Ακολουθήστε μας

Άμυνα

Η κρίση στις σχέσεις Ελλάδας – ΝΑΤΟ και οι τραγικές συνέπειες μιας απόφασης που πληρώνουμε μέχρι σήμερα

Δημοσιεύτηκε στις

ΙΩΑΝΝΗΣ Ο. ΙΑΤΡΙΔΗΣ*

Η έξαφνη επιστροφή του Κωνσταντίνου Καραμανλή στο μέσον της νύχτας της 23ης προς 24η Ιουλίου 1974 και η ορκωμοσία του στις 4 το πρωί συμβόλιζαν τις δυσκολίες που ανέμεναν τον «ανορθωτή της ελληνικής δημοκρατίας». Οι επευφημίες που δέχθηκε, καταδείκνυαν την τεράστια δημοτικότητά του αλλά και την ανακούφιση του κοινού που έβλεπε τον τρομερό εφιάλτη του να τελειώνει. Λιγότερο εμφανής, αν και περισσότερο δυσοίωνη, η πραγματικότητα των ζητημάτων ασφαλείας στην πρωτεύουσα παρέπεμπε στις δυσκολίες τις οποίες ο ίδιος και οι συνεργάτες του θα αντιμετώπιζαν κατά την ηράκλεια προσπάθειά τους να ξεκαθαρίσουν την κατάσταση που δημιούργησε η ανίκανη και απαξιωμένη δικτατορία. Μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο στις 20 Ιουλίου, η επιβολή του στρατιωτικού νόμου και η κήρυξη γενικής επιστράτευσης είχαν δημιουργήσει τεράστια σύγχυση, καθώς οι επιστρατευμένοι ταλαιπωρούνταν χωρίς διαταγές στα έμπεδα και οι στρατιωτικές αποθήκες βρίσκονταν άδειες. Ενώ η στρατιωτική ηγεσία αποδεικνυόταν ανίκανη να προσφέρει μια απάντηση στην κρίση, ανέκυπταν φόβοι ότι οι Τούρκοι θα καταλάμβαναν ελληνικά νησιά και θα προέλαυναν στη Θράκη. Στις 23 Ιουλίου, η χούντα κατέρρευσε και ο Καραμανλής κλήθηκε να επιστρέψει άμεσα από την αυτοεξορία του.

Παρά τις αναφορές στην εθνική ενότητα, δεν υπήρχε χρόνος, και μάλλον ούτε και βούληση, να συγκεντρωθούν οι ηγέτες των παλαιών κομμάτων της προ-χουντικής περιόδου. Το βιαστικά συγκροτημένο Υπουργικό Συμβούλιο του Καραμανλή απαρτιζόταν από πολιτικούς με τους οποίους είχε συνεργαστεί στο παρελθόν, οι περισσότεροι των οποίων είχαν αντιταχθεί στη δικτατορία. Στο εσωτερικό πεδίο, μετά την επαναφορά σε ισχύ του Συντάγματος του 1952, η πολιτική εξουσία αποκαταστάθηκε στον στρατό και στη δημόσια διοίκηση, ενώ διατυπώθηκαν εκκλήσεις προς όλους τους δημοσίους υπαλλήλους για την αποκατάσταση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου.

Ωστόσο, πολύ πιο πιεστικές ήταν οι εξωτερικές προκλήσεις. Οι τραγικοί χειρισμοί της χούντας είχαν δώσει στην Τουρκία την ευκαιρία να εισβάλει στην Κύπρο και πιθανόν να καταλάβει το σύνολο του νησιού. Φαινόταν πιθανός ένας πόλεμος μεταξύ συμμάχων στο ΝΑΤΟ, τη στιγμή που οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις ήταν εντελώς αποδιοργανωμένες. Οι συνομιλίες για την Κύπρο υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, στη Γενεύη, ξεκίνησαν στις 25 Ιουλίου αλλά κατέρρευσαν τρεις εβδομάδες αργότερα.

Η Αθήνα φθάνει σε διπλό αδιέξοδο

Με τη συνδρομή του Ευάγγελου Αβέρωφ, που αποτελούσε την επαφή του με τους στρατιωτικούς, ο Καραμανλής αποπειράθηκε να αντιμετωπίσει την επιθετικότητα της Τουρκίας στρατιωτικά και διπλωματικά, μέσω του ΝΑΤΟ. Στις 14 Αυγούστου, όταν εξαπολύθηκε ο «Αττίλας ΙΙ», ο Καραμανλής ζήτησε να γίνουν πλήγματα από αεροσκάφη και υποβρύχια εναντίον των τουρκικών δυνάμεων στην Κύπρο, αλλά έλαβε την απάντηση ότι ούτε η Πολεμική Αεροπορία ούτε το Πολεμικό Ναυτικό μπορούσαν να εκτελέσουν παρόμοιες αποστολές με ελπίδες επιτυχίας. Απτόητος, πρότεινε την αποστολή μιας μεραρχίας στην Κρήτη για πιθανή δράση στην Κύπρο. Οταν η ηγεσία του Στρατού τόνισε ότι θα χρειάζονταν 6-7 ημέρες για να συγκεντρωθεί η μεραρχία και ότι η νηοπομπή της θα ήταν ευάλωτη σε επίθεση, ο Καραμανλής απαίτησε ταχύτερη δράση και εξέτασε τη δική του συμμετοχή στη νηοπομπή προς διασφάλισή της. Η στρατιωτική ηγεσία ήταν σκεπτική έναντι του σχεδίου, το οποίο τελικά εγκαταλείφθηκε ως μη εφαρμόσιμο, καθώς το αίτημα του Καραμανλή προς το Λονδίνο να συνοδευθεί η νηοπομπή από το βρετανικό ναυτικό από την Κρήτη στην Κύπρο απορρίφθηκε από τον Βρετανό πρωθυπουργό Χάρολντ Ουίλσον.


Ο Κων. Καραμανλής με τον γ.γ. του ΝΑΤΟ Γιόζεφ Λουνς, ο οποίος αρνήθηκε να συναινέσει στη σύγκληση του Βορειοατλαντικού Συμβουλίου.

Ανήμπορος να αντιδράσει στρατιωτικά, ο Καραμανλής επιζήτησε να περιορίσει την επιθετικότητα της Αγκυρας μέσω της διπλωματίας. Στις 28 Ιουλίου, ζήτησε τη σύγκληση εκτάκτων συναντήσεων του Βορειοατλαντικού Συμβουλίου και του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Η επίσημη απάντηση από τις Βρυξέλλες ήταν ότι ο γενικός γραμματέας της Συμμαχίας Γιόζεφ Λουνς έφευγε για τις καλοκαιρινές του διακοπές και ότι τα μέλη του συμβουλίου δεν μπορούσαν να συναντηθούν σε τόσο μικρές προθεσμίες. Στην πράξη, η σύγκληση του Βορειοατλαντικού Συμβουλίου προσέκρουσε και στο βέτο του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Χένρι Κίσινγκερ, ο οποίος, αντιμέτωπος με το χάος που προκλήθηκε από την παραίτηση, εκείνες ακριβώς τις ημέρες, του προέδρου Νίξον αλλά και έχοντας τις δικές του ιδέες ως προς τις ελληνοτουρκικές διαφορές, δεν ήθελε εμπλοκή της συμμαχίας στην κυπριακή κρίση. Αντιθέτως, ο Κίσινγκερ προσκάλεσε τον Καραμανλή στην Ουάσιγκτον για να συναντήσει τον νέο πρόεδρο Τζέραλντ Φορντ, αλλά ο πρωθυπουργός απάντησε ότι δεν μπορούσε να φύγει από την Αθήνα εκείνη την ώρα.

Μια προσφορά του Λουνς για επίσκεψη στην Αθήνα απορρίφθηκε ως μη έχουσα νόημα. Οταν ο Λουνς προσφέρθηκε να λειτουργήσει ως μεσολαβητής, η τουρκική κυβέρνηση αρνήθηκε να τον δεχθεί. Ο Λουνς συνέχισε να λειτουργεί ως ο κύριος νατοϊκός σύνδεσμος με τους Ελληνες αξιωματούχος. Παρ’ όλα αυτά, αντιμετωπίζοντας την τουρκική πρόκληση, η Ελλάδα δεν μπορούσε να βασίζεται σε ουσιαστική υποστήριξη των Δυτικών συμμάχων, και τούτο άφηνε ως μόνη λύση τη μονομερή δράση. Μια σοβιετική πρόταση παρεμβολής στην κρίση απορρίφθηκε από την Ελλάδα.

Ανάμεικτες οι συμμαχικές αντιδράσεις

Ετσι, στις 14 Αυγούστου ανακοινώθηκε ότι οι ελληνικές δυνάμεις που είχαν διατεθεί στο ΝΑΤΟ θα επέστρεφαν υπό εθνική διοίκηση, ενώ ο εναέριος χώρος και τα χωρικά ύδατα της χώρας θα επανέρχονταν υπό αποκλειστικό εθνικό έλεγχο. Διευκρινιζόταν ότι η Ελλάδα παρέμενε μέλος της Συμμαχίας και θα εξακολουθούσε να αντιπροσωπεύεται στο Βορειοατλαντικό Συμβούλιο. Αν και δεν έγινε επίσημη σχετική αναφορά, θα συνέχιζε επίσης η αντιπροσώπευση της χώρας στη Στρατιωτική Επιτροπή της Συμμαχίας, στην Ουάσιγκτον. Στις 28 Αυγούστου, σε επιστολή του προς τους ηγέτες των κυβερνήσεων των κρατών-μελών, ο Καραμανλής τόνισε ότι η αποχώρηση από το στρατιωτικό σκέλος είχε υπαγορευθεί από την ανάγκη να προστατευθεί η ανεξαρτησία της χώρας και θα διαρκούσε μέχρι την αποχώρηση των τουρκικών δυνάμεων από την Κύπρο. Κατηγόρησε τη Συμμαχία ότι είχε παραμείνει απλός θεατής στην κυπριακή κρίση και για το ότι, με την αποτυχία της να αποτρέψει ένοπλη σύγκρουση μεταξύ δύο μελών της, είχε αποδειχθεί ανίκανη να προστατέψει τα μέλη της από εξωτερικούς εχθρούς.

Η αντίδραση του ΝΑΤΟ στη δραματική πρωτοβουλία της Αθήνας ήταν ανάμεικτη. Ανώτατοι αξιωματικοί σε θέσεις-κλειδιά στη Νότια Πτέρυγα εξέφρασαν ανησυχία σχετικά με την αναπόφευκτη αναστάτωση στις διαδικασίες διοίκησης και ελέγχου των δυνάμεών τους, στη συλλογή πληροφοριών, απώλεια κάλυψης από ραντάρ, συνδυασμένες ασκήσεις, ζητήματα που αφορούσαν τα τακτικά πυρηνικά όπλα, την τακτική απομόνωση της Τουρκίας και την εικόνα μιας Συμμαχίας υπό αποσάθρωση. Θεωρούσαν ότι το κενό που άφηνε η ελληνική αποχώρηση ήταν σημαντικό. Με άλλα λόγια, η ικανότητα της Νότιας Πτέρυγας να αντιτάξει άμυνα έναντι του Συμφώνου της Βαρσοβίας (που ήταν πάντοτε μικρή) τώρα πλέον αμφισβητείτο πλήρως.

Από την άλλη πλευρά, με τις ΗΠΑ επικεφαλής, οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών δεν αντέδρασαν στην επιστολή Καραμανλή με κάποια αίσθηση επείγοντος ή συμπάθειας για τα ελληνικά παράπονα. Εν μέρει, η επίδειξη αυτής της ουσιαστικής αδιαφορίας οφειλόταν στο γεγονός ότι κατά τα προηγούμενα χρόνια, ελληνικές κυβερνήσεις είχαν όντως απειλήσει, έστω ανεπίσημα, με αποχώρηση από το ΝΑΤΟ. Ετσι, τον Οκτώβριο του 1958, όταν είχαν διατυπωθεί παρόμοιες ελληνικές προειδοποιήσεις σε μια κρίσιμη στιγμή στην εξέλιξη του Κυπριακού, ο γενικός γραμματέας Πολ-Ανρί Σπάακ είχε τονίσει στους Ελληνες αξιωματούχους ότι υπονοήσεις περί αποχώρησης ήταν αντιπαραγωγικές και ενοχλητικές. Ετσι κι αλλιώς και για διάφορους λόγους, από την αρχή αρκετά μέλη του ΝΑΤΟ είχαν αμφιβολίες σχετικά με τη σκοπιμότητα συμμετοχής της Ελλάδας και της Τουρκίας στη Συμμαχία. Πιο πρόσφατα, η αυξανόμενη εχθρότητα Αθηνών-Αγκυρας και τα δύσκολα ζητήματα που αυτή έθετε, είχαν καταστήσει ακόμη πιο απρόθυμες τις περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να αναμειχθούν στις ελληνοτουρκικές διαφορές, αφήνοντας τις ΗΠΑ να ασχοληθούν με τα θέματα αυτά.

Αρνητική είναι η τελική αποτίμηση

Οποιες και αν ήταν οι ψυχολογικές συνέπειες της αποχώρησης από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ στο εσωτερικό και στο εξωτερικό, οι πρακτικές της επιπτώσεις δεν ήταν καθόλου θετικές για την Ελλάδα. Αντίθετα, ενώ η παρουσία των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων στην Κύπρο εξακολούθησε, η ελληνική ασφάλεια στο Αιγαίο διέτρεξε ακόμη μεγαλύτερους κινδύνους. Με την αποχώρηση των Ελλήνων εκπροσώπων, οι αεροπορικές και ναυτικές διοικήσεις του ΝΑΤΟ στην περιοχή αναλήφθηκαν από Τούρκους αξιωματικούς με Αμερικανούς υποδιοικητές. Αντί της Διοίκησης Ανατολικής Μεσογείου, που προηγουμένως είχε Ελληνα επικεφαλής, η προτεινόμενη τώρα δομή θα κυριαρχείτο από Τούρκους αξιωματικούς. Αναγκασμένος να αναστρέψει πορεία, τον Οκτώβριο του 1975 ο Καραμανλής πρότεινε να επαναφέρει τις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις στη συμμαχική δομή, στη βάση της προϋπάρχουσας (πριν από το 1974) κατανομής επιχειρησιακών αρμοδιοτήτων στο Αιγαίο. Αν και οι στρατιωτικές αρχές του ΝΑΤΟ ήταν διατεθειμένες να εξετάσουν την πρόταση, στην πράξη η Τουρκία απέτρεψε τέτοιο ενδεχόμενο.


Οι εφημερίδες με αλλεπάλληλες εκδόσεις αναγγέλλουν την αποχώρηση της χώρας από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ.

Το αδιέξοδο τελικά επιλύθηκε τον Οκτώβριο του 1980, μετά την ανατροπή της τουρκικής κυβέρνησης από τον στρατό, οπότε οι διαπραγματεύσεις υπό την αμερικανική αιγίδα κατέληξαν σε συμφωνία (το σχέδιο Ρότζερς), που προέβλεπε την επιστροφή των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων στη νατοϊκή διοίκηση.

Σε τελική ανάλυση, αν και απαραίτητη για την ικανοποίηση της υπερηφάνειας του έθνους αλλά και για την πολιτική επιβίωση του Καραμανλή κατά τη Μεταπολίτευση, η αποχώρηση από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ έβλαψε τα συμφέροντα ασφαλείας της Ελλάδας και υπέσκαψε ακόμη περισσότερο τη Νότια Πτέρυγα ως ουσιαστικό τμήμα της Ατλαντικής Συμμαχίας.

* Ο κ. Ιωάννης Ο. Ιατρίδης είναι ομότιμος καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Southern Connecticut State University.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΕΥΑΝΘΗΣ ΧΑΤΖΗΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

Πηγή: Καθημερινή

Ο Σταύρος Καλεντερίδης, ξεκίνησε τις σπουδές του στην Αθήνα, σπουδάζοντας Πολιτική Επιστήμη στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έπειτα από τέσσερα χρόνια συμμετοχής στα φοιτητικά όργανα συνδιοίκησης της σχολής του και σε διάφορες οργανώσεις νέων, αποφάσισε να συνεχίσει τις σπουδές του στο εξωτερικό. Στη Βοστόνη των Η.Π.Α. ολοκλήρωσε δύο μεταπτυχιακά προγράμματα, στις Διεθνείς Σχέσεις (Αμερικανική εξωτερική πολιτική) και στην Επικοινωνία (Πολιτική Επικοινωνία), ενώ παράλληλα εργάστηκε στο Ελληνικό Προξενείο της Βοστόνης, στη σχολή του ως βοηθός έρευνας και σε δύο πολιτικές καμπάνιες Αμερικανών πολιτικών (Δημοκρατικών – Ρεπουμπλικάνων). Μετά από τρία χρόνια στις Η.Π.Α., άκουσε το κάλεσμα της πατρίδας του και επέστρεψε πίσω με μεγάλο πόθο για προσφορά στην Ελλάδα. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος δύο κοινωφελών οργανισμών, του δέλτα – πολιτική επανάσταση (πολιτικός οργανισμός) και της Λεοντίδας (ίδρυμα προώθησης θεμάτων ιστορίας, πολιτισμού και δημοκρατίας). Σήμερα ζει και εργάζεται στην Αθήνα, ασχολείται με διάφορα εγχειρήματα πολιτικής διπλωματίας και δημοκρατίας, γράφει πολιτικά άρθρα, σχολιάζει την επικαιρότητα και συνεχίζει την προσωπική του μελέτη στην ιστορία και την πολιτική φιλοσοφία.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Η Ινδία ανοίγει αμυντική αγορά στην Κεντρική Ασία: Τατζικιστάν και Τουρκμενιστάν επιλέγουν Akash

Νέους πελάτες στην Κεντρική Ασία αποκτά η ινδική αμυντική βιομηχανία, με το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν να προστίθενται στους αγοραστές του αντιαεροπορικού συστήματος Akash. Η εξέλιξη ενισχύει την εξαγωγική παρουσία του Νέου Δελχί σε μια περιοχή όπου κυριαρχεί ακόμη ο σοβιετικός και ρωσικός εξοπλισμός.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Την εξαγωγή των συστημάτων στις δύο χώρες επιβεβαίωσε ο γραμματέας Άμυνας της Ινδίας, Ρατζές Κουμάρ Σινγκ, σε δηλώσεις του στο πρακτορείο Asian News International στις αρχές Οκτωβρίου, σύμφωνα με δημοσίευμα της Catherine Putz στο The Diplomat, στις 13 Οκτωβρίου 2026.

Ο Ινδός αξιωματούχος παρουσίασε το εγχώριας σχεδίασης και παραγωγής κινητό αντιαεροπορικό σύστημα μέσου βεληνεκούς ως παράδειγμα της προόδου της αμυντικής βιομηχανίας της χώρας.

Όπως ανέφερε, πρώτη πελάτισσα ήταν η Αρμενία, η οποία απέκτησε πολλαπλές πυροβολαρχίες. Ακολούθησαν οι εξαγωγές προς το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η παραγωγή έχει σταθεροποιηθεί, υπάρχουν επιπλέον παραγγελίες για τις ινδικές Ένοπλες Δυνάμεις και αναμένονται νέοι πελάτες από άλλες περιοχές του κόσμου.

Επιβεβαίωση από την Ινδία, χωρίς λεπτομέρειες για τις συμφωνίες

Οι δηλώσεις Σινγκ επιβεβαιώνουν προηγούμενο δημοσίευμα του ινδικού επιχειρηματικού περιοδικού BW Businessworld, τον Ιούλιο, το οποίο επικαλούνταν επίσημα στοιχεία και περιλάμβανε τις δύο χώρες στους εξαγωγικούς προορισμούς του Akash.

Σύμφωνα με το ANI, την προσθήκη τους στον κατάλογο των αγοραστών επιβεβαίωσαν τόσο ο Οργανισμός Αμυντικής Έρευνας και Ανάπτυξης της Ινδίας, DRDO, όσο και το ινδικό υπουργείο Άμυνας.

Ωστόσο, ούτε το Τατζικιστάν ούτε το Τουρκμενιστάν έχουν τοποθετηθεί δημοσίως, σύμφωνα με το δημοσίευμα. Δεν έχουν γνωστοποιηθεί ο αριθμός των συστημάτων, η αξία των συμφωνιών και τα χρονοδιαγράμματα παραδόσεων. Συνεπώς, η ινδική επιβεβαίωση δεν αρκεί για να προσδιοριστεί σε ποιο στάδιο βρίσκεται η παραλαβή και η επιχειρησιακή ένταξή τους.

Περισσότεροι προμηθευτές στην Κεντρική Ασία

Η επιλογή ινδικών συστημάτων εντάσσεται στη σταδιακή διαφοροποίηση των προμηθευτών των κρατών της Κεντρικής Ασίας. Παρότι μεγάλο μέρος του εξοπλισμού τους παραμένει σοβιετικής ή ρωσικής προέλευσης, στις ένοπλες δυνάμεις της περιοχής προστίθενται κινεζικά, τουρκικά, ινδικά και δυτικά μέσα.

Το The Diplomat, επικαλούμενο σχετικό ρεπορτάζ του RFE/RL, αναφέρει ότι το Τουρκμενιστάν παρουσίασε στην παρέλαση της ανεξαρτησίας του, στις 27 Σεπτεμβρίου, το κινεζικό σύστημα αεράμυνας FK-2000. Παρουσιάστηκαν επίσης βραζιλιάνικα αεροσκάφη A-29 Super Tucano και ιταλικά εκπαιδευτικά Leonardo M-346.

Το Τατζικιστάν έχει εμφανίσει κινεζικά συστήματα αεράμυνας HQ-17AE και τεθωρακισμένα οχήματα κινεζικής κατασκευής, ενώ το Κιργιστάν έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια διάφορους τύπους τουρκικών στρατιωτικών drones.

Η εικόνα δείχνει ότι οι κυβερνήσεις της περιοχής αναζητούν περισσότερες επιλογές για την κάλυψη των αμυντικών αναγκών τους. Αυτό δεν σημαίνει άμεση ανατροπή της θέσης της Ρωσίας, αλλά διεύρυνση των διαθέσιμων συνεργασιών.

Το προηγούμενο της Αρμενίας

Η Αρμενία αποτελεί το προηγούμενο εξαγωγικό παράδειγμα για το Akash. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η πρώτη πυροβολαρχία παραδόθηκε τον Νοέμβριο του 2024 και περιλάμβανε τέσσερις εκτοξευτές και ένα ραντάρ Rajendra. Δεύτερη παράδοση φέρεται να πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2025.

Τα στοιχεία αυτά προσφέρουν μια εικόνα της εξαγωγικής πορείας του συστήματος, χωρίς να επιτρέπουν συμπεράσματα για το μέγεθος ή τη σύνθεση των παραγγελιών του Τατζικιστάν και του Τουρκμενιστάν.

Η παλαιότερη σχέση με το Τατζικιστάν

Η αμυντική παρουσία της Ινδίας στο Τατζικιστάν έχει βαθύτερες ρίζες. Το The Diplomat επικαλείται έκθεση της Oxus Society, σύμφωνα με την οποία η συνεργασία αναπτύχθηκε από τη δεκαετία του 1990 και τις αρχές του 2000, με σημαντικό σταθμό την ανακαίνιση της αεροπορικής βάσης Αϊνί.

Τα σχέδια για εγκατάσταση ινδικών στρατιωτικών μέσων στη βάση δεν προχώρησαν, καθώς η Ντουσάνμπε στράφηκε στη Μόσχα και συμφώνησε να επιτρέψει τη χρήση της από ρωσικές δυνάμεις. Η Ινδία είχε επίσης πρόσβαση στην αεροπορική βάση Φαρχόρ, κοντά στα σύνορα με το Αφγανιστάν, χωρίς μόνιμη παρουσία.

Κατά το δημοσίευμα, πριν από τις συμφωνίες για το Akash δεν είχαν καταγραφεί ινδικές πωλήσεις αμυντικού εξοπλισμού στις δύο χώρες.

Η νέα εξαγωγική εξέλιξη προσφέρει στο Νέο Δελχί ένα επιπλέον έρεισμα στην Κεντρική Ασία. Για τους αγοραστές, όμως, η διεύρυνση των προμηθευτών συνοδεύεται από την πρόκληση της διαλειτουργικότητας: διαφορετικά συστήματα πρέπει να μπορούν να συνεργάζονται αποτελεσματικά μέσα στην ίδια αμυντική δομή.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Δένδιας–Πιστόριους στην Κρήτη: Αμυντική συνεργασία και SPARTAN ARROW στο επίκεντρο

Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Συνάντηση με τον Γερμανό υπουργό Άμυνας Μπόρις Πιστόριους πραγματοποιεί σήμερα, Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, στο Πεδίο Βολής Κρήτης ο Νίκος Δένδιας, με αντικείμενο την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τη διμερή αμυντική συνεργασία.

Σύμφωνα με την προαναγγελία του ΥΠΕΘΑ, οι συνομιλίες θα επικεντρωθούν στις προκλήσεις άμυνας και ασφάλειας που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, στη συνεργασία Ελλάδας–Γερμανίας στους τομείς της αμυντικής βιομηχανίας και της τεχνολογίας και στην ανάπτυξη ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων.

Η συνάντηση θα συνδυαστεί με παρακολούθηση βολών στο πλαίσιο της άσκησης αεράμυνας «SPARTAN ARROW – 26».

Οι δύο υπουργοί αναμένεται να παρακολουθήσουν βολές των συστημάτων PATRIOT και LEFLASYS-OZELOT, καθώς και βολή πιστοποίησης του νέου συστήματος IRIS-T SLM. Η άσκηση διοργανώνεται κάθε χρόνο από τις γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις στο NATO Missile Firing Installation, το Πεδίο Βολής Κρήτης.

Οι κοινές δηλώσεις στον Τύπο έχουν προγραμματιστεί περίπου στις 14:40.

Η ατζέντα συνδέει τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή άμυνα με την πρακτική συνεργασία στη βιομηχανία, στην τεχνολογία και στην εκπαίδευση. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο

Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.

Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.

Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.

Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων

Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.

Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.

Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.

Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.

Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας

Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».

Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.

Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.

Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία

Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.

Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.

Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.

Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων

Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.

Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.

Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.

Το αίτημα για τα Corsair

Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.

Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.

Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.

Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή

Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.

Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO12 ώρες πριν

Πόλεμος συμφερόντων για το LNG – Το τουρκικό σχέδιο και η ελληνική απάντηση

Στο Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας παρουσιάζει τις πληροφορίες του για τον GSI, αναλύει τα τουρκικά δημοσιεύματα για την Γκίλφοϊλ...

Ιστορία - Πολιτισμός13 ώρες πριν

Arolsen Archives: Το αρχείο που αναζητά τα ίχνη εκατομμυρίων θυμάτων του ναζισμού

Στη γερμανική πόλη Μπαντ Άρολσεν φυλάσσεται μία από τις σημαντικότερες συλλογές τεκμηρίων για τα θύματα των ναζιστικών διώξεων. Περισσότερα από...

Αναλύσεις13 ώρες πριν

Πού βρίσκεται η Ελλάδα στον σχεδιασμό του IMEC;

Η επίκληση της ελληνικής κληρονομιάς, η κριτική για τις αμερικανικές τοποθετήσεις στα ελληνοτουρκικά και η ανάγκη μιας εθνικής στρατηγικής που...

GEOPOLITICO13 ώρες πριν

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του...

GEOPOLITICO13 ώρες πριν

EurAsia Review: Ποιοι προστατεύουν τα κυκλώματα λαθρεμπορίου στα σύνορα Ιράν, Πακιστάν και Αφγανιστάν – Ο σκοτεινός ρόλος παραγόντων ασφαλείας

Ένα εκτεταμένο σύστημα παράνομου εμπορίου, διαφθοράς και πολιτικής προστασίας περιγράφει σε ανάλυσή του το EurAsia Review. Από τα καύσιμα και...

Δημοφιλή