Τα Σέρβια ήταν οχυρό και πέρασμα στρατηγικής σημασίας στη Μακεδονία, βιγλατοχώρι και κέντρο των απελευθερωτικών επιχειρήσεων του Οκτωβρίου του 1912.

Μετά τη νίκη στο Σαραντάπορο και στα Στενά Πόρτας, η απελευθέρωσή των Σερβίων στις 10 Οκτωβρίου άνοιξε τον δρόμο για την προέλαση του ελληνικού στρατού στη Μακεδονία μας.

Τράπηκαν σε φυγή εκατοντάδες χρόνια σκλαβιάς.

Όταν βρέθηκα για πρώτη φορά στην Αθήνα, πολύ μικρός, ο πατέρας μου με πήγε στο Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη, στην πλατεία Συντάγματος, στο σημείο όπου αναγράφεται η Μάχη του Σαρανταπόρου και των Λαζαράδων, και μου είπε, αυθόρμητα και ίσως χωρίς κι αυτός να είχε καταλάβει:

«Να, είμαστε κι εμείς εδώ».

Εμείς;

Στο κενοτάφιο του Μνημείου της Πλατείας Συντάγματος αναπαύονται οι φύλακες άγγελοί μας. Είναι οι παππούδες μας εκεί μέσα θαμμένοι. Απ’ της γιαγιάς μου τη μεριά.

Στου παππού μου τη μεριά, σχεδόν την ίδια στιγμή, σ’ ένα άλλο μακρινό μέρος, μαινόταν μια Γενοκτονία σε βάρος ενός άλλου Λαού. Πάλι από τον ίδιο, συνήθη ύποπτο.

Στάθηκαν απέναντι στον θάνατο, αναφέρθηκαν στον μέγα στρατηγό, παρουσιάστηκαν, τον χαιρέτησαν και τον αγνόησαν, έχοντας στην καρδιά τους κάτι μεγαλύτερο από τον φόβο: την πίστη πως ο αγώνας τους είχε νόημα.

Και τελικά, ποιο ήταν αυτό το νόημα;

Εμείς!

Πέθαναν για να παίζουμε εμείς στις αλάνες, πέθαναν για το δικαίωμά μας στις ζαβολιές, πέθαναν για να τραγουδάμε τα κάλαντα στις γειτονιές, να τρέχουμε με τα παντοφλάκια τα καλοκαίρια και να αλλάζουμε τα νερά στα αυλάκια και να μας κυνηγάει ο νερουλάς.

Πέθαναν για να γελάμε δυνατά, να κλαίμε δυνατά, να πηγαίνουμε στο σχολειό με τη σάκα στην πλάτη, να γράφουμε τις πρώτες μας λέξεις, να κάνουμε λάθη στην ορθογραφία και να επιστρέφουμε στο σπίτι με τους βαθμούς μας, να μας μαλώνει ο πατέρας μας και να μας χαϊδεύει η μάνα μας.

Πέθαναν για να φυσάμε τις σαπουνόφουσκές μας στον ήλιο, να κυνηγάμε πεταλούδες στα χωράφια, να σκαρφαλώνουμε στις μουριές, στις τζιρνικιές και να κλέβουμε κεράσια από το δέντρο του γείτονα, να παίζουμε τους Ινδιάνους και τους καουμπόηδες σε επικές μάχες με τους άλλους, τους «εχθρικούς» μαχαλάδες, τους ζευγαλατιανούς κι αυτούς από το Πρώτο Δημοτικό, μ’ αυτούς που αργότερα θα πηγαίναμε μαζί στον στρατό, θα γλεντούσαμε στον γάμο τους, θα ερωτευόμασταν, θα κλαίγαμε πάνω από το φέρετρό τους.

Πέθαναν για να πέφτουμε από τα ποδήλατα, να τσακίζουμε τα γόνατά μας, να ξανασηκωνόμαστε και να συνεχίζουμε. Ξεπερνούσαμε κάθε πόνο και το μόνο που μας ένοιαζε ήταν μήπως μας είχε δει κάποιος και γελούσε (τί χειρότερο από αυτό;).

Πέθαναν για να παίζουμε κρυφτό μέχρι αργά το βράδυ, να φωνάζουμε «φτου ξελευτερία», να παίζουμε «κουτσό», τη «γαϊδούρα», μπάλα όλη μέρα, νομίζοντας ότι ο κόσμος ολόκληρος είναι ένα παιχνίδι που δεν θα τελείωνε ποτέ!

