Ιστορία - Πολιτισμός
Η Επανάσταση των Ρώσων κατά των Πομάκων
*Εξέγερση από το Νευροκόπι,
Πολλές πτυχές της ιστορίας της Θράκης διαχρονικά, δεν έχουν μελετηθεί επαρκώς και δεν έχουν φωτισθεί επιστημονικά. Μία από τις πτυχές αυτές, αφορά τους Πομάκους και τον απελπισμένο αγώνα τους εναντίον των Βουλγάρων και των Ρώσων κατά τον ρωσοτουρκικό πόλεμο του 1878, που τερματίσθηκε με τη συνθήκη του Αγίου Στεφάνου η οποία υπεγράφη το Μάρτιο του 1878 και τα πολιτικά της αποτελέσματα ανεστάλησαν με το συνέδριο του Βερολίνου το καλοκαίρι του ίδιου έτους.
Μία ασύμμετρη και απρόβλεπτη εξέλιξη για τους Ρώσους νικητές σημειώθηκε, εξαιτίας της στάσης των Βουλγάρων, που ξαφνικά άρχισαν να συμπεριφέρονται ως κατακτητές και να κακοποιούν Έλληνες και Μουσουλμάνους.
Πολλοί Τούρκοι, όταν τα Ρωσικά στρατεύματα άρχισαν να προσεγγίζουν τα εδάφη της Θράκης, θέλοντας να αποφύγουν την εκδικητικότητα των Βουλγάρων, όσοι μάλιστα δεν μπόρεσαν να καταφύγουν στην Κωνσταντινούπολη επειδή κόπηκε η σιδηροδρομική επικοινωνία, ανέβηκαν στα απρόσιτα ορεινά χωριά της Ροδόπης. Εκεί Πομάκοι, αλλά και ξεσπιτωμένοι Τούρκοι καθώς και λιποτάκτες, δημιούργησαν ένα ενιαίο μέτωπο κατά των Ρώσων και Βουλγάρων.
Το πρώτο πράμα που έκαναν ήταν να κλείσουν τις ορεινές διαβάσεις. Αρχικά, οι αρχές κατοχής δεν έδωσαν καμιά σημασία. Όταν όμως υπεγράφη η Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου, οι Τούρκοι πίστεψαν στις διαβεβαιώσεις των Ρώσων ότι δεν κινδυνεύουν, δέχθηκαν τις αρχές κατοχής και μάλιστα αφοπλίσθηκαν. Πολύ γρήγορα όμως άρχισαν οι επιθέσεις των Βουλγάρων και οι παντοειδείς κακοποιήσεις. Μόλις έμαθαν όσοι βρίσκονταν ψηλά στα ορεινά τι έπαθαν οι Τούρκοι που δήλωσαν υποταγή, αμέσως αποφάσισαν να αντισταθούν με κάθε μέσον. Έκλεισαν πάλι τις διαβάσεις και τις στενωπούς της Ροδόπης και απαντούσαν με πυρά, όταν οι Ρώσοι προσπαθούσαν να περάσουν από τις εμπροσθοφυλακές τους, που πρέπει να εκτείνονταν σε μέτωπο μήκους πλέον των 80 χλμ. από τα δυτικά ημιορεινά του Διδυμοτείχου και του Σουφλίου.
Στη Δράμα μάλιστα, σε μυστικές συγκεντρώσεις διακήρυξαν από τις 7 Μαρτίου, «πως προτιμώσι να τεθώσιν υπό το σκήπτρον του βασιλέως των Ελλήνων και μείνωσιν ευχαρίστως εις τας εστίας των παρά υπό τον Βούλγαρο Ηγεμόνα…».
Με τους επαναστάτες της Ροδόπης σε κάποια φάση ενώθηκαν και οι κάτοικοι του Νευροκοπίου.
Ο Αθανάσιος Ματάλας, υποπρόξενος της Ελλάδας στη Φιλιππούπολη, ειδοποιούσε από τις 21 Μαρτίου 1878 με αναφορά του (αρ. πρωτ. 21) ότι οι Πομάκοι που αρνήθηκαν να δεχθούν τους Ρώσους, πρόβαλαν σθεναρή αντίσταση. Η αντίσταση των Πομάκων είχε αρχίσει νωρίς…
Οι «Τάιμς» του Λονδίνου έγραφαν τότε:
«Η εν Ροδόπη στάσις επιταχύνει την ελληνοτουρκικήν συμπάθειαν. Οι πλείστοι των αγωνιζομένων είναι ουχί Πομάκοι μογγόλοι, αλλά εξισλαμισθέντες Έλληνες, της καυκασίας φυλής, αείποτε μνήμονες της ελληνικής αυτών καταγωγής». Ο Ιούνιος του 1878 βρήκε τους Πομάκους να συνεχίζουν ακατάβλητοι την εξέγερσή τους.
Το περίεργο είναι ότι στην Ευρώπη βρέθηκαν άνθρωποι που θέλησαν (όχι πάντα με ανιδιοτέλεια) να βοηθήσουν τους αγωνιζόμενους ορεσίβιους της Ροδόπης.
Όπως για παράδειγμα το Μάρτιο του 1878 περιόδευε στην περιοχή Σερρών ο απόστρατος Άγγλος συνταγματάρχης του Ιππικού ονόματι Synge, ο οποίος είχε προσληφθεί από τον διοργανωτή της Τουρκικής Αστυνομίας Μπέικερ στην υπηρεσία των Τούρκων αλλά δεν σταμάτησε ποτέ να δουλεύει για να συμφέροντα της Αγγλίας. Ο Synge στο Νευροκόπι, δηλαδή στις δυτικές παρυφές της εξέγερσης των Πομάκων σε συγκέντρωση κατοίκων υποσχέθηκε… αγγλική προστασία για την περιοχή! Οι Άγγλοι ξεφύτρωναν παντού…
Ένας άλλος Άγγλος στρατιωτικός βρέθηκε επίσης στα βουνά της Ροδόπης και καθοδηγούσε τους επαναστατημένους Ροδοπαίους. Ήταν ο Σαιν Κλαιρ.
