Άμυνα
Πτέραρχος ε.α. Μπαλές, αρχηγός σχηματισμού Φάντομ το 1974: Αν μας άφηναν να χτυπήσουμε το προγεφύρωμα στην Κύπρο, σήμερα δεν θα είχαμε τις προκλήσεις στην Κρήτη
Συγχαρητήρια στον Συνάδελφο κ. Παγώνη για την ανάρτηση τόσο σημαντικών στοιχείων που μας καταθέτει από την θέση που κατείχε τότε -δηλ. κατά την διάρκεια της Κρίσεως του Κυπριακού το 1974 -που ο ίδιος ήταν Διευθυντής του Κλάδου Επιχειρήσεων του ΓΕΑ και είναι σίγουρα η αυθεντική αλήθεια σε ότι αφορά την κατάσταση ετοιμότητος της ΠΑ κατά την διάρκεια της εισβολής του Αττίλα.
Ειδικότερα δε, σε ό,τι με αφορά ως Αρχηγό της 2ης 4άδος των Βομβαρδιστικών ΡΗΑΝΤΟΜ, αναφέρομαι και επισημαίνω τα στοιχεία που καταθέτει ο κ. Παγώνης για την ετοιμότητα των 10 α/φών ΡΗΑΝΤΟΜ που η Ηγεσία του ΑΤΑ διέταξε να μετασταθμεύσουν στο Ηράκλειο στις 22 Ιουλίου 1974 – (((πότε ακριβώς διετάχθη? υπό ποίες συνθήκες έγινε η απογείωση της 2ης 4άδος? Φορτωμένα με όπλα τα α/φη και γιατί? τί θα έκαναν τα όπλα αυτά μετά την α/γ? κοκ, διότι κάποιοι εντελώς άσχετοι περί του θέματος Συνάδελφοι σχολιάζουν την κατάσταση και τις συνθήκες εκτέλεσης των εντολών του ΑΤΑ “ωσεί παρόντες” κατά την υλοποίηση των εντολών του ΑΤΑ στην Μοίρα ΡΗΑΝΤΟΜ της 117 ΠΜ. Και πέραν του ό,τι αυτοεκτίθενται, το σημαντικότερο είναι ότι θολώνουν και την αλήθεια! Και εδώ προκύπτει το περίεργο σε βάρος τους ερώτημα: πόθεν ορμώμενοι? οι ούτω παρεμβαίνοντες Συνάδελφοι? και προς ποίον σκοπόν? διότι διαφορετικά δικαιούμεθα να σκεφθούμε ότι ενεργούν όπως ο κύριος Καθηγητής της Ιστορίας που ήρθε να διδάξει, “εν καινώ μάλιστα αιτίας”, αεροπορικές επιχειρήσεις στους ειδικούς και επαΐοντες….)))συνεχίζω μετά την παρεμβολή…
…και να προετοιμασθούν κατάλληλα τα α/φη ΡΗΑΝΤΟΜ για την προσβολή του προγεφυρώματος του Αττίλα Ι μετά από νεότερη εντολή τους. Η οποία όμως ουδέποτε μας δόθηκε. Επί 46 χρόνια τώρα ρωτάμε την τότε Ηγεσία της ΠΑ, γιατί δεν μας δώσατε το τελικό GO για το προγεφύρωμα του Αττίλα Ι? και αυτοί ”σφυρίζουν” αδιάφορα σαν να μην υπάρχει υπεύθυνος για την εθνική αυτή τραγωδία.
