαλασσίων συνόρων της Ελλάδας. Από την μία πλευρά υπάρχει μία εξωσυστημική ομάδα που προτάσσει την ΑΟΖ (Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη) ως την «σωστή» προσέγγιση του θέματος, ενώ από την άλλη πλευρά βρίσκεται μία συστημική πλειοψηφούσα ομάδα, η οποία προβάλει την γεωλογική υφαλοκρηπίδα ως πάγια εθνική πρακτική.
Αυτός είναι και ο λόγος που η Ελλάδα δεν έχει θεσπίσει ακόμη ΑΟΖ. Ανακήρυξη ΑΟΖ σημαίνει ότι το παράκτιο κράτος αναγνωρίζει πως έχει όρια στην θάλασσα. Είναι μονομερής πράξη και προηγείται της πρόσκλησης για οριοθέτηση στα όμορα κράτη. Πρακτικά δηλαδή η Ελλάδα επιμένει πως τα κυριαρχικά της δικαιώματα στην θάλασσα (πέραν της κυριαρχίας που ορίζει η Αιγιαλίτιδα Ζώνη) είναι μόνο δυνητικά. Δηλαδή μία πιθανότητα!
Το ζήτημα του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας και των ελληνοτουρκικών διαφορών είναι τεράστιο για να μπορέσω να το καλύψω σε λίγες γραμμές. Ίσως επανέλθω με περαιτέρω αρθρογραφία σχετικά. Εκείνο που επιθυμούσα τότε να καταδείξω με την συγκεκριμένη και ταπεινή παρέμβασή μου ήταν να αποκαλύψω αφενός την άγνωστη στους πολλούς διχογνωμία και αντιπαράθεση στον εθνικό στρατηγικό σχεδιασμό εντός των τειχών και την ανεπάρκεια των «σοφών» της εξωτερικής μας πολιτικής αφετέρου.
Η Τουρκία χορεύει διότι ξέρει πως οι Έλληνες που αποφασίζουν δεν είναι ενωμένοι. Και αυτοί που θα μπορούσαν να είναι ενωμένοι δεν είναι επαρκώς ενημερωμένοι. Ας δούμε τα λάθη και στην δική μας πλευρά.
(Ακολουθεί η επιστολή)
5/6/2017
«Αξιότιμε κύριε Άγγελε Συρίγε,
σας παρακολούθησα στην προχθεσινή εκπομπή “Ιστορίες” του ΣΚΑΪ και πραγματικά τα λεγόμενά σας αποτελούν μία δυσάρεστη διαπίστωση λόγω ανακριβειών, σε βαθμό που μου προκαλούν έκπληξη για έναν καθηγητή πανεπιστημίου. Απ’ ό,τι φαίνεται αγνοείτε (ή μάλλον θέλετε να αγνοείτε) τόσο πολύ τα βασικά δεδομένα ώστε να καθίσταται η επιχειρηματολογία σας επιεικώς ελλιπής. Συγκεκριμένα αναφέρομαι στις κάτωθι περιπτώσεις.
Μετά το σημείο 22:00 (στο πρώτο video) λέτε: «Μόνο του το Καστελόριζο δεν αρκεί για να αγγίξει η μέση γραμμή της οριοθετήσεως την κυπριακή ΑΟΖ». Εδώ κάνετε σημαντικό πραγματολογικό λάθος. Η απόσταση της Μεγίστης από την αιγιαλίτιδα ζώνη της Κύπρου είναι περίπου 168 ναυτικά μίλια. Η μέση γραμμή λοιπόν είναι περίπου 84 ναυτικά μίλια και συνεπώς το διάστημα υπερκεράζεται από την ΑΟΖ. Μια χαρά φτάνει και περισσεύει λοιπόν η ΑΟΖ για να διασφαλίσει κοινά θαλάσσια σύνορα με την Κύπρο.
Συνεχίζετε την φράση σας λέγοντας: «Η Στρογγυλή μας δίνει την δυνατότητα να χαράξουμε με βάση την μέση γραμμή κοινό όριο υφαλοκρηπίδας με Κύπρο». Εδώ το λάθος σας είναι σημαντικότερο. Διότι καθώς στο σημείο αυτό μιλάτε με όρους υφαλοκρηπίδας, τότε θα έπρεπε να γνωρίζετε ότι η Κύπρος οριοθέτησε και «οικοπεδοποίησε» τα χωρικά της ύδατα με βάση την ΑΟΖ και όχι με βάση την υφαλοκρηπίδα, έννοια την οποία τελικά αγνόησε πλήρως.