Στις 26 Ιουλίου σύμφωνα με αναφορά του Έλληνα υποπρόξενου Αρ. Παπαδόπουλου από την Καβάλα, ο Πολωνός στρατηγός Ροσέτιν, που μυστηριωδώς βρέθηκε στα βουνά της Θράκης, με άλλους τρεις Άγγλους αξιωματικούς, πήγε από την επαναστατημένη Ροδόπη στη Δράμα και ζήτησε από το εκεί Οθωμανικό κομιτάτο να στρατολογηθούν βασιβουζούκοι για να συνδράμουν το υπό την καθοδήγησή του κίνημα για να ενδυναμωθούν οι επαναστάτες της Ροδόπης, περιφρονώντας την παρουσία της διεθνούς επιτροπής, που είχε ήδη προωθηθεί έως το Κίρτζαλι και το Αχή Τσελεμπή ερευνώντας τι ακριβώς συμβαίνει στα βουνά της Ροδόπης. Στις 28 Ιουλίου, ο Ροσέτιν επέστρεψε στα ορεινά της Ροδόπης, ενώ το Οθωμανικό κομιτάτο της Δράμας υπό την προεδρία του Ραχούτ Πασά αποφάσισε τη στήριξη των επαναστατών με κάθε μέσο. Ανέβαλε όμως τη λήψη απόφασης στρατολογίας βασιβουζούκων αναμένοντας την επικείμενη εγκατάσταση νέου μουτασερίφη στην περιοχή.
Την ίδια εβδομάδα κατέφθασε στο Πόρτο Λάγος με το αγγλικό ατμόπλοιο «Αντιλόπη» και προωθήθηκε στην Ξάνθη μια διεθνής εξεταστική επιτροπή, που την αποτελούσαν ανά δύο εκπρόσωποι της Αγγλίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ρωσίας, της Αυστρίας, της Ιταλίας και της Τουρκίας. Όλοι οι Ευρωπαίοι ήταν γραμματείς και ακόλουθοι από τις αντίστοιχες πρεσβείες της Κωνσταντινούπολης.
Οι ξένοι ανταποκριτές, που έδρευαν στην Κωνσταντινούπολη έγραφαν από τις αρχές Μαρτίου 1878, ότι η εξέγερση των Μωαμεθανών της Ροδόπης, είχε εξελιχθεί κανονικά, γεγονός που μαρτυρούσε ότι η συνθήκη του Αγίου Στεφάνου, δεν είναι δυνατόν να δώσει οριστική λύση στο Ανατολικό Ζήτημα, όπως το έβλεπαν οι ευρωπαϊκές χώρες.
Το κίνημα αυτό- κατά τους ξένους ανταποκριτές- είχε εκδηλωθεί αρχικά στα ορεινά της περιοχής Σουλτάνγερη “δυσμόθεν του Διδυμοτείχου”. Λογικά αυτό σημαίνει ότι οι Πομάκοι των οικισμών της περιοχής Δερείου και δυτικότερα, ήταν αυτοί που πρώτοι ξεσηκώθηκαν εναντίον των Βουλγάρων και των Ρώσων που τους προστάτευαν και προσπαθούσαν να τους καταστήσουν μεγάλη δύναμη στα Βαλκάνια και δικό τους προγεφύρωμα στην ευρύτερη περιοχή. Προς τα βόρεια η εξέγερση επεκτείνονταν έως την κοιλάδα της Κρέσνας μεταξύ της Φιλιππούπολης και του Τατάρ Παζαρτζίκ. Προς τα νότια έφτανε έως την Γκιουμουλτζίνα (Κομοτηνή) και στα ανατολικά έως το Τσιρμέν (Ορμένιο).
Οι Μουσουλμάνοι από τις αρχές Απριλίου προσπάθησαν να ειδοποιήσουν την Υψηλή Πύλη για την στάση των Βουλγάρων. Ένα τέτοιο τηλεγράφημα εστάλη στις 5 του μηνός από τον Αχμέτ Εφέντη από το Τσιρμέν και τον Χαλήλ Εφέντη από το Χάσκιοϊ. Αυτοί μάλιστα κατήγγειλαν, ότι έστειλαν αντιπρόσωπο τον Ιμπραήμ Εφέντη στην Αδριανούπολη να ζητήσει βοήθεια, αλλά αυτός εξαφανίσθηκε!!!
Την ίδια μέρα ο Σακήρ Εφέντης αντιπρόσωπος της επαρχίας Διδυμοτείχου έστειλε στην Υψηλή Πύλη το ακόλουθο τηλεγράφημα:
“Οι Βούλγαροι του καζά Διδυμοτείχου λαφυραγωγούσιν, ερημούσιν και πυρπολούσι τα τουρκικά χωρία. Κατασφάζουσι τους εις την εξουσίαν αυτών πίπτοντας Μωαμεθανούς. Ουδαμώς σέβονται την τιμήν των γυναικών. Επικαλούμεθα μετά δακρύων τον οίκτον της αθτοκρατορικής κυβερνήσεως”.
Συγκρούσεις επανειλημμένες επαναστατών και Ρώσων έγινε σε πολλά σημεία της Θράκης.
Στις 10 Απριλίου 1878 ο υποπρόξενος στην Καβάλα Αρ. Παπαδόπουλος πληροφορούσε ότι στο Αχή Τσελεμπή, έξι μέρες νωρίτερα οι Πομάκοι επιτέθηκαν στο Ράικοβο, κατέλυσαν τις βουλγαρικές αρχές, που είχαν εγκαταστήσει οι Ρώσοι και πήραν τα αποθηκευμένα όπλα.
Κοζάκοι και Πομάκοι συγκρούσθηκαν στις 14 Απριλίου επάνω από το Τσιρμέν και έκτοτε επακολούθησαν αλεπάλληλες συμπλοκές. Οι Πομάκοι που είχαν αρπάξει και τέσσερα πυροβόλα Κρουπ, τα οποία είχαν εγκαταλείψει οι δυνάμεις του Σουλεϊμάν Πασά κατά την υποχώρησή τους, μπόρεσαν να τα χειρισθούν με επιδεξιότητα εναντίον των Ρώσων, οι οποίοι θέλησαν να καταστείλουν την εξέγερση της Ροδόπης.
Στο Τσιρμέν οι Ρώσοι είχαν συγκεντρώσει 12.000 στρατιώτες (οι 8.000 ήταν από τη Φιλιππούπολη και οι 4.000 από την Αδριανούπολη). Η συγκέντρωση όμως πολλών Πομάκων, τους οποίους ενίσχυαν και Οθωμανοί λιποτάκτες στρατιώτες κοντά στο Ντεμιρλέρ Τσουματή, δύο ώρες βορειότερα του Ορτάκιοϊ (σήμερα Ιβαήλοβγκραντ) ανάγκασε τους Ρώσους στις 17 Απριλίου να στείλουν αμέσως 500 πεζούς από την Αδριανούπολη, 4.000 από το Μουσταφά Πασά (σήμερα Σβίλεγκραντ) και δύο τάγματα από το Διδυμότειχο. Στην ευρύτερη περιοχή Σουλτάνγερη ενεργούσαν 12.000 Ρώσοι στρατιώτες που είχαν σταλεί από το Διδυμότειχο. Στις 18 Απριλίου είχαν σημειωθεί αιματηρότατες συμπλοκές. Οι Ρώσοι φαίνεται πώς είχαν 500 νεκρούς, ανάμεσα στους οπίους ήταν και οκτώ αξιωματικοί. Ο Ρώσος στρατηγός, που έδρευε στο Διδυμότειχο ζήτησε ενισχύσεις και του έστειλαν την επομένη 19 Απριλίου 2.000 πεζούς και τρεις εκατονταρχίες Κοζάκων.
Στις 12 Μαΐου 1878 σύμφωνα με εφημερίδες της Βιέννης, τέσσερις ώρες μακριά από το Χάσκιοϊ συγκρούσθηκαν 800 επαναστατημένοι με πέντε τάγματα ρωσικού στρατού, που διέθεταν και τρία πυροβόλα. Η μάχη κράτησε τέσσερις ώρες και το απόγευμα οι Μωαμεθανοί υποχώρησαν ανενόχλητοι. Είχαν 47 νεκρούς και 39 τραυματίες μπόρεσαν όμως να κυριεύσουν από τους Ρώσους ένα ορειβατικό πυροβόλο. Οι Ρώσοι που είχαν 56 νεκρούς και 45 τραυματίες, παραδέχονταν ότι οι εξεγερμένοι πολεμούσαν με ανδρεία.
Εν τω μεταξύ στις ρωσοκρατούμενες Σαράντα Εκκλησίες είχε εκραγεί άλλη μια εξέγερση Τούρκων εναντίον των Ρώσων. Στην εξέγερση αυτή είχαν συμπαραταχθεί και Έλληνες. Η “Κλειώ” της Τεργέστης είχα γράψει ότι οι Έλληνες της Θράκης συμπαθούσαν περισσότερο τους Τούρκους, ενώ από άλλα σημεία περίπου 2.000 Θράκες ανέβηκαν στα όρη της Ροδόπης και συμπαρατάχθηκαν με τους Πομάκους. “Μέγα και σφοδρόν είναι το αμοιβαίον μίσος των Ρωσοβουλγάρων και Ελλήνων” έγραψε η εφημερίδα.
Η εφημερίδα “Κλειώ” της Τεργέστης είχα γράψει στις 4 Μαΐου 1878 ότι: “Την επανάστασιν προεκάλεσε κυρίως η αφόρητος πίεσις του ρωσσοβουλγαρικού συστήματος, επετάχυμε δε η υπό των Βουλγάρων δήωσις δύο οθωμανικών κωμών, εγγύς του Τσιρμέν και η απαγωγή δύο γυναικών εγγάμων και μιας νεάνιδος. Ο υβρίσας την κόρην Βούλγαρος προέτεινε να την πωλήση εις τους οικείους αντί 4.000 γροσίων, αλλ’ ο πατήρ αυτής τον εφόνευσε δια πιστολίου και έδωκε το σύνθημα της γενικής επαναστάσεως. Προκληθέντες υπό των Ρώσσων οι προϊστάμενοι του Σουλτάνγερη να καταθέσωσι τα όπλα, επί τω λόγω ότι συνωμολογήθη ρωσσοτουρκική ειρήνη, απεκρίναντο “μαχόμεθα νυν ουχί περί μονάρχου αλλά περί της ιδίας ημών υπάρξεως και τιμής”.
Διάφορες ευρωπαϊκές εφημερίδες είχαν γράψει ότι όταν οι Ρώσοι πολιορκούσαν την Πλέβνα στον Αίμο, στη Φιλιππούπολη και τη Αδριανούπολη, άρχισε να συγκροτείται εφεδρικός στρατός, στον οποίο προσήλθαν και κατατάχτηκαν και πολλοί Πομάκοι, όπως Αλβανοί και Τούρκοι εθελοντές, γνωστοί ως Μουστεχαφίς. Όλοι αυτοί διασκορπίσθηκαν στα χωριά τους παίρνοντας τον οπλισμό τους, όταν οι δυνάμεις του Σουλεϊμάν Πασά αναγκάσθηκαν στη Ροδόπη να υποχωρήσουν προ των Ρώσων. Μαζί τους κατέφυγαν στα χωριά και Οθωμανοί στρατιώτες που λιποτακτούσαν.
Ελέχθη τότε και εγράφη στις εφημερίδες, ότι αρχηγοί των εξεγερμένων Πομάκων ήταν ο πρώην κυβερνήτης της περιοχής του Μουσταφά Πασά, ο Ιμπραήμ Εφέντης, ένας υπάλληλος του τελωνείου ονόματι Χατζή Οσμάν και πολλοί αξιωματικοί του σώματος του Μουστεχαφίς. Οι Ρώσοι έκαναν ορισμένες καταδιώξεις επαναστατών, με Μοίρες Ιππικού, αλλά δεν προσπάθησαν να εισέλθουν στη δύσβατη Ροδόπη, την οποία θεωρούσαν άβατο λαβύρινθο. Οι Ευρωπαίοι δημοσιογράφοι σημείωναν ότι η Ροδόπη έχει εύφορα εδάφη και οι επαναστατημένοι, μπορούν καλλιεργώντας να έχουν τα χρειώδη τρόφιμα, ώστε να μην κινδυνεύουν να καταβληθούν από πείνα.
Η οθωμανική κυβέρνηση έστειλε απεσταλμένους τον Βάσσα Εφέντη και το υποστράτηγο Σαμή Πασά, για να καθησυχάσει τους επαναστατημένους Πομάκους, αλλά αυτοί δεν κατόρθωσαν να τους πείσουν να καταθέσουν τα όπλα. Κατά την ειδησεογραφία των ημερών εκείνων, οι ορεσίβιοι της Ροδόπης απάντησαν ηρωικά:
“Είμεθα έτοιμοι να αγωνισθώμεν μέχρις ότου ουδείς εξ ημών μείνει ζωντανός. Προτιμώμεν να αποθάνωμεν ως άνδρες ή προσκυνήσαντες να εξοντωθώμεν περιυβριζόμενοι , κακούμενοι και σφαζόμενοι ανηλεώς”.
Η εξέγερση των Πομάκων συνέχιζε να υφίσταται όσο οι Ρώσοι δεν τολμούσαν να εκστρατεύσουν στη ορεινή Ροδόπη για να την καταστείλουν. Στις 25 Αυγούστου από τις προξενικές αναφορές διαπιστώνουμε ότι η επανάσταση της Ροδόπης εξακολουθούσε να υφίσταται «υποστηριζομένη υπό των Άγγλων και του εν Δράμα Οθωμανικού Κομιτάτου».Ο στρατηγός Ροσέτιν, που είχε προωθηθεί στη Ροδόπη μετονομάσθηκε Τζε Μπέης.