Προς επίρρωση των όσων παραπάνω καταθέτω και επιβεβαίωση των όσων ο κ. Παγώνης μας πληροφορεί σήμερα, σας παραθέτω κατωτέρω επιστολή του πλέον αρμοδίου για την διοίκηση και την υποστήριξη του εν γένει Αεροπορικού Υλικού, Διοικητού τότε της 30ής ΔΑΥ, του αείμνηστου Αντιπτεράρχου (Ι) ε.α. Χριστόδουλου Μέγγουλη που δημοσιεύθηκε το 2003 στον περιοδικό Τύπο και έχει ως εξής:
Η επιστολή του Απτχου (Ι) ε.α. Χρ. Μέγγουλη στο περιοδικό «ΠΟΛΕΜΟΣ&ΙΣΤΟΡΙΑ»
(τεύχος 68, Νοέμβριος 2003)
«Αγαπητέ κύριε Μπλαβέρη,
Με ιδιαίτερη προσοχή διάβασα το δημοσίευμά σας με τίτλο «Η αποστολή των Phantoms στην Κύπρο το 1974», που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό ΠΟΛΕΜΟΣ & ΙΣΤΟΡΙΑ (σημ. γράφοντος: τεύχος 66, Σεπτέμβριος 2003), καθώς και τις συνεντεύξεις των αγαπητών Συναδέλφων Απτχου Παν. Μπαλέ και Ταξχου Στεφ. Σκρέκα. Συμφωνώ απόλυτα με το περιεχόμενο των συνεντεύξεων και επαληθεύω πλήρως τα λεχθέντα υπό των Συναδέλφων και φίλων και ειδικότερα εις ό,τι αφορά το ετοιμοπόλεμο των α/φών Phantom, των πληρωμάτων αέρος (Κυβερνητών και Συγκυβερνητών) και του προσωπικού εδάφους.
Ο γράφων την εποχή εκείνη ήταν Υποπτέραρχος (Ι) Διοικητής της 30ής Διοικήσεως Αεροπορικού Υλικού που δεν διέθετε ούτε τότε ούτε τώρα μάχιμες Μονάδες και είχε την ευθύνη της υποστηρίξεως, από πλευράς συντηρήσεως και εφοδιασμού, όλων των Μονάδων της ΠΑ, μεταξύ των οποίων και την 117 Πτέρυγα Μάχης (Ανδραβίδα) στην οποία στάθμευαν τα νεοπαραληφθέντα τότε α/φη Phantom.
Υπό την ιδιότητά μου αυτή μετέβην 3-4 φορές εις Ανδραβίδα μεταξύ 15 Μαΐου και 15 Ιουλίου 1974 προκειμένου να παρακολουθήσω την άμεση αξιοποίηση των α/φών αυτών και να βοηθήσω εις την επίλυσιν υφισταμένων προβλημάτων που είναι δυνατόν να παρουσιασθούν σε κάθε νέο οπλικό σύστημα. Επειδή εις τον προς Ανατολάς ορίζοντα είχεν αρχίσει η συσσώρευσις νεφών (έξοδος ΤΣΑΝΤΑΡΛΙ -απειλές για γεωτρήσεις- παραβάσεις κ.λπ.), η ΠΑ έδιδε ιδιαίτερη βαρύτητα στην αξιοποίηση των PHANTOMS, που ήταν ό,τι καλλίτερο και ό,τι πιο σύγχρονο είχε να παρουσιάσει η αεροναυπηγική την εποχή εκείνη…
Κατά τις επισκέψεις μου αυτές είχα την ευκαιρία να διαπιστώσω το υψηλό φρόνημα και το άριστον ηθικόν που διέκρινε τόσο τα πληρώματα όσο και το προσωπικό εδάφους της Μοίρας PHANTOM. Το προσωπικό της Μοίρας ήταν αυστηρά επιλεγμένο και αντιπροσώπευε ό,τι καλλίτερο είχε να παρατάξει η ΠΑ. Με εντυπωσίασε πραγματικά το υψηλό πνεύμα επαγγελματισμού όλων και η αποφασιστικότητά των να επιτελέσουν την αποστολή των. Οι χειρισταί ήσαν οι αριστείς και ήσαν πλήρως ετοιμοπόλεμοι και εις τους δύο ρόλους (Αναχαιτίσεως και Διώξεως Βομβαρδισμού), με πολύ μεγάλη εμπειρία εις αεροσκάφη JET.
Κατά την τελευταίαν επίσκεψίν μου στις αρχές Ιουλίου 1974, εάν ενθυμούμαι καλώς, διέταξα τους επιτελείς της Μοίρας τότε Αντισμηνάρχους Σωτ. Κοντογιάννη (Διοικητήν), Παναγ. Μπαλέ και Στεφ. Σκρέκα να εκτελέσουν άσκηση αμέσου επανεξοπλισμού 6 α/φών (turn around) με 6 βόμβες των 500 λιβρών, καύσιμα για μεγίστη ακτίνα ενεργείας και λοιπά πυρομαχικά. Καίτοι η εντολή επανεξοπλισμού των α/φών ήταν αιφνιδιαστική, η Μοίρα κινητοποιήθηκε αμέσως και παρά το ότι οι βόμβες ήταν στον χώρο διασποράς (σημ. γράφοντος: μακράν του α/δ) κατόρθωσε να επανεξοπλίσει τα α/φη σε χρόνο 2 ωρών και 45 λεπτών. Μετά την άσκηση αυτή που αποτελεί ένα μέρος της Τακτικής Αξιολογήσεως των πολεμικών Μοιρών, διέταξα τον επανεξοπλισμό ετέρων 6 α/φών που ευρίσκοντο εις τον αέρα, αμέσως μετά την προσγείωσή των. Στην δεύτερη αυτή άσκηση ο χρόνος επανεξοπλισμού των 6 α/φών μειώθηκε στην 1 ώρα και 45 λεπτά, χρόνος που θεωρήθηκε λίαν ικανοποιητικός.
Μετά τις ασκήσεις αυτές διέταξα τους υπευθύνους της Μοίρας να εκτελούν συνεχώς ασκήσεις επανεξοπλισμού, ώστε να εξασκείται το προσωπικό εδάφους και να μειωθεί εις το ελάχιστον δυνατόν ο χρόνος επανεξοπλισμού των α/φών. Την ιδίαν ημέρα ιπτάθη και ο γράφων με α/φος PHANTOM με χειριστή τον τότε Σμηναγό Χρ. Γεωργούλη, παλαιόν γνώριμο από την 343 Μοίρα Αναχαιτίσεως.
Με τις ασκήσεις αυτές μου δόθηκε η ευκαιρία να διαπιστώσω ιδίοις όμμασι το υψηλόν επίπεδον ετοιμότητος και επιχειρησιακής ικανότητος της Μοίρας PHANTOM, πράγμα δια το οποίον δεν αμφέβαλα. Μετά τις ασκήσεις αυτές εξέφρασα την ικανοποίησή μου εις την Διοίκησιν της Μοίρας σχετικά με το αξιόμαχον αυτής και μετέφερα τις εντυπώσεις μου προφορικά εις τον τότε Αρχηγόν ΓΕΑ (Αλ. Παπανικολάου) και παράλληλα επρότεινα να περιληφθούν τα PHANTOMS στα εν ισχύι σχέδια επιχειρήσεων.
Με βάσιν λοιπόν την προσωπικήν γνώμη και την εμπειρίαν που συναπεκόμισα κατά τις προαναφερθείσες επισκέψεις μου στην Ανδραβίδα, υποστηρίζω αβίαστα ότι η Μοίρα των PHANTOM ήταν πλήρως ετοιμοπόλεμη, με υψηλό βαθμό ετοιμότητος και επιχειρησιακής ικανότητος.
Όσοι δε υποστηρίζουν το αντίθετο νομίζω ότι εκκινούν είτε από άγνοια είτε από σκοπιμότητα. Ο ισχυρισμός των νομίζω ότι αδικεί κατάφωρα το προσωπικόν της Μοίρας (ιπταμένους και τεχνικούς), αδικεί την Αεροπορίαν γενικότερα, αδικεί και την Ιστορίαν. Ο Τάκιτος είπεν ότι «Η Ιστορία την αλήθεια πάντα λέγει και εις την αλήθεια δεν σιωπά». Αυτό νομίζω ότι έπραξαν οι αγαπητοί Συνάδελφοι Παναγ. Μπαλές και Στεφ. Σκρέκας, αυτό έπραξε και ο υποφαινόμενος με την παρούσα επιστολή.
Προσθέτω ότι πάντα τα ανωτέρω εδήλωσα και εις την εξεταστικήν επιτροπήν της Βουλής, στην οποίαν μετέβην αυτοβούλως και χωρίς να κληθώ.
Δια την Ιστορίαν δηλώνω ότι την πρωίαν της 20ής Ιουλίου 1974 διαθέταμε 22 PHANTOMS, εκ των οποίων τα 21 εν ενεργεία. Το 22ον ετέθη σε υπηρεσία την 11ην ώραν της ιδίας ημέρας. Τα F-4E PHANTOMS τα αγόρασε η Αεροπορία ειδικά δια την Κύπρο και έδει να περιληφθούν από την πρώτη στιγμή στα Εθνικά Σχέδια. Πράγμα που δεν έγινε…
Φρονώ ότι εάν είχαν χρησιμοποιηθεί τα PHANTOMS από την πρώτη στιγμή εν συνδυασμώ με τα υποβρύχια του ΠΝ, η τουρκική απόβαση θα είχε αποτύχει. Ακόμη και την Δευτέρα 22/7/1974 εάν είχαν χρησιμοποιηθεί, με το πρώτο φως, θα είχαν βυθίσει το μοναδικό αρματαγωγό (LCT ), που ήταν ικανό να μεταφέρει άρματα και διέθεταν οι Τούρκοι με αποτέλεσμα να μην κατορθώσουν οι τελευταίοι να αποβιβάσουν τα 50 περίπου άρματα τα οποία αποβίβασαν περί την 11:15 π.μ. της ιδίας ημέρας.
Έλειψε τότε η τόλμη και επεκράτησε η αδράνεια σε όλα τα κλιμάκια της πολιτικής και στρατιωτικής Ηγεσίας με τα γνωστά αποτελέσματα. Μέσα σ’ αυτή την δίνη ενεπλάκη και η ΠΑ και έμεινε καθηλωμένη στο έδαφος.
Το «γιατί» δεν το γνωρίζω ούτε εγώ. Ο μόνος που μπορεί να απαντήσει στο ερώτημα αυτό είναι ο τότε Αρχηγός του ΓΕΑ Πτέραρχος κ. Αλέξανδρος Παπανικολάου, ο οποίος πρέπει να αναφερθεί έστω και καθυστερημένα στο θέμα αυτό…
Δια την ιστορίαν προσθέτω ακόμη ότι το 1974 η ΠΑ διέθετε 175 καταφύγια α/φών (SHELTERS), ενώ η τουρκική αεροπορία κανένα. Κατά συνέπεια, είχαμε τότε ένα ΑΚΑΤΑΜΑΧΗΤΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ έναντι των Τούρκων, καθ’ όσον η Εναέριος Δύναμις της Χώρας ήταν θωρακισμένη στα καταφύγια και έτσι σε μια απ’ ευθείας αναμέτρηση μεταξύ των αεροποριών των δύο χωρών, πιστεύεται ότι σε 72 ώρες θα είχαμε εξουδετερώσει την τουρκική αεροπορία, διότι η τελευταία ακάλυπτη ούσα ήταν ιδιαίτερα τρωτή και ευάλωτη.
Περαίνοντας προσθέτω ότι η παρούσα έχει ως μοναδικό σκοπό την αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας και επί πλέον να αποτελέσει πηγή δια τον ιστορικόν του μέλλοντος και δεν είναι στις προθέσεις μου να αναμοχλεύσω το παρελθόν ή να αντιδικήσω με οποιονδήποτε.
Χριστόδουλος Μέγγουλης,
Αντιπτέραρχος (Ι) ε.α.
Παναγιώτης Μπαλές:
ΥΓ1 : Αγαπητοί μου Φίλοι, σας ζητώ συγγνώμη εάν σας κούρασα διαβάζοντάς τα!
ΥΓ2 (2/6/2020): Εάν στις 22 Ιουλίου 1974 είχε εξουδετερωθεί το ‘‘προγεφύρωμα’’ του Αττίλα Ι, η εκτίμησή μου είναι συνοπτικά ότι:
Α. Ο Αττίλας ΙΙ σίγουρα δεν θα είχε επιχειρηθεί ή θα είχε υποστεί ολοκληρωτική συντριβή.
Β. Ίσως έκτοτε αλλά και σήμερα να ΜΗΝ αντιμετωπίζαμε τις εντεινόμενες τουρκικές προκλήσεις στις θαλάσσιες ζώνες ευθύνης μας και στον εναέριο χώρο του Αιγαίου.
Σχόλιο του κ. Μπαλέ στο άρθρο: Ο Πτέραρχος Παναγιώτης Μπαλές, Αρχηγός Σχηματισμού των Φάντομ που δεν πέταξαν για Κύπρο, το 1974, αποδεικνύει την πλαστογράφηση της Ιστορίας
GEOPOLITICO
Η Ινδία ανοίγει αμυντική αγορά στην Κεντρική Ασία: Τατζικιστάν και Τουρκμενιστάν επιλέγουν Akash
Νέους πελάτες στην Κεντρική Ασία αποκτά η ινδική αμυντική βιομηχανία, με το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν να προστίθενται στους αγοραστές του αντιαεροπορικού συστήματος Akash. Η εξέλιξη ενισχύει την εξαγωγική παρουσία του Νέου Δελχί σε μια περιοχή όπου κυριαρχεί ακόμη ο σοβιετικός και ρωσικός εξοπλισμός.
Την εξαγωγή των συστημάτων στις δύο χώρες επιβεβαίωσε ο γραμματέας Άμυνας της Ινδίας, Ρατζές Κουμάρ Σινγκ, σε δηλώσεις του στο πρακτορείο Asian News International στις αρχές Οκτωβρίου, σύμφωνα με δημοσίευμα της Catherine Putz στο The Diplomat, στις 13 Οκτωβρίου 2026.
Ο Ινδός αξιωματούχος παρουσίασε το εγχώριας σχεδίασης και παραγωγής κινητό αντιαεροπορικό σύστημα μέσου βεληνεκούς ως παράδειγμα της προόδου της αμυντικής βιομηχανίας της χώρας.
Όπως ανέφερε, πρώτη πελάτισσα ήταν η Αρμενία, η οποία απέκτησε πολλαπλές πυροβολαρχίες. Ακολούθησαν οι εξαγωγές προς το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η παραγωγή έχει σταθεροποιηθεί, υπάρχουν επιπλέον παραγγελίες για τις ινδικές Ένοπλες Δυνάμεις και αναμένονται νέοι πελάτες από άλλες περιοχές του κόσμου.
Επιβεβαίωση από την Ινδία, χωρίς λεπτομέρειες για τις συμφωνίες
Οι δηλώσεις Σινγκ επιβεβαιώνουν προηγούμενο δημοσίευμα του ινδικού επιχειρηματικού περιοδικού BW Businessworld, τον Ιούλιο, το οποίο επικαλούνταν επίσημα στοιχεία και περιλάμβανε τις δύο χώρες στους εξαγωγικούς προορισμούς του Akash.
Σύμφωνα με το ANI, την προσθήκη τους στον κατάλογο των αγοραστών επιβεβαίωσαν τόσο ο Οργανισμός Αμυντικής Έρευνας και Ανάπτυξης της Ινδίας, DRDO, όσο και το ινδικό υπουργείο Άμυνας.
Ωστόσο, ούτε το Τατζικιστάν ούτε το Τουρκμενιστάν έχουν τοποθετηθεί δημοσίως, σύμφωνα με το δημοσίευμα. Δεν έχουν γνωστοποιηθεί ο αριθμός των συστημάτων, η αξία των συμφωνιών και τα χρονοδιαγράμματα παραδόσεων. Συνεπώς, η ινδική επιβεβαίωση δεν αρκεί για να προσδιοριστεί σε ποιο στάδιο βρίσκεται η παραλαβή και η επιχειρησιακή ένταξή τους.
Περισσότεροι προμηθευτές στην Κεντρική Ασία
Η επιλογή ινδικών συστημάτων εντάσσεται στη σταδιακή διαφοροποίηση των προμηθευτών των κρατών της Κεντρικής Ασίας. Παρότι μεγάλο μέρος του εξοπλισμού τους παραμένει σοβιετικής ή ρωσικής προέλευσης, στις ένοπλες δυνάμεις της περιοχής προστίθενται κινεζικά, τουρκικά, ινδικά και δυτικά μέσα.
Το The Diplomat, επικαλούμενο σχετικό ρεπορτάζ του RFE/RL, αναφέρει ότι το Τουρκμενιστάν παρουσίασε στην παρέλαση της ανεξαρτησίας του, στις 27 Σεπτεμβρίου, το κινεζικό σύστημα αεράμυνας FK-2000. Παρουσιάστηκαν επίσης βραζιλιάνικα αεροσκάφη A-29 Super Tucano και ιταλικά εκπαιδευτικά Leonardo M-346.
Το Τατζικιστάν έχει εμφανίσει κινεζικά συστήματα αεράμυνας HQ-17AE και τεθωρακισμένα οχήματα κινεζικής κατασκευής, ενώ το Κιργιστάν έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια διάφορους τύπους τουρκικών στρατιωτικών drones.
Η εικόνα δείχνει ότι οι κυβερνήσεις της περιοχής αναζητούν περισσότερες επιλογές για την κάλυψη των αμυντικών αναγκών τους. Αυτό δεν σημαίνει άμεση ανατροπή της θέσης της Ρωσίας, αλλά διεύρυνση των διαθέσιμων συνεργασιών.
Το προηγούμενο της Αρμενίας
Η Αρμενία αποτελεί το προηγούμενο εξαγωγικό παράδειγμα για το Akash. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η πρώτη πυροβολαρχία παραδόθηκε τον Νοέμβριο του 2024 και περιλάμβανε τέσσερις εκτοξευτές και ένα ραντάρ Rajendra. Δεύτερη παράδοση φέρεται να πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2025.
Τα στοιχεία αυτά προσφέρουν μια εικόνα της εξαγωγικής πορείας του συστήματος, χωρίς να επιτρέπουν συμπεράσματα για το μέγεθος ή τη σύνθεση των παραγγελιών του Τατζικιστάν και του Τουρκμενιστάν.
Η παλαιότερη σχέση με το Τατζικιστάν
Η αμυντική παρουσία της Ινδίας στο Τατζικιστάν έχει βαθύτερες ρίζες. Το The Diplomat επικαλείται έκθεση της Oxus Society, σύμφωνα με την οποία η συνεργασία αναπτύχθηκε από τη δεκαετία του 1990 και τις αρχές του 2000, με σημαντικό σταθμό την ανακαίνιση της αεροπορικής βάσης Αϊνί.
Τα σχέδια για εγκατάσταση ινδικών στρατιωτικών μέσων στη βάση δεν προχώρησαν, καθώς η Ντουσάνμπε στράφηκε στη Μόσχα και συμφώνησε να επιτρέψει τη χρήση της από ρωσικές δυνάμεις. Η Ινδία είχε επίσης πρόσβαση στην αεροπορική βάση Φαρχόρ, κοντά στα σύνορα με το Αφγανιστάν, χωρίς μόνιμη παρουσία.
Κατά το δημοσίευμα, πριν από τις συμφωνίες για το Akash δεν είχαν καταγραφεί ινδικές πωλήσεις αμυντικού εξοπλισμού στις δύο χώρες.
Η νέα εξαγωγική εξέλιξη προσφέρει στο Νέο Δελχί ένα επιπλέον έρεισμα στην Κεντρική Ασία. Για τους αγοραστές, όμως, η διεύρυνση των προμηθευτών συνοδεύεται από την πρόκληση της διαλειτουργικότητας: διαφορετικά συστήματα πρέπει να μπορούν να συνεργάζονται αποτελεσματικά μέσα στην ίδια αμυντική δομή.
GEOPOLITICO
Δένδιας–Πιστόριους στην Κρήτη: Αμυντική συνεργασία και SPARTAN ARROW στο επίκεντρο
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.
Συνάντηση με τον Γερμανό υπουργό Άμυνας Μπόρις Πιστόριους πραγματοποιεί σήμερα, Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, στο Πεδίο Βολής Κρήτης ο Νίκος Δένδιας, με αντικείμενο την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τη διμερή αμυντική συνεργασία.
Σύμφωνα με την προαναγγελία του ΥΠΕΘΑ, οι συνομιλίες θα επικεντρωθούν στις προκλήσεις άμυνας και ασφάλειας που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, στη συνεργασία Ελλάδας–Γερμανίας στους τομείς της αμυντικής βιομηχανίας και της τεχνολογίας και στην ανάπτυξη ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων.
Η συνάντηση θα συνδυαστεί με παρακολούθηση βολών στο πλαίσιο της άσκησης αεράμυνας «SPARTAN ARROW – 26».
Οι δύο υπουργοί αναμένεται να παρακολουθήσουν βολές των συστημάτων PATRIOT και LEFLASYS-OZELOT, καθώς και βολή πιστοποίησης του νέου συστήματος IRIS-T SLM. Η άσκηση διοργανώνεται κάθε χρόνο από τις γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις στο NATO Missile Firing Installation, το Πεδίο Βολής Κρήτης.
Οι κοινές δηλώσεις στον Τύπο έχουν προγραμματιστεί περίπου στις 14:40.
Η ατζέντα συνδέει τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή άμυνα με την πρακτική συνεργασία στη βιομηχανία, στην τεχνολογία και στην εκπαίδευση. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.
GEOPOLITICO
«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο
Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.
Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.
Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.
Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.
Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων
Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.
Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.
Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.
Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.
Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».
Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.
Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.
Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία
Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.
Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.
Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.
Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων
Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.
Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.
Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.
Στα εγκαίνια της Διακλαδικής Σχολής Μη Επανδρωμένων, αλλά και των Αυτονόμων Συστημάτων Θάλασσας. Ένα περαιτέρω βήμα, που δημιουργεί τεράστιες δυνατότητες για το Πολεμικό Ναυτικό μας στο Αρχιπέλαγος, με τα Αυτόνομα Συστήματα τα οποία μπορούν να προσφέρουν απεριόριστες δυνατότητες στην επιτήρηση και αναγνώριση, στην προστασία των λιμένων, στον ναρκοπόλεμο και στην ασφάλεια των υποδομών.
Αυτό το νέο Πολεμικό Ναυτικό με τις σύγχρονες πλατφόρμες, θα μπορεί να προστατεύει όχι μόνο την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά και τα ενεργειακά και επικοινωνιακά δίκτυα στον βυθό, τα οποία είναι επίσης απαραίτητα για την ασφάλεια της Πατρίδας.
(από τον χαιρετισμό μου στην τελετή των εγκαινίων του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων στο Κέντρο Εκπαίδευσης ΠΑΛΑΣΚΑΣ του ΠΝ)
#HellenicNavy
— Nikos Dendias (@NikosDendias) October 13, 2026
Το αίτημα για τα Corsair
Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.
Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.
Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.
Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή
Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας