Ακολουθήστε μας

Πολιτική

Το διεθνές σύστημα στην εποχή της πανδημίας

Δημοσιεύτηκε στις

  Μιχάλης Κοντός*  

Η εποχή μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου χαρακτηρίζεται από μια ραγδαία αυξανόμενη ένταση του φαινομένου της διεθνούς οργάνωσης, δηλαδή της δημιουργίας διεθνών οργανισμών και της αντίστοιχης δέσμευσης των κυρίαρχων κρατών στα πλαίσια θεσμών και κανόνων διεθνούς συμπεριφοράς. Κατά τη μεταψυχροπολεμική εποχή σε αυτή την τάση προστέθηκε και το φαινόμενο της παγκοσμιοποίησης και, λίγο αργότερα, η τεχνολογική επανάσταση της επικοινωνίας και του διαδικτύου των πραγμάτων.

Η εξελικτική αυτή διαδικασία συνοδευόταν (και ενισχυόταν) όλα αυτά τα χρόνια από ένα πλέγμα αξιών δυτικής προέλευσης αλλά παγκόσμιας αντανάκλασης, στο επίκεντρο των οποίων βρισκόταν η ιδέα της ανεπίστρεπτης ανθρώπινης προόδου και της υπέρβασης των εθνο-κρατικών στεγανών. Η θεωρία των διεθνών σχέσεων έχει επιχειρήσει να διαχειριστεί αυτό το φαινόμενο με διάφορους τρόπους, από διάφορα σημεία εκκίνησης. Αρκετές θεωρίες, παρά τις διαφορετικές τους εστιάσεις, κατατείνουν στο ότι στη μεταπολεμική εποχή έχει διαμορφωθεί ένα είδος πλουραλιστικής, παγκόσμιας κοινωνίας, στα πλαίσια της οποίας τα κράτη, οι διεθνείς οργανισμοί, ιδιωτικοί  οικονομικοί παράγοντες και άτομα τελούν σε μια σχέση πολυεπίπεδης και βαθιάς αλληλεπίδρασης πολλαπλών κατευθύνσεων. Μοιράζονται κοινούς κανόνες, στάσεις και αποδεκτές συμπεριφορές και συγκροτούν μια παγκόσμια τάξη πραγμάτων που κινείται στο ενδιάμεσο μεταξύ της βίαιης αναρχίας και της επιθυμητής διεθνούς δικαιοσύνης.

Το ξέσπασμα της πανδημίας του COVID-19 έχει καταδείξει μια σειρά από αδυναμίες σε όλα τα επίπεδα της παγκόσμιας κοινωνίας. Η παγκόσμια κρίση, αποτέλεσμα της εν λόγω πανδημίας, έρχεται σε μια εποχή κατά την οποία, αφ’ ενός, τα κύματα μετανάστευσης και προσφυγικών ροών προκαλούν έντονες συζητήσεις σχετικά με τη βιωσιμότητα του καθεστώτος προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. αφ’ εταίρου, οι πάλαι ποτέ στέρεοι πυλώνες της διεθνούς φιλελεύθερης τάξης (Ηνωμένες Πολιτείες και Ηνωμένο Βασίλειο) φαίνεται να υποχωρούν από τον κεντρικό ρόλο παγκόσμιας πολιτικής και οικονομικής ηγεσίας στον οποίο βρέθηκαν κατά τη μεταπολεμική και μεταψυχροπολεμική περίοδο. Σε κάποιες περιπτώσεις, οι αδυναμίες αυτές φαίνεται να υπογραμμίζουν σημαντικές τάσεις αλλαγής στο διεθνές σύστημα, οι οποίες προϋπήρχαν αλλά πιθανόν να επιταχυνθούν μέσα στα επόμενα χρόνια λόγω και των συνεπειών της πανδημίας. Ας δούμε όμως πιο αναλυτικά πώς επηρεάζονται τα δύο βασικά επίπεδα της παγκόσμιας κοινωνίας: η διεθνής οργάνωση και το κράτος.

Διεθνής οργάνωση, διεθνής φιλελεύθερη τάξη και παγκοσμιοποίηση: αλλεπάλληλοι, μεταδοτικοί κραδασμοίΜε το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου ιδρύθηκε ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), με βασικό σκοπό τη διαφύλαξη της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας. Επρόκειτο για τον πρώτο οικουμενικό διεθνή οργανισμό, επίκεντρο ενός εκτεταμένου συστήματος παγκόσμιας διακυβέρνησης μαζί με μια σειρά ειδικευμένων οργανώσεων, που κάλυπτε ολόκληρο σχεδόν το θεματικό φάσμα της εθνικής αρμοδιότητας. Λίγα χρόνια αργότερα, τη δεκαετία του ’50, με τις συνθήκες του Παρισιού και της Ρώμης, ιδρύθηκαν οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες. Αποτέλεσαν το πρώτο, επαναστατικό εγχείρημα εκχώρησης κρατικής κυριαρχίας η οποία, μέχρι τότε, αποτελούσε θέσφατο για το πολιτικά και νομικά απροσπέλαστο κράτος. Οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες εξελίχθηκαν και άκμασαν και, παρά τα προβλήματα, έκαναν άλλο ένα θαρραλέο βήμα στις αρχές της δεκαετίας του ’90: ιδρύθηκε τότε η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) η οποία, πέραν του κεκτημένου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (κυρίως οικονομικής φύσεως), πρόσθεσε στο ενωσιακό οικοδόμημα επιπλέον πυλώνες πολιτικής ενοποίησης.

Η ευφορία που κυριάρχησε στο δυτικό κόσμο μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης δημιούργησε αντιλήψεις περί μιας οριστικής νίκης της φιλελεύθερης δημοκρατίας και της οικονομίας της αγοράς, εις βάρος του ολοκληρωτισμού και της κεντρικά σχεδιασμένης οικονομίας.

Η εξέλιξη αυτή έδωσε ώθηση σε ένα αμοιβαία ενισχυόμενο δίπολο, κυρίαρχο πλέον στα πλαίσια της διεθνούς κοινότητας: αφ’ ενός, οι φιλελεύθερες πολιτικές ιδέες και αρχές όπως η προάσπιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων  και, αφ’ εταίρου, ένα κύμα οικονομικής παγκοσμιοποίησης, με τον καθοριστικό περιορισμό των εμποδίων στις διεθνείς οικονομικές συναλλαγές. Και οι δύο τάσεις έτειναν να περιορίζουν την κρατική κυριαρχία και να θέτουν εν αμφιβόλω τον κεντρικό ρόλο του κράτους ως βασικού δρώντος στα πλαίσια του διεθνούς συστήματος, προς όφελος των διακυβερνητικών οργανισμών, αλλά και δρώντων της ιδιωτικής σφαίρας (πολυεθνικές εταιρείες, μη κυβερνητικοί οργανισμοί κλπ). Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΕ (σταδιακά αλλά σταθερά) υιοθέτησε μια ενιαία αγορά χωρίς περιορισμούς διακίνησης, ένα ενιαίο νόμισμα, έναν νομικά δεσμευτικό Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, ενώ επισήμως αντιλαμβανόταν τη διαδικασία ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης ως γραμμική και διαρκώς εξελισσόμενη, όπως μαρτυρεί το προοίμιο της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (“ever-lasting Union”).

Εν τούτοις, μέσα από αυτή την πρωτοφανή άνθιση των φαινομένων της διεθνούς οργάνωσης κατά τις προηγούμενες δεκαετίες, καθίστανται πλέον εμφανείς οι αδυναμίες και, ίσως, τα όρια αυτής της διαδικασίας. Σε μία παγκοσμιοποιημένη οικονομία, στα πλαίσια μιας σύνθετης οικονομικής αλληλεξάρτησης με βαθιές ρίζες στα κράτη και τις τοπικές κοινωνίες, με ένα πυκνότατο επικοινωνιακό πλέγμα, οι κραδασμοί (ειδικά οι κρίσεις εκείνες που λόγω του χαρακτήρα τους μεταδίδονται εύκολα) τείνουν να επηρεάζουν ταχύτατα ολόκληρο το παγκόσμιο δίκτυο. Το χαρακτηριστικό αυτό καθιστά τα επιτεύγματα των προηγούμενων δεκαετιών ευάλωτα και τις σχετικές θεωρητικές παραδοχές αναθεωρήσιμες. Π.χ. τα τρομοκρατικά κτυπήματα της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 στις Ηνωμένες Πολιτείες και το κύμα τρομοκρατικών κτυπημάτων που ακολούθησε στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και αλλού, έφεραν στο προσκήνιο το ζήτημα της προστασίας των ατομικών ελευθεριών. Τα μέσα π.χ. τα οποία χρησιμοποίησε η αμερικανική κυβέρνηση για την αντιμετώπιση του φαινομένου, όπως η κήρυξη ενός «πολέμου κατά της τρομοκρατίας» και ο νόμος Patriot, ήταν χαρακτηριστικά. Ή η χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, η οποία ξεκίνησε από τις Ηνωμένες Πολιτείες και, με μεγάλη ευκολία, εξαπλώθηκε στον υπόλοιπο κόσμο, προκαλώντας σοβαρούς τριγμούς στα θεμέλια της ΕΕ και μια μεγάλη ρήξη στις σχέσεις του ευρωπαϊκού βορρά με τον ευρωπαϊκό νότο. Πιο πρόσφατα, η προσφυγική κρίση, απότοκο κυρίως του πολυετούς πολέμου στη Συρία, δημιούργησε κεντρόφυγες τάσεις εντός της ΕΕ ως προς την τήρηση των ανοικτών εσωτερικών συνόρων, αλλά και έντονες συζητήσεις ως προς τη βιωσιμότητα του διεθνούς καθεστώτος εξέτασης αιτήσεων ασύλου, αλλά και των σχετικών ευρωπαϊκών ρυθμίσεων.     
 
Το κράτος: η επιστροφή του Leviathan

Η κρατική κυριαρχία και η σημασία της για το ευρύτερο πλέγμα των διεθνών σχέσεων δύσκολα μπορεί να αμφισβητηθεί. Εκείνο που, όπως έχουμε ήδη αναφέρει, είχε αμφισβητηθεί τις προηγούμενες δεκαετίες ήταν η πρωτοκαθεδρία του κράτους: με την ανάπτυξη των διεθνών οργανισμών, την παγκοσμιοποίηση και την τεχνολογική πρόοδο τα κρατικά σύνορα καθίσταντο, σύμφωνα με αυτή την άποψη, πορώδη και, σε κάποιες περιπτώσεις, μόνο συμβολική σημασία είχαν. Οι κρατοκεντρικές θεωρίες της περιόδου του Ψυχρού Πολέμου, οι οποίες απέδιδαν ιδιαίτερη έμφαση στην κατανομή ισχύος μεταξύ των κρατών και την ισορροπία δυνάμεων ως οι κατ’ εξοχήν θεσμοί άτυπης οργάνωσης του άναρχου διεθνούς συστήματος, αμφισβητήθηκαν. Εν τούτοις, από τα τέλη της προηγούμενης δεκαετίας, η υποχώρηση της παγκόσμιας αμερικανικής πρωτοκαθεδρίας και η έκρηξη νέων γεωπολιτικών ανταγωνισμών σε περιοχές όπως η Μέση Ανατολή και η Ανατολική Ασία, μετέβαλαν άρδην τη συζήτηση. Πλέον αυτό που αμφισβητείται δεν είναι ο ρόλος του κράτους ή της κρατικής κυριαρχίας, αλλά η βιωσιμότητα της διεθνούς οργάνωσης, της διεθνούς φιλελεύθερης τάξης και της παγκοσμιοποίησης.

Περαιτέρω, το κράτος, ως κάτοχος του νόμιμου μονοπωλίου της βίας και ο κατ’ εξοχήν πάροχος ασφαλείας, επανέρχεται ως αυστηρός και απροσπέλαστος νομοθέτης, ένας Leviathan ο οποίος επιχειρεί με κάθε μέσο να διασφαλίσει την εσωτερική τάξη και κοινωνική ηρεμία, εις απάντηση των πολυσύνθετων προκλήσεων της εποχής μας. Ο κλονισμός του φιλελευθερισμού και της σοσιαλδημοκρατίας και η άνοδος της ακροδεξιάς στην ηπειρωτική Ευρώπη, η επέλαση του αυταρχισμού στις παρυφές αυτής, αλλά και η ανάδειξη αμφιλεγόμενων ηγετών (αμφίβολης δέσμευσης απέναντι στην μεταπολεμική διεθνή τάξη) στον αγγλοσαξονικό κόσμο αποτελούν συμπτώματα αυτής της τάσης, με επιταχυντική επίδραση. Είναι εμφανές ότι ο δυτικός κόσμος επαναπροσδιορίζεται και τα ιδεολογήματα των περασμένων δεκαετιών εγκαταλείπονται προς όφελος ενός αναδυόμενου κρατοκεντρισμού. Επιπλέον, η ελλιπής εφαρμογή των αρχών του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ και η εσωτερική αμφισβήτηση των μεταπολεμικών πολυμερών ρυθμίσεων συλλογικής άμυνας (π.χ. ΝΑΤΟ), κατατείνουν προς ανάκαμψη της αρχής της αυτοβοήθειας ως του έσχατου μέσου για την ασφάλεια των κρατών από κάθε μορφής εξωτερικές απειλές.   
 
Τι νέο μας φέρνει ο COVID-19;

Η πανδημία του νέου κορωνοϊού COVID-19 δεν αποτελεί φυσικά κοινωνικό, οικονομικό ή πολιτικό φαινόμενο. Εν τούτοις, ο τρόπος με τον οποίο τα κράτη επιδιώκουν να τον αντιμετωπίσουν, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο επηρεάζει την παγκόσμια οικονομία και τις κοινωνίες εν γένει αποτελεί ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον θέμα μελέτης για τις κοινωνικές επιστήμες. Θα μπορούσαμε όμως να υποστηρίξουμε ότι δεν προσθέτει τίποτα στις τάσεις που αναλύονται πιο πάνω, απλώς τις επιβεβαιώνει και τις επιταχύνει.

Αφ’ ενός η παγκοσμιοποίηση κλονίζεται έντονα, ίσως ανεπανόρθωτα: Η σύνθετη αλληλεξάρτηση μεταξύ παραγόντων της δημόσιας και ιδιωτικής σφαίρας φαίνεται να αποτελεί πλέον βασικό σημείο αδυναμίας της παγκόσμιας οικονομίας, ιδιαίτερα η έντονη κινητικότητα που την χαρακτηρίζει (αγαθών, υπηρεσιών, κεφαλαίου και ατόμων). Αυτό ισχύει τόσο λόγω της μεταδοτικότητας της κρίσης, όσο και εξ αιτίας του γεγονότος ότι πλήττονται άμεσα τομείς οι οποίοι στηρίζονται κατ’ εξοχήν σε αυτή την κινητικότητα: ο τουρισμός, οι μαζικές μεταφορές, το λιανικό εμπόριο κ.α. Ο υψηλός δείκτης εξάρτησης των κρατών από τις εισαγωγές αποτελεί σοβαρή αδυναμία των σύγχρονων εθνικών οικονομιών, η οποία επιστρέφει σαν μπούμεραγκ τα κτυπήματα που δέχτηκαν τις προηγούμενες δεκαετίες οι μικρής κλίμακας εθνικές ή τοπικές βιομηχανίες ως αποτέλεσμα της παγκοσμιοποίησης και των οικονομιών κλίμακας (π.χ. η αδυναμία κρατών, ακόμα και βιομηχανικά προηγμένων, να διασφαλίσουν τις ανάγκες τους σε ιατρικά αναλώσιμα).

Αφ’ ετέρου, αναδεικνύεται περαιτέρω σε πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο ο μαρασμός των δυτικών αξιών και του διεθνούς ρόλου της Ευρώπης και του αγγλοσαξονικού κόσμου. Η ΕΕ εμφανίζεται για μια ακόμα φορά εσωτερικά διχασμένη ενώπιον μιας κρίσης, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο προβάλλουν ως παραδείγματα προς αποφυγή ως προς τη διαχείριση της πανδημίας, ενώ, την ίδια στιγμή, η Κίνα δράττεται της ευκαιρίας να επιδείξει την ετοιμότητά της να περάσει το κατώφλι και να καταστεί η νέα ηγέτιδα δύναμη στο διεθνές σύστημα.

Ως προς το κράτος, αποδεικνύεται ότι δεν υπάρχει τέλειο μοντέλο πρόσληψης και αντιμετώπισης κρίσεων, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις κρίσεων με έντονη διαχυτικότητα, όπως είναι η πανδημία του COVID-19. Όσο πιο μικρός και αθέατος είναι ο εχθρός, τόσο πιο δύσκολος είναι στην αντιμετώπιση. Ως εκ τούτου, τα κράτη αναγκάστηκαν να λάβουν μέτρα πρωτοφανή, ιδιαίτερα για τις φιλελεύθερες δημοκρατίες. Εικόνες όπως η σύλληψη πολιτών που βγήκαν για τζόκινγκ, το πλήρες lock-down και η απαγόρευση των κοινωνικών συναθροίσεων και της οικονομικής δραστηριότητας με διατάγματα είναι κάτι για το οποίο κανείς δεν θα στοιχημάτιζε μέχρι και λίγους μήνες προηγουμένως. Είναι εμφανές ότι το κράτος, ακόμη και στις ώριμες φιλελεύθερες δημοκρατίες, παίρνει τα ηνία στα χέρια του με τρόπο που θυμίζει στρατιωτικές δικτατορίες της δεκαετίας του ’70. 
 
Από τον Άννα στον Καϊάφα

Πολύ συχνά, πολιτικές δυνάμεις και κινήματα στην Ευρώπη και τη Β. Αμερική διαφόρων ιδεολογικών αποχρώσεων έστρεφαν τα πυρά τους κατά της παγκοσμιοποίησης, ενώ ασκούσαν έντονη κριτική τόσο στον ΟΗΕ όσο και στην ΕΕ, αλλά και σε άλλα εγχειρήματα διεθνούς οργάνωσης. Με το διεθνές σύστημα να αποβάλλει σταδιακά τα φιλελεύθερα ιδεολογήματα που συνόδευαν τη διεθνή οργάνωση και να κατατείνει ολοένα και περισσότερο προς τον κρατοκεντρισμό και την αρχή της αυτοβοήθειας, πολύ πιθανόν σύντομα να δούμε τις ατομικές ελευθερίες να συρρικνώνονται ακόμη περισσότερο και τις διεθνείς εντάσεις να αυξάνονται. Το μέλλον του δυτικού κόσμου ως το επίκεντρο της παγκόσμιας κοινωνίας διαγράφεται ζοφερό, ιδιαίτερα να λάβει κανείς υπόψη και την άνευ προηγουμένου κρίση ηγεσίας στις δυτικές κοινωνίες.

Πολύ πιθανόν όμως σύντομα, ιδιαίτερα εάν οι διεθνο-πολιτικές και οικονομικές συνθήκες το επιτρέψουν, τα κράτη να ανακαλύψουν ξανά τις αρετές της διεθνούς συνεργασίας. Είναι σαφές ότι σε περιόδους κρίσης η διεθνής οργάνωση υποχωρεί προς όφελος των πλέον απόλυτων ερμηνειών της κρατικής κυριαρχίας. Μπορεί αυτή τη στιγμή να μην είναι τόσο ορατό, είναι όμως αδιαμφισβήτητο το γεγονός ότι η διεθνής οργάνωση παράγει, εν καιρώ ηρεμίας, εργαλεία που αποδεικνύονται πολύτιμα βοηθήματα εν καιρώ κρίσης. Ο ρόλος π.χ. του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ίσως αποδειχθεί σημαντικός, όπως και ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), παρά τις διαφωνίες εντός της ΕΕ ως προς τον τρόπο διαχείρισης των οικονομικών συνεπειών της πανδημίας. Τα κράτη (κυρίως οι μεγάλες δυνάμεις) θα πρέπει να εργαστούν σκληρά προκειμένου να διαμορφώσουν μια νέα, βιώσιμη διεθνή τάξη που να ανταποκρίνεται στα δεδομένα της σύγχρονης εποχής.

*Επίκουρος καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

Φιλελεύθερος

Ο Σταύρος Καλεντερίδης, ξεκίνησε τις σπουδές του στην Αθήνα, σπουδάζοντας Πολιτική Επιστήμη στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έπειτα από τέσσερα χρόνια συμμετοχής στα φοιτητικά όργανα συνδιοίκησης της σχολής του και σε διάφορες οργανώσεις νέων, αποφάσισε να συνεχίσει τις σπουδές του στο εξωτερικό. Στη Βοστόνη των Η.Π.Α. ολοκλήρωσε δύο μεταπτυχιακά προγράμματα, στις Διεθνείς Σχέσεις (Αμερικανική εξωτερική πολιτική) και στην Επικοινωνία (Πολιτική Επικοινωνία), ενώ παράλληλα εργάστηκε στο Ελληνικό Προξενείο της Βοστόνης, στη σχολή του ως βοηθός έρευνας και σε δύο πολιτικές καμπάνιες Αμερικανών πολιτικών (Δημοκρατικών – Ρεπουμπλικάνων). Μετά από τρία χρόνια στις Η.Π.Α., άκουσε το κάλεσμα της πατρίδας του και επέστρεψε πίσω με μεγάλο πόθο για προσφορά στην Ελλάδα. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος δύο κοινωφελών οργανισμών, του δέλτα – πολιτική επανάσταση (πολιτικός οργανισμός) και της Λεοντίδας (ίδρυμα προώθησης θεμάτων ιστορίας, πολιτισμού και δημοκρατίας). Σήμερα ζει και εργάζεται στην Αθήνα, ασχολείται με διάφορα εγχειρήματα πολιτικής διπλωματίας και δημοκρατίας, γράφει πολιτικά άρθρα, σχολιάζει την επικαιρότητα και συνεχίζει την προσωπική του μελέτη στην ιστορία και την πολιτική φιλοσοφία.

GEOPOLITICO

Νέα τουρκική πρόκληση νότια του Καστελλόριζου! NAVTEX της Άγκυρας στην περιοχή που θα περάσει το γαλλικό ερευνητικό για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Η Άγκυρα εξέδωσε NAVTEX για περιοχή νότια του Καστελλόριζου, όπου έχει προγραμματιστεί η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA», αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία του Σταθμού Ηρακλείου. Η κίνηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία για την επανέναρξη των ερευνών της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, με το γαλλικής σημαίας πλοίο «Abeille Marengo».

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Νέο επεισόδιο στον ανταγωνισμό για τις θαλάσσιες αρμοδιότητες στην Ανατολική Μεσόγειο προκαλεί η Τουρκία, αυτή τη φορά σε περιοχή από την οποία προβλέπεται να διέλθει το ερευνητικό σκάφος που θα πραγματοποιήσει εργασίες για το υποθαλάσσιο καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου.

Ο τουρκικός Σταθμός Αττάλειας εξέδωσε ναυτική αγγελία, αμφισβητώντας την αρμοδιότητα του ελληνικού Σταθμού Ηρακλείου σε θαλάσσια περιοχή νότια του Καστελλόριζου.

Η τουρκική ενέργεια σημειώθηκε λίγες ώρες μετά την έκδοση ελληνικής NAVTEX, με την οποία δεσμεύτηκε η συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή για τη διεξαγωγή της πολυεθνικής άσκησης πυρών «EUNOMIA», στις 19 Οκτωβρίου.

Η Άγκυρα απάντησε εκδίδοντας δική της NAVTEX, υποστηρίζοντας ότι η περιοχή εμπίπτει στη δική της ζώνη ευθύνης για την έκδοση ναυτικών αγγελιών.

Μάλιστα, προχώρησε στην επανέκδοση της αγγελίας για τη συμμαχική άσκηση, χρησιμοποιώντας ακριβώς τις ίδιες συντεταγμένες που είχαν περιληφθεί στην ελληνική ανακοίνωση.

Η κίνηση αυτή δεν αφορά την πραγματοποίηση διαφορετικής τουρκικής άσκησης, αλλά τη διεκδίκηση της αρμοδιότητας έκδοσης της σχετικής ναυτικής προειδοποίησης.

Το γαλλικό ερευνητικό και η επανεκκίνηση του Great Sea Interconnector

Το περιστατικό αποκτά ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση καθώς συνδέεται χρονικά και γεωγραφικά με την προετοιμασία για την επανέναρξη των εργασιών του Great Sea Interconnector.

Πρόκειται για το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης–Κύπρου, το οποίο προβλέπει την εγκατάσταση υποθαλάσσιου καλωδίου υψηλής τάσης συνεχούς ρεύματος 500 kV.

Στις 14 Οκτωβρίου, η γαλλική Nexans, ανάδοχος του καλωδίου, προχώρησε στις απαραίτητες ενέργειες για την έκδοση NAVTEX, ενώ παράλληλα βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία έγκρισης της συμμετοχής του γαλλικής σημαίας ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo».

Το συγκεκριμένο πλοίο πρόκειται να πραγματοποιήσει προκαταρκτικές υποθαλάσσιες έρευνες στη διαδρομή μεταξύ της Κορακιάς Ηρακλείου και της Κύπρου.

Οι εργασίες περιλαμβάνουν τη χαρτογράφηση του βυθού, την εξέταση της μορφολογίας του και τον προσδιορισμό της καταλληλότερης όδευσης για την τοποθέτηση των καλωδίων.

Η περιοχή νότια του Καστελλόριζου, στην οποία εκδηλώθηκε η νέα τουρκική αμφισβήτηση, περιλαμβάνεται στη σχεδιαζόμενη πορεία του ερευνητικού.

Δεν έχει, ωστόσο, ανακοινωθεί ακόμη οριστική ημερομηνία έναρξης των νέων ερευνών.

Το έγγραφο του Λιμενικού και η προθεσμία της 16ης Οκτωβρίου

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το έγγραφο του Αρχηγείου του Λιμενικού Σώματος, με ημερομηνία 14 Οκτωβρίου 2026, το οποίο αφορά την αίτηση εξαίρεσης για τη χρήση του γαλλικού πλοίου.

Σύμφωνα με το έγγραφο, το αίτημα είχε υποβληθεί στις 9 Οκτωβρίου από το ναυτικό πρακτορείο «Δ. Πατρίκιος ΙΚΕ», για λογαριασμό της ιταλικής Next Geosolutions Europe SpA.

Η ιταλική εταιρεία έχει αναλάβει τις προκαταρκτικές υποθαλάσσιες έρευνες για λογαριασμό της Nexans.

Η χρησιμοποίηση πρόσθετου ερευνητικού σκάφους κρίθηκε απαραίτητη εξαιτίας των ιδιαίτερα απαιτητικών τεχνικών χαρακτηριστικών της προβλεπόμενης όδευσης.

Συγκεκριμένα, οι εργασίες θα πραγματοποιηθούν σε περιοχές μεγάλου βάθους, με απότομες υποθαλάσσιες πλαγιές και γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά που απαιτούν εξειδικευμένο εξοπλισμό.

Το Λιμενικό κάλεσε τις αρμόδιες λιμενικές αρχές και τους ναυτιλιακούς φορείς να διερευνήσουν εάν υπάρχουν διαθέσιμα πλοία ελληνικής σημαίας με αντίστοιχες δυνατότητες.

Η προθεσμία για την υποβολή των σχετικών απαντήσεων λήγει σήμερα, Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, στις 13:00.

Το έγγραφο κοινοποιήθηκε, μεταξύ άλλων, στο υπουργείο Εξωτερικών και στο Γενικό Επιτελείο Ναυτικού.

Οι έρευνες έχουν παράταση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026

Σημαντική λεπτομέρεια αποτελεί το γεγονός ότι οι υποθαλάσσιες έρευνες είχαν αρχικά εγκριθεί από το υπουργείο Εξωτερικών τον Ιούνιο του 2024.

Με νεότερη απόφαση, τον Φεβρουάριο του 2026, δόθηκε παράταση της σχετικής έγκρισης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Η επανέναρξη των εργασιών προϋποθέτει την ολοκλήρωση των απαιτούμενων διαδικασιών, ενώ προβλέπεται ενημέρωση της Υδρογραφικής Υπηρεσίας και της Διοίκησης Υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού τουλάχιστον 72 ώρες πριν από την έναρξη των ερευνών.

Η επίσημη ανακοίνωση του Λιμενικού επιβεβαιώνει την υποβολή αίτησης για τη χρησιμοποίηση του «Abeille Marengo», χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει ήδη δοθεί η τελική έγκριση ή ότι το πλοίο έχει ξεκινήσει τις εργασίες του.

Η «EUNOMIA» και το γεωπολιτικό μήνυμα στην Ανατολική Μεσόγειο

Η πολυεθνική άσκηση «EUNOMIA» πραγματοποιείται στο πλαίσιο της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου, Γαλλίας και Ιταλίας για τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σύμφωνα με τις δημοσιευμένες πληροφορίες, το πρόγραμμα δραστηριοτήτων εκτείνεται από τις 16 έως τις 22 Οκτωβρίου, με επιπλέον δραστηριότητα στις 26 Οκτωβρίου. Η συγκεκριμένη NAVTEX που επικαλείται το Liberal αφορά άσκηση πυρών στις 19 Οκτωβρίου.

Η τουρκική παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή σημειώνεται σε περιοχή που συνδέεται με τον σχεδιασμό ενός ευρωπαϊκού ενεργειακού έργου.

Η Άγκυρα δεν αμφισβητεί απλώς μια ναυτική ανακοίνωση. Επαναφέρει τη διεκδίκησή της περί αρμοδιότητας έκδοσης NAVTEX σε μια θαλάσσια ζώνη όπου η ελληνική πλευρά προετοιμάζει δραστηριότητες που αφορούν την ηλεκτρική διασύνδεση.

Πρέπει, ωστόσο, να διακρίνεται η αρμοδιότητα έκδοσης ναυτικών αγγελιών από την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Πρόκειται για διαφορετικά νομικά ζητήματα και η έκδοση μιας NAVTEX δεν καθορίζει από μόνη της κυριαρχικά δικαιώματα.

Το κρίσιμο τεστ για την Αθήνα: Τι θα συμβεί όταν φτάσει το γαλλικό σκάφος;

Το πραγματικό ενδιαφέρον πλέον μετατοπίζεται στην επόμενη φάση.

Όταν ολοκληρωθεί η αδειοδότηση και εκδοθεί η NAVTEX για τις έρευνες του «Abeille Marengo», θα διαπιστωθεί εάν η Τουρκία περιοριστεί σε νέα αμφισβήτηση μέσω ναυτικών αγγελιών ή προχωρήσει σε άλλες ενέργειες.

Το προηγούμενο των εντάσεων γύρω από τις έρευνες για το καλώδιο καθιστά το συγκεκριμένο ερώτημα ιδιαίτερα σημαντικό για την Αθήνα και τη Λευκωσία.

Επιπλέον, η συμμετοχή γαλλικής εταιρείας και πλοίου γαλλικής σημαίας προσδίδει στο θέμα ευρωπαϊκή διάσταση, χωρίς να συνεπάγεται αυτομάτως στρατιωτική ή διπλωματική αντίδραση του Παρισιού.

Η απάντηση θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των εργασιών και τις αποφάσεις των εμπλεκόμενων κυβερνήσεων.

Η ουσία είναι ότι το Great Sea Interconnector επανέρχεται στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης πριν ακόμη αρχίσουν οι νέες έρευνες.

Η ελληνική πλευρά έχει ενεργοποιήσει τη διαδικασία για την επιστροφή του ερευνητικού σκάφους στη θάλασσα. Η Τουρκία, από την πλευρά της, επέλεξε να επαναφέρει την αμφισβήτηση της αρμοδιότητας του Ηρακλείου με αφορμή την άσκηση «EUNOMIA».

Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν οι νέες έρευνες θα προχωρήσουν χωρίς παρεμπόδιση ή εάν το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου θα αποτελέσει ξανά πεδίο έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

«Ελευθερία» Λονδίνου: Αδιέξοδο στο Κυπριακό, νέα εποχή στις σχέσεις Βρετανίας–ΕΕ και τα μηνύματα Ρούμπιο προς την Τουρκία

Στο επίκεντρο του νέου φύλλου της ομογενειακής εφημερίδας η αμετακίνητη στάση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό, οι πολιτικές εξελίξεις στο Ηνωμένο Βασίλειο και η ερμηνεία της επίσκεψης του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στην Αθήνα από τον τουρκικό Τύπο. Ξεχωριστή θέση κατέχουν η 66η επέτειος της Κυπριακής Ανεξαρτησίας και η δυναμική παρουσία των Ελληνοκυπρίων στη βρετανική αυτοδιοίκηση.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Με πλούσια θεματολογία γύρω από τις διεθνείς εξελίξεις, το Κυπριακό, τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις και τη δραστηριότητα της ελληνικής και κυπριακής ομογένειας κυκλοφόρησε την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026 το 1308ο φύλλο της εβδομαδιαίας εφημερίδας «Ελευθερία» του Λονδίνου.

Η έκδοση αναδεικνύει τις διπλωματικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, τις προσπάθειες επαναπροσέγγισης του Ηνωμένου Βασιλείου με την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και τον ενεργό ρόλο του απόδημου ελληνισμού στη δημόσια ζωή της Βρετανίας.

Κυπριακό: Καμία ουσιαστική μετακίνηση από την τουρκική πλευρά

Ένα από τα κεντρικά πολιτικά θέματα της εφημερίδας αφορά τη συνάντηση του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν.

Με τίτλο «Καμία μετακίνηση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό», η «Ελευθερία» επισημαίνει ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε περιορισμένης σημασίας ζητήματα, χωρίς να σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος στον πυρήνα του προβλήματος.

Οι συμφωνίες αφορούν την κοινή παρουσία των δύο ηγετών στο 6ο Δικοινοτικό Φεστιβάλ Ειρήνης στην Πύλα, τη συμμετοχή τους σε συνεδριάσεις τεχνικών επιτροπών και τον προγραμματισμό νέας συνάντησης.

Ωστόσο, σύμφωνα με την εφημερίδα, η τουρκική πλευρά εξακολουθεί να θέτει ως προϋπόθεση για την επανέναρξη των ουσιαστικών συνομιλιών την αποδοχή της λεγόμενης «κυριαρχικής ισότητας».

Το δημοσίευμα στρέφει επίσης την προσοχή στην επικείμενη επίσκεψη της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, και στο ερώτημα αν θα μπορέσει να επανεκκινήσει η διαπραγματευτική διαδικασία πριν ολοκληρωθεί η θητεία του Αντόνιο Γκουτέρες.

Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα και η αντίδραση του τουρκικού Τύπου

Ξεχωριστή θέση στην έκδοση καταλαμβάνει το άρθρο του δημοσιογράφου Χρήστου Κωνσταντινίδη, με τίτλο «Πώς ερμήνευσε η Τουρκία την επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα», το οποίο εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης αντιμετώπισαν τα μηνύματα του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών.

Η ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα και η προβολή της Ελλάδας ως στρατηγικού εταίρου των Ηνωμένων Πολιτειών αποτέλεσαν αντικείμενο σχολιασμού από τουρκικές εφημερίδες και αναλυτές.

Στο επίκεντρο βρίσκονται η αμερικανική στρατηγική στην Ανατολική Μεσόγειο, η ελληνοαμερικανική αμυντική συνεργασία, η ενεργειακή ασφάλεια και η στάση της Ουάσινγκτον απέναντι στις ελληνοτουρκικές διαφορές.

Σε άλλη παρέμβαση της έκδοσης, ο ακαδημαϊκός Αυγουστίνος Αυγουστή θέτει το ερώτημα κατά πόσο οι θετικές δηλώσεις της αμερικανικής πλευράς συνοδεύονται από συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τα ελληνικά και κυπριακά συμφέροντα.

Βρετανία και Ευρωπαϊκή Ένωση: Ανοίγει η συζήτηση για υπέρβαση του Brexit

Στο βρετανικό μέτωπο, η «Ελευθερία» αφιερώνει εκτενές δημοσίευμα στην προσπάθεια της κυβέρνησης του Άντι Μπέρναμ να διαμορφώσει μια νέα σχέση με τις Βρυξέλλες.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός εμφανίζεται να θεωρεί ανεπαρκές το σημερινό πλαίσιο συνεργασίας, υποστηρίζοντας ότι το Brexit προκάλεσε μεγαλύτερη οικονομική ζημιά από τα αναμενόμενα οφέλη.

Η εφημερίδα αναφέρεται στην προγραμματισμένη για τις 20 Νοεμβρίου σύνοδο κορυφής Ευρωπαϊκής Ένωσης–Ηνωμένου Βασιλείου στις Βρυξέλλες, όπου αναμένεται να εξεταστούν νέες συμφωνίες για το εμπόριο, την κινητικότητα των νέων και την οικονομική συνεργασία.

Στη συζήτηση περιλαμβάνονται ακόμη η πιθανότητα στενότερης σύνδεσης της Βρετανίας με την ενιαία αγορά και την τελωνειακή ένωση, καθώς και οι προοπτικές μιας νέας συζήτησης για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας μετά τις επόμενες γενικές εκλογές.

Ουκρανία και Ιράν: Αμυντική συνεργασία και ζητήματα ασφάλειας

Στη διεθνή επικαιρότητα, η εφημερίδα παρουσιάζει τη συνάντηση του Βρετανού πρωθυπουργού με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο Λονδίνο.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, βασικά θέματα των συνομιλιών αποτέλεσαν η ενίσχυση της ουκρανικής αεράμυνας, η διάθεση νέων πυραυλικών συστημάτων και η αντιμετώπιση των ρωσικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Παράλληλα, καταγράφονται οι βρετανικές ανησυχίες για πιθανή ιρανική εμπλοκή σε περιστατικό ασφαλείας στη στρατιωτική βάση RAF Fairford, που χρησιμοποιείται από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις. Η εφημερίδα αποδίδει στον Μπέρναμ την εκτίμηση ότι η εμπλοκή των Φρουρών της Επανάστασης είναι «σχεδόν βέβαιη».

Η ομογένεια τίμησε την Κυπριακή Ανεξαρτησία

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην 66η επέτειο της ανακήρυξης της Κυπριακής Ανεξαρτησίας.

Η εφημερίδα καταγράφει την επετειακή εκδήλωση που διοργάνωσαν στο βόρειο Λονδίνο η Κυπριακή Υπάτη Αρμοστεία και η Ελληνική Κυπριακή Αδελφότητα Λονδίνου, παρουσία διπλωματών, εκπροσώπων της Εκκλησίας, της βρετανικής αυτοδιοίκησης και της ομογένειας.

Ο Ύπατος Αρμοστής Κυριακός Κούρος αναφέρθηκε στη σημασία διατήρησης της ιστορικής μνήμης, στην ανάγκη τερματισμού της τουρκικής κατοχής και στη συμβολή της κυπριακής παροικίας στην ενημέρωση της βρετανικής κοινωνίας για το Κυπριακό.

Στην εκδήλωση μίλησαν επίσης ο πρόεδρος της Αδελφότητας Φάνος Θεοφάνους και η δήμαρχος Μπάρνετ Zahra Beg, η οποία περιέγραψε τις εντυπώσεις της από πρόσφατη επίσκεψή της στην κατεχόμενη Μόρφου.

Τιμή στους 17 ομογενείς δημοτικούς συμβούλους

Η Εθνική Κυπριακή Ομοσπονδία Ηνωμένου Βασιλείου τίμησε 17 ομογενείς δημοτικούς συμβούλους, οι οποίοι εξελέγησαν στις τοπικές εκλογές και προσφέρουν στις κοινότητες όπου ζουν.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στις 10 Οκτωβρίου, με συμμετοχή της αναπληρώτριας Υπάτης Αρμοστή Άννας Παπασάββα, του προέδρου της Ομοσπονδίας Χρίστου Καραολή και εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Η παρουσία των Ελληνοκυπρίων σε θεσμικές θέσεις από το Λονδίνο μέχρι το Κάρντιφ και άλλες βρετανικές πόλεις παρουσιάζεται ως σημαντικό κεφάλαιο για την ενίσχυση της πολιτικής εκπροσώπησης της ομογένειας.

Ιστορική μνήμη, ελληνική πολιτική και πολιτισμός

Στις υπόλοιπες σελίδες της έκδοσης παρουσιάζονται ακόμη οι εξελίξεις στην ελληνική πολιτική σκηνή, η συζήτηση για τον περιορισμό της πρόσβασης παιδιών κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς και οι δημοσιογραφικές αναφορές στην αποχώρηση της Κίμπερλι Γκιλφόιλ από την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα.

Ιστορικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το αφιέρωμα στον Παύλο Μελά και τον Μακεδονικό Αγώνα, ενώ η εφημερίδα φιλοξενεί παρουσίαση του βιβλίου της Tanya Liveras Candy για τη ζωή και τη δολοφονία του Ανδρέα Λιβέρα κατά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στη Βομβάη το 2008.

Στην έκδοση περιλαμβάνονται επίσης αφιερώματα στην εκπαιδευτική, πολιτιστική και κοινωνική δραστηριότητα των Ελλήνων και Κυπρίων της Βρετανίας.

Με το νέο της φύλλο, η «Ελευθερία» του Λονδίνου συνδυάζει την ελληνική και κυπριακή επικαιρότητα με τις εξελίξεις στη βρετανική και διεθνή πολιτική σκηνή, δίνοντας παράλληλα χώρο στους ανθρώπους και τους θεσμούς που διατηρούν ζωντανή την παρουσία του ελληνισμού στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο

Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.

Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.

Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.

Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων

Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.

Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.

Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.

Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.

Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας

Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».

Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.

Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.

Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία

Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.

Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.

Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.

Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων

Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.

Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.

Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.

Το αίτημα για τα Corsair

Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.

Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.

Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.

Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή

Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.

Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Αναλύσεις50 λεπτά πριν

Μάικλ Ρούμπιν: Ο Τομ Μπάρακ θα Καταστρέψει την κληρονομιά του Τραμπ;

Ο Μπάρακ έχει αναδιαμορφώσει σχεδόν μόνος του την πολιτική των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή προς όφελος...

Απόψεις1 ώρα πριν

Γεωπολιτική και Προφητεία: Ο γέροντας Σίμων της Λατινικής Αμερικής, οι «τρεις ημέρες σκοταδιού» στην ανθρωπότητα

Η πραγματική εγρήγορση δεν είναι ο φόβος για το αύριο· είναι η υπεύθυνη, η φροντίδα της οικογένειας για τον άνθρωπό...

Αναλύσεις1 ώρα πριν

Ο Πούτιν χτυπά την οικονομία, ο Τραμπ περιπλέκει το παιχνίδι: Η Ευρώπη μπροστά στη μεγάλη δοκιμασία της Ουκρανίας

Από στρατιωτικής άποψης, η προφανής λύση είναι η παροχή περισσότερων και καλύτερων συστημάτων αεράμυνας. Ωστόσο, αυτά βρίσκονται σε περιορισμένη διαθεσιμότητα...

Αναλύσεις2 ώρες πριν

Γιατί το Πεντάγωνο ανησύχησε τόσο πολύ για τα βομβαρδιστικά B-1 στην Αγγλία

Το περιστατικό συμβολίζει τη σταδιακή υποχώρηση της αμερικανικής επιρροής και την αυξανόμενη αβεβαιότητα στο διεθνές περιβάλλον, όπου αντίπαλοι όπως το...

Άμυνα2 ώρες πριν

Παρέλαση από το μέλλον: Τα υπερσύγχρονα συστήματα «Spyder» και «David’s Sling»

Η φετινή παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου δεν θα έχει σχέση με τις προηγούμενες, αναφέρουν από το υπουργείο Εθνικής Αμυνας, καθώς...

Δημοφιλή