Γενικά οι επαναστατημένοι Πομάκοι ίδρυσαν τότε ανεξάρτητη και αυτόνομη δημοκρατία από 21 χωριά, που διατηρήθηκε έως την βίαιη προσάρτηση της Ανατολικής Ρωμυλίας στη Βουλγαρία.
Οι Ρώσοι στη Θράκη μπορεί να κατανίκησαν τους Τούρκους, αντιμετώπιζαν όμως τεράστιο υγειονομικό πρόβλημα, καθώς το στράτευμα τους μάστιζε τυφοειδής πυρετός και ευλογιά.
Ένας Ρώσος δημοσιογράφος έγραψε στην εφημερίδα “Golos” (“Φωνή”):
“Σπαράσσεται η καρδία μου, οσάκις βλέπω εκατοντάδας στρατιωτών, οίτες εγκαταλελειμμένοι και αβοήθητοι, ημίγυμνοι και ασκεπείς και πάντη αναίσθητη κυλίνδονται χαμαί εν τω βορβόρω. Εδάκρυσα υπ’ αγανακτήσεως εισελθών εις το λεγόμενον νοσοκομείο της μεραρχίας, ρυπαρώτατον δηλαδή σιτοβολώνα, μεστόν δυσωδίας και πλην της θύρας, ουδεμίας άλλην έχοντα οπήν προς αλλαγήν του αέρος. Οι ασθενείς κείνται χαμαί μετά των ενδυμάτων, άτινα εφόρουν ότε πρώτον εισεκομίσθησαν. Ολίγισοι είναι οι μακαριστοί, οι κυλινδόμενοι επί λεπτών ψαθίων. Ου μόνον δε ενταύθα, αλλά και όπου αλλού συνωστίζονται άρρωστοι, επικρατεί σκότος και αποφορά κολάσεως”.
Τα στοιχεία που έφταναν στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ήταν σοβαρά. Σε κάθε ρωσικό σύνταγμα των 3.200 ανδρών νοσούσαν κάθε μέρα περίπου 100, που έμεναν στους λόχους, όσοι όμως ήταν σοβαρά διακομίζονταν σε νοσοκομεία. Στο νοσοκομείο της ρωσικής Μεραρχίας στον Άγιο Στέφανο υπήρχαν υπέρ τους 1.000 ασθενείς στρατιώτες και κάθε μέρα σημειώνονταν περί τους 15 θανάτους. Όσοι είχαν μόνο πυρετό αποστέλλονταν στην Αδριανούπολη. Συνολικά όμως υπήρχαν 10.000 ασθενήσαντες, που εστάλησαν και ανάρρωσαν στην Οδησσό, όπου στη συνέχεια έπαιρναν “άδεια βραχείας απουσίας”.
Η “Κλειώ” της Τεργέστης έγραφε στα τέλη Απριλίου:
“Μέχρι της χθες οι στρατιώται ουδέ άχυρα είχον, εφ’ ών να κατακλιθώσιν. Πάσχουσι λοιπόν υπό ακαθαρσίας, ερπετών, ζωυφίων και ψώρας”. Δράμα ατελείωτο, ακόμα και για τους νικητές…
Από τις περιγραφές αυτές, αντιλαμβάνεται κανείς τις δυσκολίες που αντιμετώπιζαν οι κάτοικοι της Θράκης, πότε με τους Τούρκους και πότε με τους Βουλγάρους και περιστασιακά δύο φορές με τους Ρώσους, το 1829 και το 1878, όταν είδαν να διαψεύδονται όλες οι ελπίδες που είχαν καλλιεργήσει οι ποικίλες προφητείες για απελευθέρωσή τους από το λεγόμενο “ξανθό γένος”.
GEOPOLITICO
Σμαραγδής: «Στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας» – Ο Κολοκοτρώνης, η εθνική ταυτότητα και η απάντηση στους επικριτές
Ο σκηνοθέτης μίλησε στην Όλγα Λαθύρη στον Star Κεντρικής Ελλάδας για τη νέα ταινία με επίκεντρο τον Γέρο του Μωριά, την ανάγκη εθνικής ενότητας και τον πολιτισμό ως δύναμη αντίστασης στην ομογενοποίηση.
Με αιχμηρές αναφορές στην παγκοσμιοποίηση, στην υποχώρηση της ελληνικής αυτοπεποίθησης και στις αρνητικές κριτικές που δέχθηκε ο «Καποδίστριας», ο Γιάννης Σμαραγδής παρουσίασε το σκεπτικό της επόμενης κινηματογραφικής του προσπάθειας. Στη συνέντευξή του στην Όλγα Λαθύρη για τον Star Κεντρικής Ελλάδας, αποκάλυψε ότι έχει ολοκληρωθεί η πρώτη μορφή του σεναρίου για τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, τον οποίο αντιμετωπίζει ως φορέα της ελληνικής λαϊκής ψυχής και ως πρότυπο προσφοράς στην πατρίδα.
«Στην ουσία, στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας», ανέφερε χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας ότι εννοεί την υπεράσπιση μιας «ανώτερης Ελλάδας». Συνέδεσε την τοποθέτησή του με το όραμα του Καποδίστρια και με τις αντιδράσεις απέναντι στην ταινία του, υποστηρίζοντας ότι η ανάδειξη της ελληνικής ιστορίας και ταυτότητας συναντά αντιστάσεις.
Η σύγκρουση με τους κριτικούς και τα ξένα πρότυπα
Ο Σμαραγδής επιτέθηκε σε μεγάλο μέρος της ελληνικής κινηματογραφικής κριτικής, αναγνωρίζοντας πάντως ότι υπάρχουν εξαιρέσεις. Χρησιμοποίησε τον όρο «σύνδρομο της Στοκχόλμης» για να περιγράψει αυτό που ο ίδιος θεωρεί θαυμασμό προς τον «επικυρίαρχο».
Στη δική του ανάγνωση, η παγκοσμιοποίηση επιδιώκει την πολιτισμική ομοιομορφία, με τον αμερικανικό κινηματογράφο να λειτουργεί ως όχημα επιβολής προτύπων. Υποστήριξε ότι η άκριτη υιοθέτησή τους μπορεί να οδηγήσει σε πολιτισμική εξάρτηση, ενώ αντιπαρέβαλε τη δυνατότητα του ελληνικού κινηματογράφου να αναδεικνύει ιστορικές προσωπικότητες και να ενισχύει την αυτογνωσία του κοινού.
«Μας έχουν πείσει ότι είμαστε αδύνατοι να ξαναγίνουμε μεγάλοι», είπε. Κατά τον ίδιο, οι ταινίες του επιχειρούν να αμφισβητήσουν αυτή την εικόνα, υπενθυμίζοντας στους θεατές τις δυνάμεις και τις αξίες που διαθέτουν.
«Ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή»
Για τον Γέρο του Μωριά, ο σκηνοθέτης έδωσε ιδιαίτερο βάρος στον λαϊκό πολιτισμό, στην πίστη, στην παράδοση και στη μετάδοση των αξιών από γενιά σε γενιά.
«Πρώτα απ’ όλα, ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή», υπογράμμισε. Εξήγησε ότι θέλει να φωτίσει, πέρα από τη στρατιωτική του δράση, την εσωτερική διαδρομή ενός ανθρώπου που έφθασε να υπηρετεί κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό του.
Ως κεντρικό νόημα της ταινίας περιέγραψε την υπέρβαση της ατομικής επιδίωξης χάριν μιας ανώτερης αποστολής. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε σε περιστατικά συγχώρεσης και αποφυγής της εκδίκησης, όπως ο ίδιος τα έχει εντάξει στην προσέγγισή του για τον ήρωα.
Παρουσίασε, επίσης, τον Κολοκοτρώνη ως το «alter ego» του Καποδίστρια: τον άνθρωπο της στρατιωτικής πράξης δίπλα στον άνθρωπο του πολιτικού οράματος. Η νέα ταινία, όπως εξήγησε, αποτελεί προέκταση της προηγούμενης, με κοινό άξονα την αφύπνιση της ελληνικής αυτοσυνειδησίας.
Εθνική ενότητα απέναντι στον διχασμό
Η αναφορά στους εμφύλιους της Επανάστασης έφερε τη συζήτηση στη σημερινή Ελλάδα. Ο Σμαραγδής χαρακτήρισε τους εμφύλιους «κατάρα των Ελλήνων» και ζήτησε υπέρβαση της εσωτερικής αντιπαλότητας.
«Να ενωθούμε», τόνισε, εκφράζοντας την απογοήτευσή του για τον κατακερματισμό και τις κομματικές συγκρούσεις. Συνέδεσε το μήνυμα της ενότητας με την ανάγκη να αποκτήσουν οι νεότερες γενιές ουσιαστική σχέση με την ιστορία τους.
Ενδεικτική ήταν η αφήγησή του για ένα παιδικό πάρτι στις Λιβανάτες, όπου είδε να χρησιμοποιείται ο Spider-Man ως πρότυπο ψυχαγωγίας. Με αφορμή το περιστατικό, εξήγησε ότι επιθυμεί να αναδείξει τον Καποδίστρια και τον Κολοκοτρώνη ως ελληνικά πρότυπα για τα παιδιά.
Η τοποθέτηση για την Τριπολιτσά
Στο τέλος της συνέντευξης, όταν η Όλγα Λαθύρη έθεσε το ζήτημα των τουρκικών αναφορών στη σφαγή της Τριπολιτσάς, ο Σμαραγδής υποστήριξε ότι ο Κολοκοτρώνης απουσίαζε κατά τη σφαγή, συνδέοντας την απουσία του με τη συμφωνία αποχώρησης των Αλβανών.
Απέδωσε τη βία στη συσσωρευμένη οργή από την οθωμανική κυριαρχία, δηλώνοντας παράλληλα ότι η σφαγή «δεν έπρεπε να γίνει». Στην επιχειρηματολογία του επικαλέστηκε τις διώξεις των Ελλήνων, τις γενοκτονίες και την Κύπρο. Οι συγκεκριμένες ιστορικές αναφορές παρουσιάστηκαν ως δικές του εκτιμήσεις στη συνέντευξη.
Το σενάριο και το ζητούμενο της χρηματοδότησης
Στο πρακτικό σκέλος, ο Σμαραγδής ανέφερε ότι συνεργάζεται με τον Μελέτη Μελετόπουλο και τον ιστορικό Νίκο Γιαννόπουλο για την οργάνωση του ιστορικού υλικού. Δήλωσε ότι στόχος του είναι η δραματουργία να στηριχθεί στα πραγματικά περιστατικά.
Η πρώτη μορφή του σεναρίου έχει ολοκληρωθεί, αλλά προηγείται η εξασφάλιση της χρηματοδότησης. Ο σκηνοθέτης έχει τρεις ηθοποιούς στο μυαλό του για τον πρωταγωνιστικό ρόλο, χωρίς να τους έχει ενημερώσει.
Παράλληλα, ανέφερε ότι τον «Καποδίστρια» έχουν παρακολουθήσει περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι και μίλησε για δωρεάν προβολές σε σχολεία και για προβολές σε πολιτιστικά κέντρα διεθνώς. Για τον ίδιο, η συνέχεια αυτής της προσπάθειας έχει σαφή προορισμό: να μεταφέρει στις επόμενες γενιές την ιστορική μνήμη και την πίστη ότι η Ελλάδα μπορεί να δημιουργήσει ξανά.
GEOPOLITICO
Ο Σαμουήλ παραδίδεται στους Βουλγάρους: Μας κατέκλεψαν και τους επιβραβεύουμε!
Το λείψανο του Σαμουήλ είναι ένα όπλο στα χέρια των σημερινών Βουλγάρων να γίνουν ακόμη πιο επιθετικοί, αντί να φροντίσουμε να λογικεύσουμε τους Σκοπιανούς. Άρθρο του βυζαντινολόγου Σταύρου Γουλούλη
Γράφει ο Σταύρος Γουλούλης, Δρ. βυζαντινολόγος ” Εφημ. Ελευθερία, Λάρισα 04 Οκτωβρίου 2026, σελ. 15.
Τελικά η κυβέρνηση προέβη αιφνίδια σε συμφωνία με την Βουλγαρία, ανταλλαγή του (υποτιθέμενου) λειψάνου του κατακτητή της Λάρισας Σαμουήλ με 48 κειμήλια. Είναι γνωστό πως βρέθηκε στον τάφο Γ στο νότιο κλίτος της βασιλικής του Αγίου Αχιλλίου (προορισμένη για Αρχιεπισκοπή του κράτους του Σαμουήλ, ο μεγαλύτερος ναός στα Βαλκάνια στην βυζαντινή περίοδο!) στο νησί της Πρέσπας την δεκαετία του ’60 και ταυτίσθηκε από τον καθηγητή της Αρχιτεκτονικής ΑΠΘ Νικ. Μουτσόπουλο. Για την ακρίβεια ο αείμνηστος, μέγας επιστήμων στον τομέα του, εδώ χωρίς να είναι Ειδικός, προχώρησε σε ταύτιση που δεν έχουν αποδεχτεί όλοι οι Ιστορικοί. Δημοσίευσε δε την σχετική πρόταση σε βουλγαρικό περιοδικό! Τον θεωρούσε Βούλγαρο και το κράτος του βουλγαρικό. Κακώς, αφού υπάρχουν πολλά κενά σε έναν τάφο χωρίς επιγραφική μαρτυρία. Ο Σαμουήλ πέθανε στην Πρίλαπο (Πρίλεπ) βορείως των Σκοπίων (Οκτ. 1014), βλέποντας στρατιώτες του τυφλωμένους από τον Βασίλειο Β΄.
Ας δεχτούμε όμως ότι το λείψανο είναι γνήσιο. Εδώ διαφωνούν οι Σκοπιανοί. Δέχονται, εύλογα, ότι ο Σαμουήλ και τα αδέλφια του, τέκνα του κόμη Νικολάου (Κομητόπουλοι), συγκρότησαν δυναστεία με κέντρο την Πρέσπα και την Αχρίδα. Ως Αρμένιοι στην καταγωγή, υπήρξαν αξιωματούχοι του Βυζαντίου (Ρωμανίας) κι εκμεταλλεύτηκαν ότι οι παλαιοί Βούλγαροι επί Τσιμισκή παρέδωσαν τα βασιλικά σύμβολα στην Κων/πολη το 971, οπότε δημιούργησαν μία κεντρική βαλκανική αυτοκρατορία (997 κ.ε.), πρόδρομο του ‘μακεδονικού’ έθνους. (Μάλιστα ο τελευταίος Βούλγαρος βασιλικός γόνος, ο Ρωμανός, ήταν απλός αξιωματούχος τους στα Σκόπια). Ο Σαμουήλ θεωρείται κάτι σαν ο ιδρυτής (founder) του κράτους των.
Οι δύο βόρειοι γείτονες, λοιπόν, ερίζουν, για έναν βασιλιά, αλλά όπως θα δείξω, μάλλον σε ‘ξένον αχυρώνα’, αφού αυτός εντάσσεται και στον βυζαντινό πολιτισμό. Εμείς τον μάθαμε βέβαια σε εποχή αντικομμουνισμού ως Σλάβο μέγα εχθρό του Βυζαντίου, αλλά δεν είναι ακριβώς έτσι, είχε συνεργασία με τον Βασίλειο Β΄.
Προφανώς το λείψανό του αποκτά υπεραξία για τις δύο χώρες. Aξίζει όχι 48 κειμήλια, που τέτοια έχουμε χιλιάδες, αλλά πολύ περισσότερο. Δεν εισέρχεται στην ανταλλακτική λογική. Αποτελεί πολιτικό κεφάλαιο πρώτου μεγέθους, δεν είναι κειμήλιο. Είναι συνδεδεμένο με μνημείο της Ελλάδας, συνδέεται με την ελληνική ιστορία (και την Λάρισα!). Δεν συγκρίνεται ούτε με τα πολύ περισσότερα από τα 48 κειμήλια που έκλεψαν οι Βούλγαροι στο α΄μισό του 20ού αιώνα ή τα περιβόητα μακεδονικά χειρόγραφα. Οι Βούλγαροι είναι σαν να κόβουν τα πόδια των Σκοπιανών, θα είναι σε θέση ακόμη και να αφομοιώσουν τα Σκόπια. (Εμποδίζουν τα Σκόπια να εισέλθουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δεν τους αναγνωρίζουν γλώσσα, εθνότητα, τίποτα). Στην ουσία χαρίζουμε στους Βουλγάρους το πιο σημαντικό πλεονέκτημα και μπορεί να δούμε να ενώνονται τα δύο κράτη, ενώ εμείς θα μείνουμε στα 48 «κειμήλια». Κι ενώ χαρίσαμε στα Σκόπια το όνομα της Μακεδονίας, ακριβώς για να είναι αντίβαρο στην Μεγάλη Βουλγαρία, τώρα χαρίζουμε στην Βουλγαρία το πιο σημαντικό τεκμήριο αλλά και το επιστημονικό και ηθικό πλεονέκτημα να πετύχει αυτό που δεν θέλουμε. Είμαστε σχιζοφρενείς ;
Δεν πιστεύουμε τους Σκοπιανούς γιατί ενέταξαν τα επιχειρήματά τους στον αλυτρωτισμό τους και βλέπουν τον Σαμουήλ ως ‘Μακεδόνα’. Αλλά είναι ανάγκη να πάμε στο άλλο άκρο; Βασικό επιχείρημά τους είναι ότι στην διάρκεια των πολέμων που διεξήγαγε η δυναστεία των Κομητοπούλων οι σύγχρονοι βυζαντινοί συγγραφείς ποτέ δεν αποκαλούν το κράτος αυτών Βουλγαρία ή τους κατοίκους «Βουλγάρους» (βλ. Mitko Panov, The Blinded State, εκδ. Brill, Leiden, 2019, σσ. 9-10, 29 κ.ε.: «το τυφλωμένο κράτος, το κράτος που το τύφλωσαν»). Τους λένε Μυσούς, Σκύθες, βαρβάρους, Κομητόπουλους. Οι Βυζαντινοί μόνον μετά το 1018, την οριστική νίκη από τον Βασίλειο Β΄ Βουλγαροκτόνο, αποκαλούν (Νέο)Βουλγάρους όλους τους Σλάβους (Σλαβόφωνους) από τον Δούναβη μέχρι την Νότια Ελλάδα (όσους δεν έδιωξαν οι Βυζαντινοί). Υπήρχε πολιτική σκοπιμότητα γι’ αυτό, δεν είναι της ώρας. Θέμα (=διοικητικό διαμέρισμα) Βουλγαρίας τότε οργάνωσαν στην περιοχή των Σκοπίων. Η Αρχιεπισκοπή Βουλγαρίας, διάδοχος της παλαιάς, είχε πλέον έδρα την Αχρίδα και έπιανε μόνον την ΒΔ Βαλκανική.
Ο Σαμουήλ έφτιαξε μία αυτοκρατορία (997 κ.ε.) (νέο)Βουλγάρων/Σλάβων και Ρωμαίων μαζί με τους Λατινόφωνους (Βλάχους). Γι΄αυτό κατέλαβε την Λάρισα (985/6) όπου η πλειοψηφία των κατοίκων ήταν Βλάχοι, ιδίως αφότου το 980 ο Βασίλειος Β΄ έδωσε στον αρχηγό τους Νικουλιτζά τον τίτλο του άρχοντα των Βλάχων της Ελλάδος. Μετέφερε τους κατοίκους στην πρωτεύουσα Πρέσπα (βλ. Στ. Γουλούλης, δες Θεσσαλικό Ημερολόγιο 90, Σεπ. 2026), όπου έχτισε τον αρχιεπισκοπικό ναό αφιερωμένο στον Άγιο Αχίλλιο. Ο πολιούχος άγιος της Λάρισας συμμετείχε στην Α΄ Οικουμενική Σύνοδο, αυτή που νομιμοποίησε ως θεσμό, δόγμα και οργάνωση την χριστιανική Εκκλησία. Ήθελε οι αρχιεπισκοπικός ναός να συνδέεται με το ρωμαϊκό κράτος. Η βασιλική του Αγίου Αχιλλίου κτίσθηκε στην δεκαετία 1004/5-1014 με την συνδρομή του Βυζαντίου, εκφράζει τον βυζαντινό πολιτισμό, καμία σχέση με ναούς του βουλγαρικού κράτους προ του 971 (βλ. μελέτες: Γουλούλης Academia.edu).
Ο Άγιος Αχίλλιος Πρέσπας όπως δέχονται όλοι συνδέεται και με το ρωμαϊκό κράτος, περισσότερο τον κόσμο των λατινοφώνων-Βλάχων. Άλλωστε στο κράτος του Σαμουήλ υπήρχαν αντίπαλοι αλλά οι «φρονούντες τα των Ρωμαίων», όσοι ήθελαν να υπαχθούν στον αυτοκράτορα. Εκκλησιαστικώς πάντως δεν υπήρξε σχίσμα.
Οι σημερινοί Βλάχοι (Λατινόφωνοι) των Σκοπίων και της Αλβανίας υπήρξαν πολίτες αυτού του κράτους, και είναι γνωστό ότι αισθάνονται Ρωμιοί, αποβλέποντας στην Ελλάδα, την κληρονόμο του ελληνόφωνου Βυζαντίου. Αναγνωρίζοντας Βούλγαρο τον Σαμουήλ, αποβάλλουμε την ρωμαϊκή ταυτότητά του και του ηγεμόνα και των πολιτών του.
Γίνεται φανερό ότι το λείψανο του Σαμουήλ είναι ένα όπλο στα χέρια των σημερινών Βουλγάρων να γίνουν ακόμη πιο επιθετικοί, αντί να φροντίσουμε να λογικεύσουμε τους Σκοπιανούς. Κανονικά η κ. Μενδώνη όφειλε να συγκαλέσει ένα επιστημονικό συνέδριο για τον Σαμουήλ, να κατατεθούν οι απόψεις (Βουλγάρων, Σκοπιανών, Ελλήνων) κι όχι στα ξαφνικά (λέγε με ‘πονηρά’) να προχωρήσει σε αυθαίρετη ανταλλαγή. Με την επιστήμη λύνονται τα εθνικιστικά πάθη, ούτε με φοβίες (π.χ. για το βλαχικό) ούτε με φωνάρες. «Αυτό το χώμα είναι δικό τους και δικό μας».
GEOPOLITICO
Το αφήγημα της Τριπολιτσάς και όχι μόνο
Το αφήγημα της Τριπολιτσάς δεν στέκεται μόνο στο συγκεκριμένο γεγονός, αλλά άγει και σε άλλα πολύ σοβαρά.
Γράφει ο Αριστόβουλος
Πολύ συχνά ο ερευνητής/σχολιαστής της ιστορίας κι των διεθνών σχέσεων, οφείλει να απομακρύνεται και να παρακολουθεί τα γεγονότα ώστε να τοποθετηθεί περισσότερο εμπεριστατωμένα επί των διαφόρων θεμάτων. Μας έκανε αλγεινή εντύπωση η ένταση της ανακοίνωσης του τουρκικού ΥΠΕΞ κατά την πρόσφατη επέτειο Αλώσεως της Τριπολιτσάς. Ανερυθρίαστα δήλωσε πως στις 23 Σεπτεμβρίου 1821 συντελέσθηκε γενοκτονία κατά του τουρκικού πληθυσμού της πόλης. Διατείνεται δε, περί περαιτέρω ενεργειών σε διεθνές επίπεδο για σχετική αναγνώριση. Ενδιαφέρον ακούγεται….
Για την ιστορία όμως και την αλήθεια, ας βάλουμε τα πράγματα στη θέση τους. Η Άλωση της Τριπολιτσάς εδραίωσε την Επανάσταση των Ελλήνων και είχε ως νόημα την αφύπνιση ενός λαού που είχε μάθει να ζει κατά τις βουλήσεις της εκάστοτε τοπικής τουρκικής διοίκησης. Ενός λαού που ανήκε καθ΄ ολοκληρίαν στον πασά, τον αγά και που του όριζε την μοίρα ο δερβέναγας, ο γενίτσαρος κι ο τσαούσης. Αυτός ο κόσμος πολιόρκησε την Τριπολιτσά κι αυτός την άλωσε. Η όποια βιαιότητα αναπτύχθηκε, δεν ήτανε τίποτε περισσότερο από την δικαιολογημένη οργή μιας κοινωνίας υπόδουλης για αιώνες. Πολλοί λοιπόν είναι οι λόγοι που καθιστούν έωλο το αφήγημα της γείτονος.
Αρχικά, μπορεί κάποιος να μας πει που αλλού στην Επανάσταση υπήρξε ανάλογη πρακτική από πλευράς Ελλήνων? Π ο υ θ ε ν ά. Υπήρξαν πολλές πολιορκίες και πέσανε αρκετά κάστρα. Μπορεί να πει άραγε το τουρκικό ΥΠΕΞ τι έπραξαν οι Οθωμανοί όταν ανέκτησαν την Τριπολιτσά από τους Έλληνες που αλληλοεξοντώνονταν? Μια πόλη Νάουσα, σας λέει τίποτε ευαίσθητοι γείτονες? Μήπως κάποιο Σούλι λίγο νωρίτερα? Μπορεί να μας περιγράψει κάποιος τούρκος αξιωματούχος τι συνέβη στην Έξοδο του Μεσολογγίου? Η δράση του Ιμπραήμ στον Μωριά ήτανε πολιτισμένη? Πόσοι νέοι και νέες μεταφέρθηκαν στα σκλαβοπάζαρα της Αιγύπτου και παρά τις προσπάθειες του Κόδρινγκτον μετά το Ναυαρίνο δεν επέστρεψαν ποτέ? Αν μη τι άλλο, είναι ένα καθαρό παράδειγμα εθνοκάθαρσης. Η Χίος του ολοκληρωτικού αφανισμού 100 και πλέον χιλιάδων, σας λέει κάτι κύριοι του τουρκικού ΥΠΕΞ? Τα Ψαρά που βρίσκονται λίγο παραδίπλα? Η Κάσος νοτιότερα? Πως κόπτεσθε περί Τριπολιτσάς όταν λίγους μήνες νωρίτερα με την έκρηξη της Επανάστασης κατασφάχθηκε η Σμύρνη και η Λευκωσία? Μάλλον δεν δικαιούσθε δια να ομιλείτε….
Μπορούμε όμως να πάμε το θέμα και παραπίσω στην Ιστορία. Από το Ματζικέρτ το 1071 μέχρι την Άλωση του 1453 και τους μετέπειτα αιώνες της οθωμανικής υπερεξάπλωσης, μπορείτε να μας πείτε πως οι ολίγες χιλιάδες σελτζούκων και οθωμανών υπερίσχυσαν των εκατομμυρίων Ελλήνων του Πόντου και της Μικράς Ασίας? Πως ανατράπηκαν αυτά τα αριθμητικά δεδομένα? Φυσικά μπορούμε να πάμε και στις αρχές του 20ου αιώνα. Όταν τα 8 εκατομμύρια γνήσιων τούρκων μέσα σε εκατό χρόνια έγιναν 80…. Ξέρετε τα νούμερα δεν βγαίνουν. Και το λέει και η γενετική αυτό, από τον πληθυσμό σας, το 11% είναι γνήσια τουρκικό, για το υπόλοιπο ένα τεστ dna μπορεί να δώσει κατάλληλα τις απαντήσεις. Χωρίς βέβαια να μπαίνει σε ζυγαριά ο ανθρώπινος πόνος από όπου κι αν προέρχεται, δεν θα αποφύγουμε να συγκρίνουμε τα γεγονότα της Τριπολιτσάς με τα όσα διαδραματίσθηκαν στην προκυμαία της Σμύρνης. Μάλλον δεν υπάρχει σύγκριση.
Μεταφερόμενοι βέβαια στα καθ΄ημάς, δεν μπορούμε να μην προβληματισθούμε. Καμία απάντηση από τα δικά μας θεσμικά όργανα, καμία ένσταση από τους ένθεν κακείθεν πολιτικούς φορείς. Λες και το θέμα αφορά κάποιους άλλους κι όχι τον οίκο μας. Σε επίπεδο κοινωνίας κι εκεί υποτονική αντίδραση. Τα φαινόμενα αυτά δυστυχώς δεν περνούν απαρατήρητα από το τουρκικό κράτος. Από την στήλη αυτή και ήδη προς ενός έτους (25/09/25) έχουμε επισημάνει πως τα «ήρεμα νερά βρωμάνε». Το χειρότερο είναι πως μετά τα περί συνωστισμού στην προκυμαία της Σμύρνης, αναπτύχθηκε στο εσωτερικό μια ιδιότυπη «αυτοκριτική» με κεντρικό θέμα (κι όχι μόνο) την πολιορκία κι άλωση της Τριπολιτσάς, φθάνοντας να λοιδωρηθούν ο Κολοκοτρώνης κι η Μπουμπουλίνα (…). Τέτοια σημάδια θεσμικής ατονίας και κοινωνικής αφασίας, είναι βέβαιο πως δεν περνάνε απαρατήρητα από τους γείτονες. Οι οποίοι ανάλογα προσαρμόζουν τις πρακτικές τους.
Μένοντας απαθείς όμως απέναντι στις τουρκικές ιστορικές ουτοπίες, περνάμε εντελώς λάθος μηνύματα και στους «συμμάχους» μας, πάσης λογής και φύσεως. Φαινομενικά ασύνδετο αλλά νοηματικά απόλυτα συνδεδεμένο, είναι το γεγονός της υπογραφής αμυντικής συμφωνίας Γαλλίας και Τουρκίας. Στο πρόσφατο παρελθόν πανηγυρίσαμε την ελληνογαλλική προσέγγιση (από το 2019 κι εντεύθεν), την οποία και χρηματοδοτήσαμε αδρότατα. Κι απ΄ ότι αποδεικνύεται χωρίς καμιά δικλείδα ασφαλείας υπέρ ημών. Σχετικά είχαμε συστηθεί με το πρώτο μας άρθρο (06/03/25) περί της τοποθέτησης πυραύλων meteor στα τουρκικά Eurofighter. Έχουμε επίσης τοποθετηθεί πως μας αντιμετωπίζουν οι Γάλλοι με σχετικό άρθρο στις 03/02/26. Όταν λοιπόν οι Γάλλοι μας βλέπουν χαλαρούς κι υπεράνω σε ιστορικά θέματα στα οποία είχανε άμεση εμπλοκή, τότε καταλαβαίνουν πως πίσω από την αποφυγή της ξεκάθαρης απάντησης σε μια ιστορική ανακρίβεια υπάρχει σοβαρό πνευματικό κενό.
Να γιατί δεν είναι μόνο του το αφήγημα της Τριπολιτσάς. Διότι περνάει στους άλλους την εντύπωση της χαλαρής αντιμετώπισης των καταστάσεων. Από την στήλη πολύ επιθυμούμε την εγρήγορση και την αφύπνιση. Μην ξεχνάμε πως από τα πλέον σοβαρά που έχουμε να αντιμετωπίσουμε ως χώρα είναι το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδος – Κύπρου. Επ΄ αυτού έχουμε σχετικά τοποθετηθεί από πέρυσι (04/11/25) για την σοβαρότητα του θέματος. Στο οποίο υπήρξε η εξέλιξη της συμμετοχής σε πλειοψηφικό μετοχικό πακέτο γαλλικής εταιρείας. Με εκκωφαντική σιωπή σε ιστορική διαστρέβλωση θα πορευθούμε, ελπίζοντας σε ξένη λύση? Το ένα είναι μια απλή τοποθέτηση σε γεγονότα, το άλλο είναι τοποθέτηση στο διεθνές γίγνεσθαι. Το ένα αφορά πράγματα που έγιναν, το άλλο εκείνα που επέρχονται.
Κλείνοντας θα συμπεράνουμε (για μια φορά ακόμα) ότι οι τουρκικές πρακτικές ακολουθούν συγκεκριμένο κι αναλλοίωτο μοτίβο. Υπέχουν δηλαδή θέση προβιάς λύκου, με τις γνωστές ιδιότητες. Δεν μπορούμε να προσδοκάμε τίποτε όταν σιωπούμε. Τουναντίον, οι «φίλοι» θα βρίσκουν ευκαιρίες για παίγνια στην πλάτη μας κι σε βάρος ημών. Να διευκρινίσουμε δε, πως επειδή βρισκόμαστε σε άτυπη προεκλογική περίοδο, ότι δεν τοποθετούμαστε πολιτικά. Όπως πάντα τοποθετούμαστε εθνικά κι η πολιτική απουσία μας θλίβει, αν όχι καταθλίβει λόγω της γενικής αντιμετώπισης. Να γιατί το αφήγημα της Τριπολιτσάς δεν στέκεται μόνο στο συγκεκριμένο γεγονός, αλλά άγει και σε άλλα πολύ σοβαρά.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας







