Διεθνή
Το μεγάλο στοίχημα της Ε.Ε.: Η ΕΚΤ αποδεσμεύει 2,3 τρις ευρώ για να ξορκίσει την κατάρα του κορωνοϊού
Γιάννος Χαραλαμπίδης
Ελεύθερη πτώση της τιμής του πετρελαίου και ο πόλεμος μεταξύ των ενεργειακών δυνάμεων – Η Λαγκάρντ δεσμεύτηκε να στηρίζει τα κράτη, τη ρευστότητα και την αγορά όσο κρατά η κρίση, χωρίς κανείς να προσδιορίζει επακριβώς το τέλος της, τις ζημίες και τα εκατομμύρια των ανέργων
Ο κορωνοϊός προελαύνει και αφήνει πίσω του ανθρώπινες ζωές, απειλώντας, ταυτοχρόνως, την παγκόσμια οικονομία και δη την ευρωπαϊκή. Ως εκ τούτου, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ανοίγει τις στρόφιγγές της και είναι έτοιμη να αποδεσμεύσει το ποσό των 2,3 τρισεκατομμυρίων ευρώ για τη στήριξη της οικονομίας και της αγοράς, που βρίσκονται μαζί με τα χρηματιστήρια σε ελεύθερη πτώση. Η Πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ έχει επισημάνει ότι θα εκδώσει εντός του 2020 1 τρις ευρώ και ότι η ΕΚΤ θα στηρίζει τα κράτη της Ευρωζώνης όσο η κρίση διαρκεί. Η ρευστότητα σώζει την κατάσταση.
- Τι σημαίνει η διάθεση 1,4 δις ευρώ από την Κεντρική Τράπεζα
- Πώς στηρίζει η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανάπτυξης τις εταιρείες
- Το 36% των κρατικών ομολόγων έχουν μηδενική απόδοση
- Γεωπολιτικά ζητήματα και ακραίες τάσεις στο διεθνές σύστημα
- Αλλαγή κανόνων
Επί του παρόντος δεν υπάρχει σενάριο πότε είναι πιθανό να τερματιστεί η οικονομική κρίση. Πάντως, η παγκόσμια αγορά δεν μπορεί να λειτουργεί με τους κανόνες που λειτουργούσε ώς σήμερα. Αλλιώς, θα καταρρεύσει. Επιβάλλεται ευελιξία. Και νέοι τρόποι διαχείρισης της κρίσης και του τρόπου σταθερότητας, που αφορούν στα δημοσιονομικά, στις εργασιακές σχέσεις, στα δάνεια και στους τρόπους ανάκαμψης. Δεν γίνεται λόγος για ανάπτυξη, διότι πια οι περισσότερες οικονομίες μπαίνουν σε ύφεση, ενώ, πλέον, κανείς δεν γνωρίζει τον αριθμό των ανέργων. Γινόταν λόγος πριν από δέκα ημέρες για 4 εκατομμύρια ανέργους και σήμερα ο αριθμός εκτοξεύεται στα 25 εκατομμύρια! Εδώ πλέον θα πρέπει να επιστρατευτεί η εμπειρία του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και άλλων πολέμων.
Εκπέμπει SOS η Ιταλία, ο τουρισμός και οι αεροπορικές εταιρείες
Οι μεγάλες βιομηχανίες παγώνουν την παραγωγή, μεγάλος αριθμός εταιρειών αναστέλλουν τις εργασίες χωρίς να είναι βέβαιο πότε και αν θα επανέλθουν, ενώ τόσο ο τουρισμός όσο και οι αεροπορικές εταιρείες στέλνουν SOS. Κάποιες εξ αυτών αντέχουν και δεν αντέχουν ώς το τέλος Απριλίου, ενώ την ίδια στιγμή εκφράζονται φόβοι και για το τραπεζικό σύστημα, αφού η Ιταλία, και δη οι τράπεζές της, που είχαν ήδη σοβαρό πρόβλημα, κλονίζονται. Και θα κλονιστούν ακόμη περισσότερο εάν παραταθεί η κατάρα του κορωνοϊού. Ενώ το 2019 είχαν μιαν ανάκαμψη της τάξης του 8% σε ό,τι αφορά τα κέρδη, σήμερα εκτιμάται ότι θα εμφανίσουν μείωση της τάξης του 4%. Όσο, δε, για τον τουρισμό γενικότερα και ειδικότερα για τον κυπριακό, θέλει μεγάλη τύχη για να σωθεί η παρτίδα. Διότι δεν εξαρτάται μόνο από εμάς, εάν δηλαδή θα μπορούμε να καθαρίσουμε ώς τα μέσα Μαΐου π.χ., αλλά εάν μπορούν ή όχι οι ξένοι να έρθουν, εάν έχουμε πτήσεις και από πού, καθώς και αν υπάρχει χρήμα στην αγορά ώστε να μπορεί να ξοδευτεί για διακοπές. Δεν εξαρτάται μόνο από τη δική μας πορεία, αλλά και από την πορεία των άλλων κρατών. Συνεπώς, είναι επιβεβλημένη η εκπόνηση εναλλακτικών του τουρισμού σεναρίων για την τόνωση της οικονομίας με χρήμα από έξω προς τα μέσα ή με εσωτερικές περικοπές. Μακάρι να εξελιχθεί το θετικότερο των σεναρίων, όμως θα πρέπει να εξεταστούν και οι άλλες χειρότερες εξελίξεις και τρόποι αντίδρασης.
Μηδενίζονται τα ομόλογα
Το 36% των κρατικών ομολόγων έχουν μηδενική απόδοση, ενώ το 2016 έφτανε σε απόδοση 50%. Το πενταετές κρατικό ομόλογο της Κύπρου είναι στο 0,66%. Συνεπώς, η ΕΚΤ έρχεται να δώσει φτηνά δάνεια και να αγοράσει ομόλογα αφενός για να στηρίξει τα κράτη και τη ρευστότητα και αφετέρου την αγορά, αφού η προσφορά θα γίνεται με χαμηλό επιτόκιο δανείου. Εφόσον η ΕΚΤ προσφέρει στις Εθνικές Κεντρικές Τράπεζες χρήματα με χαμηλό επιτόκιο, ακόμη και αρνητικό, και αυτές με τη σειρά τους θα μπορούν να δανείζουν χαμηλότοκα. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο σημερινό, αλλά θα συνεχιστεί και όταν θα τερματιστεί η προέλαση του κορωνοϊού, οπότε οι εταιρείες θα μετρήσουν τις ζημιές και αρκετές εξ αυτών θα παραμείνουν κλειστές ή θα πρέπει να αιμοδοτηθούν για να επιβιώσουν. Είναι θέμα ρευστότητας της αγοράς. Στην παρούσα φάση ανακοινώνονται συνεχή μέτρα από τα κράτη, όπως και στην Κύπρο, με τη στήριξη της ΕΕ, λαμβανομένων των δημοσιονομικών, και των συναφών αποφάσεων της ΕΕ για ελαστικότητα στο Σύμφωνο Σταθερότητας (κάτω του 3% επί του ΑΕΠ το δημοσιονομικό έλλειμμα και κάτω του 60% επί του δημόσιου χρέους).
40 δις για τις εταιρείες και 1,4 δις από την Κεντρική Τράπεζα
Ήδη η ΕΚΤ έχει απελευθερώσει 750 δις ευρώ για την αγορά δημόσιου και ιδιωτικού χρέους. Το πόσο αυτό είναι πρόσθετο στην προηγούμενη απόφαση για αγορά αξιογράφων της τάξης των 120 δις ευρώ. Κανείς δεν γνωρίζει πότε θα τελειώσει η κατάσταση. Η κ. Λαγκάρντ επισήμανε ότι ενόσω η κρίση κρατεί, η ΕΚΤ θα χρησιμοποιεί όλα τα εργαλεία που έχει στη διάθεσή της και θα συνεχίσει ώς το τέλος να αγοράζει κρατικά ομόλογα. Μέσα σε αυτό το σκηνικό η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου προσφέρει στις εμπορικές τράπεζες 1,4 δις ευρώ (ποσό περί του 25% επί του ΑΕΠ) για: Α. Να μπορούν να δανείσουν με πιο χαλαρά κριτήρια (μηδενικές χρεώσεις – χαμηλά επιτόκια). Β. Να γίνει μείωση δόσεων δανείων ή για να αντέξουν στην περίπτωση κατά την οποία δάνεια δεν θα μπορούν να πληρωθούν.
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων αποφάσισε την αποδέσμευση 40 δις ευρώ για να στηριχθούν οι επιχειρήσεις, που πλήττονται από τον κορωνοϊό. Το ήμισυ του ποσού αυτού θα διατεθεί ως εξής:
1) 10 δις ευρώ προορίζονται για τράπεζες για την παροχή κεφαλαίου κίνησης σε Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (ΜΜΕ) και
2) τα υπόλοιπα 10 δις ευρώ για την αγορά δανείων με εξασφάλιση. Η τελευταία δόση έχει επίσης ως στόχο να διευκολύνει τις τράπεζες να δανείζουν χρήματα σε εταιρείες.
Τιμές αργού σε ελεύθερη πτώση
Βεβαίως, ο κορωνοϊός προκαλεί τρομερά προβλήματα και στον χώρο της ενέργειας. Η περιορισμένη ζήτηση φέρνει πτώση των τιμών και οικονομικό πόλεμο μεταξύ Ρωσίας και Σαουδικής Αραβίας. Οι δυο ενεργειακές δυνάμεις δεν τα βρήκαν μεταξύ τους στις 6 Μαρτίου και η τιμή του αργού βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση. Ούτε οι μεν ούτε οι δε δέχθηκαν να προχωρήσουν σε περιορισμό της παραγωγής. Τα κίνητρα της Μόσχας είναι πρόδηλα. Καθότι υποφέρει από τις κυρώσεις που της επιβλήθηκαν από την κατοχή της Κριμαίας, η Ρωσία είχε κρατήσει σχετικά μειωμένη την παραγωγή της για χρόνια συγκριτικά με αυτήν της Σαουδικής Αραβίας, η οποία επέτρεψε στους Αμερικανούς παραγωγούς σχιστόλιθου να αποκτήσουν μερίδιο αγοράς εις βάρος των ρωσικών εταιρειών. Τώρα, στόχος της Μόσχας είναι η μείωση των τιμών και η αύξηση της μερίδας στην ενεργειακή αγορά, γεγονός που προκαλεί τη Σαουδική Αραβία και πονοκέφαλο στις ΗΠΑ. Φαίνεται, δε, ότι στην παρούσα φάση ευνοείται η Κίνα.
Ο πόλεμος Ρωσίας, Σ. Αραβίας, ΗΠΑ και Κίνας
Υπό αυτές τις συνθήκες, ενώ η Μόσχα υπολογίζει να αυξήσει την παραγωγή από 200 χιλιάδες βαρέλια σε 500 χιλιάδες την ημέρα, η Σαουδική Αραβία προγραμματίζει να αυξήσει την παραγωγή της στα 3,5 εκ. βαρέλια την ημέρα. Το ζήτημα γίνεται πιο περίπλοκο. Οι ΗΠΑ με την αύξηση παραγωγής σχιστόλιθου κάλυπταν μεγάλο μέρος των εσωτερικών αναγκών τους και ως εκ τούτου μπορούσαν να αυξήσουν τις εξαγωγές τους σε πετρέλαιο. Τώρα, η μείωση της τιμής του πετρελαίου προκαλεί: Α) Προβλήματα στην εκμετάλλευση του σχιστόλιθου αφού η χαμηλή τιμή δεν συμφέρει στην παραγωγή του. Β) Προβλήματα στις εταιρείες των ΗΠΑ, οι οποίες σημειώνουν μεγάλες απώλειες, σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα έχει κτυπηθεί από τον κορωνοϊό.
Υπάρχει, βεβαίως, ακόμη ένα σενάριο. Αυτός ο πόλεμος του πετρελαίου να πλήξει κυρίως τη Ρωσία και τη Σαουδική Αραβία λόγω της χαμηλής τιμής και του ότι η αγορά έχει πνιγεί από την υπερπαραγωγή, οπότε κάποιος θα την πατήσει ή και οι δυο. Ελεύθερη πτώση τιμών και όποιος αντέξει. Όφελος από το σκηνικό φαίνεται να έχουν: Πρώτο, η Κίνα, η οποία αφενός βγαίνει από την κρίση του κορωνοϊού και αφετέρου έχει από τις μεγαλύτερες ανάγκες πετρελαίου. Ταυτοχρόνως, είναι η χώρα με τις μεγαλύτερες εισαγωγές. Οπότε εφόσον λειτουργούν οι εργοστασιακές της μονάδες, την ίδια στιγμή, μάλιστα, που κλείνουν στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ, κερδίζει μεσοπρόθεσμα συγκριτικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Έχει χαμηλό κόστος και παραγωγή. Δεύτερο, οι καταναλωτές, των οποίων, όμως, οι ανάγκες είναι περιορισμένες λόγω του κορωνοϊού. Το πρόβλημα έχει ως εξής: Οι καταναλωτές κινδυνεύουν να έχουν, στην προσθαφαίρεση, πολύ περισσότερο κόστος από την απώλεια εισοδημάτων ή εργασίας συγκριτικά με το όποιο δυνατό όφελος θα μπορούν να έχουν από την πτώση της τιμής του πετρελαίου, υπό την έννοια ότι οι μετακινήσεις αυτοκινήτων και αεροσκαφών (μείωση τιμής των εισιτηρίων) είναι περιορισμένες.
Γεωπολιτικά ζητήματα και ακραία φαινόμενα
Το πρόβλημα των τιμών του πετρελαίου και ο κορωνοϊός γεννά και γεωπολιτικά ζητήματα. Σε περιόδους που εγείρονται θέματα οικονομικής και κοινωνικής συνοχής, εγείρονται και ζητήματα αλλαγών στην ιεραρχία του διεθνούς συστήματος και της διαχείρισης των προβλημάτων που προκύπτουν. Οπότε, όταν δεν υπάρχει ορθολογισμός, εγκυμονείται πάντα ο κίνδυνος και άλλης μορφής ακραίων τρόπων δράσης πέραν των οικονομικών όταν απειλούνται ισοζύγια δυνάμεων. Όσο η κρίση διαρκεί, τόσο περισσότερο η απειλή ακραίων φαινομένων θα υπάρχει στο διεθνές σύστημα, ειδικά μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων.
Τι μας θυμίζει ο κορωνοϊός
Πέραν των ανωτέρω προβάλλεται και η οικολογική αντίληψη, συμφώνως με την οποία, η πτώση της τιμής του πετρελαίου δεν είναι πάντα ένα γεγονός θετικό, διότι αναγκάζει την παγκόσμια οικονομία να παραμένει προσκολλημένη στο φυσικό αέριο και δη στο πετρέλαιο, με αποτέλεσμα να επιβραδύνεται η πολιτική περί των εναλλακτικών μορφών ενέργειας στον βωμό του κέρδους. Άλλωστε, και η κρίση του κορωνοϊού έχει εξαπλωθεί ως αποτέλεσμα των οικονομικών και άλλων συμφερόντων. Οι Κινέζοι απέκρυβαν το γεγονός. Υπάρχουν, μάλιστα, επί τούτου στοιχεία. Φοβούνταν τον αποκλεισμό και το οικονομικό και εμπορικό κόστος. Αποκάλυψαν την αλήθεια όταν η κατάσταση ήταν ήδη προχωρημένη και όταν δεν μπορούσαν να την κρύψουν. Για τους ίδιους, εμπορικούς και οικονομικούς, αλλά και συναισθηματικούς λόγους, οι Ευρωπαίοι δεν πήραν άμεσα δραστικά μέτρα αφενός έναντι της Κίνας, η οποία έπρεπε να μπει σε καραντίνα προτού εξαπλωθεί ο ιός, και, αφετέρου, έναντι του εαυτού τους. Τώρα, αληθές είναι ότι όλοι τρέχουμε και δεν φτάνουμε για να σώσουμε την ευρωπαϊκή, την αμερικανική και την παγκόσμια οικονομία, αναζητώντας εναγωνίως το εμβόλιο για τον κορωνοϊό, που θα είναι έτοιμο, όπως οι επιστήμονες εξηγούν, σε ένα χρόνο με δεκαοκτώ μήνες. Ως τότε πρέπει να αντέξουμε και ως άτομα και ως κοινωνίες. Για να δούμε, λοιπόν, πόσο αποτελεσματικοί θα είναι οι εμβολιασμοί της ΕΕ και της ΕΚΤ στην αγορά, σε μια εποχή, που είχαμε όλοι ξεχάσει πόσο σημαντική είναι η αξία της ανθρώπινης ζωής και την οποία μας θυμίζει ο κορωνοϊός με τον πιο σκληρό τρόπο.
*Δρ των Διεθνών Σχέσεων
Πηγή: Σημερινή
Αναλύσεις
Η Κίνα βρίσκει δρόμο που παρακάμπτει το Πακιστάν – Ο διάδρομος Ουαχάν αλλάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες
Μία νέα οδική αρτηρία μήκους 121 χιλιομέτρων στο βορειοανατολικό Αφγανιστάν δημιουργεί τις προϋποθέσεις για απευθείας χερσαία σύνδεση με την Κίνα, χωρίς διέλευση από το Πακιστάν. Η ολοκλήρωση του δρόμου στον ιστορικό διάδρομο Ουαχάν αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς το Πεκίνο αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα ασφαλείας με τις επενδύσεις του στο Πακιστάν, ενώ η Καμπούλ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ.
Μία σημαντική εξέλιξη στις χερσαίες μεταφορές και στις γεωπολιτικές ισορροπίες της Κεντρικής Ασίας καταγράφεται στο Αφγανιστάν, με την ολοκλήρωση νέου δρόμου στον στρατηγικής σημασίας διάδρομο Ουαχάν.
Σύμφωνα με ανάλυση του Imran Khurshid που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 στο Asia Times, οι αφγανικές αρχές εγκαινίασαν οδική διαδρομή 121 χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή Μπρογκίλ έως τα σύνορα με την Κίνα, στην επαρχία Μπανταχσάν.
Το έργο κόστισε περίπου 365 εκατομμύρια αφγάνι, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 5,5 εκατομμύρια δολάρια.
Κατά τις αφγανικές ανακοινώσεις, κατασκευάστηκε από ντόπιους μηχανικούς και εργαζομένους, χωρίς τη συμμετοχή ξένων τεχνικών συμβούλων.
Η νέα διαδρομή φθάνει στα σινοαφγανικά σύνορα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ήδη πλήρης διεθνής εμπορευματικός διάδρομος, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί τεχνικοί και συνοριακοί περιορισμοί.
Γιατί ο διάδρομος Ουαχάν έχει στρατηγική σημασία
Ο διάδρομος Ουαχάν αποτελεί μια στενή λωρίδα αφγανικού εδάφους ανάμεσα στο Τατζικιστάν, το Πακιστάν και την Κίνα.
Η γεωγραφική του διαμόρφωση συνδέεται με τον ανταγωνισμό της Βρετανικής και της Ρωσικής Αυτοκρατορίας κατά τον 19ο αιώνα.
Η περιοχή διατηρήθηκε ως ζώνη διαχωρισμού των δύο αυτοκρατορικών σφαιρών επιρροής, αποτελώντας ένα από τα χαρακτηριστικότερα γεωγραφικά κατάλοιπα του λεγόμενου «Μεγάλου Παιχνιδιού».
Σήμερα, η ίδια περιοχή αποκτά νέα σημασία, αυτή τη φορά λόγω της προσπάθειας σύνδεσης της Κίνας με το Αφγανιστάν και ευρύτερα με την Κεντρική Ασία.
Ο δρόμος ανοίγει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας εναλλακτικής οδού μεταφορών, περιορίζοντας δυνητικά την ανάγκη διέλευσης από το πακιστανικό έδαφος.
Το πρόβλημα της Κίνας με τον οικονομικό διάδρομο CPEC
Το ενδιαφέρον της εξέλιξης εντοπίζεται κυρίως στην προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει την εξάρτησή του από ευάλωτες υποδομές.
Ο Οικονομικός Διάδρομος Κίνας–Πακιστάν, γνωστός ως CPEC, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προγράμματα της κινεζικής πρωτοβουλίας Belt and Road.
Μέσω του συγκεκριμένου σχεδίου, η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις εμπορικές και ενεργειακές συνδέσεις της με τη Νότια Ασία και την Αραβική Θάλασσα.
Ωστόσο, η υλοποίηση των έργων έχει αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, οργανώσεις αυτονομιστών έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον κινεζικών συμφερόντων, εγκαταστάσεων και εργαζομένων.
Οι επιθέσεις αυτές έχουν επιβαρύνει την ασφάλεια των υποδομών και έχουν αυξήσει το κόστος προστασίας των κινεζικών επενδύσεων.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακοδιαχείριση και προβλήματα διαφάνειας σε επιμέρους προγράμματα του CPEC.
Η εδαφική διαμάχη με την Ινδία
Μια επιπλέον γεωπολιτική δυσκολία συνδέεται με τη διέλευση του CPEC από το Γκιλγκίτ–Μπαλτιστάν.
Η περιοχή διοικείται από το Πακιστάν, αλλά διεκδικείται από την Ινδία, στο πλαίσιο της ευρύτερης διαμάχης για το Κασμίρ.
Το Νέο Δελχί έχει αντιταχθεί επανειλημμένα σε έργα που διέρχονται από εδάφη τα οποία θεωρεί τμήμα της δικής του επικράτειας.
Αυτό σημαίνει ότι ο οικονομικός διάδρομος Κίνας–Πακιστάν δεν αποτελεί μόνο αναπτυξιακό πρόγραμμα, αλλά συνδέεται με μία από τις πιο ευαίσθητες εδαφικές αντιπαραθέσεις της Ασίας.
Η δημιουργία εναλλακτικών διαδρομών μέσω του Αφγανιστάν θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία.
Δεν υπάρχει, πάντως, ένδειξη ότι ο δρόμος του Ουαχάν μπορεί σήμερα να αντικαταστήσει τις μεγάλες μεταφορικές υποδομές του CPEC.
Η Καμπούλ επιχειρεί να μειώσει την εξάρτησή της από το Ισλαμαμπάντ
Για την κυβέρνηση των Ταλιμπάν, το έργο έχει και μία σαφή πολιτική διάσταση.
Το Αφγανιστάν εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από συνοριακές διαβάσεις και μεταφορικούς άξονες που περνούν από το Πακιστάν.
Οι επανειλημμένες εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες έχουν προκαλέσει κλείσιμο συνοριακών περασμάτων, διακοπές εμπορικών ροών και επιβάρυνση της αφγανικής οικονομίας.
Μια εναλλακτική χερσαία διέξοδος προς την Κίνα θα μπορούσε, εφόσον αναπτυχθεί και καταστεί λειτουργική, να μειώσει τη δυνατότητα του Πακιστάν να χρησιμοποιεί τη γεωγραφική του θέση ως μέσο πίεσης προς την Καμπούλ.
Η αφγανική πλευρά αντιμετωπίζει το έργο ως σημαντική υποδομή οικονομικής και στρατηγικής αυτονομίας.
Η στάση της Κίνας και της Ρωσίας
Παρά την προοπτική άμεσης σύνδεσης, το Πεκίνο δεν έχει εγκαταλείψει τον οικονομικό διάδρομο CPEC ούτε έχει ανακοινώσει ότι ο Ουαχάν θα τον αντικαταστήσει.
Η Κίνα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα στο Πακιστάν.
Αντίστοιχα, η Ρωσία ενδιαφέρεται για τη σταθερότητα του Αφγανιστάν και για την ανάπτυξη νέων δικτύων επικοινωνίας στην Κεντρική Ασία.
Η δημιουργία περισσότερων επιλογών διασύνδεσης ενδέχεται να περιορίσει την αποκλειστική σημασία ορισμένων παραδοσιακών μεταφορικών διαδρομών.
Η πραγματική αξία του Ουαχάν θα εξαρτηθεί από τη βελτίωση των οδικών υποδομών, τη λειτουργία συνοριακών και τελωνειακών εγκαταστάσεων, τις καιρικές συνθήκες και τις πολιτικές αποφάσεις της Κίνας.
Το μήνυμα προς το Πακιστάν
Η νέα διαδρομή αναδεικνύει μια σημαντική γεωπολιτική πραγματικότητα: η γεωγραφική θέση ενός κράτους προσφέρει στρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά η αξιοποίησή τους εξαρτάται από την ασφάλεια και την αξιοπιστία των μεταφορικών του δικτύων.
Το Πακιστάν εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο εταίρο της Κίνας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο του CPEC.
Ταυτόχρονα, όμως, η αστάθεια, οι επιθέσεις σε κινεζικά συμφέροντα και οι αντιπαραθέσεις με το Αφγανιστάν δημιουργούν κίνητρα αναζήτησης εναλλακτικών επιλογών.
Ο διάδρομος Ουαχάν δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε μεγάλο εμπορικό πέρασμα. Η κατασκευή του δρόμου, ωστόσο, καταδεικνύει ότι το Αφγανιστάν επιχειρεί να αποκτήσει πρόσθετες διεθνείς συνδέσεις και ότι η αποκλειστική εξάρτηση από το Πακιστάν δεν αποτελεί πλέον τη μοναδική γεωγραφική επιλογή.
Για το Ισλαμαμπάντ, η εξέλιξη αποτελεί μια νέα στρατηγική παράμετρο που θα πρέπει να συνυπολογίσει στις σχέσεις του με το Πεκίνο και την Καμπούλ.
Διεθνή
Γερμανία: Το ρωσικό φυσικό αέριο επιστρέφει έμμεσα μέσω των λιπασμάτων, παρά τους ευρωπαϊκούς δασμούς
Οι εισαγωγές ρωσικών αζωτούχων λιπασμάτων μειώθηκαν κατά 66% το 2025-2026, αλλά παραμένουν 53% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία διατηρεί ανταγωνιστικά τα ρωσικά προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Berliner Zeitung. Η Γερμανία εξακολουθεί να συνδέεται εμπορικά με το ρωσικό φυσικό αέριο, παρά τις ευρωπαϊκές προσπάθειες περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα.
Αυτή τη φορά, η σύνδεση δεν αφορά αποκλειστικά την άμεση προμήθεια φυσικού αερίου, αλλά τις εισαγωγές λιπασμάτων που παράγονται με τη χρήση ρωσικού αερίου ως πρώτης ύλης και πηγής ενέργειας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, που βασίζεται σε στοιχεία του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου και του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι εισαγωγές αζώτου μέσω ρωσικών λιπασμάτων μειώθηκαν σημαντικά κατά το 2025-2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Τα στοιχεία των εισαγωγών και η σύγκριση με την προπολεμική περίοδο
Το 2025-2026, η Γερμανία εισήγαγε 48.800 τόνους αζώτου μέσω λιπασμάτων ρωσικής προέλευσης. Η ποσότητα αυτή είναι μειωμένη κατά περίπου 66% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, αλλά παραμένει κατά 53% υψηλότερη από τους 31.800 τόνους που είχαν καταγραφεί το 2020-2021, πριν από τον πόλεμο.
Η εξέλιξη των εισαγωγών δείχνει πόσο έντονη ήταν η αύξηση μετά το 2022. Το 2021-2022 οι εισαγωγές έφτασαν τους 56.800 τόνους αζώτου, ενώ το 2022-2023 εκτοξεύθηκαν στους 185.100 τόνους. Στη συνέχεια καταγράφηκαν 140.200 τόνοι το 2023-2024 και 143.800 τόνοι το 2024-2025, προτού σημειωθεί η μεγάλη υποχώρηση της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία αφορούν την ποσότητα του αζώτου που περιέχεται στα εισαγόμενα λιπάσματα και όχι το συνολικό βάρος των προϊόντων.
Τα λιπασματικά έτη υπολογίζονται από τον Ιούλιο έως τον Ιούνιο. Η ποσότητα αζώτου που εισήχθη στη Γερμανία μέσω ρωσικής ουρίας μειώθηκε από 71.600 τόνους σε 27.600 τόνους, καταγράφοντας πτώση άνω του 61%. Παρά τη μείωση, η ποσότητα εξακολουθεί να είναι σχεδόν τριπλάσια από τους 9.900 τόνους του 2020-2021. Η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής πολιτικής περιορισμού των εμπορικών δεσμών με τη Ρωσία. Ακόμη και όταν περιορίζονται οι εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων, οι οικονομικές σχέσεις μπορούν να διατηρούνται μέσω άλλων κατηγοριών αγαθών, ιδιαίτερα όταν αυτά έχουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής.
Γιατί οι ρωσικές εισαγωγές παραμένουν ανταγωνιστικές
Καθοριστικός παράγοντας είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος στη Γερμανία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Η παραγωγή αζωτούχων λιπασμάτων απαιτεί μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, το οποίο χρησιμοποιείται τόσο ως πρώτη ύλη όσο και ως πηγή ενέργειας. Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA), οι ευρωπαϊκοί δασμοί, που τέθηκαν σε ισχύ τον Ιούλιο του 2025, περιόρισαν σημαντικά τις εισαγωγές ρωσικών λιπασμάτων. Ωστόσο, δεν εξάλειψαν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ρωσικών προϊόντων. Ο σύνδεσμος επισημαίνει ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας δυσκολεύουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αυξήσουν την εγχώρια παραγωγή και να καλύψουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της αγοράς. Ως αποτέλεσμα, τα ρωσικά λιπάσματα εξακολουθούν να παραμένουν ελκυστικά, ακόμη και μετά την επιβολή πρόσθετων δασμών.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον IVA, είναι πιθανό ορισμένες ποσότητες ρωσικών προϊόντων να φτάνουν στη γερμανική αγορά μέσω άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το μέγεθος αυτών των έμμεσων εισαγωγών, ωστόσο, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια από τα διαθέσιμα στοιχεία.
Δεν αποδίδονται οι αυξήσεις των τιμών αποκλειστικά στους δασμούς
Το ζήτημα έχει άμεση σημασία για τους Γερμανούς αγρότες, καθώς το κόστος των λιπασμάτων επηρεάζει την παραγωγή και, τελικά, την οικονομική βιωσιμότητα των καλλιεργειών. Ο IVA υποστηρίζει ότι η μείωση των ρωσικών εισαγωγών δεν έχει προκαλέσει μέχρι στιγμής σαφή αύξηση των τιμών εξαιτίας των δασμών. Σύμφωνα με τον σύνδεσμο, η εγχώρια παραγωγική δυναμικότητα και οι εισαγωγές από άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Αίγυπτος, επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς. Την ίδια στιγμή, ο σύνδεσμος αποδίδει τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων το 2026 στις διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, στον πόλεμο με το Ιράν και στην κρίση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παράγοντες που επηρεάζουν το κόστος μεταφοράς και τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας και λιπασμάτων.
Οι εκτιμήσεις αυτές αποτελούν τις θέσεις του κλαδικού συνδέσμου και δεν συνιστούν από μόνες τους ανεξάρτητη αξιολόγηση όλων των παραγόντων που διαμορφώνουν τις τιμές.
Νέες πιέσεις για περιορισμό των ρωσικών εισαγωγών
Με αφορμή τα στοιχεία, ο IVA ζητά να εξεταστεί η επιβολή πρόσθετων δασμών στις εισαγωγές καλιούχων λιπασμάτων από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Το κάλιο αποτελεί βασικό θρεπτικό στοιχείο για τις καλλιέργειες και αντιπροσωπεύει μια ακόμη κατηγορία προϊόντων στην οποία η ευρωπαϊκή αγορά διατηρεί εμπορικές σχέσεις με τις δύο χώρες.
Ο σύνδεσμος εκτιμά ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της γεωργίας χωρίς να εξαρτάται από τις συγκεκριμένες εισαγωγές και υποστηρίζει ότι πρόσθετοι δασμοί δεν θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε αυξήσεις τιμών. Η συζήτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το ευρύτερο δίλημμα της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Η μείωση της εξάρτησης από τη Ρωσία απαιτεί όχι μόνο εμπορικούς περιορισμούς, αλλά και ανταγωνιστική εγχώρια παραγωγή, προσιτό ενεργειακό κόστος και εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Τα δεδομένα της γερμανικής αγοράς δείχνουν ότι οι δασμοί μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις εισαγωγές, χωρίς όμως να εξαλείψουν αυτομάτως τις οικονομικές σχέσεις που στηρίζονται σε διαφορές κόστους παραγωγής. Για τη Γερμανία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση παραμένει η εξισορρόπηση τριών στόχων: της ενεργειακής και οικονομικής ασφάλειας, της στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας και της διατήρησης προσιτού κόστους για τον αγροτικό τομέα.
Με πληροφορίες του Συνδέσμου Αγροτικής Βιομηχανίας (IVA) και του Γερμανικού Ομοσπονδιακού Στατιστικού Γραφείου.
Αναλύσεις
Πακιστάν: Μειώθηκαν οι τρομοκρατικές επιθέσεις, αλλά αυξάνονται οι απειλές – Αντάρτικες οργανώσεις αναπτύσσουν νέες τακτικές και στρατολογούν γυναίκες
Η νέα έκθεση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS) αποκαλύπτει ένα αντιφατικό περιβάλλον ασφαλείας: Λιγότερες επιθέσεις και θύματα, αλλά αναδιοργάνωση ένοπλων ομάδων, χρήση drones, εσωτερικές συγκρούσεις και αυξανόμενη αστάθεια στο Μπαλουχιστάν. Η πολιτική κρίση επιβαρύνει την προσπάθεια αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.
Μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα για την ασφάλεια στο Πακιστάν αποτυπώνει η νέα εβδομαδιαία ανάλυση του Pakistan Institute for Conflict and Security Studies (PICSS), η οποία δημοσιεύθηκε στις 10 Οκτωβρίου 2026. Παρά τη μείωση των επιθέσεων από ένοπλες οργανώσεις κατά την πρώτη εβδομάδα του μήνα, οι εξελίξεις στο εσωτερικό των εξτρεμιστικών και αυτονομιστικών ομάδων δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων ασφαλείας.
Η έκθεση με τίτλο «Pakistan’s Security Paradox: Militant Attacks Decline as Militant Groups Signal New Developments» καταγράφει υποχώρηση των επιθέσεων, αλλά παράλληλα εντοπίζει ενδείξεις οργανωτικής αναδιάρθρωσης, νέων επιχειρησιακών μεθόδων και εντατικοποίησης της προπαγανδιστικής δραστηριότητας.
Μείωση 18% στις επιθέσεις – Παραμένει σοβαρή η απειλή
Σύμφωνα με το PICSS, από τις 2 έως τις 8 Οκτωβρίου καταγράφηκαν συνολικά 46 επιθέσεις ενόπλων οργανώσεων στο Πακιστάν, έναντι 56 την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.
Η μείωση ανέρχεται στο 18%, ενώ αισθητή είναι και η υποχώρηση του αριθμού των θυμάτων.
Οι νεκροί μειώθηκαν από 52 σε 42 και οι τραυματίες από 53 σε 23.
Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε ολόκληρη τη χώρα.
Στην επαρχία Μπαλουχιστάν, όπου δραστηριοποιούνται ιδιαίτερα ενεργές αυτονομιστικές οργανώσεις, οι απώλειες αυξήθηκαν παρά τη μείωση του αριθμού των επιθέσεων.
Το στοιχείο αυτό δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσον οι ένοπλες ομάδες μεταβάλλουν τις τακτικές τους, πραγματοποιώντας λιγότερες αλλά δυνητικά πιο φονικές επιχειρήσεις.
Οι Πακιστανοί Ταλιμπάν αλλάζουν τακτική – Drones και ελεύθεροι σκοπευτές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εξελίξεις στο εσωτερικό της Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP), της οργάνωσης που είναι γνωστή ως Πακιστανοί Ταλιμπάν.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η TTP επέβαλε περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα μέλη της.
Η συγκεκριμένη απόφαση αποκτά σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ένοπλες οργανώσεις χρησιμοποιούν τις ψηφιακές πλατφόρμες τόσο για προπαγάνδα όσο και για την προβολή των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.
Την ίδια στιγμή, η TTP δημοσιοποίησε οπτικό υλικό στο οποίο υποστηρίζει ότι καταγράφονται επιθέσεις με τετρακόπτερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ενέργειες ελεύθερων σκοπευτών.
Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν συνιστούν ανεξάρτητη επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας ή της έκτασης χρήσης των συγκεκριμένων μέσων.
Παρ’ όλα αυτά, η προβολή τέτοιων επιχειρήσεων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια των οργανώσεων να παρουσιάσουν εικόνα τεχνολογικής προσαρμογής και να ενισχύσουν την επιρροή τους.
Εσωτερικές συγκρούσεις στις ένοπλες οργανώσεις
Την ίδια περίοδο, η Jamaat-ul-Ahrar, οργάνωση που έχει συνδεθεί με το δίκτυο των Πακιστανών Ταλιμπάν, ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε 122 επιθέσεις κατά τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου.
Πρόκειται για αριθμό που προέρχεται από τους ισχυρισμούς της ίδιας της οργάνωσης και δεν πρέπει να συγχέεται με τα ανεξάρτητα καταγεγραμμένα περιστατικά του PICSS.
Παράλληλα, αναφέρθηκαν αιματηρές συγκρούσεις ανάμεσα σε μαχητές της Jamaat-ul-Ahrar και αντίπαλης φράξιας της TTP στην περιοχή Ορακζάι.
Οι πληροφορίες αυτές αναδεικνύουν ένα επιπλέον πρόβλημα για την ασφάλεια του Πακιστάν: τον κατακερματισμό του περιβάλλοντος των ενόπλων οργανώσεων.
Οι εσωτερικές συγκρούσεις ενδέχεται να αποδυναμώνουν προσωρινά ορισμένα δίκτυα, αλλά μπορούν επίσης να προκαλέσουν νέες αντιπαραθέσεις, ανακατατάξεις και αποσχίσεις.
Μπαλουχιστάν: Ένοπλη γυναικεία μονάδα και κλιμάκωση της προπαγάνδας
Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και στο Μπαλουχιστάν, την επαρχία του νοτιοδυτικού Πακιστάν που συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και έχει στρατηγική σημασία λόγω των φυσικών πόρων και της πρόσβασής της στην Αραβική Θάλασσα.
Το Balochistan Liberation Front (BLF), μία από τις οργανώσεις που επιδιώκουν την ανεξαρτησία του Μπαλουχιστάν, δημοσιοποίησε υλικό για τη συγκρότηση νέου γυναικείου ένοπλου σχηματισμού.
Η συγκεκριμένη κίνηση προβάλλεται από την οργάνωση ως οργανωτική εξέλιξη. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή ανεξάρτητα στοιχεία στο δημόσιο απόσπασμα της έκθεσης για τον αριθμό των μελών ή τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες της νέας μονάδας.
Παράλληλα, ο Balochistan Liberation Army (BLA), άλλη σημαντική αυτονομιστική ένοπλη οργάνωση, απέρριψε κατηγορίες περί συνεργασίας με την TTP.
Ο BLA δημοσιοποίησε επίσης οπτικό υλικό από επιχειρήσεις που ισχυρίζεται ότι πραγματοποίησαν μέλη του.
Άλλες οργανώσεις των Μπαλούχων προχώρησαν σε ανάλογες κινήσεις, προβάλλοντας τη δράση τους και διατυπώνοντας ισχυρισμούς για δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.
Οι εξελίξεις καταδεικνύουν ότι η σύγκρουση στο Μπαλουχιστάν δεν περιορίζεται στις ένοπλες επιθέσεις, αλλά περιλαμβάνει και έναν παράλληλο αγώνα επιρροής, επικοινωνίας και πολιτικής νομιμοποίησης.
Πολιτική κρίση και αντιτρομοκρατία
Πέρα από την ένοπλη βία, η έκθεση του PICSS επισημαίνει ότι η εσωτερική πολιτική αστάθεια δυσχεραίνει τη διαμόρφωση αποτελεσματικής πολιτικής ασφαλείας.
Η κατάρρευση των διαπραγματεύσεων μεταξύ της κυβέρνησης και του Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI), του κόμματος που ίδρυσε ο πρώην πρωθυπουργός Ιμράν Χαν, περιπλέκει τις προσπάθειες συντονισμού στην επαρχία Χάιμπερ Παχτούνχβα.
Η περιοχή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτωπα της δράσης των Πακιστανών Ταλιμπάν, λόγω της εγγύτητάς της με το Αφγανιστάν και της μακρόχρονης παρουσίας ένοπλων δικτύων.
Οι πολιτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ κεντρικής κυβέρνησης και αντιπολίτευσης μπορούν να δυσχεράνουν τον συντονισμό, τη διοικητική συνεργασία και τη διαμόρφωση κοινής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.
Το πρόβλημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδυάζεται με την ανάγκη προστασίας παραμεθόριων περιοχών και αντιμετώπισης οργανώσεων με διασυνοριακές διασυνδέσεις.
Αφγανιστάν, Ινδία και περιφερειακές αμυντικές συμφωνίες
Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζονται στο εσωτερικό της χώρας.
Οι σχέσεις με το Αφγανιστάν παραμένουν κρίσιμος παράγοντας ασφαλείας, καθώς το Πακιστάν αποδίδει σε ένοπλα δίκτυα που δρουν από αφγανικό έδαφος σημαντικό μέρος των επιθέσεων εναντίον του.
Την ίδια στιγμή, η αντιπαράθεση με την Ινδία εξακολουθεί να επηρεάζει τον στρατηγικό σχεδιασμό των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων.
Στο περιφερειακό περιβάλλον προστίθενται οι νέες αμυντικές διευθετήσεις και οι προσπάθειες του Πακιστάν να διατηρήσει ή να ενισχύσει τις στρατηγικές του συνεργασίες.
Η συνύπαρξη εσωτερικών απειλών, πολιτικής αβεβαιότητας και εξωτερικών δεσμεύσεων δημιουργεί αυξημένες απαιτήσεις για τον στρατιωτικό μηχανισμό και τις υπηρεσίες ασφαλείας.
Οι αριθμοί δεν λένε ολόκληρη την ιστορία
Η εβδομαδιαία έκθεση του PICSS θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: αποτελεί η μείωση των τρομοκρατικών επιθέσεων ένδειξη βελτίωσης της ασφάλειας ή πρόκειται για προσωρινή υποχώρηση της βίας, ενώ οι οργανώσεις αναπροσαρμόζουν τις τακτικές και τις δομές τους;
Η απάντηση δεν μπορεί να προκύψει αποκλειστικά από την καταμέτρηση των επιθέσεων.
Η χρήση νέων επιχειρησιακών μέσων, οι εσωτερικές διαμάχες, η συγκρότηση νέων ένοπλων σχηματισμών και η αυξημένη προπαγανδιστική δραστηριότητα συνθέτουν μια εικόνα που απαιτεί διαρκή παρακολούθηση.
Άλλωστε, τα στοιχεία του PICSS για ολόκληρο τον Σεπτέμβριο είχαν καταγράψει 225 επιθέσεις, τον υψηλότερο μηνιαίο αριθμό εδώ και δώδεκα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει τη σοβαρότητα της κατάστασης παρά την πρόσφατη εβδομαδιαία υποχώρηση.
Το Πακιστάν βρίσκεται αντιμέτωπο με μια πολυεπίπεδη κρίση ασφαλείας, στην οποία αλληλεπιδρούν τζιχαντιστικές οργανώσεις, αυτονομιστικά κινήματα, πολιτικές αντιπαραθέσεις και περιφερειακοί ανταγωνισμοί.
Η μείωση της συχνότητας των επιθέσεων αποτελεί θετική ένδειξη σε επίπεδο εβδομαδιαίων στατιστικών. Δεν αρκεί, όμως, από μόνη της για να αποδείξει ότι οι απειλές περιορίζονται σε βάθος χρόνου.
Το κρίσιμο ζήτημα για το Ισλαμαμπάντ δεν είναι μόνο πόσες επιθέσεις καταγράφονται, αλλά κατά πόσον το κράτος μπορεί να αντιμετωπίσει τις οργανώσεις που εξακολουθούν να διαθέτουν δυνατότητα στρατολόγησης, προσαρμογής και πραγματοποίησης νέων επιχειρήσεων.
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