Πέθαναν για να κάνουμε ευχές στα πεφταστέρια, πιστεύοντας πως όλα είναι δυνατά.

Πέθαναν για να μεγαλώσουμε!

Κι ας μη μας γνώριζαν, κι ας ήταν ένα άλλο όνομα το τελευταίο που ψιθύρισαν, όταν τους αγκάλιαζε για τελευταία φορά η ελληνική γη, η «ηλιοβόρα και σεληνοβάμονα».

Ναι, ήμασταν κι εμείς εκεί. Εμείς ήμασταν το δικό τους σημείο αναφοράς, ο λόγος που πέθαναν! Αυτή η γη είναι δική τους και δική μας!

Η θυσία τους έγινε η ελευθερία των παιδιών που δεν θα γνώριζαν ποτέ. Άνθισαν σε κάθε παιδικό χαμόγελο, σε κάθε μάνα που θα αγκάλιαζε το παιδί της, σε κάθε αλάνα που θα γέμιζε φωνές… με φωνές σε μια γλώσσα που ήταν η πρώτη χαραγμένη στην πέτρα ευχή του ανθρώπου.

Η ελευθερία που κληρονομήσαμε δεν είναι ένα αυτονόητο κεκτημένο χωρίς αντίτιμο. Είναι παρακαταθήκη που πληρώθηκε. Είναι τόσο ακριβή η ελευθερία, που δεν ζητά τίποτε λιγότερο από ανθρώπινο αίμα.

Κι αν μας ρωτούσαν σήμερα: «Άξιζε, ωρέ, τον κόπο ή τζάμπα “πέσαμε” για σας;»

Τι, τελικά, κάναμε από τη ζωή που μας δόθηκε; Καταφέραμε πράγματα μόνο για εμάς ή και για τους άλλους, όπως και αυτοί θυσιάστηκαν για άλλους;

Θα τους απαντούσαμε: «Ναι, άξιζε»;

Ναι, δεν παραδώσαμε την ελευθερία μας στην αδιαφορία, δεν συνηθίσαμε στην αδικία. Μιλάμε κι αντιστεκόμαστε, δεν επιλέγουμε τη σιωπή και την οκνηρία κι όταν έρθει η ώρα δεν διστάζουμε να λογαριαστούμε ακόμη και με την ίδια τη συνείδησή μας. Θα πολεμήσουμε κάθε μορφή φασισμού, επιβουλής και κατάκτησης και θα τιμωρήσουμε κάθε αλαζόνα, κάθε τύραννο που θεωρεί τους λαούς κτήμα του. Δεν γίναμε ανάξιοι της θυσίας σας. Δεν αφήσαμε τη λήθη να νικήσει.

Στην παρουσίαση του βιβλίου της Χρυσάνθης Καραγιαννίδου, «Τα Σέρβια – Βυζαντινή Κατροπολιτεία – Μαρτυρική πόλη της Ελλάδας», μου δόθηκε η τιμή να πω δυο λόγια και θυμήθηκα ξανά από πού κρατά η σκούφια μας:

Ο Καζαντζάκης κλείνει την Εισαγωγή της Οδύσσειας, πριν μπει στην πρώτη ραψωδία, λέγοντας:

«Όρτσα! τις έρμες πίκρες όξω νου, τρουλώσετε τα αφτιά σας

τα πάθη και τα βάσανα θα πω του ξακουστού Δυσσέα!»

Μου πήρε καιρό να καταλάβω, κάτι που δεν είχα συνειδητοποιήσει ακόμη τότε, όταν τη διδασκόμασταν στο σχολείο: ότι τελικά η Οδύσσεια δεν ήταν ιστορία, αλλά προφητεία!

Διότι τούτος ήταν τελικά ο πολύπικρος, ο πολυδάκρυτος και ξακουστός Δυσσέας:

Ο Λαός μας,

ο πολυμήχανος, ο πολύβουλος και πολύτροπος Ελληνισμός, όλοι εμείς, ως συνειδησιακή συλλογική οντότητα, η προσωποποίηση, δηλαδή, της συλλογικής μας συνείδησης, σε μια ιστορική γραμμή με μνηστήρες ή φασίστες κατακτητές.

Με πάθη, ναι, όπως μας λέει ο ποιητής, αλλά και με ηρωισμό. Με ηρωισμό, για μια ζωή με αξιοπρέπεια και με την υπενθύμιση πάντα ότι δεν έχουμε το δικαίωμα να είμαστε πεσμένοι, με όρθια τα πεθαμένα μας.

Κι αν η ιστορία είναι σκληρή στα παζάρια της και διαπραγματεύεται σκληρά, έρχεται η στιγμή και πληρώνεται πάντα στην ώρα της.

Μία μόνο υποχρέωση έχουμε, να τους πούμε: των αρχαίων, κυβερνητών τα έργα πληρώνοντας η Κτίσις, θα φρίξει. Ταραχή θα πέσει στον Άδη και το σανίδωμα θα υποχωρήσει από τη μεγάλη πίεση του ήλιου.

Χρόνια πολλά Σέρβια!

Σε μια περίοδο κατά την οποία η Συρία προσπαθεί να σταθεροποιήσει το εσωτερικό της πολιτικό και στρατιωτικό περιβάλλον, η Τουρκία εντείνει τις επαφές της με τη νέα συριακή ηγεσία.

Στις 8 Οκτωβρίου 2026, ο υπουργός Εξωτερικών της Συρίας Ασάαντ αλ Σαϊμπάνι συναντήθηκε στην Άγκυρα με τον υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν και τον διοικητή της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών της Τουρκίας, Ιμπραήμ Καλίν.

Η παρουσία του επικεφαλής της ΜΙΤ στις συνομιλίες επιβεβαιώνει τη σημασία που αποδίδει η Άγκυρα στη διάσταση της ασφάλειας.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιοποίησαν τουρκικές πηγές ασφαλείας, οι συζητήσεις αφορούσαν τη συνεργασία των δύο χωρών, τις εξελίξεις στο εσωτερικό της Συρίας και την αντιμετώπιση οργανώσεων που θεωρούνται απειλή για την περιφερειακή σταθερότητα.

Στο επίκεντρο οι κουρδικές δυνάμεις

Ένα από τα βασικά θέματα ήταν η διαδικασία ενσωμάτωσης των στρατιωτικών και πολιτικών δομών της βορειοανατολικής Συρίας στην κεντρική κρατική διοίκηση.

Το ζήτημα συνδέεται με το μέλλον των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF), στις οποίες οι κουρδικές δυνάμεις έχουν διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο.

Η Τουρκία αντιμετωπίζει επί χρόνια τις κουρδικές ένοπλες οργανώσεις στη βόρεια Συρία ως σοβαρό πρόβλημα ασφαλείας, λόγω των δεσμών που τους αποδίδει με το PKK.

Για τη Δαμασκό, το ζητούμενο είναι η αποκατάσταση ενιαίας κρατικής διοίκησης και στρατιωτικής διοίκησης σε ολόκληρη τη χώρα.

Η σύγκλιση των δύο πλευρών ως προς την ανάγκη ενοποίησης των δομών δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι έχουν διευθετηθεί όλες οι διαφωνίες για τον τρόπο ενσωμάτωσης των τοπικών δυνάμεων, την πολιτική εκπροσώπηση και τον έλεγχο των περιοχών της βορειοανατολικής Συρίας.

Η ΜΙΤ στον πυρήνα των συνομιλιών

Η συνάντηση Καλίν–Σαϊμπάνι επικεντρώθηκε επίσης στη συνεργασία κατά του Ισλαμικού Κράτους και στην ανταλλαγή πληροφοριών για απειλές ασφαλείας.

Για την Άγκυρα, η δυνατότητα επιρροής στον τρόπο με τον οποίο θα ανασυγκροτηθούν οι συριακοί μηχανισμοί ασφαλείας έχει άμεση στρατηγική αξία.

Η αναδιοργάνωση της Συρίας επηρεάζει τον έλεγχο των συνόρων, την παρουσία ένοπλων ομάδων και τις ισορροπίες ανάμεσα στην κεντρική κυβέρνηση και τις τοπικές δυνάμεις.

Σε αυτό το περιβάλλον, οι τουρκικές υπηρεσίες πληροφοριών μπορούν να λειτουργήσουν ως δίαυλος στενότερου συντονισμού με τη συριακή ηγεσία, εφόσον οι δύο πλευρές προχωρήσουν σε συγκεκριμένες συμφωνίες.

Το Ισραήλ και η νότια Συρία

Παράλληλα με τις επαφές στην Άγκυρα, η Δαμασκός κλιμακώνει τις δημόσιες αντιδράσεις της απέναντι στις ισραηλινές στρατιωτικές ενέργειες στη νότια Συρία.

Σύμφωνα με ανάλυση του Seth Frantzman στο Long War Journal, η συριακή πλευρά κατήγγειλε μέσα στην πρώτη εβδομάδα του Οκτωβρίου την κατασκευή νέας οχυρωμένης γραμμής ασφαλείας από το Ισραήλ σε περιοχή ανατολικά των κατεχόμενων από το Ισραήλ Υψιπέδων του Γκολάν.

Στις 6 Οκτωβρίου, ο εκπρόσωπος της Συρίας στον ΟΗΕ Ιμπραήμ Ολάμπι επέκρινε τις ισραηλινές δραστηριότητες, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο.

Το Ισραήλ αντιμετωπίζει τη νότια Συρία μέσα από το πρίσμα της προστασίας των βόρειων συνόρων του και της αποτροπής εγκατάστασης εχθρικών ένοπλων δυνάμεων.

Η διαφορετική αντίληψη της Δαμασκού και του Ισραήλ για την ασφάλεια δημιουργεί μία ακόμη εστία έντασης σε μια χώρα που εξακολουθεί να προσπαθεί να ανασυγκροτηθεί.

Ο Αμερικανός απεσταλμένος στο διπλωματικό παρασκήνιο

Πριν από τις συναντήσεις στην Άγκυρα, ο Σαϊμπάνι είχε συνομιλίες στην Κωνσταντινούπολη με τον Αμερικανό απεσταλμένο για τη Συρία και το Ιράκ, Τομ Μπάρακ.

Οι επαφές αφορούσαν τις περιφερειακές εξελίξεις, την ασφάλεια και τη σταθεροποίηση της Συρίας.

Η παράλληλη επικοινωνία της συριακής ηγεσίας με τις ΗΠΑ και την Τουρκία δείχνει ότι η Δαμασκός επιδιώκει να εξασφαλίσει διεθνή υποστήριξη για την πολιτική και στρατιωτική της ανασυγκρότηση.

Για την Ουάσιγκτον, το ζήτημα περιλαμβάνει την αποτροπή αναβίωσης του Ισλαμικού Κράτους, την περιφερειακή ασφάλεια και τις ισορροπίες ανάμεσα στους τοπικούς συμμάχους και τις γειτονικές χώρες.

Οι ανταγωνιστικές επιδιώξεις Τουρκίας και Ισραήλ

Οι εξελίξεις αναδεικνύουν τη διαφορετική στρατηγική οπτική Άγκυρας και Ιερουσαλήμ για το μέλλον της Συρίας.

Η Τουρκία ενδιαφέρεται για τη δημιουργία ενός συριακού κρατικού μηχανισμού με τον οποίο θα μπορεί να συνεργάζεται στενά στον τομέα της ασφάλειας και για τον περιορισμό οργανώσεων που θεωρεί εχθρικές.

Το Ισραήλ δίνει προτεραιότητα στην αποτροπή στρατιωτικών απειλών κατά μήκος των βόρειων συνόρων του και στη διατήρηση δυνατότητας άμεσης αντίδρασης.

Δεν προκύπτει από τις συγκεκριμένες συναντήσεις ότι οι δύο χώρες βρίσκονται μπροστά σε άμεση στρατιωτική σύγκρουση. Ωστόσο, οι διαφορετικές επιδιώξεις τους αποτελούν σημαντικό παράγοντα για τη μελλοντική ασφάλεια της Συρίας.

Η διπλωματική κινητικότητα της 8ης Οκτωβρίου υπογραμμίζει ότι το συριακό ζήτημα παραμένει ανοικτό και ότι ο συσχετισμός ισχύος διαμορφώνεται ταυτόχρονα σε τρία επίπεδα: στην εσωτερική πολιτική και στρατιωτική ανασυγκρότηση, στις περιφερειακές παρεμβάσεις και στη διπλωματία των μεγάλων δυνάμεων.

Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.

Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο

Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.

Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.

Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.

Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές

Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.

Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς

Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.

Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.

Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών

Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.

Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.

Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.

Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.