Ιστορία - Πολιτισμός

Ο Μέγας Αλέξανδρος και οι Μακεδόνες: 100 λόγοι που αποδεικνύουν ότι ήταν Έλληνες

Δημοσιεύτηκε στις

10 Ιουνίου 2020 στις 15:37

από τον

andpik

Στα Αρχαία Ελληνικά, Αλέξανδρος = αυτός που νικά / καταπολεμά τους (άλλους) άνδρες.

Προέρχεται από το ‘αλέξω’ το οποίο σημαίνει διώχνω, προστατεύω, εξ ου και αλεξικέραυνο, αλεξίπτωτο, αλεξίσφαιρο, αλεξίθραυσμο, αλεξήλιο και από το ‘ανήρ’(άνδρας), ενώ ο πατέρας του Φίλιππος = ‘αυτός που αγαπάει τα άλογα’, από το ‘φίλος’ και ‘ίππος’, δηλαδή ο φίλος του ίππου, του αλόγου. Επίσης, Μακεδονία σημαίνει η χώρα των ψηλών ανδρών, αφού Μακεδνός σημαίνει ψηλός και μακρύς. Όλα Ελληνικά ονόματα, με Ελληνική προέλευση και κοινή γλώσσα.

Αφορμή για αυτό το άρθρο αποτέλεσε η συζήτηση που είχα με έναν Σκοπιανό τουρίστα στη Λεπτοκαρυά. Ούτε λίγο ούτε πολύ προσπαθούσε να μου δείξει ότι αυτός είναι απόγονος των Αρχαίων Μακεδόνων κτλ. Όταν η συζήτηση πήγε στη γλώσσα τους (όπου και πάλι προσπαθούσε να με πείσει ότι η δική τους Γλώσσα προέρχεται από τη Γλώσσα των Μακεδόνων), τον ρώτησα τι σημαίνουν τα ονόματα των Μακεδόνων και από πού προέρχονται και εκεί τα βρήκε σκούρα. Δυστυχώς γι’ αυτόν, ως γλωσσολόγος γνωρίζω κάτι περισσότερο από αυτόν.

Του εξήγησα λοιπόν τι σημαίνει Αλέξανδρος, ότι δηλαδή είναι αυτός που προστατεύει από ή διώχνει τους άλλους άνδρες, ενώ αντίστοιχα το αλεξικέραυνο προστατεύει από τους κεραυνούς, το αλεξίσφαιρο προστατεύει από τις σφαίρες κτλ, του εξήγησα τι σημαίνει Φίλιππος, Μακεδονία και άλλα πολλά ονόματα επιφανών και γνωστών Μακεδόνων. Είχαν κοινά ονόματα και προέλευση, κοινή γλώσσα, κοινά έθιμα, παραδόσεις, λατρείες, Θεούς, δαίμονες κτλ. Αλλά τα ονόματα και μόνο φτάνουν.

Πχ η Θεσσαλονίκη, η αδελφή του Μεγάλου Αλεξάνδρου πήρε το όνομά της μετά την ‘επί των Θεσσαλών Νίκη’ του Φιλίππου. Δηλαδή, Ο πατέρας της και Βασιλέας τότε Φίλιππος, νίκησε τους Θεσσαλούς σε μία μάχη και ονόμασε έτσι την κόρη του. Φυσικά έτσι ονομάζεται και η Συμπρωτεύουσά μας. Η άλλη αδελφή του λεγόταν Κλεοπάτρα και σημαίνει η δόξα του πατέρα – ‘κλέος’ (δόξα) + ‘πατήρ’. Επίσης, ο Αριδαίος, ο αδελφός του Αλεξάνδρου, είχε Ελληνικό όνομα που σημαίνει πολύ τρομακτικός/ καταστρεπτικός – ‘αρι’ + ‘δαιος’ (καταστροφή). Η μητέρα του Φιλίππου λεγόταν Ευριδίκη, από τα Ελληνικά ‘Ευρεία’ και ‘Δίκη’ και σημαίνει μεγάλη δικαιοσύνη.

Η μητέρα του Αλεξάνδρου, η Ολυμπιάδα, καταγόταν από την Ήπειρο ενώ είναι πανεύκολο να βρούμε που παραπέμπει το όνομά της. Όμως, πρέπει να γνωρίζουμε ότι το κανονικό της όνομα ήταν Πολυξένη (Ελληνικότατο όνομα που σημαίνει πολύ φιλόξενη) και μετονομάστηκε σε Ολυμπιάδα μετά τη νίκη του Φιλίππου στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 356πχ. Όσο για τους Ολυμπιακούς Αγώνες, μόνο Έλληνες επιτρεπόταν να συμμετέχουν σε αυτούς και φυσικά οι Μακεδόνες συμμετείχαν κανονικά και μάλιστα με αρκετές επιτυχίες.

Μετά του ανέφερα και άλλα ονόματα επιφανών Μακεδόνων, όπως των τριών διαφορετικών Βασιλέων της Μακεδονίας με το όνομα Αμύντας, το οποίο σημαίνει υπερασπιστής. Προέρχεται από τη λέξη αμύνομαι. Άλλοι τρεις Βασιλείς ονομαζόταν ‘Άργος’ το οποίο στα Αρχαία Ελληνικά σημαίνει αστραφτερός, λαμπερός. Και υπήρχαν και τρεις Βασιλιάδες με το όνομα Περδίκας που σημαίνει Δίκαιος (περί + δίκης).

Επίσης, του ανέφερα τον Αντίγονο, στρατηγό του Αλεξάνδρου και μετέπειτα διοικητή της Μικράς Ασίας. Το όνομά του σημαίνει ‘απόγονος, αντί (από) + γόνοι’. Αντίστοιχα, ο έφορος και αξιωματικός του Μεγάλου Αλεξάνδρου Αντίπατρος είχε επίσης παρόμοιο όνομα. Σημαίνει ‘ο γιος του πατέρα του’.

Του εξήγησα λοιπόν ότι κανένας δεν λεγόταν Αλεξανδρόφσκι ή Φιλίποβιτς. Στο τέλος, τον προσκάλεσα και τον προκάλεσα, πάντα με κόσμιο τρόπο, να πάμε μαζί στην Βεργίνα, δηλαδή στις Αρχαίες Αιγές (Αιγές = κατσίκες, εξ ου και αιγοπρόβατα) και να διαβάσουμε μαζί τις επιτύμβιες στήλες και ότι άλλο έχει βρεθεί με επιγραφές. Του είπα ότι εάν κατάφερνε να διαβάσει έστω μία πρόταση, θα συμφωνούσα μαζί του. Ειδάλλως, θα έπρεπε αυτός να πάψει να ισχυρίζεται ότι η γλώσσα των Μακεδόνων ‘εξελληνίστηκε’ από τον Αλέξανδρο, αφού οι επιτύμβιες στήλες είναι κατά αιώνες παλαιότερες από την εποχή του. Άλλωστε, τα κοινά ονόματα, η προέλευσή τους και η γλώσσα δείχνουν και κοινή καταγωγή. Εκεί όμως, βρήκε μια αστεία δικαιολογία για να φύγει για λίγο και όπως ήταν φυσικό, εξαφανίστηκε. Ακόμη τον ψάχνω.

Δυστυχώς, λόγω της απουσίας του κράτους, πρέπει μόνοι μας να αποδεικνύουμε τα αυτονόητα. Ότι δηλαδή ‘δεν είμαστε ελέφαντες’! Περισσότερα άρθρα σχετικά με την Ελληνικότητα της Μακεδονίας και τη ζωή του Μεγάλου Αλεξάνδρου θα δημοσιευθούν αργότερα.

Γράφει ο Κώστας Μιχαλόπουλος, Γλωσσολόγος, Καθηγητής Αγγλικών στο Κέντρο Ξένων Γλωσσών Μιχαλόπουλος, πτυχιούχος στα Linguistics, μεταπτυχιακό στο International Management, μέλος της διεθνούς λέσχης ατόμων με υψηλό δείκτη νοημοσύνης, MENSA.

Ας δούμε λοιπόν συγκεντρωμένα και απλουστευμένα τι σημαίνουν τα ονόματα 100 Μακεδόνων και την Ελληνική προέλευσή τους. Ευχαριστώ την κυρία Δώρα Γκαρνέτα για την πολύτιμη βοήθειά της.

Αλέξανδρος = αυτός που διώχνει/ προστατεύει/ καταπολεμά τους άνδρες. αλέξω + ανήρ. Αντίστοιχες λέξεις: αλεξίσφαιρο, αλεξικέραυνο, αλεξίθραυσμο, αλεξίπτωτο, αλεξήλιο

Φίλιππος = αυτός που αγαπάει τα άλογα. φίλος + ίππος (άλογο)

Μακεδονία = η χώρα των ψηλών ανδρών. μακεδνός (ψηλός/ μακρύς). Μπορεί να σημαίνει και η περιοχή που βρίσκεται ψηλά (στην Ελλάδα). Παρομοίως λέμε και η ‘κάθοδος’ των Δωριέων.

Ευριδίκη = η ολοκληρωμένη/ πλήρης δικαιοσύνη. ευρεία + δίκη. Μητέρα του Φιλίππου, γιαγιά του Αλεξάνδρου

Θεσσαλονίκη = Η νίκη κατά των Θεσσαλών. Θεσσαλών + νίκη. Αδελφή του Αλεξάνδρου

Κάσσανδρος = αυτός που λάμπει. καίκασμαι(λάμπω, αστράφτω) + ανήρ (άνθρωπος) Εξ ου και Ηωκάστη=λαμπερή. Ο Κάσσανδρος ήταν στρατηγός του Αλεξάνδρου και Βασιλιάς της Μακεδονίας μετά το θάνατό του. Δεν δίστασε να δολοφονήσει τη μητέρα του Αλεξάνδρου, Ολυμπιάδα, και το γιο του για να διατηρήσει το θρόνο. Γνωστό Ελληνικό όνομα είναι και η Κασσάνδρα

Κλεοπάτρα = η δόξα του πατέρα. κλέος (δόξα) + πατήρ. Αδελφή του Αλεξάνδρου. Πριν το γάμο της, δολοφονήθηκε ο Φίλιππος Β’ στο θέατρο της Βεργίνας (Αιγές)

Περδίκκας = περίδικας περί+ δίκης Δίκαιος. Τρεις Μακεδόνες Βασιλείς με αυτό το Ελληνικό όνομα

Παρμενίων = ο απόγονος του Παρμενών. παρμενών + ίον(απόγονος του). Ο πιο γνωστός στρατηγός του Αλεξάνδρου και του Φιλίππου

Κρατερός = ισχυρός. από το ‘κρατειν’ (κυριαρχώ) Εξ ου και παντοκράτορας, αυτοκράτορας. Φίλος και στρατηγός του Αλεξάνδρου

Σέλευκος = που θα πρέπει να είναι λευκός, να έχει φως. σελ(ήλιος, φως) από το λευκός. Στρατηγός του Αλεξάνδρου ο οποίος ίδρυσε το Βασίλειο των Σελευκιδών μετά το θάνατο του Στρατηλάτη.

Κυνάνη = σκληρή. δωρική διάλεκτος του ‘κύνα’. Ετεροθαλής αδελφή του Αλεξάνδρου

Αριδαίος = πολύ τρομακτικός. άρι (πολύ) + δάιος(καταστρεπτικός). Γιος του Φιλίππου και αργότερα Βασιλιάς της Μακεδονίας, αλλιώς γνωστός ως Φίλιππος ο Γ’

Άργος = αστραφτερός. Τρεις Μακεδόνες Βασιλείς με αυτό το Ελληνικό όνομα

Αμύντας = υπερασπιστής. αμύνω. Τρεις Μακεδόνες Βασιλείς με αυτό το Ελληνικό όνομα

Αίρωπος = Το όνομά του είναι παρμένο από την Αρχαία Ελληνική Μυθολογία (βλ. Παυσανίας 8:44). Δύο Μακεδόνες Βασιλείς με αυτό το Ελληνικό όνομα

Αντίγονος = απόγονος. αντί (από) + γόνος. Υπήρχε ο Αντίγονος ο Μονόφθαλμος (στρατηγός και μετέπειτα Διοικητής της Μικράς Ασίας) και ο Αντίγονος Γονατάς (αυτός που γονατίζει)

Αντίπατρος = ο απόγονος / γιος του πατέρας του. αντί (από) + πατήρ. Αξιωματικός και έφορος του Αλεξάνδρου κατά την απουσία του

Αρχέλαος = αυτός που εξουσιάζει το λαό. αρχή + λαός. επίσης το όνομα Σπαρτιάτη Βασιλιά το 886πχ

Δύο Μακεδόνες Βασιλείς με αυτό το Ελληνικό όνομα – Αρχέλαος Α’ (413 -399πχ) και Αρχέλαος ο Β’ (396- 393πχ)

Κάρανος = βασιλιάς, ηγέτης. καρ(ηγείται) Εξ ου και η Αγγλική λέξη capital. ο ιδρυτής της δυναστείας των Αργαιάδων, των Μακεδόνων Βασιλέων

Κοίνος = κοινός, συνηθισμένος. Αργαιάδης Βασιλιάς του 8ου αιώνα πχ

Λυσίμαχος = αυτός που φέρνει αποτέλεσμα στη μάχη. λύση + μάχη. Στρατηγός του Αλεξάνδρου ο οποίος ανέλαβε τη διοίκηση της Θράκης μετά το θάνατό του

Ορέστης = που κατοικεί στα βουνά. όρος + εστία. Βασιλιάς της Μακεδονίας από το 399-396πχ

Παυσανίας. Ελληνικό όνομα , όπως και του Σπαρτιάτη Βασιλιά στη μάχη των Πλαταιών το 479 πχ. Βασιλιάς των Μακεδόνων το 393πχ

Περσέας = κατακτητής. πέρθω (καταστρέφω, κατακτώ). Μακεδόνας Βασιλιάς το 179-168πχ

Πτολεμαίος = επιθετικός, πολεμικός. Όπως έλεγε και ο Ηράκλειτος, ’πατήρ πάντων πτόλεμος’ (Στρατηγός του Αλεξάνδρου

Τύριμας = αυτός που αγαπάει το τυρί. Βασιλιάς του Άργους και πρόγονος των Μακεδόνων

Πευκέστας = αυτό που έχει οξεία, απότομη γωνία. πευκή (οξεία, μυτερός) + δωρική κατάληξη. Σωματοφύλακας του Αλεξάνδρου

Αριστοφάνης = αυτός που εμφανίζεται ως ο καλύτερος. αρίστος + φάνης. Σωματοφύλακας του Αλεξάνδρου, παρών κατά τη δολοφονία του Κλείτου

Κοραγός = ο αρχηγός των νέων. κούρος+ άγω. Μακεδόνας που έχασε από τον Ολυμπιονίκη Διόξιππο

Αρίστος = ο καλύτερος. Στρατηγός του Αλεξάνδρου

Κλείτος =ένδοξος . κλέος (δόξα). Διοικητής φάλαγγας στη μάχη του Υδάσπη ποταμού

Ηφαιστίονας = από το φούρνο, το ηφαίστειο. Ο καλύτερος φίλος του Αλεξάνδρου

Ηρακλείδης = από τον Ηρακλή. ή αλλιώς η δόξα της Ήρας. Στρατιώτης του Αλεξάνδρου

Νεοπτόλεμος = νέος πόλεμος. Πρόγονος του Αλεξάνδρου και ονόματα στρατιωτών

Φιλώτας = φιλικός, αγαπημένος φίλος + όσις. Γιος του Παρμενίων και διοικητής του ιππικού

Φιλόξενος = φίλος των ξένων. Στρατιώτης του Αλεξάνδρου

Μενέλαος = . μένος(δύναμη) + λαός Από εδώ βγαίνει και το Αγγλικό man. Κυβερνήτης στο ναυτικό.

Λαομέδων = αυτός που διέπει τους ανθρώπους. λαός + μέδων. Παιδικός φίλος του Αλεξάνδρου και μετέπειτα σατράπης

Πολυσπέρχης = αυτός που βιάζεται πολύ. πολύ + σπέρχω(βιάζομαι). Μακεδόνας, γιος του Σημία

Πολέμων = αυτός που μάχεται συνεχώς. Αδελφός του Άτταλου

Αυτόδικος = αυτός που παίρνει το νόμο στα χέρια του. αυτό + δίκη. Σωματοφύλακας του Φιλίππου Γ.

Νικάνωρ = νικητής. Γιος του Παρμενίωνα, διοκητής των Υπασπιστών

Λεονάτος = που μάχεται σαν το λιοντάρι. λέον + νιάτος. Σωματοφύλακας του Αλεξάνδρου

Κριτόλαος = αυτός που επέλεξε, έκρινε ο λαός. κρίτω + λαός. Αγγειοπλάστης της Πέλλας

Ζώηλος = ζωντανός. Πατέρας του Μυλέα από τη Βέροια

Ζεύξης = που ενώνει κάτι. Μακεδόνας κυβερνήτης της Λυδίας στα χρόνια του Αντίγονου Γ’

Αλκέτας = που έχει αντοχή άλκη. Μακεδόνες Άρχοντες

Αεοροπός. Δύο Μακεδόνες Βασιλείς με αυτό το Ελληνικό όνομα το οποίο μας παραπέμπει στον βασιλιά Ατρέα των Μυκηνών

Δημήτριος. παραπέμπει στη Θεά Δήμητρα. Βασιλιάς της Μακεδονίας το 309- 301πχ

Βαλακρος = αυτός που λάμπει. φαλακρος. Πολλές φορές οι Μακεδόνες άλλαζαν το φ με το β, εξ ου και Βερενίκη = Φερενίκη, βέλεκυς = πέλεκυς. Σήμερα αλλάζουμε το λ με το ρ (αδελφός = αδερφός).

Λεοχάρης = που κάνει το λαό να χαίρεται. λαός + χαίρω. Εξ ου και λεωφορείο, λεωφόρος.

Δεινοκράτης = ο τρομερός ηγεμόνας. δεινό + κράτειν Βοήθησε τον Αλέξανδρο στη δημιουργία της Αλεξάνδρειας

Άδμητος = α αδάμαστος. α στερητικό + δαμάω (δαμάζω)

Ανδρότιμος = ο γενναίος, που τιμάει την ανδρεία του. ανήρ + τιμή

Πείθων = αυτός που πείθει. Κοινό όνομα των Μακεδόνων

Σώστρατος = αυτός που σώζει τον στρατό. Γιος του Αμύντα. Δολοφονήθηκε ως συνωμότης

Δίμνος = φόβος. δείμος. Ένας από τους συνωμότες

Τϊμανδρος = αυτός που τιμάει τους ανθρώπους. Ένας από τους διοικητές των υπασπιστών

Τληπόλεμος = αυτός που αντέχει τον πόλεμο. τλάω(αντέχω, εξ ου και Άτλας) + πόλεμος. Διορίστηκε σατράπης από τον Αλέξανδρο. Στην Ελληνική μυθολογία, ήταν γιος του Ηρακλή.

Άξιος = ικανός. Το όνομά του βρέθηκε σε επίγραφή :‘Άξιος Αντιγόνου Μακεδών’

Θεόξενος = το όνομά του βρέθηκε σε επιγραφή σε ναό του Απόλλωνα: ‘Θεόξενος Αισχρείωνος Κασσανδρεύς’ = Ο Θεόξενος της πόλης Αισχρείωνος, γιος του Κασσάνδρου

Μήτρων = από την μητέρα (μήτηρ). Εμφανίζεται σε επιγραφή ως δωρητής/ χορηγός.

Κλεοχάρης = με τη χαρά της δόξας. κλέω + χάρις. Γιος του Πυθέα από την Αμφίπολη.

Πρεπέλαος = αυτός που αρμόζει στο λαό. πρέπει + λαος. Στρατηγός του Κασσάνδρου

Ιππόλοχος = αυτός που στήνει ενέδρα στα άλογα. ίππος + λόχος (ενέδρα, εξ ου και ελλοχεύω). Μακεδόνας Ιστορικός που έζησε περίπου το 300πχ

Αλέξαρχος = αυτός που προστατεύει (από) τις Αρχές. αλέξω + αρχές. Αδελφός του Κασσάνδρου

Ασκληπιόδωρος = το δώρο του Ασκληπιού ( ο Θεός της επούλωσης και της Ιατρικής στην Ελληνική μυθολογία). Εξέχων Μακεδόνας, από την Πέλλα.

Καλλίνης = όμορφος. Μακεδόνας αξιωματικός

Πλείσταρχος = αυτός που είναι μεγάλος άρχοντας. πλείστος (σε μεγάλο βαθμό, εξ ου και ‘επί των πλείστων) + άρχος. Μικρότερος αδελφός του Κασσάνδρου

Πολυκλής = αυτός που έχει μεγάλη δόξα. Στρατηγός του Αντίπατρου

Πολυδάμας = αυτός που κυριαρχεί σε μια πόλη ή αυτό που κυριαρχεί πολύ. Εταίρος

Απολλοφάνης = αυτός που φανέρωσε ο Απόλλωνας. Εξέχων Μακεδόνας που διορίστηκε Σατράπης

Αρχίας = αυτός που καθοδηγεί από το ρήμα άρχω. Εξέχων Μακεδόνας

Αρχεσήλαος = αυτός που κυριαρχεί στο λαό. άρχομαι + λαός Μακεδόνας που ανέλαβε τη Σατραπεία της Μεσοποταμίας το 323πχ

Κλέανδρος = ο άνδρας που έχει δόξα. κλέος + ανήρ. Διοικητής των τοξοτών που πέθανε στην Αλικαρνασσό το 334πχ

Αγησίστρατος = αυτός που ηγείται στον στρατό. ηγήσομαι + στρατός. Πατέρας του Παράμονα, στρατηγό του Αντίγονου

Άγγερος = αυτός που κάνει συγκεντρώσεις, αγορεύει. αγέρρω (κάνω συγκεντρώσεις). Πατέρας του Ανδρόνικου, στρατηγού του Αλεξάνδρου

Αβρέας = ευγενικός, από το αβρός. Εξ ου και αβρότητα. Ανήκε στην αυλή του Αλεξάνδρου.

Αγαθάνωρ = ο ενάρετος άνθρωπος. αγάθω + ανήρ. Ιερέας του Ασκληπιού με καταγωγή από τη Βέροια, όπως φαίνεται σε επιγραφή.

Αγακλής = αυτός που οδηγεί προς τη δόξα. άγω + κλέος. Γιος του Σίμωνα από την Πέλλα.

Αγασικλής = αυτός που έχει μεγάλη φήμη/ δόξα. άγαν + κλέος. Γιος του Μέντωρα από το Δίον

Αγγάρεος = αυτός που φέρνει νέα (αγαρεία). Μακεδόνας από την Αμφίπολη όπου το όνομά του φαίνεται σε επιγραφή

Αγέλας = αυτός που οδηγεί το λαό. άγω + λαός . Γιος του Αλεξάνδρου Α’, γεννήθκε στα μέσα του 5ου αιώνα πχ και ήταν πρέσβης των Μακεδόνων στη συμφωνία που έκαναν με τους Αθηναίους. Υπάρχει και η ανάλογη επιγραφή.

Άγιππος = αυτός που (καθ)οδηγεί το άλογο. άγω + ίππος. Ήταν από τη Βέροια, όπως φαίνεται από επιγραφή όπου εμφανίζεται ως μάρτυρας σε ένα γεγονός.

Αγλαϊανός = αυτός που λάμπει. αγάλω(λάμπω), εξ ου και Αγλαϊα. Το όνομα του φαίνεται σε επιγραφή του 4ου αιώνα πχ

Αγνόθεος = αυτός που έχει καθαρά μέσα του το Θεό. Πιθανώς από την Πέλλα αφού εκεί βρέθηκε επιγραφή με το όνομά του από το 300-250πχ

Αθηναγόρας = αυτός που αγορεύει στην Αθήνα. Στρατηγός του Φιλίππου Β’.

Περίανδρος = αυτός που κινείται γύρω από τους άνδρες. Γιος του Μακεδόνα Ιστορικού Μαρσύα

Λεοντίσκος = το λιονταράκι. Γιος του Πτολεμαίου Α’

Ευφράνωρ = αυτός που χαίρεται πολύ, εξ ου και ‘ευφραίνει καρδίαν’. Γενικός διοικητής της Περσίας

Διονυσόφων = αυτός που έχει τη φωνή του Διονύσου

Αντιγόνη = η απόγονος. Η Αντιγόνη από την Πύδνα ήταν η ερ ωμένη του Φιλώτα

Βουλομάγα = αυτή που έχει πολλές επιθυμίες. βούλομαι + άγαν. Το όνομά της βρίσκεται ανάμεσα στους χορηγούς

Αταλάντη = αυτή που έχει ταλέντα. Αδελφή του Περδίκκα

Αγελαεία = αυτή που ανήκει σε αγέλη, εξ ου και Αγελάδα, Αγελαϊα Βους. Σύζυγος του Αμύντα από τη Βέροια

Αθηναϊς = η μικρή Αθηνά. Το όνομά της βρέθηκε σε βωμό του Ηρακλή Στρατονίκη = αυτή που φέρνει τη νίκη στο στρατό. Αδελφή του βασιλιά Περδίκκα Β’, όπως διαβάζουμε στον Θουκιδίδη ‘και ο Περδίκκας τελικά έδωσε την αδελφή του Στρατονίκη στον Σεύθη όπως είχε υποσχεθεί’, Θουκυδίδης, Πελοοννησιακός πόλεμος, κεφάλαιο 8

Θήτα = αυτή που έχει τεθεί, η τεθημένη, ή αλλιώς αυτή που τιμά τους Θεούς, από το Θεοτίμη

Ελπίζω να μην σας κούρασα, αλλά πρέπει να γνωρίζουμε κάποια θέματα. Λαός που δεν γνωρίζει την ιστορία του, δεν έχει μέλλον.

www.cognoscoteam.gr

Σχετικά θέματαΕλλάδα ΙΣΤΟΡΙΚΑ

andpik

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Το μυστήριο του Σαμουήλ: Ο τάφος, οι επιγραφές και η μάχη για την Ιστορία

Οι «Ανιχνεύσεις» ανοίγουν τον φάκελο του Σαμουήλ, εξετάζοντας την άνοδο των Κομητόπουλων, τη σύγκρουση με το Βυζάντιο και τη διεκδίκηση της βουλγαρικής κρατικής διαδοχής. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι Πρέσπες, η βασιλική του Αγίου Αχιλλίου και η Αχρίδα, μαζί με τον ρόλο της ελληνικής γλώσσας και του βυζαντινού πολιτισμού.

Δημοσιεύτηκε

2 ώρες πριν

στις

11 Οκτωβρίου 2026

από τον

Παντελής Σαββίδης

Ποιος ήταν ο Σαμουήλ και τι χαρακτήρα είχε το κράτος του; Πώς συνδέθηκε ένας μεσαιωνικός ηγεμόνας με τη νεότερη εθνική αφήγηση των Σκοπίων; Και τι αποκαλύπτουν οι ιστορικές πηγές, οι επιγραφές και οι ανασκαφές στη Μακεδονία;

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αφήγηση του Νίκου Μουτσόπουλου για την ανακάλυψη του τάφου που αποδίδει στον Σαμουήλ. Παράλληλα, καταγράφονται διαφορετικές επιστημονικές εκτιμήσεις για την επιγραφή του Αγίου Γερμανού και συζητείται η σύνθετη πληθυσμιακή και πολιτισμική φυσιογνωμία του κράτους.

Η συζήτηση φτάνει μέχρι τον μακεδονισμό και τη συγκρότηση της ομόσπονδης δημοκρατίας στη Γιουγκοσλαβία του Τίτο: πώς χρησιμοποιήθηκε το μεσαιωνικό παρελθόν για να θεμελιωθεί μια νεότερη ταυτότητα;

Μια εκπομπή για τη Μακεδονία, τα τεκμήρια και την πολιτική χρήση της Ιστορίας.

Συνέχεια ανάγνωσης

Ιστορία - Πολιτισμός

Σοβιετικές πολιτικές που συγκλίνουν με εκείνες Λονδίνου/Άγκυρας

Ιστορία και αλήθεια εκδικούνται με τον χρόνο όταν περιφρονούνται…

Δημοσιεύτηκε

5 ώρες πριν

στις

11 Οκτωβρίου 2026

από τον

ΧΑΚ

Της Φανούλας Αργυρού

Μέρος Α’

Συμπτωματικά στις 2.10.2026 ο συνάδελφος Μάριος Πούλλαδος ανήρτησε μια έκθεση της CIA του 1965 και μιαν άρτια ανάλυσή της από την ΑΙ. Αξίζει να διαβαστεί σε συνδυασμό με το σημερινό μου άρθρο, το οποίο είναι μέρος μεγάλης έρευνάς μου, προ ετών, στα βρετανικά αρχεία του Φόρεϊν Όφις και των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών. Μικρό μέρος της οποίας δημοσιεύθηκε πριν από χρόνια στη «Σημερινή», προτού εμφανιστεί η δυναμική της ΑΙ.

«Έκθεση CIA 1965: Πώς η ΕΣΣΔ ‘‘έπαιζε’’ με Μακάριο-ΑΚΕΛ-Άγκυρα κατά της Ένωσης»

https://www.sigmalive.com/news/kypriako/1331538/cia-moskha-kipriako-draft

Ρωσική υποκίνηση

31.12.1963 – Ο πρέσβης της Σοβιετικής Ένωσης στην Κύπρο εξέφρασε στον Μακάριο την υποστήριξη της χώρας του στην πρόθεσή του να πετάξει τα δεσμά της Ζυρίχης. Αμέσως μετά ο Μακάριος προέβη σε δήλωση για κατάργηση της Συνθήκης Εγγυήσεως…

1.1.1964 – Μακάριος στη σοβιετική «Πράβδα»: Εξέφρασε την ευγνωμοσύνη των Κυπρίων στον σοβιετικό Τύπο για την αντικειμενική αντιμετώπιση των γεγονότων στην Κύπρο. Τόνισε πως θα έκαναν ό,τι δυνατόν για εξόντωση των αιτιών που έδωσαν το χάος… και διάλυση των Συμφωνιών μέσω των Ηνωμένων Εθνών…

1.1.1964 – Ο Μακάριος μονομερώς κατήργησε τις Συνθήκες Συμμαχίας και Εγγυήσεως, όμως πείσθηκε από τον Βρετανό Υπ. Κοινοπολιτείας Duncan Sandys (που βρισκόταν στην Κύπρο), μερικώς να αποσύρει χαρακτηρίζοντας την απόφαση ως ‘‘δήλωση προθέσεως’’.

3.1.1964 – Το Λονδίνο ξεκινά σχέδια ανασύστασης της ΚΔ σε ομόσπονδο σύστημα με δύο συνιστώντα κράτη.

16.1.1964 – Ο Ρ. Ντενκτάς στο Λονδίνο απαιτεί γεωγραφική ομοσπονδία, ανταλλαγή πληθυσμών κ.λπ., όπως ζητούσε η Άγκυρα.

Απρίλιος 1964 – Τουρκοκυπριακές επίσημες προτάσεις για Ομοσπονδία με 37% του εδάφους τουρκικό.

1964/65 – Ρωσική υποστήριξη κατά πόδας

Η Σοβιετική Ένωση υποστήριξε τρεις φορές την ύπαρξη «δύο εθνικών κοινοτήτων» στην Κύπρο. Α) Σε ανακοινωθέν της του Νοεμβρίου 1964, Β) σε δήλωση του Υπ. Εξωτερικών της Andrei Gromyko και γ) στην ομιλία του Nikolai Podgorny, στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση στις 5.1.1965. Στις 21.1.1965 ο A. Gromyko δήλωσε ότι η ομοσπονδία είναι μια πιθανή μορφή συντάγματος για την Κύπρο. Ακολούθησε πρόσκληση προς τον Τούρκο Υπ. Εξωτερικών Feridun Erkin να επισκεφθεί τη Μόσχα…

Η σοβιετική στάση αρχικά καταπιέστηκε από το κυπριακό Τύπο, οι Τούρκοι όμως ήταν κατενθουσιασμένοι. Και όταν τελικά οι εφημερίδες άρχισαν να επικρίνουν τη στάση της Μόσχας, η σοβιετική πρεσβεία στη Λευκωσία εξοργίστηκε γιατί τόλμησαν κάποιοι να τους επικρίνουν…

Στις 23.1.1965, αντιδρώντας ο Έλληνας Πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου, δήλωσε: «Εκφράζω όχι μόνο τη λύπη μου αλλά και την έκπληξή μου για τη δήλωση του Σοβιετικού Υπ. Εξωτερικών γιατί στην Κύπρο οι προϋποθέσεις για Ομοσπονδία δεν υπάρχουν… Το σύνολο της τουρκοκυπριακής μειονότητας στην Κύπρο είναι μόνο 18%… Η Κύπρος είναι μια μεγάλη ελληνική νήσος, στην οποία βρίσκεται μια μικρή τουρκική κοινότητα, η οποία οπωσδήποτε έχει δικαίωμα προστασίας που παραχωρείται σε μειονότητες…». Αφού την προηγούμενη είχε ήδη επικρίνει λέγοντας: «Οι προτάσεις Gromyko δεν λύνουν το πρόβλημα… Μήπως προσυπογράφει ο κ. Gromyko τις απαράδεκτες θεωρίες της Άγκυρας για καταναγκαστική μετακίνηση πληθυσμών για να επιτευχθεί μια τεχνητή πλειοψηφία; Γνωρίζει ότι αν δεν εκδιωχθούν διά της βίας Έλληνες από τα σπίτια τους δεν φθάνει η μετακίνηση Τούρκων από τα χωριά τους που επιδιώκουν οι Τούρκοι τρομοκράτες; Θα πρέπει να υποθέσουμε ότι, σε μια εποχή που στην ίδια την Σοβιετική Ένωση ο γερμανικός πληθυσμός των Ουραλίων ο οποίος είχε διά της βίας ξεριζωθεί την εποχή του Στάλιν, τώρα επιστρέφει στα σπίτια του, στην Κύπρο θέλουν να επιβληθούν πρωτόγονες μέθοδοι που είναι αναχρονιστικές με τα σημερινά δεδομένα». (Βιβλίο Φ.Α. «Συνωμοσία», Λευκωσία, 1996).

Αντιδράσεις υπήρξαν και από τον Πρόεδρο Μακάριο, τον Υπ. Εξωτερικών, Σπ. Κυπριανού, ακόμα και από το ΑΚΕΛ… Και, όμως, ήταν ακριβώς αυτήν την τουρκική πολιτική που υποστήριξε η Μόσχα κατά τις δύο τουρκικές εισβολές του 1974, ευθυγραμμισμένη με το Λονδίνο και την Άγκυρα.

Εκδίωξη Ελληνικής Μεραρχίας (1967) και Έλληνες Αξιωματικοί (1974)

Βρετανική στάση

4.12.1967 – Πρώτη προτεραιότητα η ενθάρρυνση της πλήρους αποχώρησης όλων των υπολοίπων ελληνικών δυνάμεων και των αξιωματούχων στην Εθνική Φρουρά. «Αν επιτευχθεί -και οι διαφορές μεταξύ Τουρκίας και Ελληνοκυπρίων έστω και αν συνεπάγονται χρήση βίας- θα υπάρχει λιγότερη πιθανότητα πολέμου μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας… Ο Μακάριος να είναι πιο υπεύθυνος προς τις τουρκικές απαιτήσεις για ξήλωμα της Εθνικής Φρουράς… Να κρατήσουμε την πίεση πάνω στον Μακάριο να ξεφορτωθεί την Εθνική Φρουρά…».

«…Η απόσυρση των ελληνικών στρατευμάτων και η ανικανότητα της Ελληνικής Αεροπορίας να επέμβει αποτελεσματικά πάνω από το νησί (κάτι που η Ελληνική Κυβέρνηση αναγκάστηκε να αναγνωρίσει τον περασμένο Νοέμβριο, 1967) σίγουρα σημαίνει ότι η Ελλάδα δεν μπορεί πλέον τώρα να συμμετέχει σε μάχη στο νησί…».

(Υπενθυμίζεται ότι ο Μακάριος ζήτησε την αποχώρηση των Ελλήνων Αξιωματικών το 1974 και στις 17.7.1974 είπε στους Βρετανούς ότι σκεφτόταν διάλυση της Εθνικής Φρουράς…).

Σοβιετική στάση

Τον Νοέμβριο του 1967 η Τουρκία, εκβιάζοντας ότι θα εισέβαλλε στην Κύπρο, απαίτησε την άμεση αποχώρηση της Ελληνικής Μεραρχίας. Η Μόσχα, με παντιέρα την υποστήριξη της Ανεξαρτησίας τής Κύπρου, στήριζε το τουρκικό αίτημα για τα δικά της συμφέροντα. Στις 4.12.1967 ο Βρετανός ΄Υπ. Αρμοστής στη Λευκωσία έγραψε πως οι τουρκικές απειλές για εισβολή είχαν ενθαρρυνθεί από τη Μόσχα.

Τρεις δηλώσεις του Σοβιετικού Πρέσβη στην Άγκυρα

1) Στις 17 Νοεμβρίου 1967, μετά από συνάντηση με τον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών Τσακλαγιαγκίλ:

«Συζητήσαμε το Κυπριακό. Έδωσα τις απόψεις μου στον Υπουργό… Εάν μοναρχικοί και φασίστες εμφανιστούν ως επιθετικοί, η συμπεριφορά μας θα διαμορφωθεί ανάλογα… Ο Γρίβας τώρα παραιτήθηκε απ’ όλα όσα έκανε, αποσύρθηκε από τα μέρη που κατέλαβε και παρέδωσε τον οπλισμό στα Ηνωμένα Έθνη».

2) Στις 23 Νοεμβρίου, μετά από συνάντηση με τον Τούρκο Πρωθυπουργό Ντεμιρέλ:

«Έδωσα το μήνυμα της σοβιετικής κυβέρνησης. Αναφέρεται στην Κύπρο, αλλά είναι διαφορετικό από εκείνο που δημοσίευσε ο Τύπος. Μπορείτε να μάθετε το περιεχόμενό του από τον Πρωθυπουργό σας. Συζητήσαμε και άλλα θέματα, περιλαμβανομένων και των εγκληματικών πολιτικών των μοναρχικών και φασιστών Ελλήνων. Την αιτία των απωλειών που υπέστησαν οι αθώοι Τουρκοκύπριοι με τις πολιτικές των χουντικών Ελλήνων. Συζητήσαμε αυτές τις πολιτικές. Τις πολιτικές που η Ελληνική Κυβέρνηση εκτέλεσε εναντίον των αθώων Τούρκων και η καταστροφή των χωριών τους προκάλεσε αντίδραση της σοβιετικής κοινής γνώμης. Ως Σοβιετική Κυβέρνηση επικρίνουμε τους Έλληνες για ό,τι έλαβεν χώραν».

(Ποιοι και ποιες πολιτικές;;;)

3) Στις 27 Νοεμβρίου, μετά από συνάντηση και πάλι με τον Τσακλαγιαγκίλ:

«Η Σοβιετική Κυβέρνηση θέλει επιτυχή λύση του κυπριακού προβλήματος με ειρηνικά μέσα, προστασία της ανεξαρτησίας της Κύπρου, αποχώρηση των ξένων στρατευμάτων και εγγύηση των δικαιωμάτων του λαού της Κύπρου».

Ερωτηθείς εάν εννοούσε ότι έπρεπε να φύγουν τα τουρκικά στρατεύματα: «Ξέρετε καλά ποιους στρατιώτες εννοούμε – εκείνους που μπήκαν στη νήσο παράνομα… Θα είμαστε ευχαριστημένοι όταν θα είσαστε εσείς ευχαριστημένοι».

Στάση Μακαρίου

22.11.1967 – Και ο Μακάριος ήθελε την απόσυρση της Μεραρχίας αλλά δεν τολμούσε να το πει δημόσια, φοβούμενος μήπως θεωρηθεί προδότης, και είπε στον Αμερικανό πρέσβη ότι προτιμούσε να ήταν πρωτοβουλία της Ελληνικής Κυβέρνησης.

Ο Μακάριος ζήτησε την αποχώρηση της Μεραρχίας από το 1964!

Στις 30 Νοεμβρίου 1964, η τουρκική εφημερίδα «Χαλκίν Σεσί» (πρόσκειτο στον Κουτσιούκ) έγραψε ότι, μετά την απόρριψη από μέρους της Ελλάδας της εισήγησης του Μακαρίου όπως 10.000 ελληνικά στρατεύματα αποσυρθούν από τη νήσο, οι Έλληνες στρατιωτικοί διοικητές προειδοποιήθηκαν να βρίσκονται σε επιφυλακή (Έκθεση 1-8 Δεκεμβρίου 1964).

(Σημείωση: Η είδηση στην τουρκική εφημερίδα ίσως να συνδεόταν με την αποκάλυψη ανώτατου ΑΚΕΛικού στελέχους προς τον Ανδρέα Αζίνα, όπως καταγράφεται στο βιβλίο τού Ελευθέριου Παπαδόπουλου, σελ. 493, Α΄ Τόμος «Η μαρτυρία μου ενώπιον της ατ-χοκ επιτροπής της Κυπριακής Βουλής για τον “Φάκελο Κύπρου”». «Το ΑΚΕΛ το 1964… επεσκέφθη τον Μακάριον, προς τον οποίον εδήλωσε ότι αντιτίθεται εις την παρουσίαν ελληνικού Στρατού εις την Μεγαλόνησον. Φρονώ ότι η ιταμή αυτή αξίωσις του κομμουνιστικού ΑΚΕΛ εξηγεί πέρα για πέρα την όλη ανθελληνική και ανθενωτική στάση του».

*Το δεύτερο μέρος την ερχόμενη Κυριακή

*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος

Δύο δημοσιεύματα για την αντίδραση του λαού στις φιλοτουρκικές θέσεις της Μόσχας. 1) Βρετανική “Observer”, 22.8.1965 και 2) “Cyprus Mail”, 4.1.1967, με φωτογραφία πορείας διαμαρτυρίας.

Συνέχεια ανάγνωσης

Ιστορία - Πολιτισμός

Σήμερα γιορτάζουν τα Σέρβια της Μακεδονίας!

Μετά τη νίκη στο Σαραντάπορο και στα Στενά Πόρτας, η απελευθέρωσή των Σερβίων στις 10 Οκτωβρίου άνοιξε τον δρόμο για την προέλαση του ελληνικού στρατού στη Μακεδονία μας.

Δημοσιεύτηκε

1 ημέρα πριν

στις

10 Οκτωβρίου 2026

από τον

Geopolitico team

Τα Σέρβια ήταν οχυρό και πέρασμα στρατηγικής σημασίας στη Μακεδονία, βιγλατοχώρι και κέντρο των απελευθερωτικών επιχειρήσεων του Οκτωβρίου του 1912.

Τράπηκαν σε φυγή εκατοντάδες χρόνια σκλαβιάς.

Όταν βρέθηκα για πρώτη φορά στην Αθήνα, πολύ μικρός, ο πατέρας μου με πήγε στο Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη, στην πλατεία Συντάγματος, στο σημείο όπου αναγράφεται η Μάχη του Σαρανταπόρου και των Λαζαράδων, και μου είπε, αυθόρμητα και ίσως χωρίς κι αυτός να είχε καταλάβει:

«Να, είμαστε κι εμείς εδώ».

Εμείς;

Στο κενοτάφιο του Μνημείου της Πλατείας Συντάγματος αναπαύονται οι φύλακες άγγελοί μας. Είναι οι παππούδες μας εκεί μέσα θαμμένοι. Απ’ της γιαγιάς μου τη μεριά.

Στου παππού μου τη μεριά, σχεδόν την ίδια στιγμή, σ’ ένα άλλο μακρινό μέρος, μαινόταν μια Γενοκτονία σε βάρος ενός άλλου Λαού. Πάλι από τον ίδιο, συνήθη ύποπτο.

Στάθηκαν απέναντι στον θάνατο, αναφέρθηκαν στον μέγα στρατηγό, παρουσιάστηκαν, τον χαιρέτησαν και τον αγνόησαν, έχοντας στην καρδιά τους κάτι μεγαλύτερο από τον φόβο: την πίστη πως ο αγώνας τους είχε νόημα.

Και τελικά, ποιο ήταν αυτό το νόημα;

Εμείς!

Πέθαναν για να παίζουμε εμείς στις αλάνες, πέθαναν για το δικαίωμά μας στις ζαβολιές, πέθαναν για να τραγουδάμε τα κάλαντα στις γειτονιές, να τρέχουμε με τα παντοφλάκια τα καλοκαίρια και να αλλάζουμε τα νερά στα αυλάκια και να μας κυνηγάει ο νερουλάς.

Πέθαναν για να γελάμε δυνατά, να κλαίμε δυνατά, να πηγαίνουμε στο σχολειό με τη σάκα στην πλάτη, να γράφουμε τις πρώτες μας λέξεις, να κάνουμε λάθη στην ορθογραφία και να επιστρέφουμε στο σπίτι με τους βαθμούς μας, να μας μαλώνει ο πατέρας μας και να μας χαϊδεύει η μάνα μας.

Πέθαναν για να φυσάμε τις σαπουνόφουσκές μας στον ήλιο, να κυνηγάμε πεταλούδες στα χωράφια, να σκαρφαλώνουμε στις μουριές, στις τζιρνικιές και να κλέβουμε κεράσια από το δέντρο του γείτονα, να παίζουμε τους Ινδιάνους και τους καουμπόηδες σε επικές μάχες με τους άλλους, τους «εχθρικούς» μαχαλάδες, τους ζευγαλατιανούς κι αυτούς από το Πρώτο Δημοτικό, μ’ αυτούς που αργότερα θα πηγαίναμε μαζί στον στρατό, θα γλεντούσαμε στον γάμο τους, θα ερωτευόμασταν, θα κλαίγαμε πάνω από το φέρετρό τους.

Πέθαναν για να πέφτουμε από τα ποδήλατα, να τσακίζουμε τα γόνατά μας, να ξανασηκωνόμαστε και να συνεχίζουμε. Ξεπερνούσαμε κάθε πόνο και το μόνο που μας ένοιαζε ήταν μήπως μας είχε δει κάποιος και γελούσε (τί χειρότερο από αυτό;).

Πέθαναν για να παίζουμε κρυφτό μέχρι αργά το βράδυ, να φωνάζουμε «φτου ξελευτερία», να παίζουμε «κουτσό», τη «γαϊδούρα», μπάλα όλη μέρα, νομίζοντας ότι ο κόσμος ολόκληρος είναι ένα παιχνίδι που δεν θα τελείωνε ποτέ!

Πέθαναν για να κάνουμε ευχές στα πεφταστέρια, πιστεύοντας πως όλα είναι δυνατά.

Πέθαναν για να μεγαλώσουμε!

Κι ας μη μας γνώριζαν, κι ας ήταν ένα άλλο όνομα το τελευταίο που ψιθύρισαν, όταν τους αγκάλιαζε για τελευταία φορά η ελληνική γη, η «ηλιοβόρα και σεληνοβάμονα».

Ναι, ήμασταν κι εμείς εκεί. Εμείς ήμασταν το δικό τους σημείο αναφοράς, ο λόγος που πέθαναν! Αυτή η γη είναι δική τους και δική μας!

Η θυσία τους έγινε η ελευθερία των παιδιών που δεν θα γνώριζαν ποτέ. Άνθισαν σε κάθε παιδικό χαμόγελο, σε κάθε μάνα που θα αγκάλιαζε το παιδί της, σε κάθε αλάνα που θα γέμιζε φωνές… με φωνές σε μια γλώσσα που ήταν η πρώτη χαραγμένη στην πέτρα ευχή του ανθρώπου.

Η ελευθερία που κληρονομήσαμε δεν είναι ένα αυτονόητο κεκτημένο χωρίς αντίτιμο. Είναι παρακαταθήκη που πληρώθηκε. Είναι τόσο ακριβή η ελευθερία, που δεν ζητά τίποτε λιγότερο από ανθρώπινο αίμα.

Κι αν μας ρωτούσαν σήμερα: «Άξιζε, ωρέ, τον κόπο ή τζάμπα “πέσαμε” για σας;»

Τι, τελικά, κάναμε από τη ζωή που μας δόθηκε; Καταφέραμε πράγματα μόνο για εμάς ή και για τους άλλους, όπως και αυτοί θυσιάστηκαν για άλλους;

Θα τους απαντούσαμε: «Ναι, άξιζε»;

Ναι, δεν παραδώσαμε την ελευθερία μας στην αδιαφορία, δεν συνηθίσαμε στην αδικία. Μιλάμε κι αντιστεκόμαστε, δεν επιλέγουμε τη σιωπή και την οκνηρία κι όταν έρθει η ώρα δεν διστάζουμε να λογαριαστούμε ακόμη και με την ίδια τη συνείδησή μας. Θα πολεμήσουμε κάθε μορφή φασισμού, επιβουλής και κατάκτησης και θα τιμωρήσουμε κάθε αλαζόνα, κάθε τύραννο που θεωρεί τους λαούς κτήμα του. Δεν γίναμε ανάξιοι της θυσίας σας. Δεν αφήσαμε τη λήθη να νικήσει.

Στην παρουσίαση του βιβλίου της Χρυσάνθης Καραγιαννίδου, «Τα Σέρβια – Βυζαντινή Κατροπολιτεία – Μαρτυρική πόλη της Ελλάδας», μου δόθηκε η τιμή να πω δυο λόγια και θυμήθηκα ξανά από πού κρατά η σκούφια μας:

Ο Καζαντζάκης κλείνει την Εισαγωγή της Οδύσσειας, πριν μπει στην πρώτη ραψωδία, λέγοντας:

«Όρτσα! τις έρμες πίκρες όξω νου, τρουλώσετε τα αφτιά σας

τα πάθη και τα βάσανα θα πω του ξακουστού Δυσσέα!»

Μου πήρε καιρό να καταλάβω, κάτι που δεν είχα συνειδητοποιήσει ακόμη τότε, όταν τη διδασκόμασταν στο σχολείο: ότι τελικά η Οδύσσεια δεν ήταν ιστορία, αλλά προφητεία!

Διότι τούτος ήταν τελικά ο πολύπικρος, ο πολυδάκρυτος και ξακουστός Δυσσέας:

Ο Λαός μας,

ο πολυμήχανος, ο πολύβουλος και πολύτροπος Ελληνισμός, όλοι εμείς, ως συνειδησιακή συλλογική οντότητα, η προσωποποίηση, δηλαδή, της συλλογικής μας συνείδησης, σε μια ιστορική γραμμή με μνηστήρες ή φασίστες κατακτητές.

Με πάθη, ναι, όπως μας λέει ο ποιητής, αλλά και με ηρωισμό. Με ηρωισμό, για μια ζωή με αξιοπρέπεια και με την υπενθύμιση πάντα ότι δεν έχουμε το δικαίωμα να είμαστε πεσμένοι, με όρθια τα πεθαμένα μας.

Κι αν η ιστορία είναι σκληρή στα παζάρια της και διαπραγματεύεται σκληρά, έρχεται η στιγμή και πληρώνεται πάντα στην ώρα της.

Μία μόνο υποχρέωση έχουμε, να τους πούμε: των αρχαίων, κυβερνητών τα έργα πληρώνοντας η Κτίσις, θα φρίξει. Ταραχή θα πέσει στον Άδη και το σανίδωμα θα υποχωρήσει από τη μεγάλη πίεση του ήλιου.

Χρόνια πολλά Σέρβια!