Ωστόσο, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, μπορεί να γίνει οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας με υφαλοκρηπίδα ή ΑΟΖ με ΑΟΖ. Η προσπάθεια συσχέτισης ανόμοιων πραγμάτων, δηλαδή οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας (Καστελόριζου) με ΑΟΖ (Κύπρου) προσιδιάζει μάλλον στο παράδειγμα να προσπαθεί κανείς να ανοίξει μία πόρτα με λάθος κλειδί. Σε κάθε περίπτωση όμως, ακόμη κι αν αυτό ήταν εφικτό (με ενδεχόμενα νομικίστικα επιχειρήματα από μέρους σας) θα ήταν εφικτό μόνο μέσω απόφασης διαιτητικού δικαστηρίου. Δηλαδή ουσιαστικά μας περιγράφετε το ενδεχόμενο να συρθεί Ελλάδα με την Κύπρο στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Φρίκη!
Αυτή είναι μία ιδιαιτέρως προβληματική προσέγγιση που αν μη τι άλλο, εκτός από τα παραπάνω, αναδεικνύει την μη ύπαρξη κοινής εθνικής στρατηγικής με την Κύπρο. Δηλαδή η Κύπρος και η Ελλάδα (η δεύτερη προφανώς ανειλικρινώς) «προσπαθούν» να έχουν κοινά θαλάσσια σύνορα προσεγγίζοντας το θέμα από διαφορετική σκοπιά και στρατηγική και με διαφορετική νομική επιχειρηματολογία, θέτοντας δηλαδή η μία την ΑΟΖ και η άλλη την υφαλοκρηπίδα ως κριτήριο οριοθέτησης μεταξύ τους. Σε απλά ελληνικά, όποιος δεν θέλει να ζυμώσει δέκα μέρες κοσκινίζει. Αυτός ο τρόπος που εσείς προτείνετε, είναι και ο καλύτερος δρόμος για να μην γίνει τελικά οριοθέτηση και ταύτιση συνόρων μεταξύ των δύο κρατών.
Και τα οικτρά δεν σταματούν εδώ: Μετά το 25:00 (στο δεύτερο video) ο άλλος κύριος (Παύλος Αποστολίδης, πρώην ΕΥΠ, υπεύθυνος για τις διερευνητικές επαφές με την Τουρκία, τρομάρα μας), λέει ότι «δεν μπορούμε να υιοθετήσουμε ΑΟΖ αφού δεν μπορούμε να το κάνουμε και με την υφαλοκρηπίδα». Με αυτή την άποψη συμφωνείτε. Εννοεί, ότι η ΑΟΖ δεν θα έλυνε κάποιο πρόβλημα οριοθέτησης, διότι οι Τούρκοι θα διαφωνήσουν με την ΑΟΖ όπως και με την υφαλοκρηπίδα, οπότε μηδέν το όφελος.
Αυτό είναι μεν σωστό αλλά εν μέρει, διότι παραλείπει να αποσαφηνίσει, ότι το πρόβλημα θα υπάρχει μόνο με την Τουρκία και όχι με τις άλλες όμορες χώρες. Και αυτό το επιχείρημα λοιπόν είναι επίσης ασθενές. Πράγματι, όπως προείπα, η οριοθέτηση ΑΟΖ έπεται της θέσπισης κι ενώ η δεύτερη μπορεί να γίνει μονομερώς, η πρώτη απαιτεί τις υπογραφές και των δύο συμβαλλόμενων μερών, άρα σωστά, η οριοθέτηση της ΑΟΖ θα απαιτούσε την υπογραφή και της Τουρκίας, η οποία, βεβαίως, δεν πρόκειται να την δώσει.
Η Ελλάδα όμως χρειάζεται να κάνει συνολικά έξι οριοθετήσεις (ακούγεται και στο video από τον κύριο Καρυώτη) με Αλβανία, Ιταλία, Λιβύη, Αίγυπτο, Κύπρο και Τουρκία. Συνεπώς, όχι μόνο η Κύπρος αλλά και όλες οι υπόλοιπες χώρες (εκτός της Τουρκίας) αγνοούν την υφαλοκρηπίδα και θέτουν ως βάση για οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών τους την ΑΟΖ. Και ορθώς το κάνουν εξαιτίας μια σειράς λόγων, όπως επί παραδείγματι ότι η έννοια της υφαλοκρηπίδας υπερκαλύπτεται και υπερκεράζεται τόσο γεωγραφικά όσο και λειτουργικά από την ΑΟΖ.
Η υφαλοκρηπίδα ως γεωλογική έννοια (αντίθετα με την ΑΟΖ η οποία είναι γεωγραφική έννοια) είναι ασαφής και νεφελώδης και η έκτασή της ποικίλει ανάλογα με την γεωμορφία του βυθού της θάλασσας με περισσότερες εξαιρέσεις παρά κανόνες. Ακριβώς εξαιτίας αυτής της ασάφειας η διευθέτηση της οριοθέτησης επιβάλλεται από διαιτητικό δικαστήριο, διότι οι διαφωνίες που προκύπτουν είναι πάμπολλες. Στρατηγική υφαλοκρηπίδας σημαίνει Χάγη και, όπως ορθώς το διατύπωσε ο κ. Βιλανάκης στο video, Χάγη (σημ. με όρους υφαλοκρηπίδας) σημαίνει πως «παίζεις τα νησιά του Αιγαίου στα ζάρια». ΑΟΖ σημαίνει 200 ναυτικά μίλια από την αιγιαλίτιδα ζώνη ως σημείο βάσης. Αν οι ακτές γειτονικών κρατών είναι πιο κοντά από αυτή την απόσταση, τότε ορίζεται η μέση γραμμή. Η ΑΟΖ μετριέται υπό το φως του ηλίου στην επιφάνεια της θάλασσας και όχι στα σκοτεινά της βάθη.
Η γεωλογική υφαλοκρηπίδα ως νομική βάση χάραξης θαλασσίων συνόρων έχει εγκαταλειφθεί από όλους.
Ουσιαστικά λοιπόν ο κος Αποστολίδης, με τον οποίο συμφωνήσατε στο βίντεο, μας λέει ότι η Ελλάδα (οφείλει να) έχει διαφορετική στρατηγική χάραξης συνόρων στην θάλασσα από αυτή που έχουν όλες οι ενδιαφερόμενες και όμορες με αυτήν χώρες. Ωστόσο, όπως προείπα παραπάνω, αυτό συνιστά στρατηγική τέτοια που θα αποτρέψει τελικά την χάραξη κοινών συνόρων στην θάλασσα. Εκτός κι αν προτείνετε να ακολουθήσει η Ελλάδα στρατηγική υφαλοκρηπίδας μόνο με την Τουρκία και στρατηγική ΑΟΖ με τις υπόλοιπες χώρες, οπότε θα πρέπει να μας εξηγήσετε για ποιον λόγο οφείλει να υπάρχει μία τέτοια διαφοροποίηση που περιπλέκει μάλλον τα πράγματα παρά τα απλοποιεί.
Ο κύριος Αποστολίδης λοιπόν, δεν μπορεί να έχει δίκιο, διότι η απάντηση στο ανύπαρκτο επιχείρημά του είναι ότι η ΑΟΖ «επιβάλλεται» ουσιαστικά ως στρατηγική από το περιβάλλον της Ελλάδας με τις όμορες χώρες της, δηλαδή από την ίδια την πραγματικότητα ή την πάγια πρακτική των γειτόνων της. Αυτήν την πραγματικότητα φαίνεται να την αγνοείτε. Τα «μαργαριτάρια» σας όμως δεν σταματούν εδώ.
Συνεχίζετε παρακάτω στο video και μιλάτε για «περιβαλλοντική σημασία της ΑΟΖ». Πάλι καλά. Έχετε εφεύρει ευτυχώς τουλάχιστον μία «λειτουργία» της ΑΟΖ, σε παγκόσμια πρώτη ομολογουμένως, διότι κανένα παράκτιο κράτος στον κόσμο, το οποίο και την ανακήρυξε, δεν το έκανε (μόνο) για να διασφαλίσει το περιβάλλον αλλά για να κατοχυρώσει οικονομική δικαιοδοσία επί επιχειρηματικών εκμεταλλεύσεων. Δεν χάσατε για άλλη μια φορά την ευκαιρία να απαξιώσετε ουσιαστικά ή να υποβαθμίσετε με αυτόν τον τρόπο την σημασία της ΑΟΖ.
Θα αναρωτηθεί βέβαια κανείς ποιος είναι άραγε ο λόγος που ακολουθείτε μία τέτοια ανορθολογική θέση. Ο λόγος είναι απλός αν και δεν θέλετε να ακουστεί: Διότι έτσι το θέλουν οι ΗΠΑ πριν αποφασίσουν τι μέλλει γενέσθαι με την δική τους ΑΟΖ. Αυτό που δεν γνωρίζουν οι Έλληνες είναι ότι οι Αμερικανοί ακολουθούν στρατηγική υφαλοκρηπίδας για τους δικούς τους πολύ ιδιαίτερους λόγους, κομμένους και ραμμένους στα δικά τους μέτρα και που αφορούν ειδικά στις διεκδικήσεις τους στην Αρκτική. Η ΑΟΖ της Αλάσκας «υστερεί» μπροστά στο τεράστιο στρατηγικό βάθος της Ρωσίας και η υφαλοκρηπίδα είναι για αυτούς μία καλή δικαιολογία να διεκδικήσουν περισσότερα. Έτσι, προσπαθούν να επιβάλλουν την δική τους προσέγγιση και στις υποτελείς χώρες δορυφόρους τους.
Ως γενικότερο σχόλιο τέλος θα πω ότι όσο οι ΗΠΑ ακολουθούν ακόμη στρατηγική υφαλοκρηπίδας τόσο οι «βραχίονές» τους δεν θα ακολουθούν εθνική αλλά αμερικανική στρατηγική ως υπάκουοι φίλοι.
Κρίμα!»
(Τέλος επιστολής).
Στα παραπάνω ο κύριος Συρίγος επέλεξε την διαρκή ήττα της ένοχης σιωπής. Προσφάτως τον άκουσα και πάλι σε μία τηλεοπτική ομιλία να υποστηρίζει ότι «η συμφωνία Τουρκίας-Λιβύης παραβιάζει την υφαλοκρηπίδα της Κρήτης». Μόνο που οι δύο χώρες οριοθέτησαν μεταξύ τους ΑΟΖ και όχι υφαλοκρηπίδα.
Επιμύθιο: «Τι κάνεις μπάρμπα; Κουκιά σπέρνω».
Ανδρέας Τσιφτσιάν
Οικονομολόγος
Επισυναπτόμενα:
GEOPOLITICO
Η Ινδία ανοίγει αμυντική αγορά στην Κεντρική Ασία: Τατζικιστάν και Τουρκμενιστάν επιλέγουν Akash
Νέους πελάτες στην Κεντρική Ασία αποκτά η ινδική αμυντική βιομηχανία, με το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν να προστίθενται στους αγοραστές του αντιαεροπορικού συστήματος Akash. Η εξέλιξη ενισχύει την εξαγωγική παρουσία του Νέου Δελχί σε μια περιοχή όπου κυριαρχεί ακόμη ο σοβιετικός και ρωσικός εξοπλισμός.
Την εξαγωγή των συστημάτων στις δύο χώρες επιβεβαίωσε ο γραμματέας Άμυνας της Ινδίας, Ρατζές Κουμάρ Σινγκ, σε δηλώσεις του στο πρακτορείο Asian News International στις αρχές Οκτωβρίου, σύμφωνα με δημοσίευμα της Catherine Putz στο The Diplomat, στις 13 Οκτωβρίου 2026.
Ο Ινδός αξιωματούχος παρουσίασε το εγχώριας σχεδίασης και παραγωγής κινητό αντιαεροπορικό σύστημα μέσου βεληνεκούς ως παράδειγμα της προόδου της αμυντικής βιομηχανίας της χώρας.
Όπως ανέφερε, πρώτη πελάτισσα ήταν η Αρμενία, η οποία απέκτησε πολλαπλές πυροβολαρχίες. Ακολούθησαν οι εξαγωγές προς το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η παραγωγή έχει σταθεροποιηθεί, υπάρχουν επιπλέον παραγγελίες για τις ινδικές Ένοπλες Δυνάμεις και αναμένονται νέοι πελάτες από άλλες περιοχές του κόσμου.
Επιβεβαίωση από την Ινδία, χωρίς λεπτομέρειες για τις συμφωνίες
Οι δηλώσεις Σινγκ επιβεβαιώνουν προηγούμενο δημοσίευμα του ινδικού επιχειρηματικού περιοδικού BW Businessworld, τον Ιούλιο, το οποίο επικαλούνταν επίσημα στοιχεία και περιλάμβανε τις δύο χώρες στους εξαγωγικούς προορισμούς του Akash.
Σύμφωνα με το ANI, την προσθήκη τους στον κατάλογο των αγοραστών επιβεβαίωσαν τόσο ο Οργανισμός Αμυντικής Έρευνας και Ανάπτυξης της Ινδίας, DRDO, όσο και το ινδικό υπουργείο Άμυνας.
Ωστόσο, ούτε το Τατζικιστάν ούτε το Τουρκμενιστάν έχουν τοποθετηθεί δημοσίως, σύμφωνα με το δημοσίευμα. Δεν έχουν γνωστοποιηθεί ο αριθμός των συστημάτων, η αξία των συμφωνιών και τα χρονοδιαγράμματα παραδόσεων. Συνεπώς, η ινδική επιβεβαίωση δεν αρκεί για να προσδιοριστεί σε ποιο στάδιο βρίσκεται η παραλαβή και η επιχειρησιακή ένταξή τους.
Περισσότεροι προμηθευτές στην Κεντρική Ασία
Η επιλογή ινδικών συστημάτων εντάσσεται στη σταδιακή διαφοροποίηση των προμηθευτών των κρατών της Κεντρικής Ασίας. Παρότι μεγάλο μέρος του εξοπλισμού τους παραμένει σοβιετικής ή ρωσικής προέλευσης, στις ένοπλες δυνάμεις της περιοχής προστίθενται κινεζικά, τουρκικά, ινδικά και δυτικά μέσα.
Το The Diplomat, επικαλούμενο σχετικό ρεπορτάζ του RFE/RL, αναφέρει ότι το Τουρκμενιστάν παρουσίασε στην παρέλαση της ανεξαρτησίας του, στις 27 Σεπτεμβρίου, το κινεζικό σύστημα αεράμυνας FK-2000. Παρουσιάστηκαν επίσης βραζιλιάνικα αεροσκάφη A-29 Super Tucano και ιταλικά εκπαιδευτικά Leonardo M-346.
Το Τατζικιστάν έχει εμφανίσει κινεζικά συστήματα αεράμυνας HQ-17AE και τεθωρακισμένα οχήματα κινεζικής κατασκευής, ενώ το Κιργιστάν έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια διάφορους τύπους τουρκικών στρατιωτικών drones.
Η εικόνα δείχνει ότι οι κυβερνήσεις της περιοχής αναζητούν περισσότερες επιλογές για την κάλυψη των αμυντικών αναγκών τους. Αυτό δεν σημαίνει άμεση ανατροπή της θέσης της Ρωσίας, αλλά διεύρυνση των διαθέσιμων συνεργασιών.
Το προηγούμενο της Αρμενίας
Η Αρμενία αποτελεί το προηγούμενο εξαγωγικό παράδειγμα για το Akash. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η πρώτη πυροβολαρχία παραδόθηκε τον Νοέμβριο του 2024 και περιλάμβανε τέσσερις εκτοξευτές και ένα ραντάρ Rajendra. Δεύτερη παράδοση φέρεται να πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2025.
Τα στοιχεία αυτά προσφέρουν μια εικόνα της εξαγωγικής πορείας του συστήματος, χωρίς να επιτρέπουν συμπεράσματα για το μέγεθος ή τη σύνθεση των παραγγελιών του Τατζικιστάν και του Τουρκμενιστάν.
Η παλαιότερη σχέση με το Τατζικιστάν
Η αμυντική παρουσία της Ινδίας στο Τατζικιστάν έχει βαθύτερες ρίζες. Το The Diplomat επικαλείται έκθεση της Oxus Society, σύμφωνα με την οποία η συνεργασία αναπτύχθηκε από τη δεκαετία του 1990 και τις αρχές του 2000, με σημαντικό σταθμό την ανακαίνιση της αεροπορικής βάσης Αϊνί.
Τα σχέδια για εγκατάσταση ινδικών στρατιωτικών μέσων στη βάση δεν προχώρησαν, καθώς η Ντουσάνμπε στράφηκε στη Μόσχα και συμφώνησε να επιτρέψει τη χρήση της από ρωσικές δυνάμεις. Η Ινδία είχε επίσης πρόσβαση στην αεροπορική βάση Φαρχόρ, κοντά στα σύνορα με το Αφγανιστάν, χωρίς μόνιμη παρουσία.
Κατά το δημοσίευμα, πριν από τις συμφωνίες για το Akash δεν είχαν καταγραφεί ινδικές πωλήσεις αμυντικού εξοπλισμού στις δύο χώρες.
Η νέα εξαγωγική εξέλιξη προσφέρει στο Νέο Δελχί ένα επιπλέον έρεισμα στην Κεντρική Ασία. Για τους αγοραστές, όμως, η διεύρυνση των προμηθευτών συνοδεύεται από την πρόκληση της διαλειτουργικότητας: διαφορετικά συστήματα πρέπει να μπορούν να συνεργάζονται αποτελεσματικά μέσα στην ίδια αμυντική δομή.
GEOPOLITICO
Δένδιας–Πιστόριους στην Κρήτη: Αμυντική συνεργασία και SPARTAN ARROW στο επίκεντρο
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.
Συνάντηση με τον Γερμανό υπουργό Άμυνας Μπόρις Πιστόριους πραγματοποιεί σήμερα, Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, στο Πεδίο Βολής Κρήτης ο Νίκος Δένδιας, με αντικείμενο την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τη διμερή αμυντική συνεργασία.
Σύμφωνα με την προαναγγελία του ΥΠΕΘΑ, οι συνομιλίες θα επικεντρωθούν στις προκλήσεις άμυνας και ασφάλειας που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, στη συνεργασία Ελλάδας–Γερμανίας στους τομείς της αμυντικής βιομηχανίας και της τεχνολογίας και στην ανάπτυξη ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων.
Η συνάντηση θα συνδυαστεί με παρακολούθηση βολών στο πλαίσιο της άσκησης αεράμυνας «SPARTAN ARROW – 26».
Οι δύο υπουργοί αναμένεται να παρακολουθήσουν βολές των συστημάτων PATRIOT και LEFLASYS-OZELOT, καθώς και βολή πιστοποίησης του νέου συστήματος IRIS-T SLM. Η άσκηση διοργανώνεται κάθε χρόνο από τις γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις στο NATO Missile Firing Installation, το Πεδίο Βολής Κρήτης.
Οι κοινές δηλώσεις στον Τύπο έχουν προγραμματιστεί περίπου στις 14:40.
Η ατζέντα συνδέει τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή άμυνα με την πρακτική συνεργασία στη βιομηχανία, στην τεχνολογία και στην εκπαίδευση. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.
GEOPOLITICO
«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο
Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.
Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.
Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.
Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.
Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων
Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.
Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.
Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.
Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.
Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».
Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.
Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.
Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία
Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.
Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.
Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.
Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων
Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.
Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.
Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.
Στα εγκαίνια της Διακλαδικής Σχολής Μη Επανδρωμένων, αλλά και των Αυτονόμων Συστημάτων Θάλασσας. Ένα περαιτέρω βήμα, που δημιουργεί τεράστιες δυνατότητες για το Πολεμικό Ναυτικό μας στο Αρχιπέλαγος, με τα Αυτόνομα Συστήματα τα οποία μπορούν να προσφέρουν απεριόριστες δυνατότητες στην επιτήρηση και αναγνώριση, στην προστασία των λιμένων, στον ναρκοπόλεμο και στην ασφάλεια των υποδομών.
Αυτό το νέο Πολεμικό Ναυτικό με τις σύγχρονες πλατφόρμες, θα μπορεί να προστατεύει όχι μόνο την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά και τα ενεργειακά και επικοινωνιακά δίκτυα στον βυθό, τα οποία είναι επίσης απαραίτητα για την ασφάλεια της Πατρίδας.
(από τον χαιρετισμό μου στην τελετή των εγκαινίων του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων στο Κέντρο Εκπαίδευσης ΠΑΛΑΣΚΑΣ του ΠΝ)
#HellenicNavy
— Nikos Dendias (@NikosDendias) October 13, 2026
Το αίτημα για τα Corsair
Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.
Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.
Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.
Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή
Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας